Phân tích bài thơ đàn ghi ta của lor

Bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca được trích trong tập “Khối vuông Ru- bích” là một trong những sáng tác tiêu biểu cho kiểu tư duy thơ tượng trưng của nhà thơ Thanh Thảo.. Sâu xa hơn, nó chứ

Phân tích bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca của Thanh Thảo

Mở bài:

Thanh Thảo là nhà thơ trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mĩ Ông là một cây bút hướng nội, giàu suy tư, trăn trở về cuộc sống, luôn tìm tòi những cách biểu đạt mới trong sáng tác Bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca được trích trong tập “Khối vuông Ru- bích” là một trong những sáng tác tiêu biểu cho kiểu tư duy thơ tượng trưng của nhà thơ Thanh Thảo

Thân bài:

Nhan đề bài thơ mang ý nghĩa biểu trung sâu sắc Cây đàn ghi- ta, một nhạc cụ phổbiến vốn là biểu tượng cho nghệ thuật, tượng trưng cho đất nước Tây Ban Nha Bởithế, có nơi, nó được gọi là Tây Ban cầm Cây đàn ghi ta gắn với câu chuyện kể về nghệ sĩ Lor-ca, một huyền thoại của đất nước Tây Ban Nha

Lor-ca là một tài năng sáng chói của văn học hiện đại Tây Ban Nha Nghệ thuật của ông có ảnh hưởng rất lớn đến tinh thần của nhân dân Tây Ban Nha nói riêng vàTây Âu nói chung Lor-ca còn là một chiến sĩ kiên cường chống lại chủ nghỉa phát-xít cực đoan của Tây Ban Nha, với khát vọng tự do và khát vọng cách tân nghệ thuật mãnh liệt

Hoảng sợ trước ảnh hưởng to lớn của ông, bọn Phăng – cô than phát – xít đã bí mậtsát hại ông Cái chết của Lor-ca đã dấy lên một làn sóng phẫn nộ với bè lũ phát- xítPhăng- cô Tên tuổi của Lor-ca từ đó đã trở thành biểu tượng, là ngọn cờ tập hợp các nhà văn hóa Tây Ban Nha và thế giới chống chủ nghĩa phát- xít, bảo vệ văn hóa dân tộc và văn minh nhân loại

Đặt đàn ghi-ta với Lor-ca tác giả muốn ta cho thấy sự gắn bó của Lor-ca với nghệ thuật của đất nước Tây Ban Nha Đồng thời cho thấy ảnh hưởng của Lor-ca với nghệ thuật của đất nước ông

Lời đề từ: Khi tôi chết hãy chôn với cây đàn cũng mang một ý nghĩa sâu sắc Câu nói trích trong bài thơ Ghi nhớ của Lor-ca, được xem như một di chúc của ông để lại hậu thế Lời đề từ thể hiện một tình yêu say đắm, tha thiết của Lor-ca với nghệ thuật và xứ sở Tây Ban Nha Sâu xa hơn, nó chứa đựng một thông điệp quan trọng đối với những ai muốn sáng tạo cái mới: Lor-ca nghĩ rằng thơ ca của mình đến mộtngày nào đó sẽ án ngữ, ngăn cản sự sang tạo nghệ thuật của những người đến sau, nên đã căn dặn lại phải biết chon nghệ thuật của ông để đi tới.

Lor-ca: con người tự do và nhà cách tân nghệ thuật mong manh, đơn độc

Bằng những hình tượng nghệ thuật độc đáo, nhà thơ Thanh Thảo từng bước bộc lộ chủ đề bài thơ Nổi bậc và trọng tâm của toàn bài thơ là hình tượng nghệ sĩ Lor-ca Lor-ca được khắc họa là con người tự do, nghệ sĩ cách tân trong khung cảnh chính trị và nghệ thuật Tây Ban Nha Lời thơ mang đậm chất chấm phá mang dấu ấn của thơ siêu thực và trên nền văn hóa Tây Ban Nha:

những tiếng đàn bọt nước

Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt

li-la li-la li-la

đi lang thang về miền đơn độc

với vầng trăng chếnh choáng

trên yên ngựa mỏi mòn

Hình ảnh Lor-ca xuất hiện trong hình ảnh và âm thanh của tiếng đàn ghi-ta Thanh Thảo ngay câu thơ đâì tiên đã có sự diễn dạt đọc đáo Một hình ảnh thực được cảm nhận bằng sự siêu thực bởi thính giác và thị giác: tiếng đàn li la, li la, hình ảnh bọt nước Câu thơ toàn vần bằng, kết hợp giữa thơ và nhạc độc đáo Lor-ca hiện hình trong sinh hoạt văn hóa với Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt Lor-ca xuất hiện trong

sinh hoạt đời thường với phong cách nghệ sĩ dân gian, tự do phóng khoáng Hình ảnh “vầng trăng”, “yên ngựa” và những từ láy: “lang thang”, “đơn độc” “chếnh choáng”, “mỏi mòn” giàu sức biểu cảm.

Hình tượng Lor-ca đã được giới thiệu bằng những hình ảnh tương phản gay gắt giữa nghệ thuật và bạo tàn, giữa thân phận người nghệ sĩ bọt bèo với hiện thực tàn khốc Xuất hiện trên bối cảnh ấy, nhìn theo góc độ nào cũng vẫn chỉ thấy Lor-ca: con người tự do và nhà cách tân nghệ thuật mong manh, đơn độc

Lor-ca bị sát hại và sự xót xa về sự dang dở của khát vọng cách tân:

Tây Ban Nha

hát nghêu ngao

bỗng kinh hoàng

áo choàng bê bết đỏ

Lorca bị điệu về bãi bắn

chàng đi như người mộng du

tiếng ghi-ta nâu

bầu trời cô gái ấy

tiếng ghi-ta lá xanh biết mấy

tiếng ghi-ta tròn bọt nước vỡ tan

tiếng ghi-ta ròng ròng

máu chảy

Cái chết của Lor-ca được miêu tả qua những hình ảnh tả thực và tượng trưng siêu thực Đó là mọt cái chết bất ngờ, bi tráng Trước khi điều tồi tệ xảy ta, Lor-ca vẫn hát nghêu ngao Bỗng kinh hoàng nhận ra vết thương khi áo choàng bê bết đỏ Đó

là cái chết đầy bí ẩn vì Lor-ca không được xét xử, không được tự vệ Chính điều ấytạo ra nỗi xót xa ám ảnh trong lòng người khi Lor-ca bị điệu về bãi bắn, đi như người mộng du…Tất cả tố cáo sự tàn bạo, độc ác của chế độ phát- xít lúc bấy giờ

Ở y nghĩa tượng trưng siêu thực, âm thanh tiếng ghi-ta là sự hóa than của Lor-ca Tiếng đàn vỡ ra thành màu sắc: nâu, xanh Hình ảnh gợi tình yêu Tổ quốc, mối tìnhthủy chung, niềm ky vọng vào cuộc sống…của khát vọng LLor-ca Tiếng đá tan ra thành hình khối: “ tròn bọt nước vợ tan” Đó là sự ám ảnh về cái chết giờ đây đã thành sự thật Tiếng đàn đọng lại thành dòng máu: “tiếng ghi-ta ròng ròng/ máu chảy” Hình ảnh gợi cái chết thê thảm và sự dã man, tàn ác của kẻ thù

Mỗi tiếng ghi-ta là một nỗi niềm của con người trước cái chết của Lor-ca Đó là sự tiếc thương của người tình thủy chung, là nỗi niềm xót xa, tiếc nuối của con người, của nhà thơ trước hành trình cách tân nghệ thuật dở dang, là nỗi đau của chúng ta trước cái chết thê thảm của người nghệ sĩ Thủ pháp chuyển đổi cảm giác tạo nên những cảm nhận rất mới, rất độc đáo, phù hợp với những khát vọng cách tân của người nghệ sĩ Lor-ca

Âm nhạc đã biến thành thân phận, tiếng đàn thành linh hồn, sinh thể Tác giả sử dụng nhiều biện pháp tu từ (phép đối lập: nghêu ngao >< kinh hoàng; phép nhân hóa: vầng trăng chếnh choáng; phép ẩn dụ: tiếng đàn ghi ta; phép điệp ngữ: tiếng đàn ghi ta; hoán dụ:áo choàng bê bết đỏ; phép ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: tiếng ghi-ta nâu, bầu trời cô gái ấy, tiếng ghi-ta lá xanh biết mấy, tiếng ghi-ta tròn bọt nước vỡ tan, tiếng ghi-ta ròng ròng máu chảy…) vừa miêu tả tiếng đàn và cái chết oan khuất của Lor-ca vừa diễn tả nỗi long căm phẫn, xót thương của Thanh Thảo

và của mọi người trước việc Lor-ca bị sát hại

Niềm xót thương và sự tiếc nuối những cách tân nghệ thuật còn dang dở của ca:

Lor-không ai chôn cất tiếng đàn

tiếng đàn như cỏ mọc hoang

giọt nước mắt vầng trăng

long lanh trong đáy giếng

Sự bất tử của nghệ thuật và con người Lor-ca được khẳng định như một chân lí Dichúc của Lor-ca: “Khi tôi chết hãy chon tôi với cây đàn” được lấy làm đề từ, bộc lộmột tình yêu say đắm, tha thiết của Lor-ca với nghệ thuật và đất nước Tây Ban Nha Sâu xa hơn, Lor-ca muốn hậu thế hãy quên ông, vượt qua ông để đổi mới nền nghệ thuật

Thế nhưng hậu thế vì quá ngưỡng mộ Lor-ca đã không dám vượt qua nghệ thuật của ông Vô hình đã chôn vùi khát vọng đổi mới của Lor-ca:

không ai chôn cất tiếng đàn

tiếng đàn như cỏ mọc hoang

Câu thơ mở ra nhiều trường liên tưởng Có nỗi xót thương cái chết của một thiên tài, có nỗi xót tiếc hành trình cách tân dang dở, có cả sự ngợi ca nhân cách của mộtnghệ sĩ vĩ đại với tâm nguyện đổi mới và ngợi ca sự vĩ đại trong sự nghiệp nghệ thuật tài hoa của Lor-ca… Nỗi đau xót trước cái chết của Lor-ca, trước khát vọng cách tân dang dở đọng lại thành những hình ảnh đẹp và buồn

giọt nước mắt vầng trăng.

Long lanh trong đáy giếng

Hình ảnh “giọt nước mắt” trực tiếp gợi nỗi đau, sự thương tiếc còn hình ảnh “vầng trăng” tượng trưng cho cái đẹp, cho nghệ thuật… “Đáy giếng” nơi kẻ thù ném xácLor-ca hòng xóa dấu vết tội ác, nơi lưu giữ hiện than của đau thương và tội ác

Sự kết hợp tuyệt diệu giữa những “giọt nước mắt” đau thương và “vầng trăng” huyền diệu đã tạo thành một hệ hình ảnh trùng phức, giao thoa, ánh xạ vào nhau, gợi những suy tư đa chiều về nỗi xót thương, niềm tiếc thương, kính trọng, ngưỡng

mộ của tác giả và mọi người dành cho Lor-ca Từ đó bất tử hóa hình tượng Lor-ca

Suy nghĩ về cái chết của Lor-ca:

Thanh Thảo đã nói về cái chết của Lor-ca từ góc độ duy tâm, tướng số học phương Đông Cái chết được báo trước như một định mệnh:

đường chỉ tay đã đứt

dòng sông rộng vô cùng

Lorca bơi sang ngang

trên chiếc ghi-ta màu bạc

Cái chết đầy chất nghệ sĩ, nhẹ nhàng thanh thản như một sự giải thoát Lor-ca bơi qua dòng sông cuộc đời với chiếc đàn ghi ta ánh bạc Cái chết như một sự lựa chọn

để mở đường cho sự cách tân, sang tạo:

chàng ném lá bùa cô gái di-gan

vào xoáy nước

chàng ném trái tim mình

vào lặng yên bất chợt

Điệp từ: ném, hình ảnh lá bùa, xoáy nước, trái tim là sự phản đối quyết liệt đối với tội ác, sự bất công Sau cái chết, mọi sự ràng buộc được dứt bỏ Lor-ca hoàn toàn được tự do Sự thóng trị của cường quyền và cả thần quyền mất hết quyền năng của nó Lỏ-ca chỉ giữ lại cho mình cây đàn nghệ thuật và tình yêu sự sống Ở đây, chàng đã hóa thân vào vũ trụ với đầy đủ vẻ đẹp của cuộc đời con người đích thực với trái tim cuồng nhiệt, thánh thiện và tự do

Chuỗi âm thanh li la li la li la như khúc dạo cuối của bản nhạc, thể hiện sự kính trọng và tri âm của Thanh Thảo đối với Lor-ca

Viết Đàn ghi ta của Lor-ca, Thanh Thảo đã lựa chọn một hình thức nghệ thuật độc đáo Bài thơ là sự kết hợp hài hòa hai yếu tố thơ và nhạc Thơ dẫn bước cho nhạc Nhạc nâng cánh cho thơ đưa nghệ thuật lên mức tuyệt đỉnh Ta vọng nghe tiếng háttrong câu thơ bay bỏng, cuộn trào

Sức gợi mở của hình tượng hết sức đa dạng, hình ảnh phong phú, ngôn từ được gọtgiũa mới mẻ, hàm súc giàu sức gợi cảm Từ tiếng đàn, người đọc liên tưởng đến nghệ thuật, liên tưởng đến cuộc đời, sự tự do của con người và khát vọng sống chân thực, đẹp đẽ

Bài thơ đã sử dụng biện pháp của thơ siêu thực, đặc biệt là những hình ảnh ẩn dụ, biểu tượng thể hiện sự sáng tạo của Thanh Thảo trong việc cách tân thơ Với Đàn ghi ta của Lor-ca, Thanh Thảo đã đóng góp một tiếng nói riêng đầy triết lí, siêu thực làm đẹp thêm vườn thơ Việt Nam vốn đang dần đi vào thực dụng sau chiến tranh.

Bài mẫu 2:

Mở bài:

Thanh Thảo là một trong nhưng nhà thơ tiêu biểu của nền thơ kháng chiến chống

Mĩ cứu nước Ông được xem là vua trường ca và là một cây bút luôn nỗ lực để cách tân thơ, kiếm tìm những cách biểu hiện mới Thơ Thanh Thảo có xu hướng đào sâu vào cái tôi nội cảm, tìm kiếm cách biểu đạt mới: tăng cường tính nhạc cho thơ – dùng hệ thống thi ảnh và ngôn ngữ từ mới mẻ nhẳm mở đòng cho một kiểu

tư duy thơ phóng túng và dành nhiều khoảng trống cho độc giả đồng sáng tạo Đàn ghi ta của Lor-ca là bài thơ tiêu biểu cho những đặc điểm trên

Thân bài:

Thanh Thảo được xem là vua trường ca và là một cây bút luôn nỗ lực để cách tân thơ, kiếm tìm những cách biểu hiện mới Thơ Thanh Thảo là tiếng nói của người trithức nhiều suy tư trăn trở về các vấn đề thời đại Mạch suy cảm trữ tình trong thở Thanh Thảo thường hướng tới những vẻ đẹp tinh thần của con người Ông dành mối quan tâm đặc biệt cho những con người sống có nghĩa khí, nhân cách ngời sáng dù số phận có thể ngang trái.

Thơ Thanh Thảo có xu hướng đào sâu vào cái tôi nội cảm, tìm kiếm cách biểu đạt mới: tăng cường tính nhạc cho thơ – dùng hệ thống thi ảnh và ngôn ngữ từ mới mẻ nhẳm mở đòng cho một kiểu tư duy thơ phóng túng và dành nhiều khoảng trống cho đọc giả đồng sáng tạo Đàn ghi ta của Lor – ca là bài thơ tiêu biểu cho những đặc điểm trên

“Đàn ghita của Lor-ca” in trong tập “Khối vuông ru-bích” (1985) Bài thơ là một trong những sáng tác tiêu biểu cho kiểu tư duy của Thanh Thảo: giàu suy tư, cảm xúc mãnh liệt, phóng túng, mang màu sắc tượng trưng, siêu thực, được đánh giá là tác phẩm thành công về nhiều mặt

Phê-đê-ri-cô Ga-xi-a Lor-ca là nhà thơ, soạn kịch, họa sĩ, nhạc sĩ – một nghệ sĩ thiên tài của Tây Ban Nha – được xem là con chim họa mi của xử sở Tây Ban Nha.Ông còn là một chiến sĩ chống phát xít, là nhà khởi xướng và thúc đẩy mạnh mẽ phong trào cách tân nghệ thuật Lor-ca cũng là nạn nhân đầu tiên của chủ nghĩa phát xít, ông bị bắn chết 19 – 08 – 1936 thi thể của Lor – ca vùi lẫn trong thi thể của 1500 người bị bọn phát xít sát hại (có tài liệu nói xác ông bị quẳng xuống một cái giếng để phi tang)

Cuộc đời và cái chết của Lor – ca trở thành biểu tượng, ngọn cờ tập hợp các nhà văn hóa Tây Ban Nha và nhân loại chiến đấu chống phát xít, bảo vệ văn hóa dân tộc và văn minh nhân loại Với Thanh Thảo, đó chính là nguồn cảm hứng để Đàn ghi ta của Lor – ca cất cánh

Nội dung chính của bài thơ được thể hiện ở ngay tên bài thơ Nhiều khi tên tác phẩm có thể gợi mở cho độc giả nội dung chủ yếu, cốt lõi của tác phẩm Tiêu đề Đàn ghi ta của Lor – ca có thể gợi mở cho ta nội dung chủ yếu của thi phẩm.

Theo Thanh Thảo, cây đàn ghi ta ở đây giống như cây đàn lia là biểu trưng cho thi

ca Khởi phát và giữ nhịp cho thơ ca chứ không đơn giản như có nhạc sĩ ở ta nhầm

nó là cây đàn ghi ta cảu V.Huy – gô hay cây đàn ghi ta của đại đội ba

Như vậy, bài thơ của Thanh Thảo trước hết viết về thơ ca (nghệ thuật) của Lor –

ca, là sự cảm nhận suy tư của Thanh Thảo về thơ Lor – ca Đây là khúc tri âm qua chính và bằng chính nghệ thuật của Lor – ca

Thơ Lor – ca lại là phần tinh hoa, tinh túy nhất của tâm hồn Lor – ca Hơn nữa

“dường như không thể phân biệt được cuộc đời của Lor – ca với thơ ông bởi chúngquện chặt vào nhau và thơ Lor – ca chính là cuộc đời ông, đúng đến tường câu, từng giây phút một (Thanh Thảo) Cho nên viết về thơ Lor – ca cũng chính là viết

về con người Lor – ca, theo quy luật thơ tức là người Cái hay và cái khó của bài thơ chính là ở điểm này

“Đàn ghita của Lor-ca” là niềm ngưỡng mộ và đồng cảm sâu sắc của tác giả Thanh Thảo đối với Lor-ca, một nhà thơ hiện đại Tây Ban Nha, một nghệ sĩ tài năng, yêu

tự do, lãng du mà đơn độc Bài thơ là nỗi đau vô hạn trước số phận bi thảm của Lor-ca bởi những thế lực đen tối, niềm tin mãnh liệt về sự bất tử của tiếng đàn và thơ mà Lor- ca đã để lại

Chủ đề tư tưởng của tác phẩm được thể hiện qua lời đề từ Lời đề từ của thi phẩm nhiều khi là chiếc chìa khóa mà tác giả trao cho bạn đọc nhằm mở cánh cửa tìm

được con đường khai phá, thâm nhập vào tác phẩm Nó giúp bạn đọc giải mã những ý nghĩa sâu kín của tác phẩm.

Khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn (lời đề từ)

Đàn ghi ta là nhạc cụ truyền thống, là biểu tượng nghệ thuật của đất nước Tây Ban Nha Đàn ghita cũng gắn chặt với cuộc đời Lor-ca, là biểu tượng của tình yêu nghệ thuật, tình yêu cuộc sống của Lor-ca

Cái chết của Lor – ca không chỉ chấn động lớn đến thế giới lúc bấy giờ mà còn là nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho nhiều nghệ sĩ bây giờ trong đó có Thanh Thảo Theo Thanh Thảo cả bài thơ bật lên nhờ một câu thơ này của Lor – ca dẫn dắt và chính là qua thơ Lor – ca mà chúng ta hình dung ra cái chết của ông Hay nói cách khác đó là cảm hứng chủ đạo của bài thơ Ông muốn phục sinh cho thời khắc bi tráng đó

Dùng câu thơ của Lor – ca làm lời đề từ, Thanh Thảo muốn thể hiện sự suy ngẫm

và xúc cảm của mình về nghệ thuật và cái chết của Lor- ca Nhan đề “Đàn ghita của Lor-ca” vừa thể hiện tình yêu đất nước thiết tha của Lorca, đất nước của cây đàn ghi ta, vừa thể hiện tình yêu đắm say của Lor-ca đối với nghệ thuật:

Lor – ca bơi sang ngang

Trên chiếc ghi ta màu bạc

Quân thù có thể giết chết nhà thơ nhưng chúng bất lực trong việc tiêu diệt sức sốngcủa nghệ thuật mà Lor – ca sáng tạo ra Nó là bất tử và nhờ vậy Lor – ca cũng bất

tử theo

Các bài thơ ta có cảm xúc như được nghe một bản giao hưởng thơ với hai bè: bè cao, thánh thót và bè trầm bi tráng, cuối cùng là sự hòa trộn giữa hai bè để vừa thấythơ, vừa thấy người, vừa là khúc tri âm vừa khúc tưởng niệm Lor – ca Tưởng niệmcũng là một nét độc đáo của nội dung thi phẩm.

Tiêu đề Đàn ghi ta của Lor – ca có thể gợi mở cho ta nội dung chủ yếu của thi phẩm Theo Thanh Thảo – cây đàn ghi ta ở đây giống như cây đàn li-a là biểu trưng cho thi ca Khởi phát và giữ nhịp cho thơ ca chứ không đơn giản như có nhạc

sĩ ở ta nhầm nó là cây đàn ghi ta của V.Huy – gô hay Cây đàn ghi ta của đại đội ba

Như vậy bài thơ của Thanh Thảo trước hết viết về thơ ca (nghệ thuật) của Lor – ca,

là sự cảm nhận suy tư của Thanh Thảo về thơ Lor – ca Đây là khúc tri âm qua chính và bằng chính nghệ thuật của Lor – ca Thơ Lor – ca lại là phần tinh hoa, tinhtúy nhất của tâm hồn Lor – ca Hơn nữa, dường như không thể phân biệt được cuộcđời của Lor – ca với thơ ông bởi chúng quện chặt vào nhau và thơ Lor – ca chính làcuộc đời ông, đúng đến tường câu, từng giây phút một (Thanh Thảo), cho nên viết

về thơ Lor – ca cũng chính là viết về con người Lor – ca, theo quy luật thơ tức là người Cái hay và cái khó của bài thơ chính là ở điểm này

Cho nên muốn hiểu được bài thơ của Thanh Thảo, bạn đọc phải có chút vốn liếng

về thơ Lor – ca Có như vậy mới dễ dàng thâm nhập vào thi phẩm để có thể đồng cảm thậm chí đồng sáng tác với tác giả

Chủ đề tư tưởng của tác phẩm được thể hiện qua lời đề từ Lời đề từ của thi phẩm nhiều khi là chiếc chìa khóa mà tác giả trao cho bạn đọc nhằm mở cánh cửa tìm được con đường khai phá, thâm nhập vào tác phẩm Nó giúp bạn đọc giải mã những ý nghĩa sâu kín của tác phẩm: