SỞ GD & ĐT ĐỒNG THÁPTRƯỜNG THPT PHÚ ĐIỀN SỐ BÀI TOÁN LIÊN QUAN ĐẾN KHẢO SÁT HÀM SỐ Tiết 1 I.. MỤC TIÊU - Kiến thức Giúp học sinh biết Cách xác định giao điểm của hai đường đồ thị của hàm
Trang 1SỞ GD & ĐT ĐỒNG THÁP
TRƯỜNG THPT PHÚ ĐIỀN
SỐ BÀI TOÁN LIÊN QUAN ĐẾN KHẢO SÁT HÀM SỐ (Tiết 1)
I MỤC TIÊU
- Kiến thức
Giúp học sinh biết
Cách xác định giao điểm của hai đường (đồ thị của hàm số)
Khái niệm hai đường cong tiếp xúc và cách tìm tiếp điểm của chúng
- Kỉ năng
Giúp học sinh thành thạo các kỉ năng:
Đưa việc xác định toạ độ giao điểm của hai đường cong cho trước tiếp xúc nhau, xác định toạ độ tiếp điểm và viết pttt chung tại tiếp điểm của hai đường cong đó
Chứng minh hoặc tìm điều kiện để hai đường cong tiếp xúc nhau, xác định toạ độ cỉa tiếp điểm và viết pttt chung tại tiếp điểm của hai đường cong đó
- Về tư duy thái độ
- Biết được giao điểm , điều kiện tiếp xúc của hai đường cong, biết quy lạ về quen,biết nhận xét và đánh giá bài của bạn củng như tự đánh giá kết quả tự học của bản thân Chủ động phát hiện chiếm lĩnh tri thức mới
II CHUẨN BỊ
Giáo viên: Bảng phụ, phiếu học tập, máy chiếu
Học sinh: xem, đọc trước bài học,Bảng phụ
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1) Ổn định lớp:
2) Kiểm tra bài củ:
3) Bài mới:
Hoạt động 1
TG Hoạt động của Thầy Hoạt động của Trò Nội dung ghi bảng
- Treo bảng phụ
- Gọi 3 HS lên bảng
- Yêu cầu hs theo dõi và
nhậ xét bài làm của bạn
- Gv nhận xét
- Minh hoạ bằng đồ
thị (treo bảng phụ )
- Quan sát và nhận nhiệm vụ a) f(x) = xTìm x sao cho f(x) = g(x), biết:2 + 2 và g(x) = 3x
b)f(x) = x2 -2x + 4 và g(x) = 2x c) f(x) = x3 –3x + 1
và g(x) = 1
Hoạt động 2
TG Hoạt động của Thầy Hoạt động của Trò Nội dung ghi bảng
- Có nhận xét gì về toạ
độ giao điểm của đồ thị
hàm số ở HĐ1 ?
- Nghe và trả lời câu hỏi
1 Giao điểm của hai đồ thị
Các đồ thị của hai hàm số
y = f(x) và y = g(x) cắt nhau
Trang 2- So sánh số giao điểm
vơí số nghiệm ở HĐ1
-Phát biểu lại số giao điểm của hai đồ thị
tại điểm M(x0 ; y0) khi và chỉ khi
y0 = f(x0) và y0 =g(x0) Như vậy hoành độ giao điểm của hai đồ thị trên là nghiệm của phương trình
f(x) = g(x) (1) số nghiệm của phương trình (1) bằng số giao điểm của hai đồ thị
Hoạt động 3
TG Hoạt động của Thầy Hoạt động của Trò Nội dung ghi bảng
- Treo bảng phụ vd 1
Sgk
- Hãy nhắc laị cách giải
phương trình trùng
phương ?
-Khi nào phuơng trình
(1) có 4 nghiệm phân
biệt ?
-phương trình (2) có hai
nghiệm dương phân biệt
phải thoả mản những
điều kiện gì?
- Treo bảng phụ hình
1.15
- Đường thẳng y = m là
đường thẳng nhu thế
nào ?
- Vậy m nằm trong
khoảng nào thì y=m cắt
2 2
1
y
x
tại 4 điểm
- Hs nhắc lại cách giải phương trình trùng phương
-t1,t2 > 0 khi và chỉ khi
0 0
0
2 1
2 1
t t
t t
- Hs quan sát
- là đường thẳng song song với trúc hoành
- 4< m< -3
Ví dụ 1
* Phương trình hoành độ giao điểm của (C) và (D) là:
x4-2x2-3 = m hay x4-2x2-3 – m = 0 (1)
* Đặt t = x2 (t 0)
Ta có t2 2t m 3 0 (2)
* Để (D) cắt (C) tại 4 điểm phân biệt khi và chỉ khi pt(1) phải có 4 nghiệm phân biệt khi và chỉ khi pt (2) có 2 nghiệm dương phân biệt
1 2
1 2
0 0 0
t t
t t
4 0
3 0
2 0
m m
*Vậy 4 m 3 thì đường thẳng (C) cắt đường cong (D) tại 4 điểm phân biệt
Nhận xét
- Ta có thể giải bài toán trên bằng đồ thị
Hoạt động 4
Trang 3TG Hoạt động của Thầy Hoạt động của Trò Nội dung ghi bảng
-Treo bảng phụ H1
- Cho hs thảo luận mhóm
- GV nhận xét kết quả
của các nhóm
- Chia nhóm thảo luận
- Treo bảng phụ kết quả thảo luận
H 1
Để y x m cắt 2 2
1
y x
tại
2 điểm phân biệt khi và chỉ khi : x m = 2 2
1
x
(x1)
2
2x (m 3)x m 0
nghiệm phân biệt
0
0 9 2 8
) 3
( 1 ) 2 8 0
* Đường thẳng y x m luôn cắt đường cong 2 2
1
y x
tại 2 điểm phân biệt với mọi giá trị của m
Hoạt động 5
TG Hoạt động của Thầy Hoạt động của Trò Nội dung ghi bảng
- Nếu hai hàm số f và g
tiếp xúc nhau tại điểm
Mx y0; 0 thì
- f x( )0 vàg x( )0 như thế
nào?
-Hệ số góc của tiếp
tuyến tại giao điểm của
hai hàm số ntn?
Từ đó ta suy ra được
điều gì?
VD 2:
- Hai đường cong trên
tiếp xúc nhau khi nào?
-Hãy giải Hpt trên?
-Vậy chứng tỏ hai
đường cong đó ntn?
* HS suy nghĩ trã lời
* Khi Hpt
5
4 5
4
Có ngiệm
* Hai đường cong đó tiếp
2. Sự tiếp xúc của hai đường cong
ĐỊNH NGHĨA: SGK
Hai đường cong y=f(x) và y=g(x) tiếp xúc với nhau
HPT
( ) ( ) ( ) ( )
f x g x
f x g x
có nghiệm và nghiệm của HPT trên là hoành độ tiếp điểm của hai đường cong đó
VD 2:Chứng minh rằng 2 đường cong
3 5
2 4
y x x và 2
2
y x x
Tiếp xúc với nhau tại 1 điểm nào đó
Xác định tiếp điểm và viết
PT tiếp tuyến chung của hai
Trang 4- Từ đó hãy viết pttt
chung của hai đường
cong tại điểm M
xúc nhau tại điểm M
( ; )
2 4
*Pttt chung của 2 đường cong tại điểm M là:
y x Hay
2 9
4
y x
đường cong tại điểm đó
4 Củng cố
TG Hoạt động của Thầy Hoạt động của Trò Nội dung ghi bảng
- Nêu cách xác định số
giao điểm của 2 đường
cong
- Nêu khái niệm sự
tiếp xúc của hai đường
H 2: Giáo viên phát
phiếu học tập cho HS
hoạt động theo nhóm
sau 8 phút gọi đại diện
1 nhóm trình bài kết
quả thảo luận , các
nhóm khác theo dõi
nhận xét
Giáo viên nhận xét, sữa
chữa
- Trả lời theo sự hiểu biết
-Hs nhắc lại định nghĩa sự tiếp xúc của hai đường
y x x
tiếp xúc với parabol 2
1
y x
tại 1 điểm nào đó
- Xác định tiếp điểm và viết phương trình tiếp tuyến chung của 2 đường cong tại điểm đó
5 Dặn dò:
- Xem tiếp Phần còn lại của bài
- BT về nhà 57, 58, 59, 60 trang55,56
- Xem trước phần luyện tập và ôn tập chươ ng