41 CÂU DAO ĐỘNG CƠ HAY & KHÓ 41 CÂU DAO ĐỘNG CƠ HAY & KHÓ41 CÂU DAO ĐỘNG CƠ HAY & KHÓ 41 CÂU DAO ĐỘNG CƠ HAY & KHÓ 41 CÂU DAO ĐỘNG CƠ HAY & KHÓ 41 CÂU DAO ĐỘNG CƠ HAY & KHÓ
Trang 1
CÁC VÍ DỤ:
Ví dụ 1 : (ĐH-2012): Một chất điểm dao động điều hòa với chu kì T Gọi Vtb là
tốc độ trung bình của chất điểm trong một chu kì, V là tốc độ tức thời của chất
điểm Trong một chu kì, khoảng thời gian mà V≥
Ví dụ 2 : Một con lắc lò xo dao động điều hòa với chu kì T và biên độ 6cm Biết
trong một chu kì, khoảng thời gian để vật nhỏ của con lắc có độ lớn gia tốc
không vượt qua 2
30 2 m s/ là T/2 Lấy 2 2
g m s Giá trị của T là
A 4s B 3s C 2s D 5s
Ví dụ 3:: (ĐH-2014) Một vật nhỏ dao động điều hòa theo quỹ đạo thẳng
dài 14 cm với chu kì 1 s Từ thời điểm vật đi qua vị trí có li độ 3,5 cm
theo chiều dương đến khi gia tốc của vật đạt giá trị cực tiểu lần thứ hai,
vật có tốc độ trung bình là?
A 27,3 cm/s B.28,0 cm/s C.27 cm/s D.26,7 cm/ s
Ví dụ 4: ( ĐH-2014): Một con lắc lò xo dao động điều hòa theo phương
ngang với tần số góc Vật nhỏ có khối lượng 100g Tại thời điểm t =0,
vật nhỏ qua vị trí cân bằng theo chiều dương Tại thời điểm t = 0,95 s,
vận tốc v và li độ x của vật nhỏ thỏa mãn v x lần thứ 5 Lấy
Truy Cập http://dethivatly.com để tải thêm tài liệu vật lý và đề thi thử
các trường THPT trên toàn quốc
http://dethivatly.com
Trang 2m s lần đầu tiên ở thời điểm
A.0.10s B.0,15s C.0,25s D.0,35s
Ví dụ 6: Một CLLX gồm quả cầu nhỏ có khối lượng 500g và lò xo có độ cứng
k đang dao động điều hòa, cơ năng của con lắc bằng 0,01(J), tại thời điểm
A 2 3 cos 10
3 3
x t
6 3
x t
Ví dụ 7 (ĐH-2014) Một con lắc lò xo gồm lò xo nhẹ và vật có khối lượng 100g
đang dao động điều hòa theo phương ngang tại vị trí cân bằng Từ thời điểm t1 =
0 đến t2 = / 48 s, động năng của con lắc tăng từ 0,096J đến giá trị cực đại rồi giảm về 0,064J Ở thời đến t2, thế năng của con lắc bằng 0064J Biên độ của con lắc bằng
Ví dụ 8: ( ĐH –2012): Một con lắc lò xo dao động điều hòa theo phương ngang với cơ năng dao động là 1 J và lực đàn hồi cực đại là 10 N Mốc thế năng tại vị trí cân bằng Gọi Q là đầu cố định của lò xo, khoảng thời gian ngắn nhất giữa 2 lần liên tiếp Q chịu tác dụng lực kéo của lò xo có độ lớn 5 3N là 0,1 s Quãng đường lớn nhất mà vật nhỏ của con lắc đi được trong 0,4 s là
Trang 4lượng của vật hai với khối lượng của vật 1 là
Ví dụ 16 (QG-2016): Cho hai con lắc lò xo giống hệt nhau Kích thích cho hai
con lắc dao động điều hòa với biên độ lần lượt là 3A và A và dao động cùng pha Chọn gốc thế năng tại vị trí cân bằng của hai con lắc Khi động năng của con lắc thứ nhất là 0,72 J thì thế năng của con lắc thứ hai là 0,24 J Hỏi khi thế năng của con lắc thứ nhất là 0,09 J thì động năng của con lắc thứ hai là bao nhiêu?
Ví dụ 18: (Lương Thế Vinh – 2016) Một chất điểm đang dao động điều hòa với
biên độ A theo phương ngang, khi vừa đi qua khỏi vị trí cân bằng một đoạn S thì động năng của chất điểm là 91 mJ Đi tiếp một đoạn S thì động năng chỉ còn 64mJ Nếu đi tiếp một đoạn S nữa thì động năng của chất điểm sẽ là bao nhiêu? Biết A > 3S
Ví dụ 19: (Quốc Học Huế -2016) Hai chất điểm cùng xuất phát từ vị trí cân
bằng, bắt đầu chuyển động theo cùng một hướng và dao động điều hòa với cùng biên độ trên trục Ox Chu kì dao động của hai chất điểm lần lượt là T1 và T2 = 1,5T1 Tỉ số số độ lớn vận tốc khi gặp nhau là
Ví dụ 20: (Đào Duy Từ - Thái Nguyên – 2016) Hai chất điểm cùng dao động
điều hòa tren hai đường thẳng song song với trục Ox, vị trí cân bằng của hai chất điểm nằm trên đường thẳng qua O vuông góc với Ox Hai chất điểm dao động cùng biên độ, chu kì daoa động của chúng lần lượt là T1 = 0,6s và T2 = 0,8s Tại thời điểm t = 0, hai chất điểm cùng đi qua vị trí cân bằng theo chiều dương Sau thời gin ngắn nhất là bao nhiêu, kể từ thời điểm t = 0 hai chất điểm trên trục Ox gặp nhau?
x 1
t(10 -1 s) 6
0 x(cm)
6
1, 5 1,0
x 28
8
T
Trang 5A.0,252s B.0,243s C.0,186s D.0,225s
Ví dụ 21 (Ngô Sỹ Liên – 2016): Hai điểm sáng dao động trên trục Ox, chung vị
trí cân bằng O, cùng tần số f, có biên độ dao động của điểm sáng thứ nhất lad A
và điểm sáng thứ hai là 2A Tại thời điểm ban đầu điểm sáng thứ nhất đi qua vị trí cân bằng, điểm sáng thứ hai ở vị trí biên Khoảng cách lớn nhất giữa hai điểm sáng là
900 Độ lệch pha cực đại giữa x1 và x2 gần giá trị nào nhất sau đây?
Ví dụ 22: (Nghệ An – 2016) Một con lắc lò xo dao động điều hòa theo trục
Ox, gọi t là khoảng thời gian giữa hai lần liên tiếp vật có động năng bằng thế năng Tại thời điểm t vật qua vị trí có tốc độ 15 3 cm/s với độ lớn gia tốc 22,5 m/s2, sau đó một khoảng thời gian đúng bằng t vật qua vị trí có độ lớn vân tốc 45 cm/s Lấy 2 10 Biên độ dao động của vật là
A.5 2 cm B.5 3 cm C.6 3 cm D.8 cm
Ví dụ 23 : (Chuyên Vinh Lần 1-2016): Một con lắc lò xo gồm vật nhỏ khối lượng 100g được treo vào đầu tự do của một lò xo có độ cứng k = 20N/m Vật nặng m được đặt trên một giá đỡ nằm ngang M tại vị trí lò xo không biến dạng (hình vẽ) Cho giá đỡ M chuyển động nhanh dần đều xuống phía dưới với gia tốc a= 2m/s2 Lấy g = 10m/s2 Ở thời điểm lò xo dài nhất lần đầu tiên, khoảng
cách giữa vật m và giá đỡ M gần giá trị nào nhất sau đây ?
A.60cm/s B 58cm/s C 73cm/s D 67cm/s
http://dethivatly.com
Trang 6Ví dụ 26 (Ngô Sỹ Liên – 2016).Một chất điểm dao động điều hòa dọc theo trục
Ox Ở thời điểm ban đầu vật đi qua vị trí cân bằng theo chiều dương, đến thời điểm t1 = 1/48s thì động năng giảm đi 2 lần so với lúc đầu mà vật vẫn chưa đổi chiều chuyển động, đến thời điểm t2 =7/12s vật đi được quãng đường 15cm kể từ thời điểm ban đầu Biên độ dao động của vật là
A.12cm B.8cm C.3,54cm D.4cm
Ví dụ 27: (THPT-Ngọc Tảo-2016) Hai vật dao động điều hòa trên hai đoạn
thẳng cạnh nhau, song song nhau, cùng một vị trí cân bằng trùng với gốc tọa độ, cùng một trục tọa độ song song với hai đoạn thẳng đó với các phương trình li độ
53cos
Ví dụ 28: (THPT Tĩnh Gia – Thanh Hóa2016 Cho cơ hệ như hình vẽ, lò xo lý
tưởng có độ cứng k = 100(N/m) được gắn chặt ở tường tại Q, vật M = 200(g) được gắn với lò xo bằng một mối hàn, vật M đang ở VTCB thì một vật m = 50(g) chuyển động đều theo phương ngang với tốc độ v0 = 2 (m/s) tới va chạm mềm vớiv ật M Sau va chạm hai vật dính làm một và doa động điều hòa Bỏ qua ma sát giữa vật M với mặt phẳng ngang Sau một thời gian dao động, mối hàn gắn với vật M và lò xo bị lỏng dần, ở thời điểm t hệ vật đang ở vị trí lực nén của lò
xo vào Q cực đại Biết rằng,
kể từ thời điểm t mối hàn có
thể chịu được lực nén tùy ý
nhưng chỉ chịu được một
lực kéo tối đa là 1 (N) Sau
khoảng thời gian ngắn nhất là bao nhiêu (tính từ thời điểm t) mối hàn sẽ bị bật ra?
k xhông biên dạnga ần đầu tiên, vật có vận tốc 2m/s Nếu đưa vật tới vị trí lò xo
bị nén 8cm rồi thả ra thì khi đi qua vị trí lò xo không biến dạng đầu tiên thì vật
có vận tốc 1,55 m/s Tần số góc của con lắc có độ lớn gần nhất với giá trị nào
Trang 7trên mặt phẳng ngang nhờ một sợi dây nhẹ Dây nằm ngang có lực căng T = 1,6N (hình vẽ) Gõ vào vật m làm đứt đồng thời truyền cho vật vận tốc đầu
0 20 2 /
v cm s , sau đó, vật dao động điều hòa với biên độ 2 2 cm Độ
cứng của lò xo gần giá trị nào nhất sau đây?
Ví dụ 31: (Đào Duy Từ - Thái Nguyên 2016) Một CLLX đặt trêm mặt phẳng
nằm ngang gồm lò xo nhẹ có độ cứng 2N/m và vật nhỏ có khối lượng 40g Hệ số
ma sát trượt giữa vật và mặt phẳng ngang là 0,1 Ban đầu giữ vật ở vị trí lò xo bị dãn 20cm rồi buông nhẹ để con lắc dao động tắt dần Lấy g = 10m/s2 Kể từ lúc đầu cho đến thời điểm tốc độ của vật bắt đầu giảm, thế năng của con lắc đã giảm một lượng bằng
Ví dụ 32: (Ngô Sỹ Liên 2016).Một con lắc lò xo nằm ngang gồm vật nặng khối
lượng 100g, tích điện q = 6
5.10 C và lò xo có độ cứng 10 N/m Khi vật đang qua vị trí cân bằng, người ta kích thích dao động bằng cách tạo ra một điện trường đều theo phương nằm ngang dọc theo trục lò xo và có cường độ E=
104V/m trong khoảng thời gian t 0, 05 rồi ngắt điện trường Bỏ qua mọi
ma sát Tính năng lượng dao động của con lắc sau khi ngắt điện trường
A.0,5(J) B.0,0375(J) C.0,025(J) D.0,0125 J.
Ví dụ 33: (Thi Thử Lý Thái Tổ - Bắc Ninh – 2016) Trong thang máy có treo một CLLX có độ cứng 25N/m, vật nặng có khối lượng 400g Khi thang máy đứng yên ta cho con lắc dao động điều hòa, chiều dài con lắc thay đổi từ 32cm đến 48cm Tại thời điểm mà vật ở vị trí thấp nhất thì cho thang máy đi xuống nhanh dần đều với gia tốc a = g/10 Lấy g = = 10 2m/s2 Biên độ dao động của vật trong trường hợp này là
Ví dụ 34: (THPT Hậu Lộc – Thanh Hóa-2016) Một con lắc đơn có khối lượng
quả cầu m = 200g, dao động điều hòa với biên độ nhỏ có chu kỳ T0, tại một nơi
có gia tốc g = 10 m/s2, tích điện cho quả cầu có điện tích 4
Trang 8D Chiều hướng lên và 3
3, 75.10 /
E V m
Ví dụ 35: (Chuyên KHTN Hà Nội -2016) Một CLLX treo thẳng đứng, đầu dưới
của lò xo treo một vật nhỏ có khối lượng m Từ VTCB O, kéo vật thẳng đứng xuống dưới đến vị trí B rồi thả ra không vận tốc ban đầu Gọi M là một vị trí nằm trên OB, thời gian ngắn nhất để vật đi từ B đến M và từ O đến M gấp hai lần nhau Biết tốc độ trung bình của vật trên các quãng đường này chênh lệch nhau
60 cm/s Tốc độ cực đại của vật có giá trị xấp xỉ bằng bao nhiêu:
Ví dụ 36: (THPT Lý Thái Tổ - Bắc Ninh – 2016) Cho ba vật dao động điều hòa
cùng biên độ A = 5cm nhưng tần số khác nhau Biết rằng tại mọi thời điểm li độ , vận tốc của các vật liên hệ nhau bởi biểu thức 1 2 3
Ví dụ 37: (Triệu Sơn – Thanh Hóa – 2016) Một con lắc đơn có chiều dài l = 1m,
vật có khối lượng m =100 3g, tích điện 5
10
q C Treo con lắc đơn trong một điện trường đều có phương vuông góc với vevto g và độ lớn E 105 V/m Kéo vật theo chiều của vecto điện trường sao cho góc tạo bởi dây treo và vecto là 750rồi thả nhẹ để vật chuyển động Lấy g = 10m/s2 Lực căng cực đại của dây treo là:
Ví dụ 38: (Nam Đàn – Nghệ An – 2016) Một vật có khối lượng không đổi thực
hiện đồng thời hai dao động điều hòa có phương trình dao động lần lượt là
1 8cos 2
x t cm và x2 A2cos 2 t 2 / 3 cm thì phương trình dao động tổng hợp là x A cos 2 t / 2 cm Để năng lượng dao động đạt giá trị cực đại thì biên độ A2 phải có giá trị
A 8
3 cm B.8 3 cm C.16
3 cm D.16 cm
Ví dụ 39: (Thanh Hóa – 2016) Một con lắc đơn gồm dây treo dài l = 1m gắn
một đầu với vật có khối lượng m Lấy g = 10m/s2, 2 10 Người ta đem con lắc đơn nói trên gắn vào trần ôtô đang đi lên dốc chậm dần đều với gia tốc 5 m/s2 Biết dốc nghiêng một gốc 300 so với phương ngang Chu kì dao động của con lắc này là:
Trang 9Ví dụ 40 (Thanh Hóa – 2016) Lần lượt treo vật nặng m1, m2 = 1,5m1 vào một đầu tự do của lò xo thì chiều dài của lò xo dãn lần lượt là 21cm và 21,5cm Treo đồng thời m1 và m2 vào lò xo rồi kích thích cho chúng dao động điều hòa theo phương thẳng đứng với biên độ A (Với 2 2
Ví dụ 41: (Thanh Hóa – 2016) Một con lắc lò xo đặt nằm ngang, vật có khối
lượng m dao động điều hòa với biên độ A Khi vật đến vị trí có thế năng bằng 3 lần động năng thì một vật nhỏ khác có cùng khối lượng m rơi thẳng đứng và dính chặt vào m Khi đó hai vật tiếp tục dao động điều hòa với biên độ:
max 2
2 2
2
v v v
v
v v
Trang 10A 4s B 3s C 2s D 5s
Hướng dẫn:
*Từ nhứng dữ kiện bài toán đã
cho ta suy ra có hai vị trí giới
hạn a1 và a2 để gia tốc không
30 2 / m s , như vậy
trên VTLG a1 và a2 sẽ đối xứng
nhau và thời gian T/2 chia đều
mỗi bên T/4 Vì những khoảng
thời gian T/4, T/2, T/3, T/6, T/12
là những khoảng thời gian đặc
biệt, hơn thế nữa những khoảng
Trang 11A A
02
Trang 12thỏa mãn v x lần thứ 5 là :
0,95
A.0.10s B.0,15s C.0,25s D.0,35s Hướng dẫn:
v t
Trang 13Ví dụ 6: Một CLLX gồm quả cầu nhỏ có khối lượng 500g và lò xo có độ cứng
k đang dao động điều hòa, cơ năng của con lắc bằng 0,01(J), tại thời điểm
A 2 3 cos 10
3 3
x t
6 3
Hình vẽ VTLG đa trục của ví dụ 5
http://dethivatly.com
Trang 14Từ đó tính được 2
max
2 / 3
x t cm
Ví dụ 7 (ĐH-2014) Một con lắc lò xo gồm lò xo nhẹ và vật có khối lượng 100g
đang dao động điều hòa theo phương ngang tại vị trí cân bằng Từ thời điểm t1 =
0 đến t2 = / 48 s, động năng của con lắc tăng từ 0,096J đến giá trị cực đại rồi giảm về 0,064J Ở thời đến t2, thế năng của con lắc bằng 0064J Biên độ của con lắc bằng
*Sử dụng VTLG đơn trục để tìm chu kì khi vật đi từ vị trí x1 đến vị trí x2
*Theo giả thiết của bài toán sẽ có 2 Trường hợp (TH) xảy ra
-A
Trang 15Bình luận: Bài toán đã cho yêu cầu tìm biên độ của con lắc, muốn tìm biên độ ta
phải tìmcơ năng và tần số góc, tìm tần số góc thông qua VTLG, như vậy ta đã quy thế năng và động năng tại 2 thời điểm về li độ để dễ dàng sử dụng VTLG đơn trục x để tìm
Ví dụ 8: ( ĐH –2012): Một con lắc lò xo dao động điều hòa theo phương ngang với cơ năng dao động là 1 J và lực đàn hồi cực đại là 10 N Mốc thế năng tại vị trí cân bằng Gọi Q là đầu cố định của lò xo, khoảng thời gian ngắn nhất giữa 2 lần liên tiếp Q chịu tác dụng lực kéo của lò xo có độ lớn N là 0,1 s Quãng đường lớn nhất mà vật nhỏ của con lắc đi được trong 0,4 s là
A 40 cm B 60 cm C 80 cm D 115 cm
Hướng dẫn:
max max
Trang 16*Do CLLX đặt nằm ngang nên lực đàn hồi chính là lực hồi phục duy trì cho con lắc dao động, do vậy ta hoàn toàn biểu diễn được F dh F hp trên VTLG đa trục
*Dựa vào VTLG đa trục ta dễ dàng tìm được khoảng thời gian giữa hai lần liên tiếp lực đàn hồ có độ lớn là 5 3( )N là 0,1 0, 6
Trang 17A.0,2s B.0,1s C.0,3s D.0,4s
*Trong một T lò xo có những khoảng thời gian nén và giãn nên A l
*Từ công thức tính thời gian lò xo nén dãn quen thuộc:
arccos arccos
2
2 arccos
Ví dụ 10: (Chuyên KHTN Hà Nội – 2016) Một con lắc lò xo treo thẳng đứng,
có khối lượng khôí lượng hông đáng kể, k = 50N/m, m =200g Vật đang nằm yên ở VTCB thì được kéo thẳng xuống dưới để lò xo dãn 12 cm rồi thả cho nó dao động điều hòa Lấy 2
-A
http://dethivatly.com
Trang 18*Như trên VTLG thì lực đàn hồi ngược chiều lực kéo về khi vật đi từ -Vị trí có li độ 1 0 0
+A (+)
Thời gian cho
Trang 19*Dựa vào VTLG đơn trục x ta suy tính được thời gian lực đàn hồi ngược
Ví dụ 11 (Chuyên Vĩnh Phúc – 2016) Một CLLX treo thẳng đứng gồm quả
cầu nhỏ có khối lượng m = 150g và lò xo độ cứng k = 60 N/m Người ta đưa quả cầu đến vị trí lò xo không biến dạng rồi truyền cho nó một vận tốc ban đầu
0 3 / 2
v m/s theo phương thẳng đứng hướng xuống Sau khi truyền được vận tốc con lắc dao động điều hòa Lúc t = 0 là lúc quả cầu được truyền vận tốc, lấy g = 10m/s2 Thời gian ngắn nhất tính từ lúc t = 0 đến lúc lực đàn hồi tác dụng lên quả cầu có độ lớn là 3 N là:
Chọn chiều dương hướng xuống
Độ biến dạng của lò xo khi vật ở VTCB:
http://dethivatly.com
Trang 20có khối lượng m = 100g và lò xo có khối lượng không đáng kể Chọn gốc tọa
độ tại vị trí cân bằng, chiều dương hướng lên Biết con lắc dao động theo phương trình x 4cos 10 t / 3 cm Lấy g = 10 m/s2 Độ lớn lực đàn hồi tác dụng vào vật tại thời điểm vật đã đi được quãng đường 3cm kể từ thời điểm ban đầu là
*Dựa vào VTLG đơn trục x ta nhận
thấy sau khi vật đi được quãng đường
3cm thì vật có li độ x = -1cm
*Từ đó sử dụng công thức tính lực đàn
hồi quen thuộc Fdh k l x
2
Ví dụ 13: (Lương Thế Vinh – 2016 ) Một CLLX dao động điều hòa theo
phương thẳng đứng với tần số góc 10 rad/s Lấy mốc thế năng ở vị trí cân bằng của vật, Biết rằng khi động năng và thế năng bằng nhau thì độ lớn lực đàn hồi và tốc độ của vật lần lượt là 1,5N và 25 2 cm Biết độ cứng của lò
xo k > 20N/m Độ lớn cực đại của lực đàn hồi gần bằng:
-4 Thời điểm vật
Trang 21thời gian cách đều là T/4 ( Quan sát sơ đồ năng lưởng mục đầu)
Ví dụ 14:( THPT – Ngọc Tảo 2016) Một CLLX treo thẳng đứng tại nơi có gia
tốc g = 10m/s2, đầu trên lò xo gắn cố định, đầu dưới có gắn vật nặng có khối lượng m Kích thích cho con lắc dao động điêu hòa theo phương thẳng đứng với chu kì T Khoảng thời gian lò xo bị nén trong một chu kì là T/6 Tại thời điểm vật qua vị trí lò xo không biến dạng thì tốc độ của vật là 10 3 cm/s Lấy 2
10
Chu kì dao động của con lắc là
*Chọn chiều dương hướng xuống
*Thời gian lò xo bị nén là T/6, do đó vẽ VTLG ta suy ra được độ dãn ban đầu của là xo là 0 3
2
A l
, do chọn chiều dương hướng xuống nên tại vị trí lò xo không biến dạng l0 có li độ x l0
*Khi vật đến vị trí lò xo không biến dạng thì vật có li độ
max3