NHỮNG bài văn NGHỊ LUẬN 7

Giản dị,thanh bachj được thể hiện ở nhiều khía cạnh khác nhau: lời ăn tiếng nói hằng ngày,cách ăn mặc,lối sống,cách hành xử,cử chỉ,các thể hiện bản thân… Lối sống giản dị của Bác Hồ được

ĐỀ 1: LỐI SÓNG GIẢN DỊ CỦA BÁC HỒ

Bài 1.

Nếu nói đến tấm gương về sự giản dị và thanh bạch thì chắc hẳn chúng ta đã nghĩngay đến vị lãnh tụ vĩ đại nhất Dân tộc – Chủ tịch Hồ Chí Minh Bác chính là nhân chứng rõ ràng và tiêu biểu cho hai đức tính cao quý và đặc biệt cần có ở mỗi người.Giản dị là cách sống không cầu kì xa hoa sống sao cho phù hợp với hoàn cảnh xã

hội,hoàn cảnh cá nhân Còn thanh bạch là gì? Thanh bạch là tính từ chỉ lối sống trong sạch,luôn giữ phẩm chất của mình không để giàu sang cám dỗ Giản dị,thanh bachj được thể hiện ở nhiều khía cạnh khác nhau: lời ăn tiếng nói hằng ngày,cách ăn mặc,lối sống,cách hành xử,cử chỉ,các thể hiện bản thân…

Lối sống giản dị của Bác Hồ được thể hiện ngay trong những điều nhỏ nhất.ví dụ như trang phục,bác luôn xuất hiện với hình ảnh một người khoác trên mình bộ áo bà ba nâu đã sờn cũ,đôi dép cao su,thêm chiếc khăn bà ba ngang vai,chiếc áo trấn thủ Hình ảnh ấy đã in đậm trong tâm trí mỗi người,hình ảnh một người mộc mạc như vị cha hiền kính yêu Trong những năm tháng gian khổ đấu tranh hay khi hoà bình bước đầu được lập trở thành chủ tịch nước.,bác vẫn ở và làm việc trong căn nhà sàn nhỏ,với những đồ vật thật thiết yếu: bộ bàn ghế mây,cái đèn bàn con con,một chiếc giường….đơn giản và nhỏ bé như chính con người bác thể hiện Bữa cơm của Bác cũng đạm bạc với những món bình dân như cà muối,rau luộc,cháo hoa…hay sang hơn là cá Bác câu trong ao cạnh ngôi nhà sàn nhỏ bé của mình Ngay cả khi đã có điều kiện tốt hơn, các đồng chí

có đề nghị mua cho bác chiếc quạt máy cho mùa hè bởi trời hè năm ấy rất nóng, bác cũng đã cao tuổi nhưng bác vẫn từ chối ,dùng chiếc quạt nan bởi dân tộc còn đang gian khó,đồng bào cả nước cơm còn chưa đủ ăn,áo chưa đủ mặt,cuộc sống chưa đầy đủ no ấm

Sự giản dị của bác còn thể hiện qua những lời nói,hành động thường ngày Từng bài học bác răn dạy,những lời kêu gọi bác đã ra đều sử dụng câu từ ngắn gọn

dễ.hiểu,không dài dòng hoa.mĩ để đồng bào cả nước dễ nghe dễ hiểu “ không có gì quý hơn độc lập tự do”,”chúng ta thì hi sinh tất cả nhưng nhất định không chịu mất

nước,không chịu làm nô lệ” Những câu nói giản dị mà đi vào lòng người ấy đã đánh thức ,làm sôi sục lên lòng yêu nước,quyết tâm kiên cường bảo vệ đất nước đến cùng củahàng triệu đồng bào ta trong những năm kháng chiến lam lũ, vất vả và đầy gian khó.Cònnhớ như in lời Bác trong ngày đọc bản tuyên ngôn độc lập ngày 2/9/1945 tại quảng trường Ba Đình, “ Tôi nói thế,đồng bào ta nghe có rõ không” Một sự quan tâm ân cần,gần gũi của một vị lãnh tụ vĩ đại thật khiến chúng ta xúc động và càng thêm kính trọng Người

Ngay cả khi đã có trong tay quyền lực của người lãnh đạo Những thói quen, nếp sống của bác vẫn không hề thay đổi,Bác vẫn luôn giữ cho mình tấm lòng thanh bạch Những đức tính ấy là bản chất của Người,không bao giờ thay đổi Những câu chuyện lúc sinh thời của Bác rất nhiểu Câu chuyện về việc giữ lời hứa về chiếc vòng bạc sẽ mua cho em bé miền Nam sau mười năm mới có cơ hội quay lại đó nhưng Bác vẫn nhớ

và thực hiện lời hứa của mình Câu chuyện về việc đi thăm các chiến sĩ,động viên

khuyến khích họ cố gắng kiên trì hoàn thành nhiệm vụ Câu chuyện Bác nửa đêm mang chiếc đèn sưởi cho chí gác cổng Rất nhiều,rất nhiều những câu chuyện nhỏ,vô cùng đơn giản nhưng lại là biểu hiện của lối sống giản dị,thanh bạch của Bác

Trong các mối quan hệ với mọi người như tiếp đãi khách,Bác thường nói chủ yếu

là thật lòng với nhau nên khi tiếp đãi đồng chí Lý Bội Quần,người Trung Quốc đã giúp Bác mua chiếc máy đánh chữ từ Hải Phòng mang về,Bác cũng chỉ “khao” một món

canh và hai đĩa thức ăn cùng một chán rượu gạo,tính ra còn chưa hết một đồng bạc.Thế nhưng không vì thế mà tình cảm không đậm đà,vơi đi mà còn thân thiết gắn bó hơn rất nhiều Cao.lương mỹ vị sang trọng có chắc đổi được những tình cảm thật lòng với nhau.Sống không cần cao sang mà cần nhất là sự chân thành thật lòng với nhau Bác vẫn luônnói: Ở đời ai chả muốn ăn ngon mặc đẹp nhưng nếu miếng ngon ấy lại đánh đổi bằng sựphiền hà mệt nhọc của người khác thì không nên Khi có đồ ăn ngon,Bác luôn chia phầncho tất cả mọi người trong nhà,thường thì đến phần Bác là ít nhất Con người vĩ đại ấy, luôn cố gắng nỗ lực hơn người khác,suy nghĩ lo lắng cho cả dân tộc nhưng luôn muốn nhận ít nhất,đủ là được.

Thời bình là vậy,còn trong chiến đấu, sự giản dị thanh bạch của bác còn được biểu hiện rõ ràng hơn Cuộc sống trong rừng núi không làm bác thấy tù túng thiếu thốn

mà ngược lại Bác còn cảm thấy vui tươi sảng khoái khi được hoà mình vào thiên

nhiên,cây cỏ,sống cuộc sống đơn giản với những thức ăn núi rừng dân dã:

“Sáng ra bờ suối tối vào hang

Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng

Cuộc đời cách mạng thật là sang.”

Với Bác “ sang” không phải là sống trong nhung lụa,xa hoa mà sang ở đây là được sốnggiản dị ,thanh bạch mà cao đẹp Được cống hiến cho đời,cho con người.Bác đã từng tâmsự: Ước nguyện của Bác là sau khi hoàn thành tâm nguyện cứu nước dân, Bác sẽ “làm một cái nhà nho nhỏ, nơi có non xanh nước biếc để câu cá trồng rau, sớm chiều làm bạnvới các cụ già hái củi, trẻ em chăn trâu, không dính líu với vòng danh lợi”

Chủ tịch Hồ Chí Minh là tấm gương sáng ngời về đạo đức và lối sống cho mỗi cá nhân học theo Đáng và Nhà nước luôn có chua trương “ Học tập và làm việc theo tấm gương đạo đức của chủ tịch Hồ Chí Minh” ,đặc biệt trong việc giác dục thanh thiếu niên Vì vậy, chúng ta cần có thái độ ,hành động đúng đắn học tập theo tấm gương đạo đức của Người Hiện nay có rất nhiều người trẻ ý thức rõ ràng được trách nhiêm của bảnthân từ đó hành độn tích cực để sống có ích,góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàumạnh, “ sánh ngang các cường quốc năm châu “ Luôn cố gắng rèn luyện lối sống lành mạng,giản dị Tuy nhiên bên cạnh đó cũng có nhiều vạn trẻ chưa thực sự cố gắng học tập rèn luyên,ăn chơi sa đoạ gây ảnh hưởng xấu tới sự phát triển chung của cả động đồng, cần quan tâm và giúp đỡ kịp thời,giáo dục lại lối sống để họ có thể sớm nhận thứcđược vai trò trách nhiệm cảu bản thân

Nếu lối sống thanh bạch của các vị hiền triết xưa,như Nguyễn Bỉnh Khiêm chính

là sống để giữ hồn mình trong sạch giữu chốn bụi trần nhiều tranh giành lợi lộc,quyền lực “ Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ Người khôn người đến chốn lao xao”.Họ tìm về với những thú vui quê nhà cốt giữ tấm lòng thanh cao.Còn Bác thì không như vậy,Bác không phải là một nhà hiền triết sống ẩn dật,lánh đời,lối sống của Bác là một lối sống rất dân tộc,mang những nét đẹp truyền thống., một lối sống mà mỗi người chúng ta cần rèn luyện để có được đức tính cao đẹp: giản dị và thanh bạch

Bài 2

Là một vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam, người mang cách mạng đến bến bờcủa thành công, đưa dân tộc đến thời đại tự do, hạnh phúc Tuy là người đứng đầu của một đất nước nhưng cuộc sống thường ngày của Bác lại rất giản dị, dân giã, khác hẳn cuộc sống của một nguyên thủ quốc gia

Bác Hồ là người có tầm vóc về tư tưởng, tầm vóc về trí tuệ, lại là người đứng đầu của một quốc gia Những tưởng cuộc sống của Bác sẽ là ở những nơi đẹp nhất, an toàn nhất,

việc sinh hoạt sẽ có những người hục vụ giúp đỡ Nhưng không, Bác Hồ kính yêu của chúng ta lại có một lối sống vô cùng giản dị, dân giã đến mức không thể dân giã hơn được nữa.Nhìn vào cuộc sống của Bác sẽ không ai có thể tin nổi đó là cuộc sống của một vị lãnh đạo.Nếp sống giản dị, thanh bạch ấy của Bác càng làm cho những người dân Việt Nam thêm yêu và tự hào về người cha già dân tộc Bạn bè quốc tế thì thừa nhận và càng thêm tôn trọng tài năng và con người của Bác.

Nơi ở của Bác là một căn nhà sàn nhỏ đơn sơ với phần mái được lợp bằng những tán lá khô Căn phòng của Bác cũng rất nhỏ, chỉ đủ để kê một chiếc giường – nơi Bác nghỉ ngơi, một chiếc bàn làm việc nhỏ làm bằng mây và một chiếc ghế đơn Sự đơn sơ của căn phòng khiến ta cảm thấy rất khó tin

Quần áo Bác mặc trên người cũng không phải những bộ comple đắt tiền, những bộ quần

âu phẳng phiu như những nguyên thủ quốc gia khác.Bác chọn cho mình bộ quần áo kakimàu ghi Ngoài những chuyến thăm nguyên thủ của các nước khác Bác chọn những bộ quần áo đảm bảo nghi thức, sự tôn trọng với nước bạn thì trong cuộc sống hàng ngày, cảtrong những đại hội Đảng, trong các cuộc họp quan trọng của đất nước thì Bác vẫn giữ nguyên phong cách ăn mặc giản dị của mình

Tôi nhớ có một lần có người hỏi Bác rằng tại sao là một nguyên thủ hàng đầu của Việt Nam mà Bác lại ăn mặc giản dị như vậy thì Bác đã nói: vì dân mình còn nghèo….Dù cólàm gì thì Bác cũng lấy dân làm đầu, đặt lợi ích của nhân dân lên chính bản thân mình.Bác cũng chọn riêng cho mình đôi dép lốp Đây là loại dép được làm từ săm và lốp của

xe ô tô hời kháng chiến vì điều kiện còn khó khăn nên những người lính đã sáng tạo ra loại dép này và được dùng rất phổ biến Những người lính vì điều kiện chiến đấu ác liệt,sinh hoạt thiếu thốn nên dùng loại dép này ta có thể hiểu được.Nhưng Bác là một

nguyên thủ quốc gia, dù Việt Nam lúc ấy còn rất nghèo so với các nước bạn, điều kiện của các nguyên thủ nước bạn cũng sẽ hơn nước ta.Song cũng không đến mức thiếu thốn đến mức để người đứng đầu của đất nước đi những đôi dép lốp cũ kĩ, lại khá cứng Ta

có thể thấy đây hoàn toàn là mong muốn của Bác, lối sống giản dị của Bác càng làm chohình ảnh của Bác trong lòng người dân Việt Nam thêm tươi đẹp, thêm tự hào

Lối sống giản dị, thanh bạch của Bác còn thể hiện ra ngay trong bữa ăn của Bác Mỗi bữa ăn Bác chỉ dùng có ba món chính, đó là cơm trắng, cà pháo và một quả trứng Những món ăn đều vô cùng thanh đạm và có thể dễ dàng kiếm được Vào năm nạn đói

nổ ra, người dân chết đói hàng loạt.Để ủng hộ phong trào cứu đói, Bác đã đi đầu gương mẫu ủng hộ mỗi bữa một nắm gạo của mình để cứu đói cho người dân.Tấm gương, lối sống của Bác thật khiến chúng ta tự hào, ngưỡng mộ

Bác Hồ là vị cha già dân tộc, là người đã mang lại ánh sáng cho dân tộc Việt Nam Nhưng, Bác không chỉ khiến người dân Việt Nam tự hào về tài năng, trí tuệ hơn người

mà còn ở chính lối sống trong sạch, giản dị, thanh cao của Người

ĐỀ 2: Sự Giàu Đẹp Của Tiếng Việt - Đặng Thai Mai

Bài 1:

Tôi nhớ hồi học lớp năm, thầy giáo bảo tôi: "Tiếng Việt ta giàu và đẹp lắm em ạ, nên phải biết yêu quý, trân trọng và giữ gìn nó" (sở dĩ thầy nhắc khéo tôi là vì lúc ấy, tôimới học lỏm được của anh trai mình mấy từ tiếng Pháp, lại học lỏm của chị con nhà báchàng xóm mới đi Nga về mấy từ tiếng nga Thế là trong bài tập làm văn, tôi chêm vào

đó cả tiếng Pháp lẫn tiếng Nga Lúc bấy giờ, tôi thầm nghĩ "Thầy có muốn viết như mình cũng chả được, vì thầy có biết ngoại ngữ đâu Mà tiếng Việt có gì là ghê gớm lắm chứ!" Nhưng rồi học lên lớp 6, rồi lớp 7, tôi được tiếp xúc với bao áng thơ văn trữ tình

đằm thắm, tôi mới thấy thấm thía câu nói đó của thầy tôi Nghĩ lại những ý nghĩ ngây thơ và ngu ngốc hồi trước, tôi lại càng giận mình.

Tiếng Việt ta giàu đẹp như thế nào là vấn đề đã được không ít các nhà nghiên cứuquan tâm Cố thủ tướng Phạm Văn Đồng có bài Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, nhà phê bình Đặng Thai Mai có Tiếng Việt, một biểu hiện hùng hồn của sức sống dân tộc

Các nhà văn, nhà thơ không cần bàn luận gì, họ chỉ lặng lẽ mài giũa cho tiếng Việt ngày càng "trong" và "sáng" hơn, ngày càng "giàu" và "đẹp" hơn

Quả thực, tiếng Việt ta rất giàu và đẹp

Tiếng Việt là thứ ngôn ngữ giàu hình ảnh, hình tượng Với một hệ thống các từ láy, từ ghép, từ tượng hình, tượng thanh, tiếng Việt có khả năng gợi ra được những hình ảnh rất

rõ nét trong tâm trí của người nghe

Chắc trong chúng ta ai cũng nhớ hai câu thơ với cách dùng từ gợi hình ảnh, trạng thái đầy ấn tượng của Bà Huyện Thanh Quan:

Lom khom dưới núi, tiều vài chú

Lác đác bên sông, chợ mấy nhà

Nhờ những từ láy lom khom, lác đác mà sức biểu hiện của câu thơ đã tăng gấp bội Cảnh hoang vu, quạnh vắng của Đèo Ngang trong buổi chiều tà càng thêm hiu hắt, ảm đạm

Một điều lí thú hơn là ngay cả những từ đơn âm của tiếng Việt cũng có giá trị gợi hình Chẳng hạn như:

Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi ba chìm với nước non

(Hồ Xuân Hương)

Và đây nữa, hình ảnh con hổ uy nghi, dũng mãnh, đẹp một vẻ đẹp hùng tráng:

Ta bước chân lên dõng dạc đường hoàng

Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng

Vờn bóng âm thầm, lá gai cỏ sắc

Trong đêm tối mất thần khi đã quắc

Là khiến cho mọi vật đều im hơi

(Thế Lữ)

Cùng với khả năng tạo hình, tiếng Việt còn là thứ tiếng giàu âm thanh, nhạc điệu Với một hệ thống nguyên âm, phụ âm phong phú, thêm vào đó là hệ thống các thanh điệu với những âm độ, âm vực, tiếng Việt có khả năng tạo ra nhiều giai điệu khác nhau: lúc

du dương trầm bổng, lúc réo rắt, lúc lại sâu lắng, thiết tha

Ta hãy nghe những giai điệu êm đềm, đằm thắm của câu ca dao:

Gió đưa cành trúc la đà

Tiếng chuông Chấn Vũ, canh gà Thọ Xương

Mịt mù khói toả ngàn suơng

Nhịp chày Yên Thái, mặt gương Tây hồ

Hãy cảm nhận âm điệu của những "dấu huyền ngọt ngào" (Xuân Diệu) trong câu thơ Chinh phụ ngâm:

Ngòi đầu cầu nước trong như lọc

Đường bên cầu cỏ mọc còn non

Và những giai điệu vừa sôi nổi rạo rực, vừa thiết tha đằm thắm, du dương của câu thơ

Tố Hữu:

Đẹp vô cùng Tổ quốc ta ơi

Rừng cọ, đồi chè, đồng xanh ngào ngạt

Nắng chói sông Lô, hò ô tiếng hát

Chuyến phà dào dạt bến nước Bình Ca

Chỉ riêng với hai khả năng: tạo hình và tạo nhạc, tiếng Việt đã đủ xứng đáng là một thứ ngôn ngữ vừa giàu vừa đẹp Tuy nhiên, sự giàu và đẹp của tiếng Việt không chỉ dừng lại

ở đó Một đặc điểm không thể bỏ qua của tiếng Việt là sắc thái gợi cảm, sắc thái biểu hiện cảm xúc Nó có khả năng diễn tả tinh tế những trạng thái khác nhau trong đời sống nội tâm phong phú của tâm hồn Việt

Chỉ lấy ví dụ riêng về mặt diễn tả tâm trạng nhớ nhung của con người cũng đủ làm ta ngạc nhiên

Một trạng thái nhớ nhung bâng khuâng:

Anh đi anh nhớ quê nhà

Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương

Nhớ ai dãi gió dầm sương

Nhớ ai tát nước bèn đường hôm nao

(Trần Tuấn Khải)

Một trạng thái nhớ nhung cồn cào, da diết:

Nhớ ai bổi hổi bồi hồi

Như đứng đống lửa như ngồi đống rơm

(Ca dao)

Một nỗi sầu mênh mang, sầu thẳm:

Chàng thì đi cõi xa mưa gió

Thiếp thì về buồng củ chiếu chăn

Đoái trông theo đã cách ngăn

Tuôn màu mây biếc trải ngàn núi xanh

(Chinh phụ ngâm)

Vốn từ của tiếng Việt cũng rất phong phú và độc đáo Chỉ xét riêng vốn từ ngữ xưng hô cũng đã đủ làm nên sự đặc sắc đó Trong từ ngữ xưng hô của tiếng Việt, ngoài những đại từ nhân xưng được ghi trong từ điển, người Việt ta còn dùng các danh từ chỉ quan hệ

họ hàng làm từ xưng hô, khiến cho cách nói nàng hàm chứa nhiều sắc thái tình cảm hơn.Ngay cách dùng từ ngữ xưng hô cũng rất đặc biệt Đã có "ai" lại thêm "ta", rồi lại

"mình" Những từ này có khi là chủ thể phát ngôn, có khi là đối thế tiếp nhận, có khi lại bao hàm cả hai

Chỉ riêng từ "mình" trong hai ví dụ sau đã thấy bao điều lí thú:

Mình đi minh lại nhớ minh/ Nguồn bao nhiêu nước nghĩa tình bấy nhiêu (Tố Hữu)Mình nói với ta mình hãy còn son/ Ta đi qua ngõ thấy con mình bò/ Con mình lấm đất cùng tro/ Ta đi gánh nước rửa cho con mình (Ca dao)

Càng tìm hiểu kĩ hơn về tiếng Việt, ta càng ngỡ ngàng trước sự giàu đẹp của nó và càng thêm yêu tiếng Việt hơn

Bài Mẫu Số 2:

Sự Giàu Đẹp Của Tiếng Việt - Đặng Thai Mai

Bài văn này trích từ phần đầu của một bài nghiên cứu dài có nhan đề Tiếng Việt, một biểu hiện hùng hồn của sức sống dân tộc (Đặng Thai Mai), nội dung nói về sự giàu đẹp của tiếng Việt Tuy chỉ là một đoạn trích nhưng bố cục của bài văn rất rõ ràng, hợp lí

Đoạn mở đầu tác giả nên lên luận điểm bao trùm, sau đó giải thích ngắn gọn Phần chính tập trung chứng minh hai đặc điểm của tiếng Việt là đẹp và hay trên các mặt như ngữ âm, từ vựng, cú pháp.

Từ trước đến nay đã có nhiều ý kiến, nhiều bài viết về sự giàu đẹp của tiếng Việt và nhiệm vụ giữ gìn sự trong sáng, giàu đẹp ấy Có bài nêu những ấn tượng chung, có bài lại đi vào những biểu hiện rất cụ thể (về từ ngữ hay một thể loại văn học ) Ở bài viết này, Đặng Thai Mai đưa ra một cái nhìn bao quát chứ không đi sâu nghiên cứu những khía cạnh cụ thể, tỉ mỉ của tiếng Việt

Bài văn chia làm hai đoạn

Đoạn 1: Từ đầu đến qua các thời kì lịch sử: Nêu nhận định tiếng Việt là một thứ tiếng đẹp và hay ; giải thích nhận định ấy

Đoạn 2 : Phần còn lại: Chứng minh cái đẹp và sự giàu có, phong phú (cái hay) của tiếngViệt về các mặt ngữ âm, từ vựng, cú pháp Sự giàu đẹp ấy là chứng cứ về sức sống mãnh liệt của tiếng Việt

Trong câu mở đầu, tác giả khẳng định giá trị to lớn và địa vị quan trọng của tiếng Việt: Người Việt Nam ngày nay có lí do đầy đủ và vững chắc để tự hào với tiếng nói của mình Và để tin tưởng hơn nữa vào tương lai của nó Từ đó, ông đưa ra luận điểm bao trùm: Tiếng Việt có những đặc sắc của một thứ tiếng đẹp, một thứ tiếng hay

Để giải thích cho nhận định trên, tác giả viết:

Nói thế có nghĩa là nói rằng: tiếng Việt là một thứ tiếng hài hòa về mặt âm hưởng, thanhđiệu mà cũng rất tế nhị, uyển chuyển trong cách đặt câu Nói thế cũng có nghĩa là nói rằng: tiếng Việt có đầy đủ khả năng để diễn đạt tình cảm; tư tưởng của người Việt Nam

và để thỏa mãn cho yêu cầu của đời sống văn hóa nước nhà qua các thời kì lịch sử

Vẻ đẹp của tiếng Việt được thể hiện qua hai yếu tố: nhịp điệu (hài hòa về âm hưởng và thanh điệu) và cú pháp (tế nhị uyển chuyển trong cách đặt câu)

Nhận xét này dựa trên cơ sở thực tế là khả năng biểu đạt và biểu cảm phong phú của tiếng Việt: Đủ khả năng để diễn đạt tư tưởng tình cảm của người Việt Nam và thỏa mãn cho nhu cầu của đời sống văn hóa nước nhà qua các thời kì lịch sử,

Các câu trong đoạn văn liên kết với nhau hết sức chặt chẽ về mặt nội dung Câu thứ nhất

là nhận xét khái quát về tính chất tiếng Việt Hai câu sau giải thích ngắn gọn và rành mạch cái đẹp, cái hay của tiếng Việt Cách lập luận đi từ khái quát đến cụ thể như vậy khiến người đọc dễ theo dõi, dễ hiểu

Ở đoạn hai, tác giả tập trung chứng minh cho nhận định đã nêu ở phần mở đầu Để chứng minh bằng những chứng cứ có đủ sức thuyết phục, tác giả đã vận dụng sự hiểu biết về tiếng Việt kết hợp với lí lẽ chặt chẽ và khoa học

Trước hết, tác giả chứng minh tiếng Việt là một thứ tiếng đẹp đầu tiên là ở mặt ngữ âm Tiếng Việt giàu chất nhạc và rất uyển chuyển trong câu kéo Điều đó được xác nhận trêncác chứng cứ lấy trong đời sống và trong khoa học: Nhiều người ngoại quốc sang thăm nước ta và có dịp nghe tiếng nói của quần chúng nhân dân ta, đã có thể nhận xét rằng: tiếng Việt là một thứ tiếng giàu chất nhạc Họ không hiểu tiếng ta, và đó là một ấn tượng của người "nghe" và chỉ nghe thôi Tuy vậy lời bình phẩm của họ có phần chác không phải chỉ là một lời khen xã giao

Các giáo sĩ nước ngoài am hiểu tiếng Việt thì nhận xét: tiếng Việt như là một thứ tiếng "đẹp" và rất rành mạch trong lối nói, rất uyển chuyển trong câu kéo, rất ngon lành trong những câu tục ngữ

Tiếng Việt giàu chất nhạc vì nhiều nguyên nhân:

Tiếng Việt chúng ta gồm có một hệ thống nguyên âm và phụ âm khá phong phú Tiếng

ta lại giàu về thanh điệu Giọng nói của người Việt Nam, ngoài hai thanh bằng (âm bình

và dương bình) còn có bốn thanh trắc Do đó tiếng Việt có thể kể vào những thứ tiếng giàu hình tượng ngữ ôm như những âm giai trong bản nhạc trầm bổng

Ta thử đọc câu ca dao:

Đứng bên ni đồng, ngó bên tê đồng, mênh mông bát ngát,

Đứng bên tê đồng, ngó bên ni đồng, cũng bát ngát mênh mông

Thân em như chẽn lúa đòng đòng,

Phất phơ dưới ngọn nắng hồng ban mai

Đây là lời của một chàng trai, một sáng sớm nào đó ra thăm đồng, thấy cánh đồng mênhmông bát ngát và cô thôn nữ trẻ trung Chàng trai đã ngợi ca vẻ đẹp của cánh đồng, vẻ đẹp của cô gái và coi đó là cách bày tỏ tình cảm tha thiết của mình

Bài này có những dòng thơ khác thường, kéo dài tới 12 tiếng để đặc tả cánh đồng Các điệp ngữ, đảo ngữ và phép đối xứng (đứng bên ni đồng - đứng bên tê đồng, mênh mồng bát ngát - bát ngát mênh mông) gợi cho người đọc cảm giác nhìn ở phía nào cũng thấy cánh đồng trải rộng đến tận chân trời, bao la, đẹp đẽ và đầy sức sống

Cô gái được so sánh với hình ảnh quen thuộc của quê hương: Thân em như chẽn lúa đòng đòng, Phất phơ dưới ngọn nắng hồng ban mai Giữa người và cảnh có sự tương đồng ở nét trẻ trung, phơi phới sức xuân

Bài ca dao đã thể hiện được chất nhạc du dương cùng sự uyển chuyển trong câu tiếng Việt Dẫn chứng này làm cho lập luận của tác giả về vẻ đẹp của tiếng Việt càng thêm chặt chẽ

Thế nào là một thứ tiếng hay? Tại sao tiếng Việt lại là một thứ tiếng hay ? Tác giả giải thích : tiếng Việt hay vì nó thỏa mãn nhu cầu trao đổi tình cảm ý nghĩ giữa người với người Thỏa mãn yêu cầu của đời sống văn hóa ngày một phức tạp

Các chứng cớ thực tế và khoa học sau đây là cơ sở để tác giả rút ra kết luận đó: Tiếng Việt dồi dào về phần câu tạo từ ngữ cũng như về hình thức diễn đạt Từ vựng qua các thời kì diễn biến của nó tăng lèn mỗi ngày một nhiều Tiếng Việt đã không ngừng đặt

ra những từ mới, những cách nói mới hoặc Việt hóa những từ và những cách nói của cácdân tộc anh em Chúng ta có thể chứng minh luận điểm trên bằng những tác phẩm văn chương đã học Đoạn thơ sau trong Chinh phụ ngâm khúc là một ví dụ:

Cùng trông lại mà cũng chẳng thấy

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu

Ngàn dâu xanh ngắt một màu

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai ?

Các sắc thái xanh được miêu tả một cách tài tình trong câu thơ Giữa hai đầu xa cách giờ đây là một màu xanh bất tận Ở khổ thơ trên, tác giả đã mượn những địa danh quen thuộc trong văn chương cổ như Hàm Dương, Tiêu Tương (dẫu chỉ là ước lệ) để diễn tả

độ xa cách, nhưng đến khổ thơ cuối này thì sự xa cách tới độ bóng người đi hoàn toàn mất hút vào ngàn dâu xanh ngắt Trớ trêu thay, cái màu xanh vốn tượng trưng cho sức sống và hi vọng ấy trong tình cảnh này chỉ gợi nên một không gian mênh mang nhuốm màu li biệt

Tiếng Việt cổ khả năng dồi dào về cấu tạo từ ngữ và hình thức diễn đạt Cùng là đại từ

ta nhưng sắc thái biểu cảm của nó trong bài thơ Qua đèo Ngang của Bà huyện Thanh Quan (Một mảnh tình riêng ta với ta) khác với đại từ ta trong bài thơ Bạn đến chơi nhà của Nguyễn Khuyến (Bác đến chơi đây ta với ta)

Ở bài thơ Qua đèo Ngang, đứng trước cảnh trời mây non nước trập trùng, cái bao la, vô tận của đất trời tô đậm cái cô đơn, chơ vơ của con người và ngược lại Vì vậy nên nỗi buồn càng lắng đọng trong lòng nữ sĩ:

Dừng chân đứng lại trời, non, nước,

Một mảnh tình riêng, ta với ta

Quả là nỗi buồn lớn lao, thấm thìa, khó san sẻ, giãi bày Nó như kết thành hình, thành khối, thành mảnh tình riêng khiến nhà thơ phải thốt lên chua xót: ta với ta Chỉ có ta hiểu lòng ta mà thôi! Do đó sự cô đơn càng tăng lên gấp bội

Còn ở câu kết bài Bạn đến chơi nhà Nguyễn Khuyến viết :

Bác đến chơi đây ta với ta

Đây là một câu kết hay, hội tụ linh hồn của bài thơ Ta với ta có nghĩa là một tấm lòng đến với một tấm lòng; kẻ tri âm đến với người tri kỉ Vậy thì tất cả những yếu tố lễ nghi đều trở nên tầm thường, vô nghĩa Chủ và khách có chung một tình cảm thắm thiết thanh cao, đó là cái quý giá không vật chất nào sánh được Hai tiếng ta với ta gợi cảm xúc mừng vui, thân mật Bạn bè xa cách đã lâu, nay vượt đường xa dặm thẳm, vượt cái yếu đuối của tuổi già để đến thăm nhau thì thật là đáng quý Đáng quý hơn nữa là bác với tôi, ta cùng lánh đục tìm trong, lui về vui thú điền viên để giữ cho trọn hai chữ thiện lương Sự gần gũi, tương đắc về mặt tâm hồn đã gắn bó chủ và khách làm một Những điều câu nệ, khách khí đã bị xóa nhòa Chỉ còn lại niềm vui chân thành bao trùm tất cả Tình bạn ấy đã vượt lên trên những nghi thức tiếp đãi bình thường Bạn đến chơi nhà không phải vì mâm cao cỗ đầy mà để được gặp nhau, được hàn huyên tâm sự cho thỏa nỗi khao khát nhớ mong

Câu thơ đã thể hiện cách sử dụng từ ngữ tài tình của Nguyễn Khuyến Đáng chú ý nhất

là cụm từ ta với ta Đại từ ta trong tiếng Việt vừa chỉ số ít, vừa chỉ số nhiều Nguyễn Khuyến dùng cả hai nghĩa: ta với ta tuy hai nhưng là một Từ với gắn kết hai từ ta lại Bạn và nhà thơ ngồi bên nhau thủ thỉ tâm tình, hai người hòa làm một Quả là không gì

có thể đánh đổi được tình bạn thủy chung giữa hai người

Qua các thời kì lịch sử, cả hai mặt từ vựng và cấu tạo ngữ pháp của tiếng Việt rất phát triển, có khả năng thích ứng với thực tiễn Đó là biểu hiện rõ rệt về sức sống dồi dào củatiếng Việt

Tác giả đã chứng minh tiếng Việt là một thứ tiếng đẹp, hài hòa về mặt âm hưởng và thanh điệu Cái hay của tiếng Việt thể hiện ở chỗ linh hoạt, uyển chuyển trong cách dùng từ, đặt câu Tiêng Việt có đầy đủ khả năng diễn đạt tình cảm, tư tưởng của con người, thỏa mãn các yêu cầu phát triển của đời sống văn hóa, xã hội

Giữa hai phẩm chất đẹp và hay của tiếng Việt có quan hệ gắn bó khắng khít Cái đẹp của một thứ tiếng thường cũng phản ánh cái hay của thứ tiếng ấy, vì nó thể hiện sự phong phú, tinh tế trong cách diễn đạt, cũng tức là thể hiện sự chính xác và sâu sắc trong tình cảm, tư tưởng của con người

Ngược lại cái hay cũng tạo ra vẻ đẹp của một ngôn ngữ Chẳng hạn, trong tiếng Việt, sự tinh tế, uyển chuyển trong cách đặt câu, dùng từ, không chỉ là cái hay, mà còn tạo ra vẻ đẹp trong hình thức diễn đạt

Trở lại bài thơ Qua đèo Ngang của Bà Huyện Thanh Quan, ta thấy có những câu thơ chứng minh cho sự phong phú và cách phối hợp hài hòa hệ thống thanh điệu trong tiếng Việt:

Bước tới đèo Ngang bóng xế tà

Cỏ cây chen đá lá chen hoa

Vẻ đẹp thiên nhiên như một bức tranh thủy mặc Âm hưởng thơ gợi lên khung cảnh của một vùng rừng núi hoang vu Cảnh đẹp nhưng nhuốm màu buồn tẻ, quạnh hiu Những bông hoa rừng đây đó không đủ làm sáng bức tranh núi non hùng vĩ lúc ngày tàn, đêm xuống.

Những ưu điểm nổi bật về mặt nghệ thuật của bài văn nghị luận Sự giàu đẹp của tiếng Việt là ở chỗ tác giả đã kết hợp khéo léo giữa giải thích với chứng minh, bình luận Cách lập luận rất chặt chẽ: Nêu nhận định ở phần mở bài, sau đó giải thích và bình luận nhận định Dùng các dẫn chứng để chứng minh, làm tăng sức thuyết phục của lí lẽ.Bài nghị luận này thể hiện trình độ hiểu biết sâu sắc về tiếng việt của nhà nghiên cứu Đặng Thai Mai Tác giả đã khơi dậy trong lòng chúng ta lòng tự, hào và ý thức bảo vệ

Sự giàu đẹp của tiếng Việt Yêu tiếng mẹ đẻ là biểu hiện cụ thể của lòng yêu nước Đọc

và suy ngẫm kĩ về bài văn trên, chúng ta càng thêm tin tưởng vào tương lai tươi sáng của tiếng Việt

ĐỀ 3:

Chứng minh câu tục ngữ Thất bại là mẹ thành công

Trên bước đường đời, để có được những thành công trong sự nghiệp cũng như trong cuộc sống, mỗi người chúng ta đều phải trải qua một quá trình làm việt miệt mài Trong quá trình ấy, có thể chúng ta sẽ gặp những thất bại hay sai lầm Tuy nhiên, từ những thất bại ấy, ta sẽ gặt hái được nhiều thành công hơn Vì thế, người ta thường nói:

“Thất bại là mẹ thành công” Nhưng muốn hiểu được điều mà ông bà ta gửi gắm, ta phảihiểu được ý nghĩa của câu tục ngữ này và đó cũng là vấn đề mà ta cần phải giải thích hôm nay

Trước hết, ta phải hiểu “thất bại” là gì? Thất bại chính là những lần vấp ngã, là khi công việc của ta gặp khó khăn, không có kết quả tốt như chúng ta mong đợi Còn thành công thì lại trái ngược lại Thành công có nghĩa là đạt được những kết quả mà ta mong muốn và hoàn thành công việc ấy một cách thuận lợi và tốt đẹp Mẹ là những người sinh ra con, nhờ có mẹ mới có con Từ những ý nghĩa trên, ông bà ta muốn nhắn nhủ với chúng ta rằng: Chính những thất bại trong cuộc sống sẽ giúp ta thành công trên đường đời

Thế thì tại sao thất bại lại là mẹ thành công? Mới đầu ta thấy câu nói trên có vẻ mâu thuẫn với nhau Thất bại và thành công là hai chuyện trái ngược nhau hoàn toàn, không hề có liên hệ gì với nhau cả Nhưng sau một hồi suy ngẫm, ta thấy được rằng câu tục ngữ này chẳng hề vô lý chút nào cả mà trái lại, nó rất liên kết với nhau Bởi vì sau khi mỗi lần thất bại, ta sẽ tìm ra nguyên nhân dẫn đến những sai sót của ta, từ đó rút ra được những kinh nghiệm quý báu, giúp ta tránh phạm những sai lầm đó nữa và ngày càng tiến tới bước đường thành công hơn

Đối với những người dễ nản chí thì câu nói này có vẻ như sai nhưng đối với những người kiên trì và bền chí thì chắc chắn đúng Để đạt được thành công thì những vấp ngã thiếu sót hầu như không thể tránh khỏi Đó là một điều tất yếu Thất bại còn giúp ta rèn luyện ý chí, giúp ta tự tin và bản lĩnh hơn Trong cuộc sống thường ngày, mấy ai trong chúng ta mà không gặp những sai phạm vấp ngã Khi chúng ta còn thơ bé, trong những lần chập chững biết đi, chẳng phải chúng ta đã té ngã bao nhiêu lần ư? Trong lúc tập chạy se đạp, có phải bạn đã té xe đến độ trầy cả chân sao? Nếu những lúc

ấy ta buông xuôi thì có lẽ đến giờ chúng ta vẫn chưa biết đi, chưa biết đi xe đạp đấy Nhiều người nổi tiếng trên thế giới cũng có lần gặp những thất bại Nhà bác học Loius Pasture lúc còn nhỏ là một học sinh trung bình Về môn Hoá, ông đứng hạng mười lăm

trong tổng số hai mươi hai học sinh Sự thất bại đó không làm ông nản lòng mà còn là động lực để giúp ông vươn cao, trở thành nhà bác học nổi tiếng.

Vì vậy, bạn đừng bao giờ sợ thất bại Bởi vì một người mà luôn sợ thất bại, lúc nào cũng muốn mình sống một đời mà không có một sai lầm nào cả thì bạn là một người ảo tưởng, hoặc là hèn nhát không bao giờ dám đối mặt với cuộc sống Nếu lúc nào bạn cũng lo âu là mình sẽ luôn gặp thất bại thì xin lỗi, bạn chẳng bao giờ tự lập được cả Bạn sợ té xe thì không thể nào mà đạp xe được, bạn sợ sặc nước thì mãi mãi bạn sẽ không bao giờ biết bơi Một người mà không chịu được mất mát thì sẽ chẳng được gì Bạn nên nhớ rằng con đường đời trong cuộc sống không phải lúc nào cũng phảitrải đầy hoa hồng và niềm vui không đâu Nếu trong những việc nhỏ nhặt như thế mà chúng ta còn làm không xong thì làm sao mà ta có thể đương đầu với những gian nan khi ta lớn lên? Chẳng lẽ cuộc đời chúng ta chỉ có thất bại thôi sao? Bạn nên nghĩ rằng: Thất bại và sai lầm bao giờ cũng có hai mặt cả Tuy nó đem lại cho ta không ít mất mát

và thương tổn nhưng nó cũng là những bài học vô cùng đắt giá, giúp ta tránh lặp lại những sai lầm về sau

Tuy nhiên, bạn cũng cần phải cẩn trọng Không phải là bạn liều lĩnh hay mù quáng mà lại cố làm ra những sai lầm.Chẳng ai thích sai lầm cả Có người sau khi phạmsai lầm thì lại chán nản Kẻ thì sau khi phạm sai lầm lại phạm những sai lầm khác còn nghiêm trọng hơn Vì vậy, cách xử trí của ta đối với những sai lầm cũng rất quan trọng Bạn đừng nên bi quan, buông xuôi tất cả Bởi vì chính trong những lúc nguy nan, nhữnglúc khó khăn nguy nan nhất, nếu ta vẫn bình tĩnh và có ý chí, ta có thể lật ngược lại vấn

đề Ta cần phải tự tin, lạc quan, có nghị lực để vượt qua những trở ngại, khó khăn thử thách để đạt đến thành công Một điều quan trọng nữa là ta phải dũng cảm, trung thực nhìn nhận ra thất bại và vượt qua nó, xem thất bại như một động lực lớn giúp ta thành công Những người khôn ngoan sẽ là người biết rút ra được kinh nghiệm và biết tìm conđường để tiến lên Cho nên, đừng bao giờ sợ thất bại Điều đáng trách nhất là khi chúng

ta bỏ lỡ những cơ hội quý giá chỉ vì một lý do hết sức đơn giản: Chúng ta chưa cố gắng hết mình

Là học sinh, đương nhiên chúng ta vẫn gặp rất nhiều thất bai: bị điểm kém, bị thầy cô phê bình, cha mẹ không bằng lòng,…Nhưng chúng ta vẫn không nản chí, khôngbuông xuôi mà ngược lại, ta phải cố gắng nỗ lực hơn trong học tập Và không chỉ trong việc học tập mà còn trong gia đình, cuộc sống, với những người xung quang Câu tục ngữ trên là một lời dạy bảo thiết thực về những kinh nghiệm trong cuộc sống Khi hiểu được ý nghĩa của câu tục ngữ rồi, ta có thể tự tin hơn trước những thất bại, khó khăn trong cuộc sống

ĐỀ 5: Người sống ở đời không thể thiếu bạn.

Có lẽ không phải ngẫu nhiên mà câu chuyện cảm động về tình bạn giữa Bá Nha -

Tử Kì, Trần Phồn - Từ Trĩ lại là điển tích trong văn học Trung Quốc, trở thành mẫu mựcđiển hình khiến ai cũng muốn nhắc tới khi nói về tình bạn

Và cũng không ngẫu nhiên khi ca dao - dân ca Việt Nam lại có cách so sánh độc đáo về sự gặp gỡ, tri âm:

- Ra đi vừa gặp bạn quen

Cũng bằng dội nước hồ sen trước chùa

- Ra đi vừa gặp bạn hiền

Cũng bằng ăn quả đào tiên trên trời

Có lẽ nào có được một người bạn lại quý giá nhường ấy? Có lẽ nào tìm bạn lại quan trọng như thế trong cuộc sống con người? Và có chính xác hoàn toàn thì ai đó khẳng

định: "Người sống ở đời không thể thiếu bạn"?

Trong cuộc sống, con người được đặt trong rất nhiều mối quan hệ, gần gũi, thân thiết nhất với mỗi người là ông bà, cha mẹ, anh chị em ruột, là họ hàng Rộng ra ngoài xã hội, chúng ta có những người hàng xóm, có đồng nghiệp, đồng chí Nhưng không hẳn lúc nào chúng ta cũng có thể chia sẻ mọi vấn đề trong cuộc sống với những người thân của mình Có những điều chỉ một hoặc một vài người mới giúp ta giải quyết được, có những hoàn cảnh chỉ có họ mới cùng ta đi qua được, Họ là ai? Họ là những người bạn.Hiểu một cách nôm na, bạn là những người đồng cảm, đồng điệu với ta, thấu hiểu

những tâm tư, suy nghĩ trong ta, có thể chia sẻ với ta nhiều khó khăn, vướng mắc trong cuộc sống, “Người sống ở đời” tức là tất cả mọi người, không phân biệt tuổi tác địa vị

xã hội Ai cũng cần có bạn, tuổi nào cũng cần có bạn Từ những đứa trẻ đang bi bô tập nói đến cậu học sinh ngồi trên ghế nhà trường, những người trung niên, những người cao tuổi, ai cũng cần bạn Tuổi già có câu chuyện của tuổi già, tuổi trẻ có câu chuyện của tuổi trẻ Tất cả đều có nhu cầu trò chuyện tâm giao, nhu cầu được thấu hiểu, cảm thông những vấn đề của mình “Người sống ở đời không thể thiếu bạn” tức là không thểkhông có bạn Ai sống trên đời cũng cần bạn Bản thân mỗi người cũng phải là bạn của mọi người và mỗi người đều cần có quanh mình những người bạn thực sự

Mỗi cá nhân tồn tại trong cuộc sống này nhất thiết phải có bạn- điều đó hoàn toàn chính xác, hoàn toàn có thể lí giải Con người vốn dĩ muốn tồn tại, phát triển bình thường, cầnhoà nhập với môi trường sống, cần có sự giao lưu với những người xung quanh Những người xung quanh không chỉ bao gồm người thân, đối tác, đồng nghiệp mà còn có bạn

bè Bạn bè là những người thường xuyên lắng nghe ta, đối thoại với ta, phá tan đi thế đơn độc của ta Người không có bạn sẽ không cảm nhận được ý nghĩa cua cuộc sống con người Ai cũng hiểu bi kịch của nhân vật Chí Phèo trong tác phẩm cùng tên của Nam Cao là không một ai ở làng Vũ Đại thèm đáp lại lời chửi (phương thức giao tiếp đặc biệt) của hắn Nhân vật Bê-li-cốp trong câu chuyện Người trong bao (Sê-khốp) đã chết âm thầm, khổ sở vì luôn tự thu mình, tư cô lập mình với cuộc đời Thực tế mà nói,

bi kịch của mỗi người sống trong cộng đồng là luôn cảm thấy mình cô độc, đơn phương.Hơn thế nữa, bạn còn là người có thể chia sẻ với ta những điều mà có khi người thân không thể thấu hiểu được Có những khúc mắc trong lòng người vợ mà người chồng không thể hiểu và giải toả như người bạn thân của vợ Cha me chỉ nhìn những lá thư trong ngăn cặp của con mình là biểu hiện của sự xao lãng học tập mà không hiểu đó là biểu hiện bình thường của tâm lí lứa tuổi này Các nhà nghiên cứu tâm lí giáo dục đã kếtluận những đứa trẻ học trung học cơ sở rất coi trọng tình bạn, rất đề cao bạn bè mình bởi lẽ ở các em có những biến thái tâm lí mà ngay cả cha mẹ cũng không thể hiểu nắm bắt chính xác Trong nhiều hoàn cảnh khó khăn, chỉ những người bạn mới có thể giúp

đỡ nhau giải quyết vấn đề Có những kiến thức trên lớp mà khi thầy cô giảng học sinh lại không tiếp thu nhanh bằng cách giải thích của người bạn ngồi bên

Khi bị cha mẹ la mắng, bị điểm thấp, hay bị hạ hạnh kiểm trong đợt thi đua của tháng, những người bạn cùng lớp có thể động viên cùng nhau khắc phục khuyết điểm Khi chiếc bút hết mực, bạn là người sẵn sàng chia ra trước mặt ta chiếc bút khác Khi tài liệu

ôn thi hết kì môn Toán bị mất, bạn là người sẵn sàng cho ta mượn để photo Bạn là người đến chúc mừng từ rất sớm khi biết tin ta đỗ đại học Bạn là người mang cho ta số báo Hoa học trò mới ra khi ta nằm bẹp trên giường vì trận sốt tối qua Bạn là người luôn nở nụ cười khi ta chiến thắng, là người luôn sát bờ vai để ta dựa vào khi nước mắt đang chực tuôn rơi Ai sống cũng cần được quan tâm, chia sẻ và bạn chính là người có thể làm được điều đó

Còn một lí do để mỗi người sống trên đời cần có bạn Đó là vì bạn là tấm gương sáng nhất để ta soi vào đó và hoàn thiện mình Bạn cũng như ta, cũng có những điều hay, đáng học tập và cũng còn nhiều điều chưa tốt, cần khắc phục Có bạn, chúng ta có thể suy xét về bản thân để tự điều chỉnh mình Bạn là học sinh nghèo vượt khó, ta không khó khăn như bạn nhưng ta đã đủ nghị lực để vượt qua sự dung dưỡng của hoàn cảnh

mà học tốt như bạn chưa? Bạn hay đi học muộn, hay bỏ làm bài tập về nhà, thế là khôngtốt Ta có nên như bạn không? Ngần ấy lí do đủ dể chúng ta thừa nhận: Người sống ở đời không thể thiếu bạn

Nếu trong tình yêu, người con trai và con gái đến với nhau bằng sự đồng điệu của hai trái tim chung nhịp đập, bằng những xúc cảm thăng hoa , nếu như tình anh em, tình mẫu tử, phụ tử là tình cảm máu thịt, ruột rà thiêng liêng thì tình bạn lại được dựng xây bằng sự chân thành, quý mến thực sự của những con người có vốn chỉ có quan hệ bình thường Nhưng điều đó không có nghĩa tình bạn là thứ tình cảm tầm thường, không đáng trân trọng Có được người bạn đã khó nhưng giữ gìn để tình bạn mãi bền lâu còn khó hơn rất nhiều Phải làm gì để quanh ta bạn bè luôn đông vui? Phải làm gì để chinh phục được điều khó khăn ấy?

Trong cuộc sống, không phải ai cũng tự nhiên có bạn Không phải chúng ta cứ ngồi một chỗ và tự khắc có người đến làm bạn với ta Muốn quanh ta có nhiều những người bạn tốt, trước hết, bản thân chúng ta cần hoà mình vào cộng đồng, tập thể Chủ động kết bạnvới mọi người Sự chân thành, nhiệt tình của bản thân là yếu tố cốt yếu nhen nhóm lên ngọn lửa tình bạn Hãy nở nụ cười, hãy chìa bàn tay của mình ra trước, cất tiếng chào trước với người mình muốn làm quen Sự thân thiện của bạn sẽ là đầu mốc vững chắc cho chiếc cầu tình bạn sắp được thi công

Có được những người bạn rồi, chúng ta nên cố gắng để giữ gìn tình bạn Tình bạn luôn cần sự quan tâm, chia sẻ Vậy nên chúng ta có thể đặt niềm tin vào bạn mình, chủ động giải bày với bạn về những vướng mắc, tâm tư, tình cảm trong lòng Những người bạn sẽcảm nhận được sự cởi mở ở bạn và chắc chắn không bao giờ thơ ơ, lạnh nhạt với những vấn đề của bạn Họ sẽ đưa ra lời khuyên hữu ích, sẽ giúp bạn vượt qua khó khăn Ngay

cả khi không thể giúp bạn giải quyết vấn đề, họ cũng sẽ ở bên động viên bạn Khi một người bạn trong lớp tôi mất đi người em trai mà cô rất mực yêu quý, không một ai tronglớp tôi kìm nén được cảm xúc của mình Những ngày sau đó, mọi người luôn gần gũi, trò chuyện với cô Chúng tôi không né tránh hỏi tới cậu em xấu số, bởi lẽ ai cũng hiểu, những kỉ niệm giúp bạn mình luôn cảm thấy người em vẫn đang bên cạnh

Sự quan tâm của bạn bè luôn là nguồn động viên quý giá đối với mỗi chúng ta Vậy nên,khi nhận được những chia sẻ của bạn bè, chúng ta nên lắng nghe, tiếp thu một cách trân trọng Thái độ đó sẽ chứng tỏ cho bạn bè thấy được tình cảm quý mến, tôn trọng của mình Điều này có lợi hơn là những phản ứng khó chịu, dẫn tới sự bất hoà với bạn Bạn

bè sẽ cảm nhận được họ có vị trí như thế nào trong ta, sẽ cảm nhận được họ quan trọng đối với ta Họ sẽ tự tin hơn trong những lời động viên, khuyên nhủ Và tình bạn giữa mọi người chắc chắn sẽ được cố kết hơn, gắn bó hơn

Hết lòng gìn giữ tình cảm bạn bè, hết lòng vun đắp cho tình bạn là phương thức tốt nhất

để tình bạn trường tồn vĩnh cửu Sự bao dung, độ lượng trong tình bạn hay thái độ thẳngthắn nhận khuyết điểm của mình sẽ giúp tình bạn trở nên bền vững hơn Bạn có lỡ nặng lời với ta trong lúc nóng giận, ta cùng không nên chấp nhặt bởi lúc bình tĩnh trở lại, bạn

sẽ hiểu Sau lúc giận dỗi trách mắng vì bạn đã không cho mình xem lời giải trong tiết kiểm tra môn Vật lí, ta nên suy xét lại xem bạn làm như thế là tốt hay xấu cho ta? Tình

bạn cũng như mọi tình cảm khác, không thể bị cám dỗ bởi vật chất tầm thường Một người vì bả vinh hoa, vì sự hấp dẫn của tiền bạc mà phản bội lại tình bạn, một người “cómới nới cũ”, gặp chỗ sang giàu vội quên người bạn thuở hàn vi chắc chắn sẽ không bao giờ có những người bạn thực sự.

Bài mẫu 2

Ai đã đọc Sự tích con cuốc chắc hẳn đều rất cảm động trước tình bạn của Quắc và Nhân Ai đã đọc Khóc Dương Khuê chắc hẳn sẽ không thể không xúc động trước tình cảm sâu nặng Nguyễn Khuyến dành cho người bạn đồng niên của mình Ai đã xem tích chèo Lưu Bình – Dương Lễ không thể không cảm động trước tình bạn sâu sắc của hai người bạn nghèo Trong những bài học môn Đạo đức thuở nhỏ, chúng ta đã được biết câu chuyện về một cô bé suốt mấy năm đằng đẵng cõng người bạn tật nguyền của mình đến trường Rồi câu chuyện về những người bạn bé nhỏ băng mình vào dòng nước xiết cứu bạn khỏi chết đuối , tình bạn giữa Mác - Ăng-ghen, giữa Xuân Diệu - Huy Cận

và cả tình bạn giữa ta với bạn bè xung quanh chính là những cành hoa đẹp nhất tô thắm thêm cho lịch sử tình bạn của nhân loại

Bạn là nhân vật quan trong trong cuộc sống “người sống trên đời không thể thiếu bạn” nhưng không phải vì thế mà chúng ta vội vàng trong việc chọn bạn, dễ dãi , xuề xoà quátrong tình bạn Người xưa dạy “Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng”, Nếu kết thân được với những người bạn tốt, chân thành coi như ta đã có được điều thật quý giá Với nhữngđối tượng quá xấu, chúng ta nên tránh tiếp cận để không lây nhiễm những thói hư tật xấu ở chúng Nhưng nói như vậy không có nghĩa lúc nào chúng ta cũng giữ thái độ dè chừng với mọi người Con người không ai hoàn hảo, toàn thiện toàn mĩ được Bạn cũng như ta, cũng có những điều chưa tốt, những khuyết điểm Cách tốt nhất là chúng ta nên giải thích cho bạn hiểu, động viên bạn từ bỏ chúng Chính vì thế mà “Đôi bạn cùng tiến” là mô hình thường xuyên được triển khai trong các Đoàn, Đội ở các nhà trường.Con người cần có bạn ở mọi nơi, mọi lúc Vậy nên đừng ngại ngần kết bạn với mọi người Tuổi tác, địa vị xã hội, khả năng kinh tế không phải là những rào cản để những người bạn đến với nhau Để thế giới bạn bè của chúng ta không thưa thớt, chật hẹp, hãy luôn ý thức mình có thể làm bạn với tất cả mọi người Ai có thể là bạn của ta? - Những người thân, đồng nghiệp, những người hàng xóm và thậm chí cả chú cún con của ta nữa

ĐỀ 6: Hãy biết quý trọng thời gian (Bài hay)

Cuộc sống của con người mỗi ngày một thay đổi, của cải vật chất ngày càng nhiều nhưng tài nguyên thiên nhiên không phải là vô tận Nếu chúng ta không biết tiết kiệm thì làm ra bao nhiêu cũng hết C Mac nói : “Mọi tiết kiệm, suy cho cùng là tiết kiệm thời gian” Câu nói của Cac Mac khẳng định thời gian là quý nhất

Trước hết, chúng ta phải hiểu thế nào là tiết kiệm ? Tiết kiệm là một trong những phẩm chất cơ bản của con người Tiết kiệm là sử dụng tiền bạc, của cải vật chất, sức lao động, thời gian… một cách hợp lí, đúng mức, không lãng phí

Tiết kiệm không phải là bủn xỉn, keo kiệt, không phải là coi trọng đồng tiền một cách quá đáng, việc cần chi tiêu cũng không dám chi tiêu, gặp lúc cần đóng góp cũng không đóng góp

Tiết kiệm cũng không phải là dè xẻn, để dành, cất kín tiền bạc dư thừa mà ngược lại, cần làm cho nó sinh sôi nảy nở Người dân nào cũng có tiền chưa dùng đến, nên đem gửi vào ngân hàng, vào quỹ tiết kiệm, sẽ ích nước lợi nhà, theo tinh thần của câu khẩu hiệu : “Tiết kiệm là quốc sách”

Cac Mac nói : “Mọi tiết kiệm, suy cho cùng là tiết kiệm thời gian” bởi vì thời gian gắn liền với từng con người và từng việc cụ thể Muốn hoàn thành một công việc nào đó, dù lớn hay nhỏ, chúng ta đều cần phải có thời gian Ví dụ : học sinh học năm năm thì hết bậc Tiểu học, bốn năm thì hết bậc Trung học cơ sở, ba năm mới hết bậc Trung học phổ thông Người nông dân sau ba tháng gieo trồng, chăm sóc mới thu hoạch được một vụ lúa Không có thời gian thì chúng ta không làm được việc gì cả Từ xưa, dân gian cũng

đã khẳng định : “Thì giờ là vàng bạc”

Vậy thời gian là yếu tố quan trọng không thể thiếu để chúng ta học tập, lao động và tạo

ra những của cải vật chất, tinh thần quý giá cho cá nhân, cho xã hội Sử dụng một

khoảng thời gian cho một công việc nào đó nhưng không đạt kết quả theo ý muốn thì ta buộc phải làm lại từ đầu Như vậy là ta đã đánh mất thời gian, đánh mất một phần của cuộc đời mình

Trong quãng đời đi học, nếu chúng ta lười biếng, không chịu nghe theo lời dạy bảo của cha mẹ, thầy cô thì liệu khi bước vào đời, chúng ta có đủ năng lực để tự nuôi sống bản thân và đóng góp cho xã hội ? Lúc ấy, dẫu có muốn học lại từ đầu thì chắc cũng không

Trong hoàn cảnh đất nước ta hiện nay, câu nói của Cac Mac càng có giá trị như một chân lí Việt Nam vốn là một nước có nền kinh tế tiểu nông lạc hậu Sau hai cuộc chiến tranh chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ kéo dài suốt mấy chục năm, nền kinh tế nước

ta lại càng nghèo nàn, lạc hậu Chính vì vậy, chúng ta cần tranh thủ thời gian để khôi phục và phát triển mọi lĩnh vực của đất nước Kể từ ngày 30 tháng 4 năm 1975 cho đến nay, nhân dân ta đã bắt tay vào sự nghiệp xây dựng đất nước trong hòa bình theo đường lối đổi mới, mở cửa nên bước đầu đã có cuộc sống ấm no Tuy vậy, Việt Nam vẫn là một trong những nước nghèo chậm phát triển so với các nước trong khu vực và trên thế giới

Hiện nay, đi đôi với những cố gắng phát triển kinh tế, khoa học, kĩ thuật Nhà nước ta đã

đề cao chủ trương tiết kiệm trong toàn Đảng, toàn dân, coi tiết kiệm là quốc sách, là mộttrong những biện pháp cơ bản hàng đầu để xây dựng đất nước

“Tiết kiệm là quốc sách”, bởi vì tiết kiệm đem lại lợi ích to lớn cho con người và xã hội.Với một quốc gia như Việt Nam thì tiết kiệm lại càng quan trọng và cần thiết Tiết kiệm

để tích lũy vốn, đẩy mạnh sản xuất, cải thiện đời sống nhân dân, từng bước đưa đất nước đi lên Chúng ta có thể huy động vốn từ nhiều nguồn như vay mượn của nước ngoài hay hợp tác đầu tư… nhưng nguồn vốn trong nước vẫn là cơ bản, mà nguồn vốn của nhân dân chỉ có được bằng cách chi tiêu hợp lí và tiết kiệm

Tiết kiệm là việc làm vô cùng cần thiết Đảng và Nhà nước kêu gọi các cơ quan, đoàn thể hãy tiết kiệm tối đa, không mua ô tô loại sang, không xây dựng công sở thật lớn, không trang bị những đồ dùng đắt tiền, không tổ chức tiệc tùng lãng phí… Những công trình lớn được xây dựng đúng tiến độ thi công, bảo đảm đúng chất lượng tốt tiết kiệm cho ngân quỹ quốc gia Những cuộc họp đúng giờ, ngắn gọn là tiết kiệm thời gian Một dây chuyền sản xuất hợp lí là tiết kiệm công sức lao động

Tiết kiệm là biểu hiện của nếp sống văn minh, văn hóa Xưa nay, những kẻ có thói xấu ném tiền qua cửa sổ đều mau chóng thất cơ lỡ vận, còn những người biết chi tiêu hợp lí

và thực sự tiết kiệm thì ngày càng giàu có Sinh thời, Hồ Chủ tịch đã căn dặn toàn dân phải “tiết kiệm thời giờ, sức lao động và tiền của”

Mỗi người có những cách thức khác nhau để thực hành tiết kiệm Chủ doanh nghiệp tiếtkiệm tiền của, sức lao động, hợp lí hóa sản xuất Người nội trợ chi tiêu hợp lí để tiết kiệm ngân quỹ gia đình Còn học sinh chúng ta phải làm gì để thực hành tiết kiệm ? Điều quan trọng nhất là nên dành nhiều thời gian để : “Học, học nữa, học mãi”; phải biết sắp xếp một cách hợp lí giờ học, giờ chơi, giờ lao động Giữ gìn trường lớp, bàn ghế, đồ dùng học tập… là tiết kiệm cho nhà trường Bảo quản sách vở, quần áo, xe cộ

để cha mẹ đỡ tốn tiền mua sắm cũng là tiết kiệm Chăm chỉ học tập, lao động vừa là giúp đỡ cha mẹ, vừa là giúp đất nước tiết kiệm tiền của để đào tạo một con người Có muôn ngàn cách để tiết kiệm, miễn là chúng ta phải có ý thức tự giác

Câu nói của Cac Mac đúng với mọi hoàn cảnh, mọi quốc gia Trong nhịp sống khẩn trương của thời đại công nghiệp, chúng ta lại càng phải thường quyên rèn luyện ý thức tiết kiệm

Không chỉ tự mình thực hành tiết kiệm mà chúng ta nên vận động mọi người cùng hưởng ứng chủ trương tiết kiệm, chống lãng phí tiền của Nhà nước, nhất là lãng phí thờigian Tiết kiệm không chỉ là việc làm quan trọng, cấp thiết mà còn là một trong những phẩm chất cần có của mỗi con người nếu muốn thành công trong sự nghiệp Vì thế, ủng

hộ chủ trương tiết kiệm của Nhà nước cũng là biện pháp để chúng ta rèn luyện phẩm chất tốt đẹp của con người mới

ĐỀ 7:

1 CHỚ NÊN TỰ PHỤ

Tony Hsieh từng nói: “Đừng tự mãn Đừng hào nhoáng Luôn luôn có người giỏi hơn bạn.” Đúng vậy, trong cuộc sống rộng lớn này, ta luôn có thể tìm thấy những con người tài giỏi khiến ta khâm phục, đó là lí do mà chúng ta: “Chớ nên tự phụ”

Tự phụ là tự đánh giá quá cao tài năng, thành tích của mình, do đó coi thường mọi người, kể cả người trên mình Một người tự phụ sẽ tự coi bản thân mình là giỏi giang, không ai sánh bằng, có thể tỏ thái độ kiêu căng, tự, mãn, không xem người khác ra gì bởi đối với họ, người khác vì thua kém hơn nên phải lép vế trước họ

Điều này là rất không nên bởi nhân dân ta có câu: “Núi cao còn có núi cao hơn”, không

ai trên đời này có đủ khả năng nhận mình là tài giỏi nhất và sư thật là cũng không có ai

là giỏi nhất cả Trong hơn bảy vạn người trên trái đất, ta chẳng qua chỉ là một hạt cát vô danh bé nhỏ, chỉ có một chút điểm sáng không có nghĩa ta là vần hào quang Nếu xét khả năng của một người trong cùng một lĩnh vực, khó mà khẳng định người ấy tài giỏi nhất cho dù có xuất sắc đến đâu bởi trên khắp mọi miền thế giới có không biết bao nhiêu nhân tài, qua thời gian nhân tài ấy lại càng tăng lên do sự biến đổi và tuần hoàn không ngừng của vũ trụ Còn nếu xét toàn diện, người xuất sắc ở lĩnh vực này chưa chắc đã thể hiện tốt ở một lĩnh vực khác Nếu là vậy, con người ta không có lí do gì để

tự phụ về một chút tài mọn của bản thân cả Hơn nữa, người tự phụ vì luôn đặt bản thân mình lên trước nhất lại coi thường người khác nên không những không được yêu quý vàtôn trọng cho dù có tài năng đến đâu mà còn bị ghét bỏ, xa lánh, coi thường Họ không biết rằng ở mỗi người đều có những điều tốt đẹp mà người khác cần học hỏi, không ai

có quyền coi thường ai và không ai có quyền tự mãn về bản thân mình Thêm vào đó, những người có tính tự phụ luôn có suy nghĩ bản thân đã đủ tài giỏi, hơn hẳn những