skkn một số BIỆN PHÁP GIÚP học SINH lớp 1 đọc tốt

Vì những lý do đó mà tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài " Một số biện pháp giúp học sinh lớp Một trường Tiểu học A Đào Hữu Cảnh đọc tốt ".. - Với việc nghiên cứu và sử dụng đề tài này tôi chỉ

MỤC LỤC

Trang

I Sơ lược lý lịch tác giả:……… 2

II Sơ lược đặc điểm tình hình đơn vị: 2, 3

III.Mục đích yêu cầu của đề tài, sáng kiến :

1/ Thực trạng ban đầu trước khi áp dụng sáng kiến……… 3, 4

2/ Sự cần thiết phải áp dụng sáng kiến……… 5

3/ Nội dung sáng kiến……….từ trang 5 đến trang 18

IV Hiệu quả đạt được……… 18, 19

V Mức độ ảnh hưởng……….19, 20 VI.Kết luận………20, 21

PHÒNG GDĐT CHÂU PHÚ CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TRƯỜNG TH A ĐÀO HỮU

I- Sơ lược lý lịch tác giả:

- Họ và tên: Nguyễn Thị Diệu An Nam, nữ: Nữ

- Ngày tháng năm sinh: 09/08/1983

- Nơi thường trú: Hưng Lợi- Đào Hữu Cảnh

- Đơn vị công tác:Trường TH A Đào Hữu cảnh

- Chức vụ hiện nay: Giáo Viên

-Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm

- Lĩnh vực công tác: Giáo viên tiểu học

II Sơ lược đặc điểm tình hình đơn vị:

1 Thuận lợi:

- Nhà trường nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Phòng GDĐT

và Đảng ủy UBND xã; sự phối kết hợp công tác của các trường đóng trên địabàn Sự ủng hộ của các mạnh thường quân và phụ huynh học sinh

- Trình độ dân trí đã có bước chuyển biến mạnh mẽ; Chất lượng giảngdạy, chất lượng học sinh của trường và các điểm trường được duy trì ổn định.100% GV đạt trình độ chuyên môn trên chuẩn

- Công tác lãnh đạo, quản lý giảng dạy của giáo viên và nhà trường đồng

bộ và thống nhất cao tạo ra chuyển biến rõ rệt về chất lượng của nhà trường

2 Khó khăn:

- Trường Tiểu học A Đào Hữu Cảnh có 2 điểm là trường thuộc vùng

trong, tình hình giáo dục, kinh tế - xã hội của địa phương còn gặp rất nhiềukhó khăn

- Địa bàn quản lý rộng gồm 5 ấp, chủ yếu là nghề nông nghiệp (chiếmtrên 90%)

- Học sinh thường nghỉ theo thời vụ, làm ảnh hưởng một phần đến côngtác dạy-học

- Học sinh thuộc diện nghèo và cận nghèo trên địa bàn chiếm tỉ lệ rấtcao, từ đó ảnh hưởng một phần cho các em đến trường

-Tên sáng kiến: MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP MỘT TRƯỜNG TIỂU HỌC A ĐÀO HỮU CẢNH ĐỌC TỐT.

- Lĩnh vực: Giáo Dục

III Mục đích yêu cầu của đề tài, sáng kiến:

1/ Thực trạng ban đầu trước khi áp dụng sáng kiến:

Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng,Nhà nước và của toàn dân Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển, được ưutiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội Thựchiện theo Nghị quyết 29- NQ/TW ngày 4 tháng 11 năm 2013 “Về đổi mới cănbản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đạihóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hộinhập quốc tế Và sự thật đúng như vậy: muốn đào tạo ra một con người có trithức, có trí tuệ và nhân cách tốt thì không thể quên việc đào tạo ra một thế hệhọc sinh có một kiến thức cơ bản ngay từ những ngày đầu tiên cắp sách đếntrường

Bác Hồ kính yêu từng nói:

“Hiền dữ phải đâu là tính sẵn, Phần nhiều do giáo dục mà nên”

Đối với thầy cô giáo ở cấp Tiểu học, thì vai trò và trách nhiệm giáo dụccủa chúng ta rất quan trọng Bởi vì giáo dục bậc Tiểu học là cấp đầu tiên, là

nền tảng ban đầu cho việc hình thành và phát triển toàn diện nhân cách conngười Vì vậy, dạy như thế nào để đạt kết quả cao, để phát huy tính tích cực,chủ động, rèn luyện cho các em thói quen hành động đúng là điều khiến nhiềugiáo viên trăn trở và suy nghĩ

Trong những năm gần đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã ban hànhnhững thông tư nhằm thúc đẩy việc thay đổi cách đánh giá học sinh nhằmkhuyến khích người học Trong đó thông tư 30, thông tư 22 được Bộ Giáodục tổ chức thực hiện nhằm tạo ra sự chuyển biến trong giáo dục phù hợp vớitình hình phát triển của học sinh tiểu học ở thời điểm hiện nay và tiến tới tầmnhìn những năm tiếp theo Sự quan tâm đặc biệt này càng cho chúng ta biếtđược phải thay đổi giáo dục toàn diện theo hướng mới đặc biệt là ở bậc họcnền tảng - bậc tiểu học Người giáo viên không còn đánh giá học sinh bằngđiểm số mà thay vào đó là những lời khích lệ, động viên các em phấn đấu họctập tốt, rèn luyện tốt Vì vậy việc phải thay đổi theo tình hình mới là nhiệm vụcũng là cách luyện rèn cho người giáo viên biết thay đổi, học tập những cáimới hướng tới mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục con người trong thời đại mới

Ở lớp một các em học sinh bắt đầu làm quen với: Nghe, nói, đọc, viết

Và kĩ năng đọc rất quan trọng, nếu kĩ năng đọc được rèn luyện tốt, hình thànhtốt ở các em nó sẽ giúp các em đọc tốt suốt cả cuộc đời, giúp các em pháttriển tư duy, cảm nhận cái hay, cái đẹp trong mỗi bài học, hiểu được nghĩacủa tiếng, từ mình vừa đọc, hiểu được các lệnh, các yêu cầu trong các mônhọc khác Mặt khác, ở lớp một các em được tập đọc thành thạo, đọc đúng, đọctrôi chảy thì khi lên các lớp trên các em sẽ học vững vàng, học tốt hơn Từ đógiúp các em ham học, tích cực trong học tập hơn nên kết quả học tập của các

em sẽ tiến bộ hơn Chính vì thế, việc tìm ra biện pháp để giúp học sinh đọc tốt

là một yêu cầu cấp bách và vô cùng cần thiết đối với mỗi người giáo viên tiểuhọc, nhất là giáo viên đang dạy lớp một Vì những lý do đó mà tôi mạnh dạn

lựa chọn đề tài " Một số biện pháp giúp học sinh lớp Một trường Tiểu học

A Đào Hữu Cảnh đọc tốt ".

2/ Sự cần thiết phải áp dụng sáng kiến:

- Với việc nghiên cứu và sử dụng đề tài này tôi chỉ mong muốn góp phầncho “đàn con thân yêu” của tôi có một nền móng vững chắc, có một lượngkiến thức cơ bản vững vàng về môn Tiếng Việt lớp Một để tiếp tục học cácnăm sau, nhằm nâng cao chất lượng dạy và học của giáo viên - học sinh tronggiờ tập đọc Học sinh hiểu được cái sai, cái đúng trong khi đọc từ đó sẽ pháthuy được những mặt mạnh của chính bản thân mình Mặt khác, giáo viên sẽđúc kết được nhiều kinh nghiệm quý báu trong quá trình rèn kĩ năng đọc chohọc sinh nhằm hỗ trợ trong công tác giảng dạy của mình lâu dài.

- Xác định được tầm quan trọng của việc giúp học sinh lớp Một đọc tốtnên có lẽ trước đây cũng có nhiều giáo viên nghiên cứu đề tài này Kế thừa vàphát huy những kinh nghiệm dạy học của nhiều giáo viên, qua đọc thêm nhiềutài liệu, giáo trình; qua trao đổi kinh nghiệm với anh chị đồng nghiệp; quathực tế ở lớp học, hôm nay tôi tiếp tục nghiên cứu đề tài này nhằm góp phầnvào việc nâng cao chất lượng đọc cho học sinh lớp Một, hy vọng với ý kiếnđóng góp nhỏ bé của tôi sẽ giúp ích trong việc rèn đọc cho các em và tiến xahơn nữa là nâng cao chất lượng học tập môn Tiếng Việt của các em

a/ Tiến trình thực hiện: Trong suốt quá trình giảng dạy

b/ Thời gian thực hiện: từ đầu năm học

- Muốn học sinh nắm vững các âm thì trước tiên các em cần phải nhậnbiết chính xác các nét cơ bản Do đó, tôi dạy thật kỹ, thật tỉ mỉ tên gọi và cáchviết các nét cơ bản Để cho học sinh dễ hiểu, dễ nhớ những nét chữ này, tôiphân theo cấu tạo các nét có tên gọi và cấu tạo gần giống nhau thành từng

nhóm để học sinh dễ nhận biết và so sánh Dựa vào các nét cơ bản này mà họcsinh phân biệt được chữ cái, kể cả những chữ cái có hình dáng cấu tạo giốngnhau.

- Ở biện pháp này tôi thực hành mẫu chính xác, rõ ràng và hướng dẫntốt cho các em trong từng cách phát âm, đánh lưỡi, … Trong quá trình thựchành, tôi hướng dẫn cho các em đọc đúng, phát âm chuẩn và tiến hành chỉnhsửa những sai sót kịp thời để không tạo tiền lệ thói quen trong quá trình đọc.Tầm quan trọng của người giáo viên trong giờ Học vần là giọng đọc và cáchphát âm chuẩn vì hàng ngày học sinh được tiếp xúc với thầy cô giáo đã quendần giọng đọc nên cần phải hình thành cho học sinh thói quen đọc đúng ngaytừ ban đầu Sự kết hợp giữa phát âm đúng và khẩu hình miệng sẽ hình thànhcho học sinh thói quen đọc đúng, biết chỉnh sửa những sai sót thông qua khẩuhình miệng của giáo viên

Ví dụ: Bài âm “s” Tôi nhận thấy chỉ có một số em đọc được, đa số các

em còn lại là không đọc được Tôi phát âm mẫu to, rõ ràng, lưu ý các em nhìnmiệng tôi và lắng nghe tôi phát âm, sau đó tôi chỉ bảng cho từng học sinh phát

âm Đối với các em hay quên tôi cho các em phát âm nhiều lần hơn Trongquá trình các em phát âm tôi luôn lắng nghe và sửa kịp thời để các em nhớ.Hơn thế nữa, tôi kịp thời tuyên dương để động viên, khuyến khích các em cốgắng

- Sau khi từng em đã đọc đúng, rõ ràng tôi cho các em đọc theo tổ, theodãy, rồi đọc đồng thanh Bên cạnh đó tôi cho các em thi đọc giữa các tổ dướihình thức tập thể và cá nhân

- Bên cạnh đó tôi chú ý nhiều nhất ở những em đọc chưa chính xác doquen việc phát âm theo ngôn ngữ địa phương hay do quá trình phát triển sinh

lí chưa hoàn chỉnh dẫn đến quá trình đọc còn ngọng, còn đớt Những đốitượng này sẽ được luyện đọc nhiều lần hơn các em khác trong tiết Học vầnhay tiết ôn tập ở buổi chiều

- Đối với những em phát âm theo ngôn ngữ địa phương như em NgọcHân, em Tuấn Anh, … tôi thường xuyên nhắc nhở các em đọc đúng và nói

chuyện phát âm đúng dần loại bỏ thói quen cũ để phát âm theo tiếng phổthông Tuy nhiên cũng có một số khó khăn mắc phải mà chúng ta thường gặp

đó là sau khi được thầy cô sửa chữa cách phát âm, giọng đọc xong thì khi vềnhà các em tiếp xúc với gia đình thì các em lại quen theo nếp cũ Vì vậy các

em phải được giáo viên nhắc nhở thường xuyên, hàng ngày có thể xen vàonhững câu chuyện cười mang tính giáo dục khắc sâu để các em không cònmắc phải những lỗi phát âm địa phương

Ví dụ: Đến bài âm “ r ” Tôi nhận thấy có một nửa lớp đọc là “ gờ ”(phát âm tiếng địa phương) Tôi hướng dẫn các em phát âm: uốn đầu lưỡi vềphía vòm, hơi thoát ra xát, có tiếng thanh Sau khi đọc mẫu, tôi đã gọi 4 emđọc đúng, to, rõ của lớp cho các em đọc trước, các em còn lại chú ý nghe đểcác em sửa theo cho đúng Dần dần tất cả các em đọc được Cũng với biệnpháp đó tôi hướng dẫn các em các âm khác: d, đ, k, h, v, tr, …

- Việc sửa chữa này cho thấy tầm quan trọng của người giáo viên trongquá trình giảng dạy Không những phải đọc đúng, phát âm chuẩn, hay màngười giáo viên còn phải biết quan sát, phân tích đối tượng học sinh để cócách giúp đỡ kịp thời Đồng thời, giáo viên còn phải biết kết hợp giữa cáigiống và khác nhau của những âm đang học và âm đã học tạo ra sự phân biệthay cách phát âm tương đồng

- Trong quá trình dạy âm mới tôi luôn tìm những âm đã học ở tiết trướccho các em so sánh để giúp học sinh phân biệt tìm điểm giống nhau và khácnhau của âm để các em khắc sâu và dễ nhớ Tôi cho học sinh cả lớp học âmcho thật vững Các em nắm vững cấu tạo của từng âm, không thuộc lòng

- Khi dạy học sinh phát âm, nếu ta phát âm tốt và biết hướng dẫn phát âmthì học sinh có thể bắt chước mà phát âm lại không khó lắm Vì vậy, muốn họcsinh phát âm lại đúng thì ta phải luôn điều chỉnh để mình đọc đúng, hay hơn vàluôn ý thức trau chuốt giọng đọc của mình thành thạo và lưu loát để dạy các emphát âm tốt

- Ở lớp tôi có một bảng phụ, khi học xong âm nào, tôi ghi chữ đó vàobảng phụ, cho từng em lên đọc lại tất cả các âm đã học, học sinh đọc đi đọc

lại nhiều lần các âm đã học trong giờ ôn tập, truy bài đầu giờ để các em nhớâm.

Ví dụ: Bảng phụ tôi ghi e, b, ê, v, l, h, o, c, …

- Vào giờ trống hay trước giờ học, tôi cho học sinh đọc tốt kèm họcsinh đọc chậm, cho các em đọc chậm lên bảng phụ đọc lại các âm đã học rồicho các em ôn đi ôn lại để các em nhớ âm Nhờ thế mà những em hay quên

âm do đọc đi đọc lại nhiều lần mà các em nhớ âm đã học

Biện pháp trên tuy không khó nhưng khi thực hiện giáo viên phải nhiệttình chỉ bảo, uốn nắn và sửa cho các em kịp thời và quan tâm đến tất cả cácđối tượng học sinh Đặc biệt là phải có tâm: “Tất cả vì học sinh thân yêu”

1.2 Phần học vần và tiếng:

Sang giai đoạn học vần học sinh đã nắm vững các âm, các em còn đượclàm quen với các kiểu chữ hoa: chữ viết hoa, chữ in hoa nên tôi tập cho họcsinh nhận biết các kiểu chữ hoa một cách chính xác để các em đọc đúng

Để giúp trẻ học tốt phần vần, tôi tập cho học sinh thói quen là nhậndiện, phân tích cấu tạo của vần, nhận biết vị trí các âm trong vần để các emnắm vững

Ví dụ: Học vần “ ăm ”:

1/ Cho học sinh nhận diện về cấu tạo vần “ ăm ”: vần “ ăm ” gồm 2 âm:

âm “ ă ” đứng trước và âm “ m ” đứng sau

Vị trí âm trong vần: âm “ ă ” đứng trước, âm “m” đứng sau

2/ Đánh vần vần “ ăm ”:

 Hướng dẫn học sinh: âm “ ă ” đứng trước, ta đọc ă trước, âm “

m ”đứng sau ta đọc m sau: ă - mờ - ăm

 Đọc trơn vần: ămKết hợp dùng bộ chữ học vần dành cho học sinh để ghép vần

Yêu cầu các em: chọn đúng hai con chữ: “ ă ” và “ m ”

Ghép đúng vị trí : “ ă ” trước “ m ” sau

Nếu các em đã ghép đúng giáo viên hướng dẫn cách đánh vần và đọctrơn vần như trên các em sẽ nhận biết và đọc được vần ăm.

Với cách dạy phân tích, nhận diện và ghép vần vào bảng cài học sinhnhư thế, nếu được áp dụng thường xuyên cho mỗi tiết học vần chúng ta sẽ tạocho các em kĩ năng phân tích, nhận diện và ghép vần dẫn đến đánh vần, đọctrơn vần một cách dễ dàng và thành thạo giúp các em học phần vần đạt hiệuquả tốt Trong các bài dạy vần, sách giáo khoa Tiếng việt 1 có kèm theo cáctừ khóa, từ ứng dụng và các câu thơ, câu văn ngắn để học sinh luyện đọc.Muốn cho học sinh đọc được các từ và câu ứng dụng trong bài tôi cho họcsinh nắm chắc các vần sau đó cho các em ghép chữ cái đầu với vần vừa học

để đọc tiếng, đọc từ của bài

Tôi sử dụng tranh minh họa để cho học sinh hứng thú được nhìn vàotranh ảnh sinh động hoặc mẫu vật thật để gợi trí tò mò, ham học hỏi của họcsinh giúp các em chủ động trong giờ học

2 Hướng dẫn học sinh cách luyện đọc bài tập đọc:

2.1 Giáo viên đọc mẫu cần chính xác:

- Yêu cầu trước tiên là giọng đọc của giáo viên phải chuẩn, rõ ràng Bàiđọc mẫu của giáo viên phải đảm bảo chất lượng đọc chuẩn, đọc đúng rõ ràng,trôi chảy và diễn cảm Tôi yêu cầu lớp ổn định trật tự tạo cho học sinh tâm lýnghe đọc, hứng thú nghe đọc và yêu cầu học sinh đọc thầm theo

- Đối với học sinh lớp một, mỗi bài tập đọc tôi đều chép lên bảng đểkhi tôi đọc học sinh có sự chú ý theo dõi từng chữ của giáo viên đọc hơn, nhờvậy tránh được trường hợp một số em chỉ giả vờ nhìn vào sách giáo khoa màkhông chú ý nghe cô đọc bài Khi đọc mẫu tôi kết hợp giải nghĩa từ, để họcsinh hiểu và dễ nhớ thì sẽ đọc tốt hơn

2.2 Luyện đọc hiểu từ, cụm từ khó:

- Đối với lớp Một dù ở bất kỳ dạng bài nào văn xuôi hay thơ thì trướckhi luyện đọc đúng toàn bài bao giờ học sinh cũng được ôn luyện âm, vần.Trong phần này, các em ôn luyện vần trên cơ sở luyện đọc những từ khó haynhầm lẫn khi đọc có ở trong bài Để thực hiện được tốt phần này, ngoài việc

cần lựa chọn thêm những từ ngữ khác mà học sinh trong lớp mình hay nhầmlẫn hoặc phát âm sai do cách phát âm địa phương của từng vùng miền để chocác em luyện đọc thì tôi còn tìm thêm một số từ khó để các em hiểu nghĩa của

nó rõ ràng hơn Trong thực tế, hàng ngày lên lớp tôi vẫn thực hiện điều này

Ví dụ: Bài “Đầm sen” (sách giáo khoa Tiếng Việt 1- tập 2- trang 91 )

Sách giáo khoa chỉ yêu cầu luyện đọc các từ sau: “xanh mát, cánh hoa,xòe ra, ngan ngát, thanh khiết”

Khi dạy, dựa vào tình hình đọc của lớp ngoài những từ trên tôi tìm thêmmột số từ ngữ khác cần luyện đọc đúng, đó là các từ ngữ: “mặt đầm, vươncao, xanh thẫm, …” Sở dĩ tôi đã lựa chọn thêm những từ ngữ này bởi vì thực

tế ở lớp tôi dạy các năm trước vẫn còn một số ít em đọc chưa tốt, các em haynhầm lẫn vần, phụ âm đầu và dấu thanh Cụ thể như:

Từ học sinh đọc nhầm:

Mặt đầm mặt đằm

Vươn cao vương cao

Xanh thẫm xanh thẩm

- Tôi để cho học sinh tự nêu những từ mà các em cảm thấy khó đọctrong khi phát âm

- Khi cho các em luyện đọc từ ngữ, tôi kết hợp phân tích tiếng để giúphọc sinh nhớ lại những âm, vần đã học Tuy nhiên chúng ta cần dành nhiềuthời gian gọi những học sinh đọc còn chậm, xong để giúp những em này đọcđược đúng thì việc gọi một số em đọc tốt đọc thật to, thật chính xác là mộtviệc làm không thể thiếu bởi vì các em đọc chậm sẽ bắt chước các bạn để đọc

và như vậy các em sẽ có ý thức tự sửa hơn Sau đó cả lớp sẽ đồng thanhnhững từ ngữ này Cần tăng cường cho các em nhận xét nhau về cách đọcđúng hay sai, nếu sai thì sai ở đâu, các em có thể tự sửa lại cho bạn Nếu họcsinh không làm được việc đó, tôi kịp thời uốn nắn sửa sai ngay cho các em.Nhất thiết phải có tuyên dương, động viên các em kịp thời