Truyện Kiều- Nguyễn Du

Thời đại Có những biến cố lịch sử dữ dội, nhiều phen thay đổi sơn hà:  Sự thối nát của xã hội phong kiến Vua Lê Chiêu Thống cõng rắn gà nhà  Các cuộc nông dân khởi nghĩa, đỉnh cao là p

Chµo mõng c¸c thÇy c«

Truy n Ki u ệ ề

Nguy n Duễ

PhÇn mét T¸c gi¶

Quê hương,

gia đình

I Nguyễn Du (1765 - 1820) Tên chữ Tố Như, tên hiệu Thanh Hiên

Thời đại

Vốn sống phong phú

1 Quê hương, gia đình

 Quê cha: Tiên Điền, Nghi Xuân, Hà Tĩnh

 Quê mẹ: Bắc Ninh

 Sinh tại Thăng Long trong một gia đình quý tộc

quyền quý, có truyền thống yêu văn chương, nhiều ngư

ời đỗ đạt (Cha là Nguyễn Nghiễm từng có lúc giữ chức

Tể tướng trong triều đình Lê- Trịnh; anh là Nguyễn Khản từng làm quan tới chức tham tụng, nổi tiếng

phong lưu…)

2 Thời đại

Có những biến cố lịch sử dữ dội, nhiều phen thay đổi sơn hà:

 Sự thối nát của xã hội phong kiến (Vua Lê Chiêu Thống cõng rắn gà nhà)

 Các cuộc nông dân khởi nghĩa, đỉnh cao là phong

trào Tây Sơn.

 Đại phá quân Thanh vang dội.

 Vận mệnh rạng rỡ ngắn ngủi của triều đại Quang

Trung và công cuộc trung hưng của nhà Nguyễn.

3 Vốn sống phong phú

 Thời niên thiếu sống trong gia đình quý tộc

quyền quý xa hoa.

 Cuộc sống nghèo khó bần hàn, loạn lạc (mười năm gió bụi trên đất Thái Bình, dân chài biển

Nam, phường săn núi Hồng ở quê hương Hà

Tĩnh).

 Con đường làm quan khá thuận lợi Chuyến

đi sứ Trung Quốc đã để lại dấu ấn đậm nét

trong tác phẩm của ông.

 Tiếp nhận tinh hoa truyền thống của nhiều vùng văn

hoá.

 Có điều kiện học hành, trau dồi tài năng.

 Được chứng kiến sự xa hoa của giai cấp phong kiến

và thân phận con người, đặc biệt là người ca nữ.

 Có điều kiện để trải nghiệm, suy ngẫm về xã hội, con

người…tạo tiền đề cho việc hình thành tài năng và bản lĩnh văn chương (…Trải qua một cuộc bể dâu … Những

điều trong thấy mà đau đớn lòng…)

4 nh hưởng đến sáng tác Ả

a Ch÷ H¸n

II Sù nghiÖp

b Ch÷ N«m

1 C¸c s¸ng t¸c chÝnh

1 Các sáng tác chính

- Thanh Hiên thi tập (Tập thơ của Thanh Hiên) 78 bài

- Nam trung tạp ngâm (Các bài thơ ngâm khi ở phương

Nam) 40 bài

- Bắc hành tạp lục (Ghi chép trong chuyến đi sứ phương

Bắc), 131 bài Tập thơ gồm ba nhóm đề tài: Vịnh sử; phê phán xã hội phong kiến chà đạp quyền sống của con ngư ời; cảm thông với thân phận con người nhỏ bé.

Ví dụ: Phản Chiêu hồn, Sở kiến hành, Độc tiểu thanh kí,

…

a Chữ Hán

1 Các sáng tác chính

b Chữ Nôm

- Truyện Kiều: Kiệt tác của văn học trung

đại Việt Nam.

+ Cốt truyện vay mượn từ Kim Vân Kiều

truyện của Thanh Tâm Tài Nhân.

+ Sáng tạo mới: cảm hứng, cách nhận thức,

lí giải, thể loại, ngôn,…

- Văn chiêu hồn (Văn tế thập loại chúng

trọng của chủ nghĩa nhân đạo của

Nguyễn Du: tình thương yêu đối với

nhiều hạng người, đặc biệt là những thân

phận bé nhỏ; thể thơ song thất lục bát.

2 Một số đặc điểm về nội dung và nghệ thuật

- Đòi hỏi xã hội cần trân trọng những giá trị tinh thần (nghệ

thuật, thi ca, …) và chủ nhân sáng tạo ra những giá trị đó (Đây là một trong những khía cạnh biểu hiện cái nhìn nhân đạo sâu sắc,

a Nội dung

Sáng tác của Nguyễn Du là tiếng nói của cảm xúc, của tình người:

- Tình cảm chân thành dành cho những con người nhỏ bé, bất

hạnh, đặc biệt là người phụ nữ: người ăn mày, người mù hát rong, người ca nhi, kĩ nữ…(Truyện Kiều, Văn chiêu hồn, Độc Tiểu

Thanh kí, …).

- Những triết lý về cuộc đời và con người có sức khái quát cao và

thấm đẫm cảm xúc (…Đau đớn…lời chung…).

- Sử dụng thành công nhiều thể thơ ca Trung quốc: Ngũ

ngôn, thất ngôn, ca, hành, …

- Đưa thể thơ lục bát lên đỉnh cao, có khả năng chuyển

tải nội dung tự sự và trữ tình to lớn của thể loại truyện thơ.

- Việt hoá nhiều yếu tố ngôn ngữ ngoại nhập.

- Vận dụng sáng tạo và thành công lời ăn tiếng nói dân

gian (Thôn ca sơ học tang ma ngữ)

Ví dụ: …Vầng trăng ai xẻ làm đôi- Nửa in gối chiếc nửa

soi dặm trường… (Truyện Kiều).

2 Một số đặc điểm về nội dung và nghệ thuật

b Nghệ thuật

III Tổng kết

Nguyễn Du là nhà thơ nhân đạo tiêu biểu của văn học Việt Nam giai đoạn nửa cuối thế kỉ XVIII nửa đầu thế kỉ XIX Ông có đóng góp to lớn đối với văn học dân tộc về nhiều phương diện, nội dung và nghệ thuật , xứng

đáng được gọi là thiên tài văn học

Câu 1: Nguyễn Du sinh và mất năm nào?

a 1755-1820 b 1765-1820

c 1765-1822 d 1756-1820

Câu 2: Sự đánh giá nào sau đây là không phù hợp với sự nghiệp văn học của Nguyễn Du?

a Nguyễn Du là nhà thơ có khuynh hướng hiện thực sâu sắc

b Nguyễn Du là nhà thơ nhân đạo lỗi lạc có tấm lòng thương người sâu sắc bao dung

c Nguyễn Du là nhà thơ có vị trí hàng đầu trong lịch sử văn học dân tộc

d Nguyễn Du là một bậc thầy về ngôn từ và là người đã sáng tạo ra nhiều thể thơ độc đáo

IV.Luyện tập