Bệnh hại cây cao su (full)

Cây Cao su xuất xứ là cây rừng hoang dại, thân cao trên 30m, vanh thân có thể đạt tới 5m, tán lá rộng và có thể sống trên 100 năm. Cây cao su trồng trong sản xuất đại trà thường là cây đã được ghép của những dòng vô tính đã được chọn lọc để bảo đảm tính tương đối và đồng nhất của vườn cây và ổn định năng suất. Theo thông tin từ Chi cục BVTV Quảng Trị, từ đầu tháng 5 đến nay cây cao su trên địa bàn toàn tỉnh xuất hiện 2 loại bệnh đan xen cùng gây hại đó là bệnh phấn trắng hại lá, cành non gây rụng lá, khô cành và bệnh héo đen đầu lá hại lá non gây hiện tượng chết ngược từ phần ngọn lan xuống gốc.  

Bệnh hại cây cao su

……… , tháng … năm ……

GI Ӟ I THI ӊ U

¾ Cây cao su (Hevea brasiliensis Mull.-Arg) có ngu ӗ n

g ӕ c t ӯ vùng nhi Ӌ t ÿӟ i, l l ѭu ѭu v ӵ c sông Amazone (Nam

M ӻ ), ÿѭӧ c H Wickham du nh ұ p vào Châu Á n n ăm ăm 1876.

¾ Hai cây cao su ÿҫ u tiên ÿѭa vào Vi Ӌ t Nam n n ăm ăm 1877 do Pierre tr ӗ ng t ҥ i Th ҧ o C ҫ m Viên (Sài Gòn), nh nh ѭng ѭng sau

ÿ ó b ӏ ch Ӄ t Ông Seeligmann g ӣ i v Ӆ Sài Gòn 50 cây cao

su vào n n ăm ăm 1881, ti Ӄ p theo ÿӧ t 2 vào n n ăm ăm 1883, nh nh ѭng ѭng

t ҩ t c ҧ cây cao su nói trên ÿӅ u không t ӗ n t ҥ i do nhi Ӆ u nguyên nhân.

¾ ĈӃ n n n ăm ăm 1897, Bác s ƭ Yersin ÿã thành công, v v ѭ ѭӡn cao

su ÿҫ u tiên ÿѭӧ c ông tr ӗ ng t ҥ i Su ӕ i D ҫ u - Nha Trang.

Du nh ұ p cây cao su vào Vi Ӌ t Nam

1

2

3

4 5

1 1876 - Wickham thu

70 000 h ҥt cao su tҥi

Amazon Brazil

2 Wickham mang 2000 hҥt cao

su v Ӆ Kew Gardens (Anh)

3 Hҥt cao su ÿѭa ÿӃn Ceylon, 1877

4 22 cây thӵc sinh chuyӇn ÿӃn Singapore

5 Năm 1897, cây cao su lҫn ÿҫu tiên

du nh ұp thành công vào ViӋt Nam.

H Wickham H. Redley

Các loài Hevea

¾Ngành cao su ÿóng vai trò không nhӓ trong nӅn kinh

tӃ nѭӟc ta nhѭ: lao ÿӝng, môi sinh, nguӗn gӛ, phӫxanh ÿҩt trӕng ÿӗi trӑc

¾Cây cao su ÿѭӧc trӗng ÿӝc canh và tұp trung trongvùng có khí hұu nóng ҭm và mѭa nhiӅu, cho nên sӵthiӋt hҥi do cӫa bӋnh và cӓ dҥi cNJng tăng là ÿiӅukhông thӇ tránh khӓi

¾Sҧn lѭӧng cao su toàn thӃ giӟi khoҧng 9 triӋu tҩn và

tiӃp tөc gia tăng hàng năm Sӵ thiӋt hҥi do bӋnh, côntrùng và cӓ dҥi không nhӳng trӵc tiӃp gia tăng giáthành sҧn xuҩt mà còn gián tiӃp ҧnh hѭӣng tӟi ÿӡi

sӕng cӫa ngѭӡi trӗng cao su

¾Vào ÿҫu thӃ kӹ 20, nhiӅu ngngѭѭӡi cho rҵng “Câycao su không bӏ mӝt loҥi bӋnh và côn trùng nào ÿe

dӑa” Tuy nhiên, sau thӡi gian các loҥi bӋnh vàcôn trùng dҫn xuҩt hiӋn và gây thiӋt hҥi không

nhӓ cho vvѭѭӡn cao su

¾Tҥi ViӋt Nam, ÿӃn ÿҫu thӃ kӹ 20 ÿѭӧc trӗng thành

ÿӗn ÿiӅn tҥi Ĉông Nam Bӝ, ÿҫu thұp niên 50 mӝt

sӕ diӋn tích cao su cNJng ÿӏnh hình tҥi Tây Nguyên

và miӅn Trung

¾HiӋn nay, cây cao su ÿѭӧc trӗng trên trên nhiӅuvùng khác nhau ttѭѭҒ Nam ra Bҳc, cho nên côngBVTV ngày càng ÿóng trò cҫn thiӃt nhҵm giҧm

thҩp nhҩt thiӋt hҥi do bӋnh, côn trùng và cӓ gâyra

L ӎCH SӰ PHÁT TRIӆN CAO SU TҤI VIӊT NAM

1897 C ây cao su du nh ұp vào ViӋt Nam

V ùng tr ӗng cao su

S Ҧ N L N L Ѭ Ѭ Ӧ NG CAO SU TRONG N NG CAO SU TRONG N Ѭ Ѭ Ӟ C

N su ҩ t (t ҩ n/ha)

N ăm

N ăm

T ә ng diӋn tích (ha)

Di Ӌ n tích khai thác

T ҩ p hu ҩ n v ӟ i tiêu chí cung c ҩ p nh ӳ ng thông tin c ҫ n thi Ӄ t v Ӆ

vi Ӌ c N ӝ i dung ch ӫ ÿҥ o t ӯ Quy trình k ӻ thu ұ t k Ӄ t h ӧ p v ӟ i

nh ӳ ng thông tin m ӟ i và phân tích sâu h h ѫn ѫn Tài li Ӌ u t ұ p hu ҩ n

¾ Ph ҫ n III: C ӓ d ҥ i trong v v ѭ ѭӡn cao su,

cách b ҧ o qu ҧ n và s s ѫ ѫ c ҩ p c ӭ u khi x ҧ y ra ng ӝ ÿӝ c.

B ӊ NH CÂY CAO SU

B ӊ NH CÂY CAO SU

c ӫ a cây cao su ÿӅ u do n ҩ m gây ra và ÿӇ ti Ӌ n l ӧ i trong vi Ӌ c

c ҥ o và r Ӊ trình bày theo nh ӳ ng ph ҫ n:

¾ Phân b ӕ: gi ӟ i thi Ӌ u ph ҥ m vi và m ӭ c ÿӝ gây h ҥ i c ӫ a b Ӌ nh.

NGUYÊN NHÂN NÀO B ӊ NH CAO SU XU Ҩ T HI ӊ N

(n ҩ m)

BӋnh

Y ӂ U T Ӕ MÔI TR ѬӠ NG

M ӛ i lo ҥ i n ҩ m b Ӌ nh ÿӅ u c ҫ n có nh ӳ ng ÿiӅ u ki Ӌ n môi tr tr ѭ ѭ ӡ ng thích h ӧ p riêng bi Ӌ t cho s ӵ phát sinh và phát tri Ӈ n

• Nhi Ӌ t ÿӝ : M ӛ i lo lo ҥ ҥ i có ph ph ҥ ҥ m vi riêng

• Ҭ m ÿӝ : Ĉa sô ғ c ҫ n ҧ m ÿôҕ cao

• Ánh sáng: Gi Gi ҧ ҧ m tác h h ҥ ҥ i ky ғ sinh

• L L ѭ ѭ ӧ ng m m ѭa ѭa : Tùy thu ӝ c t ӯ ng lo lo ҥ ҥ i n ҩ m

• Tu ә i cây: M ӝ t sô ғ gây h h ҥ ҥ i trong m m ӑ ӑ i giai ÿ o o ҥ ҥ n,

sô ғ còn l l ҥ ҥ i ch ch Ӎ Ӎ thích h ӧ p ӣ l ӭ a tu ә i riêng.

PH ѬѪNG H

PH ѬѪNG H ѬӞ NG

• Qu Qu ҧ ҧ n ly ғ t ә ng h ӧ p (các bi Ӌ n pháp gi ӕ ng, ch ch ăm ăm sóc, tàn d d ѭ ѭ th ӵ c v ұ t…)

• Ph ӕ i h ӧ p nhi Ӆ u lo lo ҥ ҥ i thu ӕ c cùng bám dính ÿêѴ

x ѭ

x ѭ Ѵ ly ғ

• Phân vùng va Ғ khuy Ӄ n cáo gi ӕ ng thích h ӧ p…

RÚT NG Ҳ N TH Ӡ I GIAN KTCB CÒN 4-5 N N ĂM ĂM

VÀ N N ĂNG SU ĂNG SU Ҩ T BÌNH QUÂN 2,3 T/ha/N N ĂM ĂM

B Ӌ nh Ph ҩ n Tr ҳ ng

1 Phân b ӕ

Gây h ҥ i cho cây cao su ӣ m ӑ i l ӭ a tu ә i t ӯ v v ѭ ѭӡn nhân, ѭѫm ÿӃ n v v ѭ ѭӡn cây cao su khai thác và n һ ng nh ҩ t vào giai ÿoҥ n ra lá m ӟ i (1-3 hàng n n ăm ăm ) Vùng có cao trình trên 300 m b Ӌ nh tr ӣ nên n һ ng h h ѫn ѫn do nhi Ӌ t ÿӝ th ҩ p và

th ѭ

th ѭӡng xuyên có s s ѭѫng ѭѫng mù (Tây Nguyên x ҧ y ra t ӯ tháng 11-4 hàng n n ăm ăm ).

Gây r ө ng lá nhi Ӆ u l ҫ n làm ch ұ m th ӡ i gian khai thác

và gi ҧ m s ҧ n l l ѭ ѭӧng ӣ v v ѭ ѭӡn cao su khai thác, ch ұ m sinh

tr ѭ

tr ѭӣng và làm ch Ӄ t cây ӣ v v ѭ ѭӡn cao su ki Ӄ n thi Ӄ t c c ѫ ѫ b ҧ n (KTCB) c NJ ng nh nh ѭ ѭ ӣ v v ѭ ѭӡn nhân và ѭѫm

2 Tác nhân gây b Ӌ nh

Do n ҩ m Oidium heveae Steinm, h ӑ Moniliales, có tên khác Acrosporium heveae (Steinm.) Subramanian Lo ҥ i

ký sinh b ҳ t bu ӝ c (ch Ӎ s ӕ ng và phát tri Ӈ n trên cây ký

ch ӫ ) Ngoài cây cao su, n ҩ m còn ký sinh trên c ӓ m ӵ c (Euphorbia hirta), cây xà bông (Jastropha curcas) và cây song, mây.

H ѫn

H ѫn n ӳ a, n ҩ m còn t ҩ n công ch ӗ i non và hoa gây ch Ӄ t

ch ӗ i và gi ҧ m t ӹ l Ӌ ÿұ u trái.

3 Các y Ӄ u t ӕ ÿӇ b Ӌ nh phát sinh

Nhi Ӌ t ÿӝ và ҭ m ÿӝ là hai y Ӄ u t ӕ th ӡ i ti Ӄ t quan tr ӑ ng nh ҩ t

ҧ nh h h ѭ ѭӣng tr ӵ c ti Ӄ p ÿӃ n s ӵ phát sinh và phát tri Ӈ n c ӫ a

b Ӌ nh ph ҩ n tr ҳ ng Nhi Ӌ t ÿӝ t ӕ i thích là 23-25oC, cùng v ӟ i

ҭ m ÿӝ trên b Ӆ m һ t lá không th ҩ p h h ѫn ѫn 90% Bào t ӱ c ӫ a

n ҩ m s Ӂ nhanh chóng b ӏ ch Ӄ t n Ӄ u nhi Ӌ t ÿӝ v v ѭ ѭӧt qua

ng ѭ

ng ѭӥng 32-35oC, b ӏ ánh sáng m һ t chi Ӄ u tr ӵ c ti Ӄ p trong

th ӡ i gian ng ҳ n hay b ӏ úng n n ѭ ѭӟc D ӵ a trên hai y Ӄ u t ӕ th ӡ i

ti Ӄ t trên, tóm t ҳ t s ӵ phát sinh c ӫ a b Ӌ nh “Trong giai ÿoҥ n cây cao su thay lá hàng n n ăm ăm , n Ӄ u ba ngày liên ti Ӄ p có

3 Các y Ӄ u t ӕ ÿӇ b Ӌ nh phát sinh

¾ Vào mùa thay lá, v ӟ i nhi Ӌ t ÿӝ ban ÿêm l ҥ nh cùng v ӟ i

bu ә i sáng tr ӡ i âm u và có s s ѭѫng ѭѫng mù kéo dài hay có

tr ӑ ng h h ѫn ѫn ӣ nh ӳ ng vùng cây cao su có th ӡ i ti Ӄ t khô

h ҥ n trong giai ÿoҥ n ra lá m ӟ i”.

¾ Ĉӏ a bàn trong cao su có cao trình trên 300 m so v ӟ i

m ӵ c n n ѭ ѭӟc bi Ӈ n, thì tác h ҥ i c ӫ a lo ҥ i b Ӌ nh này t t ăng ăng và

th ӡ i gian xu ҩ t hi Ӌ n b Ӌ nh có th Ӈ x ҧ y ra quanh n n ăm ăm , do nhi Ӌ t ÿӝ th ҩ p và th th ѭ ѭӡng xuyên có s s ѭѫng ѭѫng mù.

3 Các y Ӄ u t ӕ ÿӇ b Ӌ nh phát sinh

¾ Lá cây cao su trong giai ÿoҥ n 1-14 ngày tu ә i (màu

nâu ÿӗ ng – xanh nh ҥ t) là m ү n c ҧ m nh ҩ t ÿӃ n s ӵ xâm nhi Ӊ m và gây b Ӌ nh c ӫ a n ҩ m. Dvt PB 86 tuy m ү n c ҧ m

v ӟ i b Ӌ nh, nh nh ѭng ѭng ӣ giai ÿoҥ n khai thác th th ѭ ѭӡng nhi Ӊ m

b Ӌ nh nh ҽ do qua ÿông và ra lá m ӟ i s ӟ m, nên tán lá

m ӟ i t ҥ o thành ÿã ә n ÿӏ nh khi vào giai ÿoҥ n th ӡ i ti Ӄ t thu ұ n l ӧ i cho n ҩ m b Ӌ nh.

¾ D ӵ a trên k Ӄ t qu ҧ này, m ӝ t ph ph ѭѫng ѭѫng pháp phòng tr ӯ

b Ӌ nh ÿѭӧ c th ӵ c hi Ӌ n b ҵ ng cách gây r ө ng lá nhân t ҥ o

s ӟ m ÿӇ cây cao su hình thành tán lá nhanh và ÿã ә n

ÿӏ nh khi vào mùa cao ÿiӇ m c ӫ a b Ӌ nh.

4 Tri Ӌ u ch ӭ ng

(1-10 ngày), s Ӂ b ӏ r ө ng hàng lo ҥ t n Ӄ u g һ p th ӡ i ti Ӄ t l ҥ nh và có

v Ӄ t b Ӌ nh v ӟ i nhi Ӆ u d ҥ ng loang l ӛ có màu nâu trên phi Ӄ n lá.

Phun khói (fogging) tr ӏ bӋnh lá

B Ӌ nh Héo Ĉen Ĉҫ u Lá

1 Phân b ӕ :

¾ Gây hҥi trong mӑi giai ÿoҥn phát triӇn cӫa cây

cao su Trong ÿiӅu kiӋn tҥi ViӋt Nam, bӋnh chӍ

xuҩt hiӋn vào mùa mmѭaѭa và gây hҥi cho vvѭѭӡnnhân, ѭѫm và KTCB, nhҩt là tҥi các vùng trӗngcao su ӣ Tây Nguyên

¾ Tuy nhiên, do xҧy ra vào mùa mmѭaѭa (tháng 6-10)

khi lá ÿã әn ÿӏnh nên ít có tác hҥi cho cây cao sukhai thác BӋnh gây hҥi chӗi và lá non, làm rөng

lá và chӃt chӗi (die back) dүn ÿӃn chұm sinh

trѭ

trѭӣng, giҧm chҩt llѭѭӧng gӛ ghép và tӹ lӋ ghép

sӕng thҩp

¾ Ngoài cây cao su, nҩm còn ký sinh nhiӅu cây

khác: ca cao, cam chanh, sҫu riêng, xoài, mӝt

sӕ loài cӓ dҥi Ĉã có ghi nhұn nҩm tӯ cây cao

su có khҧ nnăngăng gây hҥi cho cây khác và ngngѭѭӧc

lҥi

3 Các y Ӄ u t ӕ ÿӇ b Ӌ nh phát sinh

¾ N ҩ m c ҫ n n n ѭ ѭӟc t ӵ do ÿӇ hình túi bào t ӱ (stomata) trên

nh ӳ ng ph ҫ n non c ӫ a cây cao su c NJ ng nh nh ѭ ѭ phát tán và gây b Ӌ nh.

¾ Nhi Ӌ t ÿӝ thích h ӧ p cho hình thành và n ҧ y m ҫ m c ӫ a bào

t ӱ t ӯ 26-32oC, và t ӕ i thích ӣ 28oC, trên 50oC làm ch Ӄ t bào t ӱ và khu ҭ n ty.

¾ Bào t ӱ có kh ҧ n n ăng ăng n n ăng ăng n ҧ y m ҫ m ӣ ҭ m ÿӝ 80-100% và thích h ӧ p nh ҩ t khi ÿҥ t tuy Ӌ t ÿӕ i và có n n ѭ ѭӟc t ӵ do trên b Ӆ

m һ t lá.

¾ Ánh sáng m һ t tr ӡ i và tia c ӵ c tím làm gi ҧ m sinh tr tr ѭ ѭӣng

và hình thành bào t ӱ , n ҩ m phát tán b ҵ ng bào t ӱ , ÿҥ t cao ÿiӇ m vào n ӱ a ÿêm

4 Tri Ӌ u ch ӭ ng

¾ Lá cao su 1-10 ngày tuәi mүn cҧm nhҩt, vӃt bӋnh

ÿҫu tiên trên lá non có ÿӕm màu nâu nhҥt và xuҩt

hiӋn ӣ ÿҫu lá, sau ÿó lan rӝng tҥo vùng thâm ÿen

tҥi ÿҫu lá và rөng tӯng lá chét, sau cùng cҧ cuӕng

lá bӏ rөng

¾ Lá trên 14 ngày tuәi, không bӏ rөng mà ÿӇ lҥi

nhӳng ÿӕm u lӗi trên phiӃn lá có chӭa nhiӅu bào

tӱ (do triӋu chӭng trên lá già, mӝt sӕ nnѫiѫi còn gӑi

là ÿӕm mҳt cua) Ngoài ra, nҩm còn có khҧ nnăngănggây hҥi cho trái và chӗi non, vӃt bӋnh có màu nâu

ÿӃn nâu ÿұm dүn ÿӃn chӃt chӗi và khô trái

4 Phòng tr ӏ

Sӱ dөng mӝt trong các loҥi thuӕc sau:

carbendazim (Vicarben 50SC, Carbenzim500FL) nӗng ÿӝ 0,2% hexaconazole (Anvil5SC, Callihex 50SC) nӗng ÿӝ 0,15% ChӍ phuntrên tán lá non, chu kǤ phun 7 - 10 ngày/lҫn

B Ӌ nh Ĉӕ m M ҳ t Chim

1 Phân b ӕ

Xҧy ra trong vvѭѭӡn ѭѫm do có mұt ÿӝ cao và gây hҥi

nһng trong mùa mmѭaѭa do nҩm cҫn ҭm ÿӝ cao Trênvùng ÿҩt nghèo dinh ddѭѭӥng bӋnh trӣ nên nһng hhѫnѫn

2 Tác nhân gây b Ӌ nh

Do nҩm Drechslera heveae (Petch) M.B Ellis, hӑ

Moniliales, nҩm còn có tên Helminthosporium heveae (Petch) M.B Ellis, Bipolaris heveae (Petch)Von Arx Nҩm chӍ gây hҥi cho cây cao su và chchѭaѭaghi nhұn trên cây khác

3 Các y Ӄ u t ӕ ÿӇ b Ӌ nh phát sinh

¾Bào tӱ nҩm phát tán theo gió có khҧ nnăngăng xuҩt

hiӋn mӑi thӡi ÿiӇm trong nnămăm

¾Cây cao su sinh trtrѭѭӣng kém, ít ÿѭӧc chchămăm sóc

và bón phân sӁ bӏ bӋnh gây hҥi nһng hhѫnѫn

¾Cây thӵc sinh ththѭѭӡng nhiӉm bӋnh nһng hhѫnѫn so

vӟi các dvt (cây ghép)

4 Tri Ӌ u ch ӭ ng

VӃt bӋnh ÿһc trtrѭngѭng nhnhѭѭ mҳt chim, có kích ththѭѭӟc1-3 mm vӟi màu trҳng ӣ trung tâm và viӅn màunâu rõ rӋt bên ngoài, các vӃt luôn xuҩt hiӋn trênphiӃn lá Trên lá non gây biӃn dҥng và rөng tӯng láchét mӝt, trong khi trên lá già vӃt bӋnh tӗn tҥitrong suӕt giai ÿoҥn phát triӇn cӫa lá

BӋnh ít khi gây chӃt toàn bӝ cây, nhnhѭngѭng làm

giҧm sinh trtrѭѭӣng, gây ҧnh hhѭѭӣng ÿӃn tӹ lӋ cây ÿѭavào ghép và tӹ lӋ ghép sӕng

4 Phòng tr ӏ

¾ Làm sҥch cӓ tҥo cho vvѭѭӡn cây thông thoáng

giҧm ÿiӅu kiӋn lây lan

¾ Bón phân cân ÿӕi và ÿҫy ÿӫ

¾ Phòng trӏ bҵng Dithane M45 (80% mancozeb)

0,2-0,3%, Zineb 80WP 0,5%, Daconil 80WP0,2-0,3% phun ӣ chu kǤ 1 tuҫn/lҫn

¾ Nên xӱ lý trên lá non là giai ÿoҥn mүn cҧm

nhҩt

B Ӌ nh r ө ng lá mùa m m ѭa ѭa và th ӕ i trái

th ѭӡng b ӏ b Ӌ nh gây h ҥ i n һ ng h h ѫn ѫn so v ӟ i vùng cao ráo.

¾ N ҩ m t ӗ n t ҥ i trong ÿiӅ u ki Ӌ n b ҩ t l ӧ i trong trái b ӏ nhi Ӊ m

b Ӌ nh d d ѭ ѭӟi d ҥ ng h ҥ ch Khi mùa m m ѭa ѭa ÿӃn, n ҩ m tái ho ҥ t

ÿӝ ng và phát tán qua lá Phát tán b ҵ ng bào t ӱ nh ӡ gió

và h ҥ t m t m ѭa mang ÿi v ѭa mang ÿi v à xâm nh ұ p vào lá ch ӫ y Ӄ u qua khí kh ә ng và th ӫ y kh ә ng.

¾ Vào thӡi gian mi gian mѭa dѭa dҫm, có s sѭѫng mѭѫng mù buәi sáng

kӃt hӧp vӟt nhiӋtt ÿÿӝ thҩp (26r2oC) trong khoҧng

ba ngày, bӋnh sӁ xuҩt nһng 5-7 ngày sau y sau ÿÿó

4 TriӋu chӭng:

¾ Ĉһ c tr c tr ѭng trên cu ѭng trên cuӕng lá có c ө c m ӫ màu u ÿen ho ÿen hoһc tr ҳ ng t ҥ i

dàng r ӡ i ra khi l ҳ c nh ҽ , khác v ӟ i tr i tr ѭ ѭӡng h ӧ p lá r ө ng do

sinh lý hàng n ng n ăm ăm , làm gi ҧ m s ҧ n l n l ѭ ѭӧng.

ÿen , n Ӄ u b ӏ n һ ng có th Ӈ d ү n n ÿ ÿӃn ch Ӄ t ch ӗ i.

ph ҫ n d n d ѭ ѭ ӟ i c ӫ a trái sau i sau ÿ ÿ ó lan r ӝ ng toàn b ӝ Trái b ӏ b Ӌ nh khô l ҥ i và treo trên cây v ӟ i nh ӳ ng ng ÿ ÿ ám n ҩ m màu tr ҳ ng, ÿây l à n n ѫi n ѫi n ҩ m t ӗ n t ҥ i qua mùa khô và ngu ӗ n b Ӌ nh ban

ÿҫ u.

¾ N Ӄ u ch ӗ i non nhi Ӊ m b Ӌ nh ph ҧ i c ҳ t b ӓ ph ҫ n b ӏ th ӕ i và bôi

¾ Trên v v ѭ ѭӡn cây khai thác, khi b Ӌ nh r ө ng lá mùa m m ѭa ѭa xu ҩ t

b Ӌ nh loét s ӑ c m һ t c ҥ o.

thân ÿaѺ ÿѭӧ c th ӵ c hi Ӌ n t t ҥ ҥ i Malaysia có hi Ӌ u qu qu ҧ trӏ ҧ trӏ b Ӌ nh

t ӕ t, nh nh ѭng ѭng không thê Ѵ áp d d ө ө ng r ӝ ng do chi phí cao.

B Ӌ nh R ө ng Lá Corynespora

1 Phân b ӕ

¾ BӋnh xuҩt hiӋn lҫn ÿҫu tiên trên cây cao su tҥi

Sierra Leone (1936), tiӃp theo bӋnh lҫn llѭѭӧt tҥi

Ҩn Ĉӝ (1958); Malaysia (1961); Nigeria (1968); Indonesia (1980); Thái Lan (1985); Sri Lanka, Brazil và Cameroon nnămăm (1985); Bangladesh (1988), ViӋt Nam (1999) vaҒ Trung Quӕc (2007)

¾ Gây hҥi quanh nnămăm và mӑi giai ÿoҥn sinh trtrѭѭӣng

cӫa cây cao su, nhҩt là các dvt cao su mүn cҧm

B Ӌ nh R ө ng Lá Corynespora

1 Phân b ӕ

¾ Xuҩt hiӋn tҥi ViӋt Nam vào tháng 8 nnămăm 1999,

gây hҥi nһng cho dvt RRIC 103, RRIC 104 và

LH 88/372

¾ HiӋn nay, sӕ llѭѭӧng dvt bӏ nhiӉm bӋnh ttăngăng lên

nhiӅu và cNJng ÿã hiӋn diӋn ӣ nhiӅu vùng trӗngcao su

¾ Gây hҥi quanh nnămăm và mӑi giai ÿoҥn sinh trtrѭѭӣng

cӫa cây cao su, nhҩt là các dvt cao su mүn cҧm

9 Corynespora là lo ҥ i b Ӌ nh nguy hi Ӈ m nh ҩ t

c ӫ a cây cao su khu v ӵ c châu Á và Phi.

9 B Ӌ nh có kh ҧ n n ăng ăng gây h ҥ i cho t ҩ t c ҧ các b ӝ

ph ұ n c ӫ a cây cao su n ҵ m trên m һ t ÿҩ t.

9 M ӑ i giai ÿoҥ n sinh tr tr ѭ ѭ ӣ ng c ӫ a cây cao su

ÿӅ u b ӏ n ҩ m t ҩ n công, và x ҧ y ra quanh n n ăm ăm

9 Nhi Ӆ u dvt cao su tr ӣ nên m ү n c ҧ m do n ҩ m

hình thành nhi Ӆ u nòi sinh lý m ӟ i.

9 N ҩ m có s ӭ c s ӕ ng cao (2 n n ăm ăm trên lá cao su

khô và 1 n n ăm ăm trong ÿҩ t).

là các dvt m ӟ i.

9 Tri Ӌ u ch ӭ ng c ӫ a b Ӌ nh hi Ӌ n có s ӵ bi Ӄ n ÿә i

l ӟ n, d Ӊ gây nh ҫ m l ү n v ӟ i m ӝ t s ӕ lo ҥ i b Ӌ nh cây cao su khác

9 Tri Ӌ u ch ӭ ng thay ÿә i tùy vào m ӭ c ÿӝ m ү n

c ҧ m c ӫ a dvt, trong ÿ ó toxin ÿ óng vai trò quan tr ӑ ng Màu ÿen c ӫ a v Ӄ t b Ӌ nh do toxin

9 Do nҩm Corynespora cassiicola (Berk & Curt.)

Wei, thuӝc hӑ Moniliales.

9 Tên khác: Helminthosporium cassiicola Berk &

Curt., apud Berk.; H papayae H Syd.; H vignae Olive, apud Olive, Bain & Lefbvre; Cercospora

melonis Cooke; C vignicola Kawamura;

Corynespora melonis (Cooke).

9 Ngoài cây cao su, nҩm còn ký sinh trên 150 loҥi

cây thuӝc nhiӅu hӑ khác nhau, trên 80 nnѭѭӟc trên nhiӅu vùng khí hұu tӯ nhiӋtt ÿÿӟii ÿÿӃn ôn n ôn ÿÿӟi và gây

hҥi trên tҩt cҧ bӝ phұn cӫa cây tӯ lá tӟi rӉ

4 Tác nhân gây b Ӌ nh Corynespora

9 N N ăm ăm 1985, ph ҧ i h ӫ y và tr ӗ ng l ҥ i trên 5.000

ha, chính ph ӫ b ӗ i th th ѭ ѭ ӡ ng cho ng ng ѭ ѭ ӡ i tr ӗ ng cao

su b ӏ thi Ӌ t h ҥ i trên 5.000.000 USD.

9 Ph ҧ i s ӱ d ө ng các dvt c NJ (PB 86…) v ӟ i s ҧ n

l ѭ

l ѭ ӧ ng th ҩ p nh nh ѭng ѭng kháng b Ӌ nh.

9 Nghiên c ӭ u v Ӆ gi ӕ ng c ӫ a RRISL b ӏ ch ӵ ng l ҥ i.

2.2 Ҩ n Ĉӝ

9 D ӏ ch b Ӌ nh l ӟ n bùng phát n n ăm ăm 1996, nguy

hi Ӈ m nh ҩ t trên dvt RRII 105 chi Ӄ m g ҫ n 80%

2.3 Indonesia:

9 Vào th ұ p nên 80, 1.200 ha cao su b ӏ nhi Ӊ m

b Ӌ nh n һ ng và ph ҧ i thanh lý 400 ha thi Ӌ t h ҥ i kho ҧ ng 200 tri Ӌ u RP.

9 70% di Ӌ n tích cao su trong n n ѭ ѭ ӟ c b ӏ b Ӌ nh gây

h ҥ i ӣ m ӭ c ÿӝ khác nhau.

9 Nhi Ӆ u dvt cao s ҧ n ph ҧ i rút kh ӓ i b ҧ ng khuy Ӄ n

cáo: IAN 873, m ӝ t s ӕ PR 300 series.

9 B Ӌ nh có th Ӈ làm gi ҧ m s ҧ n l l ѭ ѭ ӧ ng 30-50% và

kéo dài th ӡ i gian KTCB ÿӃ n 2 n n ăm ăm

2.5 Thái Lan

9 Xu ҩ t hi Ӌ n n n ăm ăm 1985 và làm ch Ӄ t 2% s ӕ cây

c ӫ a dvt RRIC 103 và KRS 21 trong v v ѭ ѭ ӡ n thí nghi Ӌ m trao ÿә i gi ӕ ng qu ӕ c t Ӄ

9 B Ӌ nh gây h ҥ i n һ ng ӣ các vùng phía Nam, Tây

và Tây Nam.

9 S ӕ l l ѭ ѭ ӧ ng dvt m ү n c ҧ m t t ăng ăng ÿ áng k Ӈ