Chất xám nằm trong, có hình chữ H. Nét ngang là chất trung gian trung tâm. Nét dọc có ba sừng: sừng trước, sừng sau và sừng bên Liên quan: Mặt trước: mỏm nền xương chẩm Mặt sau: não thất IV Vị trí: Trong hố sọ sau, Trên: đại não Dưới và sau: hố tiểu não của trai chẩm Trước: thân não cuống tiểu não KT 5 x 6 x 10 cm, nặng 140 - 150 gr, nam nặng hơn nữ.
Trang 1THẦN KINH
ThS Hoàng Minh Tú
Trang 2ĐẠI CƯƠNG
PHÂN CHIA:
Trung ương: não bộ và tủy gai.
Ngoại biên:
- 31 dây thần kinh gai sống
- 12 dây thần kinh sọ và các hạch thần kinh tương ứng: hạch giao cảm, hạch gai
Trang 3TỦY SỐNG
Trang 4MỤC TIÊU
1 Nêu được vị trí, kích thước, hình thể ngoài
và phân đoạn của tủy sống
2 Mô tả cấu tạo trong của tủy sống
Trang 5L1 – L2
S1 – S2 Đuôi ngựa
Trang 6HÌNH DẠNG
• Nhìn thẳng: thẳng đứng
• Nhìn nghiêng: hai chỗ uốn cong theo chiều cong của cột sống
Trang 7HÌNH THỂ NGOÀI
Hình trụ dẹt, màu xám trắng, có hai chỗ phình:
- Phình cổ
- Phình thắt lưng:
- Đầu dưới: nón tủy
nối với dây tận
Trang 8HÌNH THỂ NGOÀI
Mặt trước và sau: khe giữa -
trước và rãnh giữa - sau
Mặt bên:
Rãnh bên - trước:rễ trước
Rãnh bên – sau: rễ sau.
Rễ trước và rễ sau: dây thần kinh sống
Các rãnh bên lại chia mỗi nửa tuỷ sống thành 3 thừng:
Thừng trước
Thừng bên
Thừng sau
Trang 9Phần TL
Nón tủy
Trang 10LIÊN QUAN
Ở cổ: số đoạn tủy và dây thần kinh gai sống = số mỏm gai đốt sống + 1
Ở ngực trên (N1-5), số đoạn tủy = số mỏm gai + 2
Ở ngực dưới (N6-10), số đoạn tủy = số mỏm gai + 3
Mỏm gai đốt sống ngực N11
và khoảng gian gai ngay dưới liên quan với ba đoạn tủy thắt lưng L2-3-4
Trang 11Sừng bên
Chất trung gian trung tâm
Trang 13THÂN NÃO, TIỂU NÃO
Trang 14ĐẠI CƯƠNG
Trám não: Hành não,
cầu não và tiểu não
vây quanh não thất IV
Trang 15ĐẠI CƯƠNG
Thân não: hành não,
cầu não, trung não
Trang 16RÃNH BÊN SAU
RÃNH HÀNH CẦU
Trang 18CUỐNG TN TRÊN, GIỮA
CUỐNG TN DƯỚI
CUỐNG TN DƯỚI
CỦ THON
BÓ THON
CỦ CHÊM
BÓ CHÊM
Trang 19RÃNH NỀN
Trang 21CUỐNG TN GIỮA
CÁC SỢI CHẠY NGANG
CÁC SỢI CHẠY NGANG
CỦ CHÊM
Trang 22TRUNG NÃO
Giới hạn:
Dưới: cầu não
Trên: gian não
Ngoài: TK III,
IV
RÃNH CẦU CUỐNG
CẦU NÃO
RÃNH NỀN
Trang 23TRUNG NÃO
Bụng: cuống đại
não
Lưng: mái trung
não có củ não sinh
tư
Giữa: cống não
CUỐNG TN TRÊN, GIỮA
CUỐNG TN TRÊN, GIỮA
CUỐNG TN DƯỚI
CUỐNG TN DƯỚI
Trang 24Trước: thân não
cuống tiểu não
Trang 26KHE SAU BÊN
TT TRUNG TÂM (H II, III)
A)
TT BÁN NGUYỆT MỎ (TRÊN) (H VII
A)
TT BÁN NGUYỆT ĐUÔI (DƯỚI) (H VII B)
TT BÁN NGUYỆT ĐUÔI (DƯỚI) (H VII B)
TT HAI BỤNG (HAI THÂN) (H VIII)
TT HAI BỤNG (HAI THÂN) (H VIII)
TT HẠNH NHÂN (H IX)
TT HẠNH NHÂN (H IX)
TT NHUNG (H
X)
TT NHUNG (H
X)
Trang 27TT TRUNG TÂM (H II, III)
TT BÁN NGUYỆT MỎ (H VII A)
TT BÁN NGUYỆT ĐUÔI (H VII B)
TT BÁN NGUYỆT ĐUÔI (H VII B)
TT HAI BỤNG (H VIII)
TT HAI BỤNG (H VIII)
TT HẠNH NHÂN (H IX)
TT HẠNH NHÂN (H IX)
TT NHUNG (H
X)
TT NHUNG (H
X)
Trang 28TIỂU NÃO
NHÂN NÚT NHÂN RĂNG
NHÂN CẦU
NHÂN MÁI
VỎ TIỂU NÃO: CHẤT XÁM
VỎ TIỂU NÃO: CHẤT XÁM
CHẤT TRẮNG:
THỂ TỦY
CHẤT TRẮNG:
THỂ TỦY
Trang 29NÃO THẤT IV
Khoang hình trám chứa dịch
não tủy, nằm sau hành não,
cầu não và trước tiểu não; có
Hai cạnh bên dính vào hai
cuống tiểu não trên
Góc trên gắn vào rãnh
giữa hai gò não dưới và
được gọi là hãm màn tuỷ
trên.
Cạnh dưới dính vào đầu
trước của nhộng tiểu não.
CUỐNG TN TRÊN
CUỐNG TN TRÊN
MÀN TỦY TRÊN
MÀN TỦY TRÊN
HÃM MÀN TỦY TRÊN
HÃM MÀN TỦY TRÊN
MÀN TỦY DƯỚI
MÀN TỦY DƯỚI
CUỐNG TN GIỮA, DƯỚI
CUỐNG TN GIỮA, DƯỚI
ĐÁM RỐI MẠCH MẠC
ĐÁM RỐI MẠCH MẠC
Trang 30CUỐNG TN TRÊN
MÀN TỦY TRÊN
MÀN TỦY TRÊN
HÃM MÀN TỦY TRÊN
HÃM MÀN TỦY TRÊN
MÀN TỦY DƯỚI
MÀN TỦY DƯỚI
CUỐNG TN GIỮA, DƯỚI
CUỐNG TN GIỮA, DƯỚI
ĐÁM RỐI MẠCH MẠC
ĐÁM RỐI MẠCH MẠC
Trang 31 Ngoài là diện tiền đình
Trong gọi là lồi trong.
DIỆN TIỀN ĐÌNH
DIỆN TIỀN ĐÌNH
LỒI TRONG
Trang 32TAM GIÁC
TK HẠ THIỆT
DIỆN TIỀN ĐÌNH
DIỆN TIỀN ĐÌNH
GÒ TK MẶT
GÒ TK MẶT
Trang 33HÕM DƯỚI
TAM GIÁC LANG THANG
TAM GIÁC LANG THANG
Trang 34tâm của tủy gai.
Hai góc bên là hai
ngách bên của não
Trang 35ĐẠI NÃO, GIAN NÃO
Trang 36MỤC TIÊU
Mô tả được hình thể ngoài của đại não
Mô tả cấu tạo của đại não và các mép gian bán cầu
Mô tả não thất bên
Trình bày được vị trí và các phần của gian não
Mô tả được não thất III
Trang 37ĐẠI NÃO
Khe não dọc phân đôi
chính giữa đại não ra làm
hai bán cầu đại não phải và
trái
Khe não ngang ngăn cách
hai bán cầu đại não với đồi
thị, trung não và tiểu não.
Trên bề mặt của mỗi bán
cầu có nhiều khe và rãnh
chia não làm nhiều thùy,
mỗi thùy lại chia làm nhiều
hồi.
Mỗi bán cầu có ba bờ (trên,
dưới, trong) và ba mặt: trên
ngoài, trong và dưới.
KHE NÃO DỌC
KHE NÃO DỌC
THỂ CHAI
BỜ DƯỚI
BỜ TRÊN
BỜ TRONG
Trang 38CÁC RÃNH GIAN THÙY
Mặt trên ngoài có 3
rãnh:
Rãnh trung tâm: giữa
bờ trên bán cầu, chạy
chếch xuống mặt ngoài.
Rãnh bên: hố não bên ở
mặt dưới bán cầu chạy
ngang qua bờ dưới đi
vào mặt trên ngoài bán
trên ngoài của bán cầu
đại não thành các thùy:
Trang 39RÃNH ĐAI
RÃNH BÊN
RÃNH ĐỈNH CHẨM
RÃNH DƯỚI ĐỈNH RÃNH THỂ CHAI
RÃNH CỰA
Trang 41CÁC THÙY VÀ CÁC HỒI NÃO
RÃNH TRÁN TRÊN
RÃNH TRÁN DƯỚI
Trang 42CÁC THÙY VÀ CÁC HỒI NÃO
Thùy đỉnh được giới
hạn bởi rãnh trung tâm
Trang 43CÁC THÙY VÀ CÁC HỒI NÃO
Trang 44CÁC THÙY VÀ CÁC HỒI NÃO
Trang 45CÁC THÙY VÀ CÁC HỒI NÃO
Thùy thái dương
RÃNH ĐỈNH CHẨM
Trang 46CÁC THÙY VÀ CÁC HỒI NÃO
Trang 47CẤU TẠO ĐẠI NÃO
Trang 48CẤU TẠO ĐẠI NÃO
Các nhân nền của
đại não gồm nhân
đuôi, nhân bèo (gọi
đầu, thân và đuôi.
ĐUÔI NHÂN ĐUÔI
NHÂN TRƯỚC TƯỜNG
ĐỒI THỊ NHÂN BÈO ĐẦU NHÂN ĐUÔI
NÃO THẤT BÊN
Trang 49CẤU TẠO ĐẠI NÃO
Nhân bèo nằm ở ngoài
nhân đuôi, trong nhân
trước tường Nó được lá
tuỷ ngoài và lá tuỷ
trong chia thành ba
khối: bèo sẫm to, nằm
ngoài; cầu nhạt trong và
nhiều nhân hạnh nhân
ĐUÔI NHÂN ĐUÔI
NHÂN TRƯỚC TƯỜNG
NHÂN TRƯỚC TƯỜNG
NHÂN BÈO ĐẦU NHÂN ĐUÔI
Trang 50CHẤT TRẮNG
Chất trắng của bán cầu đại não
gồm 3 loại sợi: sợi hướng tâm
và ly tâm, sợi mép và sợi liên
hợp.
Sợi hướng tâm và ly tâm hay
sợi chiếu gồm những sợi đi từ
đồi thị đi lên các vùng của vỏ
bán cầu và các vùng của bán
cầu đi xuống gian não, thân
não, tiểu não, tủy sống.
Khi các sợi đi giữa đồi thị và
thể vân, chúng tạo nên bao
trong.
Bao trong có 3 phần
Trụ trước chạy giữa đầu nhân
đuôi và nhân bèo
Trụ sau chạy giữa đồi thị và
TRỤ TRƯỚC GỐI TRỤ SAU
Trang 51trung tâm khứu
giác của hai bán
cầu với nhau.
CẤU TẠO ĐẠI NÃO
THỂ TRAI
MÉP TRƯỚC VÒM NÃO
Trang 53CỘT VÒM NÃO
Trang 54Sợi dài liên hợp
các thùy não với
nhau tạo nên các bó
như:
CẤU TẠO ĐẠI NÃO
Trang 55NÃO THẤT BÊN
Mỗi bán cầu đại não có
một khoang chứa dịch
não tủy gọi là não thất
bên: hình cung, uốn
quanh nhân đuôi và đồi
Mỗi não thất bên thông
với não thất III bởi lỗ
Trang 56GIAN NÃO
Gian não là phần não bị vùi vào giữa hai bán cầu đại não Gian não gồm đồi não và
vùng hạ đồi được phân cách bằng rãnh hạ đồi, chúng quây quanh não thất III
RÃNH HẠ ĐỒI
Trang 57dưới, trong, ngoài.
Cấu tạo chủ yếu là
Trang 58sau ngoài của đồi
não, phía sau vùng
hạ đồi. THỂ TÙNG TAM GIÁC CUỐNG
Trang 60NÃO THẤT III
Là một khoang hình phễu nằm ngay chính giữa gian não Khoang này hẹp theo chiều dọc, gồm một mái, một đỉnh và bốn thành:
Trang 61CUỐNG THỂ TÙNG
ĐÁM RỐI MẠCH MẠC
ĐÁM RỐI MẠCH MẠC
VÒM NÃO
Trang 62CUỐNG THỂ TÙNG
CỐNG TRUNG NÃO
LỖ GIAN NÃO THẤT
Trang 63CUỐNG THỂ TÙNG
CỐNG TRUNG NÃO
LỖ GIAN NÃO THẤT ĐÁM RỐI
MẠCH MẠC
ĐÁM RỐI MẠCH MẠC
VÒM NÃO
ĐỈNH NT III