Gợi ý lời giải Câu1: 3 điểm Xây dựng đoạn văn Hoặc một văn bản ngắn, đảm bảo các nội dung sau: + Khái quát vài nét về tác giả Y Phơng và bài Thơ " Nói Với con" + Qua bài thơ " Nói với
Trang 1Đề thi học sinh giỏi cấp thành phố
Năm học 2008-2009 Môn : Ngữ văn- Lớp 9
Thời gian: 150 phút ( Không kể phát đề)
Câu 1 ( 3 điểm )
Từ bài thơ " Nói với con" của nhà thơ Y Phơng, em hãy cho biết ngời cha trong
bài thơ muốn nói với con điều gì?
Câu 2 ( 5 điểm)
Chi tiết bé Thu ( Truyện Chiếc lợc ngà- Nguyễn Quang Sáng) không nhận cha
( Khi anh Sáu đi kháng chiến trở về thăm nhà) gợi cho em suy nghĩ gì?
Câu3 (12 điểm)
Sống trong đời sống
Cần có một tấm lòng
Để làm gì em biết không?
( Trịnh Công Sơn)
Hãy tìm câu trả lời trong các văn bản " Mùa xuân nho nhỏ"- Thanh Hải ;
" Lặng lẽ Sa Pa"- Nguyễn Thành Long ( Sách ngữ văn 9)
Phòng GD-ĐT Thành phố Hà Tĩnh
Họ tên thí sinh Số báo danh
Gợi ý lời giải Câu1: ( 3 điểm)
Xây dựng đoạn văn ( Hoặc một văn bản ngắn), đảm bảo các nội dung sau:
+ Khái quát vài nét về tác giả Y Phơng và bài Thơ " Nói Với con"
+ Qua bài thơ " Nói với con" của Y phơng, ngời cha trong bài thơ muốn nói với con:
- Nói với con về tình cảm gia đình: Mái ấm hạnh phúc gia đình, ngày cới của cha mẹ
Mong con hãy Cảm nhận đuợc mái ấm gia đình là hạnh phúc, là cội nguồn cho mọi tình cảm
Trang 2Qua ngày cới của cha mẹ cha dạy dỗ con về tình cảm gia đình, về truyền thống của dân tộc
- Nói với con về tình làng xóm: Hình ảnh đơn sơ mộc mạc " Đan lờ cài nan hoa, vách nhà ken câu hát " gần gũi với đời sống ngời dân, thể hiện tình cảm làng xóm sâu sắc
- Nói với con về sức sống bền bỉ, mạnh liệt của quê hơng:
Sống gian khổ, lên thác xuống ghềnh nhng luôn có ý chí , nghị lực để vợt qua khó khăn Cha nhắc nhở con can trờng dũng cảm, ý chí vợt lên gian khổ, gắn bó với quê hơng
ngời đồng mình chân chất khoe mạnh tự chủ trong cuộc sống, lao động sáng tạo, ý chí vợt khó cha mong conkhông bé nhỏ phải có khí phách, không bí khó khăn vùi dập
- Nghệ thuật: Sử dụng nhiều từ ngữ, hình ảnh giàu cảm xúc
=> Nội dung thể hiện tình cảm hạnh phúc gia đình, những phẩm chất tốt đẹp của dân tộc mình Đồng thời nêu cao đạo lí làm ngời phải mạnh mẽ, bền bỉ sống xứng đáng với truyền thống quê hơng
Câu2 ( 5 điểm)
Xây dựng một văn bản phải đảm bảo nội dung sau:
a, phần mở bài
- Giới thiệu vài nét Nguyễn Quang Sáng
- Giới thiệu vài ý về truyện: Chiếc lợc ngà
- Thành công nghệ thuật của tác giả
b, Phần thân bài
+ Hoàn cảnh của câu chuyện: Do chiến tranh hai cha con cha bao giờ gặp mặt, tám năm sau, ông Sáu về thăm nhà trức khi đi nhận công tác mới, ông đợc gặp con, nhng bé Thu nhất định không nhận ông Sáu là cha
+ Tình cảm của ông Sáu giành cho con.( Phân tích làm rõ)
+ Tình cảm của bé Thu giành cho ông sáu ( Phân tích làm rõ)
c, Phần kết bài
- Khái quát đợc nội dung và nghệ thuật
- Một vài suy nghĩ của bản thân
Câu3( 12 điểm)
Xây dựng một bài văn, gồm ba phần:
a, Phần mở bài:
- Trong văn học cũng nh trong đời sống, con ngời " Cần có một tấm lòng"
- Tấm lòng của sự cống hiến một mùa xuân của bản thân mình, sự hi sinh quên mình lao động một cách thầm lặng nơi mây mù bao phủ để xây dựng quê hơng
đất nớc
- Câu trả lời cống hiến để làm gì đợc thể hiện rõ qua hai văn bản: Mùa xuân nho nhỏ- thanh Hải, và Lặng Lẽ Sa Pa- Nguyễn Thành Long
- Dẫn lời thơ của Trịnh Công Sơn
b, Phần thân bài:
Làm rõ sống trong đời, cần có một tấm lòng, để làm gì:
* Mùa xuân nho nhỏ:
+Từ cảm xúc mùa xuân của thiên nhiên đất trời, mùa xuân của đất nớc Tác giả
-ớc nguyện đợc hóa thân:
- Làm con chim gọi mùa xuân về đem niềm vui cho mọi ngời
- làm cành hoa tô điểm cuộc sống, làm đẹp cho thiên nhiên
- Làm nốt trầm hòa ca xao xuyến lòng ngời
=> Hình ảnh ẩn dụ tợng trng cho vẻ đẹp, niềm vui, tài trí của đất nớc, con ngời Việt nam
+Từ cảm xúc mùa xuân của thiên nhiên đất trời, mùa xuân của đất nớc Tác giả
-ớc nguyện dâng hiến phục vụ cho đời:
Làm một mùa xuân nho nhỏ để góp vào mùa xuân bất diệt của đất nớc Đó là
-ớc nguyện chân thành, giản dị, nhng có ý nghĩa lớn lao
- Nghệ thuật: ẩn dụ, điệp ngữ
* Lặng lẽ Sa Pa:
Trang 3+ Những con ngời bình thờng, lạng lẽ làm việc miệt mài cho đất nớc Họ cống hiến thầm lặng, hết mình để phục vụ chiến đấu, để xây dựng quê hơng đất
nớc
+ Họ là những ngời vô danh, trai có, gái có, già có, trẻ có Nhng chung một tấm lòng nhiệt huyết là lao động sôi nỗi, quên mình ch đất nớc rất đáng trân trọng và
đáng kính phục
+ ở đó có anh thanh niên, ông hoạ sĩ già, bác lái xe vui tính, cô kĩ s trẻ tiêu biểu là anh thanh niên
( Hãy phân tích những đức tính và sự cống hiến quên mình của mỗi nhân vật, phân tích sâu sắc về nhân vật anh thanh niên)
+ Những con ngời lao động ở Sa Pa là những tấm gơng lao động cho mọi thế hệ Việt nam noi theo và đặc biệt nh lời ba ca thúc dục thế hệ trẻ hãy cống hiến hết mình vì để xây dựng đất nớc
+ Nghệ thuật của hai tác phẩm
* Khẳng định hai tác phẩm đều thể hiện: Sống trong đời, cần có một tấm lòng
Đó là sự dâng hiến cuụoc đời mình vào mùa xuân của đất nớc, sự quên mình trong lao động thầm lặng để xây dựng quê hơng đất nớc
c, phần kết bài:
- Khái quát nội dung và nghệ thuật của hai tác phẩm và khẳng định ý nghĩa về nhận định của Trịnh Công Sơn
- Một vài suy nghĩ của bản thân
GV: Bùi Thanh Gòn