sáng kiến lớp 3 năm 2012

Đây làyêu cầu có tính đặc trng của phân môn tập đọc, đồng thời làmột trong bốn kĩ năng cơ bản Nghe - Nói- Đọc -Viết để học tập vàgiao tiếp trong cỏc mụi trường hoạt động của lứa tuổi -

về kiến thức, kĩ năng và thái độ xác định nh sau:

- Rèn cho học sinh kĩ năng đọc ngày càng thành thạo Đây làyêu cầu có tính đặc trng của phân môn tập đọc, đồng thời làmột trong bốn kĩ năng cơ bản (Nghe - Nói- Đọc -Viết) để học tập vàgiao tiếp trong cỏc mụi trường hoạt động của lứa tuổi

- Cung cấp cho học sinh những kiến thức sơ giản về Tiếng Việt và những hiểubiết sơ giản về xó hội, tự nhiờn và con người, về văn húa, văn học của Việt Nam

Để thực hiện tốt những điều trên , yêu cầu mỗi giáo viên

đòi hỏi trong từng

tiết dạy tập đọc phải linh hoạt, mềm dẻo,vận dụng các biệnpháp ,hình thức sao cho tiết dạy nhẹ nhàng ,tự nhiên, đạt hiệu

quả cao Để rồi mỗi giỏo viờn sẽ là ngời thắp sáng lên những ngọnlửa trong mỗi học sinh Vì vậy sáng kiến về phơng pháp cáchthức đọc trong tiết tập đọc là vô cùng quan trọng cần thiết

Thực tế trong dạy tập đọc hiện nay cho thấy tìm hiểucách thức để rèn luyện kĩ năng đọc là cơ bản và cần thiết:

Thực tế trong dạy tập đọc hiện nay cho thấy tìm hiểucách thức để rèn luyện kĩ năng đọc là cơ bản và cần thiết:

Thứ nhất: Là mọi học sinh đều đợc hoạt động (đọc) từ

Thứ ba: Là trong mỗi tiết học" Tập đọc "đã thể hiện rõ yêucầu kĩ năng Song ta thấy giáo viên vẫn còn tồn tại cách dạy củatiết "Giảng văn"cha đáp ứng việc rèn luyện kĩ năng sử dụngTiếng Việt cho học sinh, theo yêu cầu

- Dạy tập đọc ở tiểu học nói chung và dạy đọc thành tiếng ởlớp 3 nói riêng là vấn đề rất quan trọng và cần thiết Làm thếnào để học trò đọc tốt? Trò làm thế nào để đọc đúng tiến tới

đọc hay là vấn đề mà tôi trăn trở và boăn khoăn

Xuất phát từ những yêu cầu , lí do trên tôi đã chọn đề tài

"Một số biện pháp Rèn kĨ năng đọc cho học sinh LỚP 3

B- phần nội dung ch

trở thành một đòi hỏi cơ bản đầu tiên đối với mỗi ngời khi

đi học Đầu tiên trẻ phải" Học đọc" sau đó trẻ phải "Đọc" đểhọc Đọc để giúp các em chiếm lĩnh đợc ngôn ngữ, để dùngtrong giao tiếp và học tập Đọc là công cụ cơ bản là nềntảng không thể thiếu để học tập các môn học khác Đọc tạo rahứng thú và động cơ học tập để học sinh có khả năng tự học,tinh thần học tập cả đời

Phân môn này còn trau dồi cho học sinh kiến thứcTiếng Việt không thể thiếu đợc trong thời đại văn minh Học

tốt tập đọc các em sẽ thích học môn Tiếng Việt và biết giữgìn sự trong sáng của Tiếng Việt, cùng với các môn học kháctập đọc góp phần rèn luyện nhân cách học sinh , hìnhthành phẩm chất các đạo đức cần thiết và quan trọng củangời lao động góp phần vào việc rèn luyện mục tiêu giáo dụccủa nhà trờng, góp phần quan trọng vào việc sự nghiệp côngnghiệp hóa hiện đại hóa đất nớc.

Ngợc lại nếu không biết đọc thì con ngời sẽ không thểtiếp thu nền văn Minh của loài ngời Không thể có một cuộcsống bình thờng hoặc hạnh phúc đúng nghĩa với mỗi từnày trong xã hội hiện đaị Không biết đọc con ngời sẽkhông có điều kiện hởng sự giáo dục mà xã hội dành cho họ.Không biết đọc thì không thể hình thành đợc nhân cáchtoàn diện Đặc biệt là trong thời đại bùng nổ thông tin thìbiết đọc ngày càng quan trọng ,vì nó sẽ giúp ngời ta sửdụng nguồn thông tin ,tiếp cận đợc thế giới bên trong của ngờikhác

2 Khú khăn:

Quỏ trỡnh trực tiếp giảng dạy tôi thấy các em học còn rất yếumôn tập đọc Đặt biệt là học sinh dân tộc thiểu số Thực tếlớp 3A sĩ số 23 em trong đó dân tộc thiểu số 4 em chiếm tỉ

lệ 17,4% của lớp còn lại 82,6% là học sinh người kinh, hầu hếtcác em ở mọi vùng miền khác nhau nên các em phát âm tiếng

địa phơng rất nhiều, dẫn đến kết quả điểm đọc của các

Đây là kết quả ngoài mong muốn là điều mà tôi rất bănkhoăn suy nghĩ Làm thế nào để nâng cao chất lợng đọc củahọc sinh tăng lên , hạn chế tới mức thấp nhất trong lớp không có

em nào đọc trơn chậm

Vì thế tôi mạnh dạn đa ra một số biện pháp giúp họcsinh lớp 3 học tốt môn Tiếng Việt Với mong muốn giúp họcsinh của mình có khả năng đọc lu loát đợc và học tốt hơnmôn tập đọc , làm tiền đề để học tốt các môn học khác cũng

nh đạt kết quả cao trong các kì thi học kì và khả nănggiao tiếp tốt trong xã hội

Ch ơng II

thực trạng của dạy học tập đọc ở tiểu

học nói chung lớp 3 nói riêng

Nhìn vào thực trạng dạy tập đọc hiện nay ta thấy giờ tập

đọc vẫn còn 1 số hạn chế nhất định Mặt dù bộ giáo dục đã

đổi mới phơng pháp nội dung chơng trình và hình thức tổchức dạy học Song số lợng học sinh đọc bài không đợc, học yếuvẫn còn len lỏi trong mỗi lớp học Vì vậy mà chất lợng cũng nhhiệu quả giờ học cha đảm bảo theo yêu cầu chuẩn của chơngtrình và không đạt theo mong muốn của giáo viên Theo tôi chủyếu do một số nguyên nhân sau:

1 Về phía giáo viên

- Qua tham khảo một số giáo viên lớp 2, họ cho rằng ở lớp 2học sinh chỉ cần

biết đọc là được chứ khụng cần đọc nhanh đỳng giọng diễn cảm Chính vì

điều này mang lại điều khó khăn cho giáo viên lớp 3 Trongkhi đó học còn tiếp thu các môn học mới nh luyện từ vàcâu,Tập làm văn

- Các bớc lên lớp của giáo viên đều thực hiện đầy đủ nhngcha thật kĩ, cha có chất lợng

- Cha thực sự đổi mới phơng pháp dạy học

- Cha vận dụng linh hoạt các hình thức tổ chức dạy học mộtcách thờng xuyên và chỉ khi có dự giờ thanh tra mới áp dụng

- Trình độ năng lực chuyên môn còn hạn chế

- Coi nhẹ việc sử dụng đồ dùng trực quan trong giờ dạy tập

đọc

- Cha quan tâm đúng mức đến mọi đối tợng học sinh tronglớp

- Vẫn còn tình trạng giáo viên nói nhiều áp đặt học sinh hoạt

động theo ý đồ định sẵn của mình, cha phát huy đợc tínhchủ động tích cực sáng tạo của học sinh

2.Từ phía phụ huynh học sinh

- Một số phụ huynh học sinh đặt biệt là dân tộc thiểu sốcòn quan niệm lạc

hậu, ảnh hởng phong tục tập quán làng bản Hoàn cảnh gia

đình khó khăn đại đa số làm nông nên cha quan tâm đếnviệc học tập của con em mình

- Phụ huynh có t tởng khoán trắng cho nhà trờng, cho giáoviên

3 Về phía học sinh

- Các em cha ý thức đợc tầm quan trọng của việc học

-Thờng xuyên nghỉ học ở những học sinh yếu

-Tâm lí còn ham chơi lơ là không ham học

- Ở lớp 2 các em chỉ đọc được chưa hiểu văn bản

- Qua 3 tháng hè các em theo bố mẹ đi rẫy, lên nơng không

đến trờng, không ôn luyện nên khi bước lớp 3 cỏc em đọc cũn rấtchậm

* Xuất phát từ những lí do, từ những nguyên nhân trên vàmục đích của đề tài

Bản thân tôi là một giáo viên đứng lớp trực tiếp giảng dạyhàng ngày phải chứng kiến những yếu, kém của học sinh.Quả thật đau lòng, tôi luôn băn khoăn trăn trở làm thế nào

để khắc phục những hạn chế nêu trên, phát huy đợc nhữngmặt đạt đợc Chính vì vậy tôi đã suy nghĩ cố gắng đầu tnghiên cứu tìm ra một số biện pháp để học sinh lớp 3 học tốtphân môn tập đọc

ch ơng III

I một số biện pháp giúp học sinh lớp 3 học tốt

phân môN tập đọc

- Để đáp ứng kế hoạch của nhà trờng đề ra Là 100% học sinh biết đọc trụi chảy, diễn cảm và theo đổi mới phơng pháp trong dạy học phân môn tập đọc, phát huy tính tích cực hóa của học sinh học tốt phân môn tập đọc Thì ngời giáo viên trớc tiên phải giúp học sinh:

1 Rèn luyện kĩ năng đọc thành tiếng:

Ở phần rèn luyện kĩ năng đọc đúng là quan trọng,

đặc biệt đối với lớp 3A

số học sinh là ngời Hải Dơng chiếm tỉ lệ 68% việc đọc sai phụ âm đầu l/n (lờ/ nờ) và ch/tr (chờ/trờ) hầu hết các em

đều đọc sai Cho nên để giúp học sinh có kĩ năng đọc đúngtrong mỗi tiết tập đọc Giáo viên phải dự tính đợc những lỗi

mà học sinh thờng mắc phải về phát âm để định ra, các tiếng từ, cụm từ, câu khó để luyện đọc trớc cho học sinh

* Đọc nối tiếp từng câu:

Ví du: Khi dạy bài tập đọc "Chiếc ỏo len" Sách TV3 tập1

- Giáo viên cho học sinh mỗi em đọc nối tiếp một câu, qua quá trình theo dõi các em đọc phát hiện ra một số lỗi mà học sinh mắc phải nh:

Những tiếng thờng sai về phụ âm đầu là: n/l (lờ/ nờ)

Ví dụ: “xin lỗi đọc là xin nỗi “hoặc “bạn Lan đọc là bạn Nan”

Những tiếng thờng sai về phụ âm đầu là: tr/ch (chờ/ trờ)

Ví dụ: “cuộn trũn đọc là cuộn chũn”

Để khắc phục những lỗi trên và giúp các em đọc đúng

giọng, thỡ giỏo viờn đọc mẫu phải đúng chuẩn Phân tích hớng dẫn cách đọc cho rõ ràng rồi đọc mẫu

từng tiếng cho học sinh nghe rồi sau đó cho học sinh đọc từng tiếng, từng cụm từ, sau đó mới luyện đọc cả câu, theodõi nhắc nhở uốn nắn sửa sai kịp thời những lỗi học sinh hay mắc trong khi đọc

đều ngắt, nghỉ hơi một cách tự do, không đúng vị trí ở mỗi dấu câu, giữa các cụm từ.

Ví dụ: Khi dạy bài "Cỏc em nhỏ và cụ già" (sách TV3 tập1) Có đoạn

nh sau :

Cỏc em tới chỗ ụng cụ lễ phộp hỏi: Khi đọc nờn ngắt là:

Cỏc em tới chỗ ụng cụ,/ lễ phộp hỏi://

Không chỉ ở những câu văn dài cần ngắt nghỉ hơi

đúng vị trí mà với những câu thơ bài thơ việc ngắt nhịp, nghỉ nhịp cũng rất quan trọng

Ví dụ: Khi dạy bài "Nhớ Việt Bắc " (sách TV3 tập 1) Có một sốcâu thơ phải chọn cách ngắt nhịp là:

Ngày xuõn/ mơ nở trắng rừng/

Nhớ người đan nún/ chuốt từng sợi giang //

Nhớ khi giặc đến /giặc lựng/

Rừng cõy nỳi đỏ/ ta cựng đỏnh Tõy //

Giáo viên cần hớng dẫn học sinh ngắt nhịp đoạn thơ trên theo nhịp :2-4, 4-4, 4-2 hay 4- 4 Vì ngắt hơi, nghỉ hơi, ngắt nhịp thơ đúng sẽ đúng sẽ làm cho câu văn câu thơ sống động hơn Làm cho câu thơ không trở nên khập

khiễng mất tự nhiên , ngoài ra ngắt hơi đúng sẽ giúp học sinh tiếp nhận và chiếm lĩnh văn bản một cách có hiệu quả:

Để giúp học sinh biết cách đọc ngắt nghỉ hơi đúng giáo viên hớng dẫn bằng cách :

- Ngắt nghỉ hơi phải dựa vào quan hệ ngữ pháp và các tiếng từ ngắt hơi cho đúng Khi đọc không ngắt một từ cụm từ làm hai

- Giáo viên đọc mẫu chuẩn

- Đặt câu hỏi gợi ý để học sinh tự tìm vị trí ngắt nghỉ hơi

Theo em câu văn trên cần ngắt, nghỉ hơi ở những vị

trí nào thì câu văn mới đợc diễn cảm?

- Cho học sinh làm chủ tốc độ đọc sau khi nghe giáo viên

* Luyện đọc kết hợp giải nghĩa từ :

Học sinh Tiểu Học nói chung học sinh lớp 3 nói riêng vốn

từ ngữ của các em rất ít, vốn hiểu biết t duy rất hạn chế Do vậy việc phát hiện ra từ ngữ mới là phần quan trọng của bài,

để giúp học sinh cảm thụ văn học Để làm đợc việc này trớc tiên giáo viên phải hớng dẫn, gợi mở cùng học sinh giải thích nghĩa của từ theo các bớc sau:

- Lời nói ngắn gọn rõ ràng ,cụ thể dễ hiểu

- Dùng tranh ảnh, hình vẽ, mô hình, vật thật dùng để giải nghĩa

- Tìm từ đồng nghĩa, trái nghĩa với từ giải nghĩa

- Dùng hành động cử chỉ nét mặt để giải nghĩa

- Dùng tiếng" mẹ đẻ " tiếng địa phơng của dân tộc thiểu số vùng miền mà giải nghĩa

Ví dụ: Khi giải nghĩa từ "van lơn" trong bài "Ở lại với chiến

khu"(sách TV3 tập2)

Giáo viên hỏi: Cỏc em nhỏ làm gỡ? (xin ở lại với chiến khu)

H: Vậy xin nghĩa là gì? ( Là: van xin năn nỉ)

đợc việc trên giáo viên cần tiến hành theo các bớc sau:

- Chia nhóm theo hiệu lệnh gõ 1 thớc học sinh quay xuống,

gõ 2 thớc học sinh quay lên

- Các nhóm tự bầu nhóm trởng và phân công các bạn trong nhóm đọc

- Tổ chức thi nhau đọc giữa các nhóm

- Giáo viên cùng học sinh bình chọn nhóm thắng cuộc

2.Tìm hiểu bài : Luyện đọc hiểu ( Đọc thầm)

- Đây chính là rèn cho học sinh năng lực cảm nhận đợc những giá trị nổi bật, những điều tế nhị sâu sắc đẹp đẽ của từ ngữ, câu văn, câu thơ, câu chuyện…

đây là quá trình nhận thức khá phức tạp và có tính sáng tạo

t duy của học sinh

Năng lực khả năng tiếp nhận vẻ đẹp của ngôn từ, văn

ch-ơng, hình ảnh thẩm mĩ, âm thanh những cái hay cái đẹp Từ

đó giáo dục khơi dậy tình cảm của học sinh thêm yêu thiên nhiên, yêu cái thiện biết cách đối sử với mọi ngời biết quan tâmgiúp đỡ bạn bè, kính trọng lễ phép với ngời lớn tuổi ,yêu quê hơng đất nớc để đáp ứng đợc những điều này giáo viên cần những điều sau:

- Dùng câu hỏi gợi mở để hớng dẫn học sinh tìm hiểu

Ví dụ : Khi dạy bài "Chỳ ở bờn Bỏc Hồ" (Sách TV3 tập 2 ) để trả lờicâu hỏi : Những cõu nào cho thấy Nga rất mong nhớ chỳ"? thì GV phải hỏi câu hỏi phụ :

H: Chỳ bạn Nga đi đõu? ( TL:Chỳ bạn Nga đi bộ đội) sau đó mới hỏi tiếp câu hỏi chính Để học sinh dễ trả lời chính xác

- Ngoài hình thức dùng câu hỏi trực tiếp để hỏi học sinh trả lời, chúng ta còn có hình thức dùng phiếu bài tập trắc nghiệm, để giúp các em hiểu văn bản Vì vậy để nâng cao

chất lợng đọc hiểu, giáo viên cần hình thành và phát triển kĩ năng làm việc với văn bản bằng hệ thống bài tập Bài tập có thể có các dạng trắc nghiệm như

Nối , đánh dấu x , lựa chọn , gạch chân, điền từ vào chỗ

b,Vỡ ở ngoài Bắc khụng cú mai

c, Vỡ mai cú mựi rất thơm

Mỗi em sẽ chọn cho mình một đáp án mà em cho là đúng nhất (là b).Qua đó giáo dục học sinh biết quý trọng tỡnh bạn

Tóm lại : Trong một tiết học thời gian không nhiều nên

tùy từng văn bản, tùy từng nội dung bài cụ thể mà giáo viên lựachọn phơng pháp, hình thức tổ chức dạy học sao cho phù hợp

để giờ học đạt đợc hiệu quả cao hơn Muốn vậy thì cả giáo viên và học sinh cần chuẩn bị sau:

- Giáo viên:

+ Nắm vững mục tiêu bài dạy, soạn giáo án cụ thể rõ ràng,

sử dụng linh hoạt sáng tạo các phơng pháp dạy học

+ Đặt ra trớc những tình huống s phạm có thể xẩy ra

+ Chuẩn bị đầy đủ các đồ dùng dạy học (tranh ảnh, hình

đàm thoại để nhận ra thể loại của văn bản: Nếu đọc thơ phải chú ý đến tính nhịp điệu của thơ Thể hiện sự luân chuyển nhịp nhàng của các dòng thơ Hay khi đọc một bài văn xuôi học sinh phải nắm đợc giọng đọc Với từng câu bài

đoạn nh: Giọng đọc nhẹ nhàng, tha thiết, vui tơi, hồn nhiên, mạnh mẽ hay trầm lắng, trang nghiêm ,

Về nhịp: Của bài nhanh, hơi nhanh, chậm hơi chậm, giọng lên giọng xuống, chỗ nhấn giọng Cho học sinh tập luyện thể hiện giọng đọc của từng câu, từng đoạn hoặc cả bài, bằng nhiều hình thức đọc cá nhân, đọc theo nhóm

hoặc đọc phân vai, Ngoài ra muốn học sinh đọc diễn cảm tốt thì giáo viên còn phải chuẩn bị tốt đồ dùng dạy học,phơng tiện trực quan Chủ yếu trong giờ dạy tập đọc là bài

tập đọc và ngôn ngữ của giáo viờn Do vậy giáo viên phải luôn cố gắng rèn đọc diễn cảm trên lớp, bằng cách trớc khi soạn bài tập đọc giáo viên không chỉ đọc thầm, mà còn phải

đọc thành tiếng3 đến 4 lần thật chuẩn

thờng xuyên theo dõi các buổi câu lạc bộ những ngời yêu thơ trên truyền hình để nâng cao kĩ năng đọc cho mình, có nh vậy mới có thể dạy tốt đợc

Bên cạnh việc đọc diễn cảm phải vận dụng triệt để sách giáo khoa để theo dõi uốn nắn cho học sinh, biết cách đọc diễn cảm làm cho số học sinh trong lớp đọc càng nhiều càng tốt

Ví dụ: Khi dạy bài " Chỳ ở bờn Bỏc Hồ" (sách TV3 tập 2 ) Để kiểm tra việc đọc diễn cảm của học sinh tôi hớng dẫn theo

kí hiệu để chỉ dẫn: Ngắt hơi (/) nghỉ hơi (//) nhấn giọng (-) hạ thấp giọng (=) đọc cao giọng (ơ-)

-Nhớ chỳ ,/ Nga thường nhắc://(=)

- Chỳ bõy giờ ở đõu? (ơ-)

-Sao lõu quỏ là lõu! (ơ-)

Sau khi giáo viên hớng dẫn các em sẽ biết cách đọc giọng của thầy ân cần, nhẹ nhàng an ủi dỗ dành đối với Hà Giọng của Hà hồn nhiên ngây thơ nũng nịu

Qua cách hớng dẫn trên học sinh dễ dàng nắm bắt nhanh cách đọc của mỗi nhân vật , từ đó nhập vai đọc rất tốt

II/ kết qủa đạt đ ợc