TRUYỆN CƯỜI Kể về cái xấu, trái tự nhiên Nhiều yếu tố gây cười Giải trí Phê phán Truyện khôi hài Truyện trào phúng I.. + Thân truyện: Tiếp đến “Tam đại con gà nghĩa là làm sao?” : Tìn
Trang 1Nguyễn Thị Ngọc Diệp- THPT Nguyễn Trãi - TT
Trang 2TRUYỆN CƯỜI
Kể về cái
xấu, trái
tự nhiên
Nhiều yếu
tố gây cười Giải trí Phê phán
Truyện khôi hài
Truyện trào phúng
I TÌM HIỂU TIỂU DẪN
1 Khái lược truyện cười
2 Truyện Tam đại con gà
- Truyện cười trào phúng.
- Tóm tắt truyện
Trang 3II Đọc- hiểu văn bản
1 Đọc
- Đọc diễn cảm văn bản
- Bố cục: 3 phần
+ Mở truyện: Câu đầu giới thiệu mâu thuẫn trái tự nhiên.
+ Thân truyện: Tiếp đến “Tam đại con gà nghĩa là làm sao?” : Tình huống – sự việc gây cười.
+ Kết truyện: Câu cuối lật tẩy bản chất dốt nát mà lại cố giấu dốt của thầy đồ bật lên tiếng cười giòn giã.
Trang 42 Tìm hiểu văn bản
2.1 Mâu thuẫn trái tự nhiên ở nhân vật thầy đồ
Gà là con Dủ dỉ
dù dì
* Sự việc thứ nhất: Thầy đồ dốt nát nhưng dạy chữ
- Gặp chữ kê (nghĩa là gà) >< không biết
- Trò hỏi gấp >< bí quá, thầy nói liều "Dủ dỉ là con dù dì"
-> Người đọc cười vì sự dốt nát, nói liều của thầy.
Trang 5* Sự việc
gây cười
thứ hai:
Thầy đồ
muốn
che đậy
sự dốt
của mình
- Sợ nhỡ sai, người nào biết thì xấu hổ
- Cho trò đọc khe khẽ.
-> Người đọc bật cười vì sự giấu dốt và sĩ diện hão của thầy
Trang 6* Sự việc gây cười thứ ba: Thầy khấn Thổ công.
- Xin ba đài âm dương được cả ba – mê tín
- Thầy đắc chí, tự tin cho trò đọc to "cái sự dốt" - "Dủ
dỉ là con dù dì"
-> Cái dốt vô tình được khuếch đại, nhân lên
Trang 7* Sự việc gây cười thứ tư: Thầy bất ngờ chạm
trán với chủ nhà
BỐ BỌN TRẺ -> HỎI THẦY-> THẦY GIẢI THÍCH
Trang 8- Thầy tự thấy cái dốt của
mình và cả cái dốt của
"Thổ công nhà nó"
- Thầy chống chế, che
giấu sự dốt bằng "lí sự
cùn" dủ dì = dù dì (chim
lớn ăn thịt) = chị con
công = ông con gà
-> Cái dốt càng lộ rõ,
thói giấu dốt bị lật tẩy
Tiếng cười đạt đến cao
trào giòn giã.
DỦ DỈ LÀ CON DÙ DÌ
DÙ DÌ LÀ CHỊ CON CÔNG
CON CÔNG LÀ ÔNG CON GÀ
Trang 9=> Như vậy, mâu thuẫn trái
tự nhiên ở đây là dốt khoe giỏi , cái dốt giấu dốt ; cái dốt càng che giấu
thì bản chất dốt nát càng lộ
ra
Trang 10- Phê phán thói giấu dốt
- Ngầm ý khuyên răn mọi người không nên giấu dốt
mà hãy mạnh dạn, không ngừng học hỏi
2.2 Ý nghĩa của truyện
Trang 112.3 Nghệ thuật:
- Kết cấu: Chặt chẽ, như một màn hài kịch nhỏ: Mâu thuẫn -> phát triển -> cao trào -> giải quyết -> tiếng cười
- Ngôn ngữ giản dị nhưng tinh tế, sử dụng nhiều câu nói gây cười
- Nhân vật với số lượng ít, có tính cách điển
- Tình huống gần gũi hiện thực đời sống.
- Sử dụng các thủ pháp nghệ thuật: phóng đại, chơi chữ.
Trang 12Truyện Tam đại con gà phê phán
thói dốt hay nói chữ, dốt học làm sang, dốt lại bảo thủ, qua đó nhắn nhủ đến mọi người phải luôn học hỏi, không nên che giấu cái dốt của mình
III Ý nghĩa văn bản
Trang 13CÂU 1: Truyện cười là:
A tác phẩm tự sự dân gian ngắn.
B tác phẩm tự sự có quy mô lớn.
C câu nói ngắn gọn, hàm súc.
D lời thơ trữ tình dân gian thường kết hợp với âm nhạc khi diễn xướng.
IV LUYỆN TẬP
Trang 14CÂU 2: Nội dung của truyện cười:
A kể về các vị thần.
B kể về các sự kiện và nhân vật lịch sử.
C kể về những sự việc xấu, trái tự nhiên.
D Kể về biến cố lớn trong đời sống cộng đồng của
cư dân thời cổ đại.
Trang 15CÂU 3: Truyện cười có mục đích:
A thể hiện sự ngưỡng mộ của nhân dân với người có công lớn.
B ca ngợi những tấm gương đạo đức.
C diễn tả thế giới nội tâm phong phú của người bình dân xưa.
D tạo tiếng cười giải trí hoặc phê phán.
Trang 16Câu 4: Đặc điểm nghệ thuật nổi bật của truyện cười thể hiện ở:
A Ngôn ngữ giản dị, tạo tình huống gây cười.
B Ngôn ngữ giàu hình ảnh, nhịp điệu.
C Sử dụng nhiều yếu tố hoang đường, kì ảo.
D Hình tượng nghệ thuật hoành tráng, hào hùng.