Quản trị chiến lược

chiến lược kinh doanh, quản trị chiến lược, kỹ năng kinh doanh, mục tiêu kinh doanh

H C VI N CÔNG NGH B U CHÍNH VI N THÔNG

Biên so n : THS LÊ TH BÍCH NG C

L I NÓI U

M c tiêu ch y u c a qu n tr chi n l c là t o s thành công lâu dài cho doanh nghi p

Vi c gi m rào c n pháp lý và toàn c u hoá đã làm gia t ng c ng đ c nh tranh Cùng v i đó là

s thay đ i nhanh chóng v công ngh làm rút ng n vòng đ i s n ph m trên th tr ng và s thay

đ i th tr ng m t các n ng đ ng, nguy c ph m ph i các sai l m chi n l c đã gia t ng đáng k Doanh nghi p nào ít chú tr ng đ n công tác qu n tr chi n l c có th s r i và tình tr n b t c Chính vì v y, có th nói qu n tr chi n l c đã và đang tr nên h t s c quan tr ng cho s s ng còn

c a m i doanh nghi p khi mà môi tr ng kinh doanh ngày càng ph c t p Xu t phát t th c t đó,

qu n tr chi n l c đã tr thành m t trong nh ng môn b t bu c đ i v i ngành Qu n tr kinh doanh trong các tr ng i h c Hi n nay, môn qu n tr chi n l c đã b t đ u đ c d y t i H c vi n Công ngh B u chính Vi n thông và đ c xác đ nh là n i dung quan tr ng trong ch ng trình đào

t o c nhân Qu n tr kinh doanh c a H c vi n ây là môn h c cung c p các ki n th c n n t ng ban đ u v qu n tr chi n l c cho sinh viên đáp ng cho nhu c u h c t p và nghiên c u c a sinh viên h i h c nói chung và sinh viên h i h c t xa nói riêng tác gi đã biên so n cu n tài li u h ng d n h c t p môn Qu n tr chi n l c giành cho h i h c t xa Tài li u đ c k t

c u thành 8 ch ng

Ch ng 1 T ng quan v qu n tr chi n l c

Ch ng 2 -Phân tích và d báo môi tr ng kinh doanh

Ch ng 3- S m ng , m c tiêu c a doanh nghi p

Ch ng 4- L i th c nh tranh

Ch ng 5 - Chi n l c c p doanh nghi p

Ch ng 6- Chi n l c c p đ n v kinh doanh và c p ch c n ng

Ch ng 7- L a ch n và t ch c th c hi n chi n l c

Ch ng 8- Ki m tra, đánh giá và đi u ch nh chi n l c kinh doanh

Tài li u h ng d n đ c xây d ng trên c s đ c ng ch ng trình đã đ c duy t giành cho h đ i h c Qu n tr kinh doanh c a H c vi n Công ngh B u chính Vi n Thông biên so n tài li u tác gi đã c g ng nghiên c u, ch n l c và t ng h p nh ng ki n th c c b n, tuy nhiên do

l n đ u biên so n nên tài li u ch c ch n không tránh kh i nh ng thi u sót ngoài ý mu n c a tác

gi Mong nh n đ c s đóng góp xây d ng c a các đ ng nghi p và sinh viên Tác gi hy v ng nôi dung tài li u d hi u và giúp ích cho các sinh viên h i h c t xa ti p c n môn h c m t cách

d dàng m c dù đây là m t v n đ khá ph c t p

Hà N i, tháng 6 n m 2007

Tác gi

CH NG 1: T NG QUAN V QU N TR CHI N L C

GI I THI U CH NG 1

Trong th gi i kinh doanh mang tính c nh tranh, đôi khi ng i ta t h i t i sao m t s công

ty này thì thành công còn m t s khác l i g p th t b i Th c v y m i doanh nghi p có m t cách

th c đ t n t i và phát tri n, không nh t thi t t t c các doanh nghi p đ u ph i c nh tranh v i doanh nghi p khác b ng cùng m t cách th c tr l i câu h i trên ch ng 1 gi i thi u khái

ni m, vai trò c a qu n tr chi n l c; Các c p qu n tr chi n l c và mô hình qu n tr chi n l c

Toàn nhân lo i đã b c vào th k 21, th k b t đ u v i nhi u thay đ i đáng k trong môi

tr ng kinh doanh toàn c u nh : Nhi u công ngh m i liên t c ra đ i, nh ng quy đ nh v qu n lý

ch t l ng ngày càng ch t ch h n, môi tr ng thiên nhiên có nhi u di n bi n b t th ng kh p các châu l c, S ho t đ ng c a doanh nghi p ph i g n v i toàn c c c a n n kinh t v i s hoà

nh p khu v c và qu c t b ng s tìm ki m và phát huy l i th so sánh nh m giành th ng l i trong các cu c c nh tranh ngày càng gay g t và d d i trong ph m vi qu c gia, quôc t và toàn c u Trong b i c nh đó m i doanh nghi p đ u có nh ng c h i m i đ khai thác, đ ng th i v a ph i

đ i m t v i nhi u nguy c c n ng n ch n, h n ch Chính vì v y, đ thích nghi v i môi tr ng kinh doanh đ t hi u qu cao và thành công lâu dàì đòi h i các doanh nghi p nói chung và doanh nghi p Vi t Nam nói riêng đ u ph i có t duy chi n l c, ngh a là ph i có t m nhìn dài h n nh m

h ng t i s m m d o c n thi t đ m b o cho s t n t i và phát tri n c a doanh nghi p tr c

nh ng di n bi n môi tr ng nh hi n nay Mu n đ t đ c đi u đó thì các doanh nghi p ph i h t

s c chú tr ng đ n công tác qu n tr chi n l c Trong th c t qu n tr chi n l c đã đ c nhi u t

ch c, nhi u lo i hình doanh nghi p c a các qu c gia phát tri n th c hi n t lâu ây là nh ng công c quan tr ng giúp h thành công và đ t hi u qu lâu dài trong quá trình phát tri n Do đó,

đ i v i các doanh nghi p n c ta qu n tr chi n l c đ thích nghi v i môi tr ng là nhu c u không th thi u đ c bi t là trong b i c nh toàn c u hoá và h i nh p nh hi n nay Nh v y có th

th y vi c cung c p nh ng ki n th c v lý lu n và th c ti n qu n tr chi n l c là h t s c c n thi t

L nh v c khoa h c này đã đ c phát tri n trong ho t đ ng kinh doanh h t các n c có n n kinh

t đã và đang phát tri n Môn h c qu n tr chi n l c đã đ c đ a vào gi ng d y t i các tr ng

đ i h c kinh t , nh t là ngành qu n tr kinh doanh nh m cung c p cho các doanh nghi p nh ng nhà qu n tr gi i, có t duy chi n l c M c đích c a môn h c nh m trang b h th ng ki n th c

c b n v ho ch đ nh, th c hi n và đánh giá,ki m soát chi n l c, hình thành ph ng pháp nghiên

c u, ph ng pháp t duy và đ a ra đ nh h ng chi n l c lâu dài trong ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p đ ng th i nâng cao n ng l c, rèn luy n k n ng và nh ng ph m ch t c n thi t cho

ng i h c trong công tác qu n tr chi n l c c a doanh nghi p

1.1.2 N i dung

Môn h c qu n tr chi n l c nghiên c u nh ng v n đ lý lu n và th c ti n v ho ch đ nh,

th c hi n và ki m soát chi n l c c a doanh nghi p C th bao g m nh ng v n đ liên quan đ n quá trình ho ch đ nh chi n l c nh các v n đ s m ng, m c tiêu c a doanh nghi p, y u t môi

tr ng, cách th c l a ch n và quy t đ nh chi n l c; Nh ng v n đ liên quan đ n t ch c th c

hi n chi n l c nh xác đ nh các m c tiêu k ho ch ng n h n, c c u t ch c, phân b ngu n l c, các chính sách kinh doanh; Các th c đánh giá, ki m soát chi n l c

1.2.1- Khái ni m

Qu n tr chi n l c doanh nghi p là t ng h p các ho t đ ng ho ch đ nh, t ch c th c hi n

và ki m tra, đi u ch nh chi n l c kinh doanh di n ra l p đi l p l i theo ho c không theo chu k

th i gian nh m đ m b o r ng doanh nghi p luôn t n d ng đ c m i c h i, th i c c ng nh h n

ch ho c xoá b đ c các đe do , c m b y trên con đ ng th c hi n các m c tiêu c a mình

Vi c nh n th c k t qu mong mu n và m c đích trong t ng lai giúp cho nhà qu n tr c ng nh nhân viên n m v ng đ c vi c gì c n làm đ đ t đ c thành công, t o s hi u bi t l n nhau gi a các nhà qu n tr và các nhân viên và cùng n l c đ đ t đ c các mong mu n Nh v y s khuy n khích c hai đ i t ng trên đ t đ c nh ng thành tích ng n h n, nh m c i thi n t t h n l i ích lâu dài c a các doanh nghi p

- Qu n tr chi n l c giúp doanh nghi p luôn có các chi n l c t t, thích nghi v i môi

tr ng

Chi n l c là nh ng gi i pháp t ng quát, mang tính đ nh h ng giúp doanh nghi p đ t

đ c các m c tiêu dài h n Chi n l c đ c hình thành d a vào các thông tin bên trong và bên ngoài doanh nghi p và đ c l a ch n theo m t ti n trình mang tính khoa h c ng th i, trong quá trình qu n tr chi n l c, các nhà qu n tr luôn luôn giám sát nh ng bi n đ ng c a môi tr ng kinh doanh và đi u ch nh chi n l c khi c n thi t Vì v y, qu n tr chi n l c s giúp doanh nghi p luôn có chi n l c t t , thích nghi v i môi tr ng i u này r t quan tr ng trong b i c nh môi tr ng ngày càng ph c t p, thay đ i liên t c và c nh tranh di n ra trên ph m vi toàn c u

- Qu n tr chi n l c giúp doanh nghi p ch đ ng trong vi c ra quy t đ nh nh m khai thác

k p th i các c h i và ng n ch n ho c h n ch các r i ro trong môi tr ng bên ngoài, phát huy các

đi m m nh và gi m các đi m y u trong n i b doanh nghi p

i u ki n môi tr ng mà các doanh nghi p g p ph i luôn bi n đ i Nh ng bi n đ i nhanh

th ng t o ra các c h i và nguy c b t ng Quá trình qu n tr chi n l c bu c nhà qu n tr phân tích và d báo các đi u ki n môi tr ng trong t ng lai g n c ng nh t ng lai xa Nh th y rõ

đi u ki n môi tr ng t ng lai mà nhà qu n tr có kh n ng n m b t t t h n các c h i, t n d ng

h t các c h i đó và gi m b t nguy c liên quan đ n đi u ki n môi tr ng kinh doanh và t đó

đ a ra các quy t đ nh mang tính ch đ ng i u đó có ngh a là khi d báo các c h i có kh n ng

xu t hi n, các nhà qu n tr chu n b k ho ch đ n m b t khi tình hu ng cho phép, ho c khi g p nguy c , các nhà qu n tr có th ch đ ng tác đ ng vào môi tr ng đ gi m b t r i ro ho c ch

đ ng né tránh M t khác, đi m m nh và đi m y u luôn t n t i trong t ch c do đó n u không qu n

tr chi n l c doanh nghi p d b ng lòng v i nh ng gì hi n có, khi môi tr ng thay đ i đi m

m nh s nhanh chóng tr thành đi m y u và có nguy c b đ i th c nh tranh khai thác Ng c l i

n u qu n tr chi n l c, h th ng thông tin c a doanh nghi p luôn rà soát đi m m nh, đi m y u đ nhà qu n tr có c s t n d ng các đi m m nh nh m t ng kh n ng c nh tranh, đ ng th i có k

ho ch làm gi m các đi m y u đ h n ch r i ro

- Qu n tr chi n l c giúp doanh nghi p đ t đ c hi u qu cao h n so v i không qu n tr Các công trình nghiên c u cho th y các doanh nghi p nào v n d ng qu n tr chi n l c thì

đ t đ c k t qu t t h n nhi u so v i các k t qu mà h đ t đ c tr c đó và các k t qu c a các doanh nghi p không v n d ng qu n tr chi n l c i u đó không có ngh a là các doanh nghi p

- Nh c đi m ch y u là đ thi t l p quá trình qu n tr chi n l c kinh doanh c n nhi u

th i gian và s n l c Tuy nhiên, m t khi doanh nghi p đã có kinh nghi m v quá trình qu n tr chi n l c kinh doanh thì v n đ th i gian s gi m b t, d n d n đi đ n ti t ki m đ c th i gian

H n n a, v n đ th i gian c n cho vi c l p k ho ch s kém ph n quan tr ng n u doanh nghi p

đ c bù đ p nhi u l i ích h n

- Các k ho ch chi n l c kinh doanh có th b quan ni m m t các sai l m là chúng đ c

l p ra m t cách c ng nh c khi đã đ c n đ nh thành v n b n Các nhà Qu n tr chi n l c quá tin

t ng là k ho ch ban đ u c a h nh t thi t ph i đ c th c hi n mà không đ m x a đ n các thông tin b sung ây là sai l m nghiêm tr ng c a vi c v n d ng không đúng đ n qu n tr chi n l c kinh doanh K ho ch chi n l c kinh doanh ph i n ng đ ng và phát tri n vì r ng đi u ki n môi

tr ng bi n đ i, và doanh nghi p có th quy t đ nh đi theo các m c tiêu m i ho c m c tiêu s a

đ i

- Gi i h n sai sót trong vi c d báo môi tr ng dài h n đôi khi có th r t l n Khó kh n này không làm gi m s c n thi t ph i d báo tr c Th c ra vi c đánh giá tri n v ng dài h n không nh t thi t ph i chính xác đ n t ng chi ti t t ng t n, mà chúng đ c đ ra đ đ m b o cho doanh nghi p không ph i đ a ra nh ng thay đ i thái quá mà v n thích nghi đ c v i nh ng di n

bi n môi tr ng m t cách ít đ v h n

- M t s doanh nghi p d ng nh v n giai đo n k ho ch hoá và chú ý quá ít đ n v n

đ th c hi n Hi n t ng này khi n m t s nhà qu n tr nghi ng v tính h u ích c a quá trình

qu n tr chi n l c kinh doanh Th nh ng, v n đ không ph i t i qu n tr chi n l c kinh doanh

mà là t i ng i v n d ng nó Hi n nhiên, các doanh nghi p c n ph i "đ ra k ho ch đ mà th c

hi n" n u b t k d ng k ho ch hoá nào có kh n ng mang l i hi u qu

M c dù nh ng nh c đi m nói trên khi n m t s doanh nghi p không v n d ng quá trình

qu n tr chi n l c kinh doanh, nh ng v n đ ti m tàng nhìn chung là có th kh c ph c đ c n u

bi t v n d ng quá trình qu n tr chi n l c kinh doanh m t cách đúng đ n Nh ng u đi m c a

vi c v n d ng quá trình chi n l c kinh doanh rõ ràng là có giá tr l n h n nhi u so v i nh c

Chi n l c c p Doanh nghi p bao hàm đ nh h ng chung c a doanh nghi p v v n đ t ng

tr ng qu n lý các Doanh thành viên, phân b ngu n l c tài chính và các ngu n l c khác gi a

nh ng đ n v thành viên này; Xác đ nh m t c c u mong mu n c a s n ph m, d ch v , c a các

l nh v c kinh doanh mà doanh nghi p tham gia kinh doanh; xác đ nh ngành kinh doanh (ho c các ngành kinh doanh) mà doanh nghi p đang ho c s ph i ti n hành m i ngành c n đ c kinh doanh

nh th nào ( thí d : liên k t v i các chi nhánh khác c a công ty ho c kinh doanh đ c l p )

Ví d : Chi n l c c p công ty c a Eaton corporation ph i xác đ nh xem trong s 57 chi nhánh c a công ty trong n c và n c ngoài c n gi l i chi nhánh nào, chi nhánh nào c n đóng

c a ngành m i nào và các h p đ ng ch y u nào (ho c lo i h p đ ng nào) c n theo đu i

1.3.2 Chi n l c c p đ n v kinh doanh:

Chi n l c c p đ n v kinh doanh t p trung vào vi c c i thi n v th c nh tranh c a các s n

ph m d ch v c a Doanh nghi p trong ngành kinh doanh ho c là m t k t h p s n ph m th tr ng

mà Doanh nghi p tham gia kinh doanh Chi n l c c p đ n v kinh doanh bao g m ch đ c nh tranh mà doanh nghi p l a ch n đ nh n m nh, các th c mà nó t đ nh v vào th tr ng đ đ t l i

th c nh tranh và các chi n l c đ nh v khác nhau có th s d ng trong b i c nh khác nhau c a

m i ngành

1.3.3 Chi n l c ch c n ng

T p trung vào vi c qu n lý và s d ng m t cách có hi u qu nh t các ngu n l c c a doanh nghi p và c a m i đ n v thành viên Các chi n l c ch c n ng đ c phát tri n nh m th c hi n thành công chi n l c c p đ n v kinh doanh và t đó th c hi n thành công chi n l c c p doanh nghi p

1.4.1-Mô hình qu n tr chi n l c t ng quát

Mô hình này chia toàn b chi kì qu n tr chi n l c thành 9 b c c th sau:

B c 1, nghiên c u tri t lí kinh doanh, m c tiêu và nhi m v c a doanh nghi p

B c này th c hi n vi c nghiên c u l i tri t lí kinh doanh, các m c tiêu và các nhi m v c

th c a doanh nghi p M t khác, nhi u nhà qu n tr h c cho r ng bên c nh vi c nghiên c u tri t lí kinh doanh c a doanh nghi p còn ph i th c hi n nhi m v h t s c quan tr ng n a là nghiên c u ý

đ , quan đi m c ng nh nh ng mong mu n c a lãnh đ o doanh nghi p th i k kinh doanh chi n l c

B c 2, phân tích môi tr ng bên ngoài

M c tiêu c a b c này là xác đ nh đ c m i c h i và đe do có th xu t hi n trong th i kì kinh doanh chi n l c Mu n v y, doanh nghi p ph i s d ng các công c , ph ng ti n, k thu t phân tích và d báo thích h p Vi c xác đ nh c h i, đe do có chu n xác hay không s là m t trong các nhân t nh h ng r t l n đ n ch t l ng c a b c l a ch n chi n l c kinh doanh c a doanh nghi p

B c 3, phân tích môi tr ng bên trong

Phân tích bên trong nh m xác đ nh đi m m nh, đi m y u c a doanh nghi p so v i các đ i

th c nh tranh trong th i kì kinh doanh chi n l c Mu n v y, ph i bi t s d ng các công c , k thu t thích h p và t p trung vào nh ng đi m ch y u nh m xác đ nh chính xác doanh nghi p

m nh, y u gì? K t qu phân tích và đánh giá m nh, y u có chính xác hay không c ng là m t trong

nh ng nhân t quy t đ nh đ n ch t l ng c a b c ti p theo

B c 4, xét l i m c tiêu, nhi m v c a doanh nghi p trong th i kì chi n l c

B c này có nhi m v d a trên c s các k t qu nghiên c u các b c trên mà đánh giá

l i xem m c tiêu nhi m v c a doanh nghi p trong th i kì chi n l c là gì? Các m c tiêu, nhi m

v này có còn phù h p v i m c tiêu và nhi m v đãm xác đ nh khi xây d ng doanh nghi p hay

ph i thay đ i? N u ph i thay đ i thì m c đ thay đ i nhi u hay ít, theo h ng m r ng, thu h p hay ph i thay đ i c nhi m v kinh doanh?

B c 5, quy t đ nh chi n l c kinh doanh

Quy t đ nh chi n l c kinh doanh chính là b c xác đ nh và l a ch n chi n l c kinh doanh c th cho th i kì chi n l c Tu theo ph ng pháp xây d ng chi n l c c th mà doanh nghi p s d ng các k thu t xây d ng và đánh giá đ quy t đ nh chi n l c t i u cho th i kì chi n l c

B c 6, ti n hành phân ph i các ngu n l c

Hi u đ n gi n nh t thì phân ph i các ngu n l c chính là vi c phân b các ngu n l c s n

xu t c n thi t trong quá trình t ch c th c hi n chi n l c đã xác đ nh Tuy nhiên, s có nhi u quan ni m v v n đ này

N u ch hi u phân ph i ngu n l c m t cách t ng quát nh t s đ c p đ n vi c nghiên c u, đánh giá l i h th ng t ch c doanh nghi p bao g m c h th ng s n xu t và h th ng qu n tr Sau khi đã có các k t lu n v chúng, các nhà qu n tr chi n l c s ph i l a ch n xem li u có c n thay đ i hay đi u ch nh h th ng s n xu t hay/ và h th ng b máy qu n tr cho phù h p v i các

đi u ki n m i c a th i kì chi n l c hay không? N u ph i thay đ i hay/và đi u ch nh thì ph i th c

hi n c th nh th nào?

N u hi u phân ph i ngu n l c theo ngh a t ch c các ngu n l c trong su t quá trình th c

hi n chi n l c s không ch d ng các n i dung trên mà ph i bào hàm c vi c xây d ng và t

ch c th c hi n k ho ch ng n h n h n Tuy v y, mô hình này s ch d ng cách hi u phân ph i ngu n l c d ng t ng quát

B c 7, xây d ng các chính sách kinh doanh phù h p

N i dung c a b c này là xây d ng các chính sách kinh doanh phù h p v i các đi u ki n

c a th i kì chi n l c Các chính sách kinh doanh đ c quan ni m là các chính sách g n tr c ti p

B c 8, xây d ng và tri n khai th c hi n các k ho ch ng n h n h n

Tu theo đ ng n c a th i kì chi n l c mà tri n khai xây d ng các k ho ch s n xu t - kinh doanh ng n h n h n cho thích h p i u ki n c b n c a các k ho ch này là ph i có th i gian ng n h n th i gian c a th i kì chi n l c Các k n ng, k thu t xây d ng chi n l c không

ph i ch đ c đ c p giáo trình này mà còn đ c c th hoá h n các n i dung có liên quan c a giáo trình qu n tr kinh doanh t ng h p

Khi các k ho ch đã đ c xây d ng, nhi m v ti p theo lôi cu n ho t đ ng c a m i nhà

qu n tr m i c p, m i b ph n là t ch c th c hi n các k ho ch đó

B c 9, ki m tra, đánh giá và đi u ch nh trong quá trình xây d ng và t ch c th c hi n chi n l c kinh doanh

Ki m tra, đánh giá là ho t đ ng không th thi u nh m xác đ nh xem môi tr ng kinh doanh

đã thay đ i nh th nào? V i các thay đ i đó thì có c n thay đ i, đi u ch nh chi n l c kinh doanh, chính sách kinh doanh hay/và k ho ch hay không? Mu n làm đ c vi c này các nhà qu n

tr s ph i s d ng các k thu t ki m tra, đánh giá thích h p v i t ng đ i t ng đ trên c s đó quy t đ nh vi c đi u ch nh chi n l c, chính sách hay k ho ch kinh doanh ho c quy t đ nh không c n đi u ch nh chúng

1.4.2- Mô hình ba giai đo n qu n tr chi n l c

Xét v m t n i dung chi n l c kinh doanh ph i bao g m: xác đ nh m c tiêu dài h n; h ng

v n đ ng và qu đ o v n đ ng phát tri n; các chính sách, bi n pháp nh m giúp cho doanh nghi p

th c hi n m c tiêu dài h n Nói cách khác, chi n l c ph i giúp cho các doanh nghi p tr l i đ c các câu h i: doanh nghi p đi đâu? đ n đâu? đi nh th nào? b ng cách nào? Trong b i c nh n n kinh t th tr ng m c a và h i nh p, luôn t n t i c nh tranh gay g t gi a các đ i th c nh tranh Trình t ti n hành ho t đ ng qu n tr chi n l c đ c mô t thành ba giai đo n: hình thành,

th c thi và đánh giá đi u ch nh chi n l c

Giai đo n 1, hình thành chi n l c

giai đo n này các nhà qu n tr s d ng các ph ng pháp, công c , ph ng ti n thích h p

nh m ho ch đ nh b n chi n l c cho th i kì chi n l c c th N i dung ch y u c a giai đo n nay là nghiên c u các nhân t vên ngoài, bên trong doanh nghi p đ xác đ nh m t y u, m t m nh,

th i c c ng nh thách th c; h p nh t phân tích t ng h p b ng công c thích h p; xác đ nh m c tiêu, l a ch n và quy t đ nh chi n l c

Giai đo n 2, Th c thi chi n l c

Các n i dung ch y u giai đo n này là soát xét l i t ch c, đ xu t các chính sách cho quá trình th c hi n chi n l c; thi t l p m c tiêu và gi i pháp trung h n, hàng n m và các k ho ch

ng n h n h n; phân ph i các ngu n l c tài nguyên theo các k ho ch đã xây d ng

Giai đo n 3, ánh giá, đi u ch nh chi n l c

Phân tích và d báo môi

tr ng kinh doanh bên trong

Xét l i

m c tiêu

Quy t đ nh chi n l c

Phân ph i ngu n l c

Ki m tra, đánh giá và

đi u ch nh

Xây d ng và tri n khai th c

hi n các k ho ch ng n h n h n

Xây d ng chính sách

Hình thành chi n l c chi n lTh c hi n c

ánh giá

và đi u

ch nh chi n l c

S đ 1.1 Mô hình qu n tr chi n l c t ng quát

Giai đo n này ch y u xem xét, đánh giá các y u t bên ngoài, bên trong doanh nghi p; đo

l ng, đánh giá k t qu , so sánh chúng v i các tiêu chu n “gi i h n” và th c hi n đi u ch nh m c tiêu, chính sách và/ho c gi i pháp cho phù h p v i nh ng bi u hi n m i c a môi tr ng kinh doanh

m nh, y u, th i c , nguy c

H p nh t phân tích t ng h p

Xác đ nh m c

tiêu l a ch n và quy t đ nh chi n

th c hi n chi n

l c

Thi t l p m c

tiêu và gi i pháp trung

h n, hàng n m

Phân ph i các

ngu n l c tài nguyên theo các

k ho ch đã xây

d ng ánh

o l ng đánh giá k t qu , so sánh v i các

gi i h n

Th c hi n vi c

đi u ch nh m c tiêu, chính sách,

gi i pháp

S đ 1.2 – Mô hình ba giai đo n qu n tr chi n l c

* Qu n tr chi n l c doanh nghi p là t ng h p các ho t đ ng ho ch đ nh, t ch c th c hi n

và ki m tra, đi u ch nh chi n l c kinh doanh di n ra l p đi l p l i theo ho c không theo chu k

th i gian nh m đ m b o r ng doanh nghi p luôn t n d ng đ c m i c h i, th i c c ng nh h n

ch ho c xoá b đ c các đe do , c m b y trên con đ ng th c hi n các m c tiêu c a mình

Qu n tr chi n l c giúp các doanh nghi p đ nh h ng rõ t m nhìn chi n l c, s m ng (nhi m v ) và m c tiêu c a mình.; Giúp doanh nghi p luôn có các chi n l c t t, thích nghi v i môi tr ng, ch đ ng trong vi c ra quy t đ nh nh m khai thác k p th i các c h i và ng n ch n

ho c h n ch các r i ro trong môi tr ng bên ngoài, phát huy các đi m m nh và gi m các đi m

y u trong n i b doanh nghi p, giúp doanh nghi p đ t đ c hi u qu cao h n so v i không qu n

tr

* Chi n l c có th đ c qu n lý nhi u c p khác nhau trong m t doanh nghi p nh ng thông th ng có 3 c p chi n l c c b n là chi n l c c p doanh nghi p, chi n l c c p đ n v kinh doanh, chi n l c ch c n ng

Chi n l c c p Doanh nghi p bao hàm đ nh h ng chung c a doanh nghi p v v n đ t ng

tr ng, qu n lý các Doanh thành viên, phân b ngu n l c tài chính và các ngu n l c khác gi a

nh ng đ n v thành viên này

Chi n l c c p đ n v kinh doanh bao g m ch đ c nh tranh mà doanh nghi p l a ch n đ

nh n m nh, các th c mà nó t đ nh v vào th tr ng đ đ t l i th c nh tranh và các chi n l c

đ nh v khác nhau có th s d ng trong b i c nh khác nhau c a m i ngành

Các chi n l c ch c n ng t p trung vào vi c qu n lý và s d ng m t cách có hi u qu nh t các ngu n l c c a doanh nghi p và c a m i đ n v thành viên

Các chi n l c ch c n ng đ c phát tri n nh m th c hi n thành công chi n l c c p đ n

v kinh doanh và t đó th c hi n thành công chi n l c c p doanh nghi p

* Mô hình qu n tr chi n l c t ng quát chia toàn b chi kì qu n tr chi n l c thành 9 b c

B c 1, Nghiên c u tri t lí kinh doanh, m c tiêu và nhi m v c a doanh nghi p

B c 2, phân tích môi tr ng bên ngoài

B c 3, Phân tích môi tr ng bên trong

B c 4, Xét l i m c tiêu, nhi m v c a doanh nghi p trong th i kì chi n l c

B c 5, Quy t đ nh chi n l c kinh doanh

B c 6, Ti n hành phân ph i các ngu n l c

B c 7, Xây d ng các chính sách kinh doanh phù h p

B c 8, Xây d ng và tri n khai th c hi n các k ho ch ng n h n h n

B c 9, Ki m tra, đánh giá và đi u ch nh trong quá trình xây d ng và t ch c th c hi n chi n l c kinh doanh

* Mô hình ba giai đo n qu n tr chi n l c mô t ho t đ ng qu n tr chi n l c thành ba giai

đo n: hình thành, th c thi và đánh giá đi u ch nh chi n l c

Giai đo n 1, hình thành chi n l c

N i dung ch y u c a giai đo n nay là nghiên c u các nhân t vên ngoài, bên trong doanh nghi p đ xác đ nh m t y u, m t m nh, th i c c ng nh thách th c; h p nh t phân tích t ng h p

b ng công c thích h p; xác đ nh m c tiêu, l a ch n và quy t đ nh chi n l c

Giai đo n 2, Th c thi chi n l c

Các n i dung ch y u giai đo n này là soát xét l i t ch c, đ xu t các chính sách cho quá trình th c hi n chi n l c; thi t l p m c tiêu và gi i pháp trung h n, hàng n m và các k ho ch

ng n h n h n; phân ph i các ngu n l c tài nguyên theo các k ho ch đã xây d ng

Giai đo n 3, ánh giá, đi u ch nh chi n l c

Giai đo n này ch y u xem xét, đánh giá các y u t bên ngoài, bên trong doanh nghi p; đo

l ng, đánh giá k t qu , so sánh chúng v i các tiêu chu n “gi i h n” và th c hi n đi u ch nh m c tiêu, chính sách và/ho c gi i pháp cho phù h p v i nh ng bi u hi n m i c a môi tr ng kinh doanh

CÂU H I ÔN T P

1- Qu n tr chi n l c là gì? T i sao các doanh nghi p ph i qu n tr chi n l c? 2- Nêu các c p chi n l c? M i quan h gi a các c p chi n l c?

3- Trình bày mô hình qu n tr chi n l c t ng quát?

4- Trình bày mô hình qu n tr chi n l c 3 giai đo n?

CH NG 2: PHÂN TÍCH VÀ D BÁO MÔI TR NG

KINH DOANH

GI I THI U CH NG 2

Nghiên c u môi tr ng là m t n i dung quan tr ng không th thi u đ c trong qu n tr chi n l c Ch ng này s t p trung nghiên c u môi tr ng kinh doanh bao g m: Môi tr ng bên ngoài và môi tr ng bên trong doanh nghi p M c đích c a vi c nghiên c u môi tr ng bên ngoài

là nh m nh n đ nh nh ng đe do c ng nh nh ng c h i có nh h ng đ n ho t đ ng c a doanh nghi p Vì v y nghiên c u môi tr ng bên ngoài không đ t ra v i toàn b các y u t mà ch gi i

h n trong các y u t có nh h ng th c s đ i v i doanh nghi p Nh ng y u t này tác đ ng đ n doanh nghi p tu thu c vào đ c đi n c a ngành , m c tiêu và chi n l c c a doanh nghi p Phân tích môi tr ng bên trong là nh m tìm ra nh ng đi m m nh và đi m y u c a doanh nghi p đ ng

th i giúp doanh nghi p bi t đ c kh n ng n m b t c h i trong t ng th i k

M c tiêu c a ch ng này là :

- Phân tích các y u t thu c môi tr ng bên ngoài v i m c đích tìm ra nh ng c h i và nguy c nh h ng đ n doanh nghi p

- Phân tích các y u t thu c môi tr ng bên trong v i m c đích nh m xác đ nh đi m

m nh, y u c a doanh nghi p so v i đ i th c nh tranh

- T o l p h th ng thông tin ph c v phân tích và d báo môi tr ng kinh doanh

N I DUNG

Phân tích và d báo môi tr ng kinh doanh là quá trình s d ng các ph ng pháp thích

h p nh m xác đ nh các c h i, đe do c a môi tr ng kinh doanh bên ngoài c ng nh các đi m

m nh, y u c a b n thân doanh nghi p trong th i k chi n l c Vi c phân tích và d báo môi

tr ng kinh doanh là m t yêu c u không th thi u đ c trong công tác qu n tr chi n l c vì h

th ng các y u t môi tr ng là m t th c th ph c t p, bi n đ ng liên t c theo th i gian nh t là các

y u t thu c môi tr ng bên ngoài c bi t trong b i c nh khoa h c k thu t phát tri n nhanh,

v n đ khu v c hoá và toàn c u hoá đang di n ra, v n đ ô nhi m môi tr ng đang đe do n ng n

đ n đ i s ng con ng i kh p n i trên th gi i thì tính ch t c a các y u t môi tr ng ngày càng ph c t p và thay đ i nhanh h n Chính vì v y các doanh nghi p mu n t n t i và phát tri n lâu dài đòi h i ph i qu n lý ch t ch h th ng thông tin môi tr ng ây là n n t ng quan tr ng giúp các nhà qu n tr ra các quy t đ nh có hi u qu , qu n tr chi n l c thành công và luôn thích nghi v i môi tr ng ho t đ ng c a mình

2.1.1 Phân tích các y u t môi tr ng bên ngoài

Môi tr ng bên ngoài là h th ng các y u t ph c t p, luôn có nhi u c h i l n nguy c tác đ ng đ n ho t đ ng c a doanh nghi p theo các m c đ khác nhau S bi n đ ng c a các y u

t này n m ngoài t m ki m soát c a doanh nghi p, chúng tác đ ng đan xen l n nhau và nh

h ng đ n qu n tr chi n l c c a doanh nghi p Vì v y khi phân tích các y u t c a môi tr ng,

các doanh nghi p c n xem xét tính ch t tác đ ng c a t ng y u t , m i t ng tác gi a các y u t …

đ d báo c th m c đ , b n ch t và th i đi m nh h ng nh m x lý các tình hu ng m t cách linh ho t, đ ng th i có gi i pháp h u hi u đ t n d ng t i đa các c h i, h n ch ho c ng n ch n

k p th i các nguy c nh m nâng cao hi u qu và gi m t n th t trong quá trình qu n tr chi n l c

đ nh hay bi n đ ng v chính tr t i qu c gia hay m t khu v c là nh ng tín hi u ban đ u giúp các nhà qu n tr nh n di n đâu là c h i ho c đâu là nguy c c a doanh nghi p đ đ ra các quy t đ nh

đ u t , s n xu t kinh doanh trên các khu v c th tr ng thu c ph m vi qu c gia hay qu c t Y u

t chính tr là y u t r t ph c t p, tu theo đi u ki n c th y u t này s tác đ ng đ n s phát tri n kinh t trong ph m vi qu c gia hay qu c t Các nhà qu n tr chi n l c mu n phát tri n th

tr ng c n ph i nh y c m v i tình hình chính tr m i khu v c đ a lý, d báo di n bi n chính tr trên ph m vi qu c gia, khu v c, th gi i đ có các quy t đ nh chi n l c thích h p và k p th i

ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p

Pháp lu t đ a ra nh ng quy đ nh cho phép, không cho phép ho c nh ng đòi h i bu c các doanh nghi p ph i tuân th Ch c n m t s thay đ i nh trong h th ng lu t pháp nh thu , đ u

t s nh h ng đ n ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Ví d nh Pháp l nh

B u chính Vi n thông ra đ i cho phép m i thành ph n kinh t đ c tham gia cung c p các d ch

v chuy n phát th đã t o c h i cho các doanh nghi p xâm nh p vào l nh v c cung c p các d ch

v B u chính nh ng l i t o nguy c cho VNPT khi ph i đ i m t v i ngày càng nhi u đ i th c nh tranh, môi tr ng c nh tranh ngày càng kh c li t

V n đ đ t ra đ i v i các doanh nghi p là ph i hi u rõ tinh th n c a lu t pháp và ch p hành t t nh ng quy đ nh c a pháp lu t, nghiên c u đ t n d ng đ c các c h i t các đi u kho n

c a pháp lý mang l i và có nh ng đ i sách k p th i tr c nh ng nguy c có th đ n t nh ng quy

đ nh pháp lu t tránh đ c các thi t h i do s thi u hi u bi t v pháp lý trong kinh doanh

- Chính ph :

Chính ph có vai trò to l n trong vi c đi u ti t v mô n n kinh t thông qua các chính sách kinh t , tài chính, ti n t và các ch ng trình chi tiêu c a mình Trong m i quan h v i các doanh nghi p chính ph v a đóng vai trò là ng i ki m soát, khuy n khích, tài tr , quy đ nh, ng n c m,

h n ch v a đóng vai trò khách hàng quan tr ng đ i v i doanh nghi p (trong ch ng trình chi tiêu

c a chính ph ) và sau cùng chính ph đóng vai trò là nhà cung c p các d ch v cho doanh nghi p

nh cung c p thông tin v mô, các d ch v công c ng khác t n d ng đ c c h i, gi m thi u nguy c các doanh nghi p ph i n m b t cho đ c nh ng quan đi m, nh ng quy đ nh, u tiên

nh ng ch ng trình chi tiêu c a chính ph và c ng ph i thi t l p m t quan h t t đ p, th m chí có

th th c hi n s v n đ ng hành lang khi c n thi t nh m t o ra 1 môi tr ng thu n l i cho ho t

đ ng c a doanh nghi p

b.Môi tr ng kinh t

ây là m t y u t r t quan tr ng thu hút s quan tâm c a t t c các nhà qu n tr S tác

đ ng c a các y u t c a môi tr ng này có tính ch t tr c ti p và n ng đ ng h n so v i m t s các

y u t khác c a môi tr ng t ng quát Nh ng di n bi n c a môi tr ng kinh t bao gi c ng ch a

đ ng nh ng c h i và đe do khác nhau đ i v i t ng doanh nghi p trong các ngành khác nhau và

có nh h ng ti m tàng đ n các chi n l c c a doanh nghi p Có r t nhi u các y u t c a môi

tr ng v mô nh ng có th nói các y u t sau có nh h ng l n đ n ho t đ ng kinh doanh c a các doanh nghi p

N n kinh t giai đo n có t c đ t ng tr ng cao s t o nhi u c h i cho đ u t m r ng

ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, ng c l i khi n n kinh t sa sút s d n đ n gi m chi phí tiêu dùng đ ng th i làm t ng l c l ng c nh tranh Thông th ng s gây nên chi n tranh giá c trong ngành

Lãi su t và xu h ng c a lãi xu t trong n n kinh t có nh h ng đ n xu th c a ti t ki m, tiêu dùng và đ u t và do v y nh h ng t i ho t đ ng c a các doanh nghi p Lãi xu t t ng s h n

ch nhu c u vay v n đ đ u t m r ng ho t đ ng s n xu t kinh doanh, nh h ng t i m c l i c a các doanh nghi p ng th i khi lãi xu t t ng c ng s khuy n khích ng i dân g i ti n vào ngân hàng nhi u h n và do v y làm cho nhu c u tiêu dùng gi m xu ng

- Chính sách ti n t và t giá h i đoái

Chính sách ti n t và t giá h i đoái c ng có th t o v n h i t t cho doanh nghi p nh ng

c ng có th là nguy c cho s phát tri n c a doanh nghi p đ c bi t nó tác đ ng đi u ch nh quan h

xu t nh p kh u Thông th ng chính ph s d ng công c này đ đi u ch nh quan h xu t nh p

kh u theo h ng có l i cho n n kinh t

- L m phát

L m phát c ng là 1 nhân t quan tr ng c n ph i xem xét và phân tích L m phát cao hay

th p có nh h ng đ n t c đ đ u t vào n n kinh t Khi l m phát quá cao s không khuy n khích ti t ki m và t o ra nh ng r i ro l n cho s đ u t cu các doanh nghi p, s c mua c a xã h i

c ng b gi m sút và làm cho n n kinh t b đình tr Trái l i thi u phát c ng làm cho n n kinh t b trì tr Vi c duy trì m t t l l m phát v a ph i có tác d ng khuy n khích đ u t vào n n kinh t , kích thích th tr ng t ng tr ng

- H th ng thu và m c thu

Các u tiên hay h n ch c a chính ph v i các ngành đ c c th hoá thông qua lu t thu

S thay đ i c a h th ng thu ho c m c thu có th t o ra nh ng c h i ho c nguy c đ i v i các doanh nghi p vì nó làm cho m c chi phí ho c thu nh p c a doanh nghi p thay đ i

c Môi tr ng v n hoá xã h i

Bao g m nh ng chu n m c và giá tr mà nh ng chu n m c và giá tr này đ c ch p nh n

và tôn tr ng, b i m t xã h i ho c m t n n v n hoá c th S thay đ i c a các y u t v n hoá xã

h i m t ph n là h qu c a s tác đ ng lâu đài c a các y u t v mô khác, do v y nó th ng x y

ra ch m h n so v i các y u t khác M t s nh ng đ c đi m mà các nhà qu n tr c n chú ý là s tác đ ng c a các y u t v n hoá xã h i th ng có tính dài h n và tinh t h n so v i các y u t khác, th m chí nhi u lúc khó mà nh n bi t đ c M t khác, ph m vi tác đ ng c a các y u t v n hoá xã h i th ng r t r ng: "nó xác đ nh cách th c ng i ta s ng làm vi c, s n xu t, và tiêu th các s n ph m và d ch v " Nh v y nh ng hi u bi t v m t v n hoá - xã h i s là nh ng c s r t quan tr ng cho các nhà qu n tr trong quá trình qu n tr chi n l c các doanh nghi p Các khía

c nh hình thành môi tr ng v n hoá xã h i có nh h ng m nh m t i các ho t đ ng kinh doanh

nh : (l) Nh ng quan ni m v đ o đ c, th m m , v l i s ng, v ngh nghi p; (2) Nh ng phong

t c, t p quán, truy n th ng (3) Nh ng quan tâm và u tiên c a xã h i; Trình đ nh n th c, h c

v n chung c a xã h i

Bên c nh đó Dân s c ng là m t y u t r t quan tr ng nh h ng đ n các y u t khác c a môi tr ng v mô, đ c bi t là y u t xã h i và y u t kinh t Nh ng thay đ i trong môi tr ng dân s s tác đ ng tr c ti p đ n s thay đ i c a môi tr ng kinh t và xã h i và nh h ng đ n chi n l c kinh doanh c a doanh nghi p

Nh ng thông tin c a môi tr ng dân s cung c p nh ng d li u quan tr ng cho các nhà

qu n tr trong vi c ho ch đ nh chi n l c s n ph m, chi n l c th tr ng, chi n l c ti p th , phân ph i và qu ng cáo Nh ng khía c nh c n quan tâm c a môi tr ng dân s bao g m: (l) T ng

s dân c a xã h i, t l t ng c a dân s , (2) K t c u và xu h ng thay đ i c a dân s v tu i tác,

gi i tính, dân t c ngh nghi p, và phân ph i thu nh p; (3) Tu i th và t l sinh t nhiên; (4) Các

xu h ng d ch chuy n dân s gi a các vùng

i u ki n t nhiên bao g m v trí đ a lý, khí h u, c nh quan thiên nhiên; đ t đai, sông

bi n, các ngu n tài nguyên khoáng s n trong lòng đ t, tài nguyên r ng bi n, s trong s ch c a môi

tr ng, n c và không khí, Có th nói các đi u ki n t nhiên luôn luôn là m t y u t quan tr ng trong cu c s ng c a con ng i (đ c bi t là các y u t c a môi tr ng sinh thái), m t khác nó c ng

là m t y u t đ u vào h t s c quan tr ng c a nhi u ngành kinh t nh : nông nghi p, công nghi p khai khoáng, du l ch, v n t i Trong r t nhi u tr ng h p, chính các đi u ki n t nhiên tr thành

m t y u t r t quan tr ng đ hình thành l i th c nh tranh c a các s n ph m và d ch v

Tuy nhiên, trong nh ng th p niên g n đây, nhân lo i đang ch ng ki n s xu ng c p nghiêm

tr ng c a các đi u ki n t nhiên, đ c bi t là: S ô nhi m môi tr ng t nhiên ngày càng t ng; S

c n ki t và khan hi m c a các ngu n tài nguyên và n ng l ng; S m t cân b ng v môi tr ng sinh thái Nh ng cái giá mà con ng i ph i tr do s xu ng c p c a môi tr ng t nhiên là vô cùng to l n, khó mà tính h t đ c nhi u thành ph trên th gi i tình tr ng ô nhi m không khí

và n c đã đ t t i m c đ nguy hi m M t m i lo r t l n là các hóa ch t công nghi p đã t o ra l

th ng trên t ng ozone gây nên hi u ng nhà kính, t c là làm cho trái đ t nóng lên đ n m c đ nguy hi m Tây Âu, các đ ng "xanh" đã gây s c ép r t m nh đòi ph i có nh ng hành đ ng chung làm gi m ô nhi m trong công nghi p

đ u tiên đ khai thác n ng l ng m t tr i ph c v s i m nhà và các m c đích khác M t s công ty đã tìm cách ch t o ô tô đi n có giá tr th c ti n và treo gi i th ng hàng t b c cho ng i

đo t gi i

M t s ho t đ ng công nghi p ch c ch n s hu ho i ch t l ng c a môi tr ng t nhiên

Vi c lo i b các ch t th i hóa h c và h t nhân, m c đ nhi m thu ngân gây nguy hi m c a n c

bi n, các hóa ch t gây ô nhi m khác trong đ t và th c ph m và vi c v t b a bãi trong môi tr ng

nh ng chai l , các v t li u bao bì b ng nh a và ch t khác không b phân hu sinh h c

M i lo l ng c a công chúng đã t o ra m t c h i cho nh ng công ty nh y bén Nó đã t o ra

m t th tr ng l n cho các gi i pháp ki m soát ô nhi m, nh tháp l c khí, các trung tâm tái sinh

và h th ng bãi th i Nó d n đ n ch tìm ki m nh ng ph ng án s n xu t và bao gói hàng hóa không hu ho i môi tr ng Nh ng công ty khôn ngoan thay vì đ b ch m chân, đã ch đ ng có

nh ng chuy n bi n theo h ng b o v môi tr ng đ t ra là mình có quan tâm đ n t ng lai c a môi tr ng th gi i

Tr c d lu n c a c ng đ ng c ng nh s lên ti ng c a các t ch c qu c t v b o v môi

tr ng đang đòi h i lu t pháp c a các n c ph i kh t khe h n, nh m tái t o và duy trì các đi u

ki n c a môi tr ng t nhiên Trong b i c nh nh v y, chi n l c kinh doanh c a các doanh nghi p ph i đáp ng các yêu c u sau:

M t là, u tiên phát tri n các ho t đ ng s n xu t kinh doanh ho c d ch v nh m khai thác

t t các đi u ki n và l i th c a môi tr ng t nhiên trên c s b o đ m s duy trì, tái t o, đ c bi t

n u có th góp ph n t ng c ng h n n a các đi u ki n t nhiên

Hai là, ph i có ý th c ti t ki m và s d ng có hi u qu các ngu n tài nguyên thiên nhiên,

đ c bi t c n ph i làm cho các nhà qu n tr có ý th c trong vi c chuy n d n t vi c s d ng các ngu n tài nguyên không th tái sinh trong t nhiên sang s d ng các v t li u nhân t o

Ba là, đ y m nh vi c nghiên c u phát tri n công ngh , s n ph m góp ph n b o v môi

tr ng môi sinh, gi m thi u t i đa nh ng tác đ ng gây ô nhi m môi tr ng do ho t đ ng c a doanh nghi p gây ra

s n ph m thay th , đe do các s n ph m truy n th ng c a ngành hi n h u

(2) S bùng n c a công ngh m i làm cho công ngh hi n h u b l i th i và t o ra áp l c đòi h i các doanh nghi p ph i đ i m i công ngh đ t ng c ng kh n ng c nh tranh

(3) S ra đ i c a công ngh m i càng t o đi u ki n thu n l i cho nh ng ng i xâm nh p

m i và làm t ng thêm áp l c đe d a các doanh nghi p hi n h u trong ngành

(4) S bùng n c a công ngh m i càng làm cho vòng đ i công ngh có xu h ng rút

ng n l i, đi u này càng làm t ng thêm áp l c ph i rút ng n th i gian kh u hao so v i tr c

Bên c nh nh ng đe do này thì nh ng c h i có th đ n t môi tr ng công ngh đ i v i các doanh nghi p có th là:

(l) Công ngh m i có th t o đi u ki n đ s n xu t s n ph m r h n v i ch t l ng cao

h n, làm cho s n ph m có kh n ng c nh tranh t t h n Th ng thì các doanh nghi p đ n sau có nhi u u th đ t n d ng đ c c h i này h n là các doanh nghi p hi n h u trong ngành

(2) S ra đ i c a công ngh m i có th làm cho s n ph m có nhi u tính n ng h n và qua

đó có th t o ra nh ng th tr ng m i h n cho các s n ph m và d ch v c a công ty

Ngoài nh ng khía c nh trên đây, m t s đi m mà các nhà qu n tr c n l u ý thêm khi đ

c p đ n môi tr ng công ngh là:

(l) Áp l c tác đ ng c a s phát tri n công ngh và m c chi tiêu cho s phát tri n công ngh khác nhau theo ngành Các ngành truy n thông, đi n t , hàng không và d c ph m luôn có

t c đ đ i m i công ngh cao, do đó m c chi tiêu cho s phát tri n công ngh th ng cao h n so

v i ngành d t, lâm nghi p và công nghi p kim lo i i v i nh ng nhà qu n tr trong nh ng ngành b nh h ng b i s thay đ i k thu t nhanh thì quá trình đánh giá nh ng c h i và đe d a mang tính công ngh tr thành m t v n đ đ c bi t quan tr ng c a vi c ki m soát các y u t bên ngoài

(2) M t s ngành nh t đ nh có th nh n đ c s khuy n khích và tài tr c a chính ph cho

vi c nghiên c u phát tri n khi có s phù h p v i các ph ng h ng và u tiên c a chính ph N u các doanh nghi p bi t tranh th nh ng c h i t s tr giúp này s c p đ c nh ng thu n l i trong quá trình ho t đ ng

i th ti m tàng bao g m các công ty hi n nay không ra m t c nh tranh nh ng v n có

kh n ng c nh tranh trong t ng lai S xu t hi n c a đ i th ti m n c ng làm t ng c nh tranh

đ i v i các doanh nghi p trong ngành Kh n ng c nh tranh c a đ i th ti m tàng đ c đánh giá qua ý ni m " rào c n” ng n ch n c a s ra nh p vào ngành kinh doanh Rào c n này bao hàm ý ngh a 1 doanh nghi p c n ph i t n kém r t nhi u đ có th tham gia vào m t ngành ngh kinh doanh nào đó Phí t n này càng cao thì rào c n càng cao và ng c l i

Các rào c n chính ng n ch n s gia nh p

- S khác bi t c a s n ph m khi n cho khách hàng trung thành v i nhãn hi u s n ph m

c a các công ty có v th uy tín v ng vàng ho c đã đ ng v ng

Thông th ng các công ty này có u th c nh tranh v ch t l ng s n ph m, v d ch v

h u mãi ho c v kh n ng chuyên bi t hoá s n ph m S trung thành v i nhãn hi u là ngu n rào

c n khi n cho các doanh nghi p m i tham gia khó lòng giành gi t th ph n trên th ng tr ng Các doanh nghi p có ti m n ng ph i t n kém r t nhi u đ có th b gãy lòng u ái đã đ c c ng

V i nh ng l i th trên, m t công ty đã có v th v ng vàng không ph i quá b n tâm v i

nh ng nguy c t phía các đ i th ti m tàng gây ra trong t ng lai

- Tác d ng gi m chi phí theo quy mô

Bao g m hi u qu gi m phí

+ do s n xu t đ i trà nh ng s n ph m đã đ c tiêu chu n hoá

+ do giá chi t kh u v i s l ng l n v t t nguyên v t li u đ u vào s n xu t

+ Ho c do qu ng cáo đ i trà (giúp h th p chi phí qu ng cáo trên t ng s n ph m)

N u t ng g p nh ng thu n l i gi m phí này là đáng k thì các công ty đã v ng m nh có nhi u l i th trong vi c c n tr các đ i th ti m n ng mu n tham gia c nh tranh công khai Trong

tr ng h p này, các công ty m i nh p ngành s ph i lâm vào tình th ho c ch p nh n s n xu t

nh và khi đó s ph i ch u b t l i l n v giá thành cao kéo theo l i nhu n ít ho c ch p nh n m o

hi m trên quy mô l n v i v n đ u t kh ng l mà nh ng r i ro khác ch a th nào l ng tr c

đ c h t Tuy nhiên hi n nay trên th gi i s l ng s n ph m tiêu chu n hoá và đ c s n xu t đ i trà ch chi m kho ng 5% t ng s n l ng hàng hoá Thay vì s n xu t hàng lo t theo đ nh h ng

s n ph m nh tr c đây, các n n kinh t phát tri n đang có xu h ng quay v n n s n xu t nh

th o đ nh h ng khách hàng đi u này khi n cho tác d ng gi m chi phí theo qui mô không còn là rào c n quá l n đ i v i các đ i th ti m n ng

- Ngoài ra còn m t s rào c n khá quan trong đ i v i các doanh nghi p m i xâm nh p ngành đó là chính sách qu n lý v mô, v n đ u t …

Tác l c th 2 trong 5 tác l c c nh tranh theo mô hình c a Michael Porter là các công ty

c nh tranh v n đã có v th v mg vàng trên th tr ng trong cùng m t ngành ngh kinh doanh S

l ng, quy mô và s c m nh c a t ng đ i th c nh tranh đ u có nh h ng đ n ho t đ ng kinh doanh c ng nh chi n l c c a doanh nghi p M c đ c nh tranh càng cao, giá c nh tranh càng

gi m kéo theo l i nhu n gi m Do đó y u t c nh tranh v giá là m t nguy c đ i v i l i nhu n

c a công ty

Có 3 y u t quan tr ng t o thành m c đ c nh tranh gi a các công ty ho t đ ng cùng m t

l nh v c kinh doanh nh nhau, đó là:

bi n cu c c nh tranh c a doanh nghi p thành cu c chi m gi , giành gi t và m r ng th ph n

* Rào c n ng n ch n doanh nghi p ra kh i ngành

Khi các ho t đ ng kinh doanh trong ngành không còn thu n l i n a, doanh thu gi m

m nh, hàng hoá đ ng mà không có h ng gi i quy t tho đáng s c nh tranh v giá ngày càng gay c n (do ph i tranh th bán gi m giá đ gi i phóng g p hàng t n đ ng), các công ty mu n rút lui ra kh i ngành Tuy nhiên đi u đó không ph i là đ n gi n vì ph i ch u m t mát khá nhi u S

m t mát càng cao thì rào c n càng cao hay ng c l i

Nh ng rào c n đi n hình ng n ch n s rút lui kh i ngành g m:

- Giá tr tài s n thu h i th p do thi t b quá chuyên môn hoá ho c l i th i khó bán đ c giá

là c n c đ ho ch đ nh các chi n l c c nh tranh thích h p và có hi u qu trong t ng th i k Trong b i c nh môi tr ng kinh doanh ngày càng ph c t p và bi n đ ng liên t c nhi u Doanh nghi p ph i ch n nh ng đ i th c nh tranh c n h p tác đ cùng phát tri n và t n t i lâu dài, đ ng

th i xác đ nh đ th c nh tranh c n ph i đ ng đ u hay lo i b đ gi m b t các m i đe

do V v trong các chi n l c kinh doanh

Trong th c t , đ có th phân tích các ho t đ ng c nh tranh trên th tr ng, vi c thu th p

và phân tích đ i th c nh tranh đ c th c hi n theo các b c sau đây:

B c 1: Nh n di n, phân lo i, đánh giá và li t kê các đ i th c nh tranh thep khu v c th

tr ng

i th c nh tranh trên th tr ng r t đa d ng và ph c t p, vi c nh n di n và phân lo i

nh m xác đ nh rõ nh ng Doanh nghi p, nh ng nhãn hi u, nh ng s n ph m ho c d ch v nào đ i

th c nh tranh t ng ng v i doanh nghi p và s n ph m c a doanh nghi p m t cách c th ; đ ng

th i, xác đ nh đ c v trí c a t ng đ i th hay t ng nhóm đ i th theo khu v c th tr ng

B c 2: Thu th p và đánh giá nh ng thông tin v đ i th c nh tranh

có th hi u bi t c th v t ng đ i t ng c nh tranh, doanh nghi p c n thu th p th ng xuyên nh ng d li u nh :

- Các ngu n l c: Nhân l c, v n kinh doanh, máy móc thi t b , c s v t ch t khác, h

th ng thông tin qu n tr , V v

- Tri t lý doanh nghi p, nhi m v và các m c tiêu lâu dài

- Các chi n l c, m c kinh doanh hi n t i và xu h ng Trong đó, các chi n l c marketing và các ch ng trình hành đ ng liên quan đ n vi c phát tri n th tr ng m i, phát tri n

s n ph m m i, m ng l i phân ph i, các ch ng trình xúc ti n bán hàng, v.v là nh ng thông tin

vô cùng quan tr ng v đ i th c nh tranh

- Các chi ti t kinh t - k thu t c b n đ t đ c trong t ng th i k

- Th ph n các nhãn hi u hàng hoá c a đ i th c nh tranh theo khu v c th tr ng

- Giá tr v n hoá t ch c c a đ i th c nh tranh

- Danh ti ng c a đ i th c nh tranh

- Kh n ng nghiên c u và phát tri n (R&D) s n ph m m i

- Kh n ng t n công hay phòng th c a đ i th c nh tranh

- Nh ng ph n ng c a đ i th c nh tranh khi b t n công

- Nh ng lý do thành công c a đ i th c nh tranh

C n c nh ng d li u thu th p đ c v đ i th c nh tranh, các nhà qu n tr chi n l c s đánh giá và so sánh đi m m nh, đi m y u c a t ng đ i th t ng ng v i doanh nghi p mình Trong th c t , b t c Doanh nghi p l n, nh trên th tr ng đ u có đi m m nh và đi m y u riêng,

m i đ i th có thái đ và ph n ng khác nhau trong c nh tranh Vì v y, vi c thu th p thông tin

đ y đ và k p th i s giúp Doanh nghi p ch đ ng trong các chi n l c c nh tranh

B c 3: D đoán nh ng ph n ng c a đ i th c nh tranh

M i Doanh nghi p có tri t lý kinh doanh m c tiêu, v n hoá t ch c, các ni m tin, các ngu n l c ti m tàng, v.v khác nhau Trong quá trình c nh tranh khi b t n công các Doanh nghi p c nh tranh v i nhau s có nh ng ph n ng khác nhau Nhà qu n tr c n bi t rõ nh ng ph n

ng có kh n ng x y ra đ chu n b chi n l c c nh tranh thích h p

Nh ng lo i ph n ng ph bi n trong c nh tranh nh :

- Không ph n ng Nh ng đ i th không ph n ng khi b t n công có các lý do khác nhau:

Th Nh t, h tin t ng s trung thành c a khách hàng hi n t i

Th hai, đ i th c nh không đ ngân sách đ ph n ng

Th ba, đ i th không có thông tin nên không th ph n ng k p th i

- L a ch n cu c t n công đ ph n ng

M t s đ i th c nh tranh khác trên th tr ng th ng l a ch n lo i cu c t n công đ ph n

ng, h s ph n ng m nh n u cu c t n công t ra nguy hi m, có th làm cho Doanh nghi p gi m doanh s và th ph n nhanh chóng, ch ng h n, các đ t gi m giá, các ch ng trình phát tri n s n

ph m m i V v Còn các ch ng trình khuy n mãi kéo dài các ch ng trình qu ng cáo d i bom

thì h không c n ph n ng vì h tin r ng các cu c t n công này ch nh h ng nh t th i, ít đe do Doanh nghi p ây là ph n ng c a nh ng Doanh nghi p có các ngu n l c h n ch , ho c h

mu n t p trung các ngu n l c vào các chi n l c tr ng tâm đ giành l i th trong c nh tranh trên

t ng phân khúc th tr ng; ch ng h n, t p trung c i ti n liên t c nhãn hi u d n đ u th tr ng

nh m gi v ng th ph n, n l c phát tri n các phân khúc th tr ng h p d n có th thu l i nhu n cao v v

- Ph n ng v i t t c các cu c t n công

Trong tr ng khác, đ i th s ph n ng m nh m đ i v i m i cu c t n công c a các Doanh nghi p khác đ nh n ch n các nguy c có th x y ra trogn quá trình c nh tranh ây là

ph n ng c a các Doanh nghi p có ngu n l c d i dào, có kh n ng ph n ng h u hi u t các

cu c t n công c a đ i ph ng Ch ng h n, P&G không đ cho b t c m t lo i ch t t y r a m i nào c a c a các Doanh nghi p khác xu t hi n trên th tr ng m t cách d dàng Cu c chi n đ u xoay quanh 4Ps nh t là P1 (Product - s n ph m) gi a b t gi t Tide và Ômô trên th tr ng là b ng

ch ng c a lo i ph n ng này

- Không có kh n ng ph n ng

Nhi u Doanh nghi p không có kh n ng ph n ng l i các cu c t n công chính th c ho c không chính th c c a các đ i th c nh tranh trên th tr ng nh t là các cu c t n công c a các Doanh nghi p m nh có ngu n l c d i dào và có nhi u kinh nghi m trên th ng tr ng Lý do không có kh n ng ph n ng c a các đ i th này nh thi u kinh nghi m, k n ng qu n tr c a doanh nghi p c a các nhà qu n tr còn h n ch V.v Lo i ph n ng có th x y ra các Doanh nghi p nh , m i gia nh p th tr ng ho c các Doanh nghi p c a các qu c gia đang phát tri n,

ch a quen v i các cu c c nh tranh kh c li t trên th tr ng

B c 4: L a ch n đ i th c nh tranh đ t n công, né tránh ho c h p tác

Trên th tr ng có nhi u đ i th c nh tranh, m i đ i th có các ngu n l c và các chi n

l c c nh tranh riêng; đ ng th i h có nh ng ph n ng khác nhau khi b t n công Vì v y, khi phân tích đ i th c nh tranh, các nhà qu n tr c n l a ch n đ i th đ có các chi n l c kinh doanh thích h p Trong đó, nhà qu n tr c n li t kê c th các đ i th có th ho c c n ph i t n công ( lo i đ i th “ ch i x u”, th ng xuyên qu y r i th tr ng) đ thu hút khách hàng c a h

nh m phát tri n trên th ph n, các đ i th c n ph i né tránh hay đ phòng vì h có th t n công vào các đi m y u c a Doanh nghi p và các đ i th c n h p tác thông qua các hình th c liên doanh, sát nh p v v đ t o l i th chung trong c nh tranh v i các đ i th khác trên th tr ng trong và ngoài n c

c Khách hàng

Khách hàng là nh ng cá nhân t ch c có nhu c u v s n ph m hay d ch v mà doanh nghi p cung c p M i quan h gi a doanh nghi p v i khách hàng là m i quan h gi a ng i mua

và ng i bán là m i quan h t ng quan th l c Khách hàng là đ i t ng có nh h ng r t m nh trong các chi n l c kinh doanh, quy t đ nh s t n t i và phát tri n lâu dài c a các doanh nghi p Trong n n kinh t th tr ng, khách hàng là m i quan tâm hàng đ u c a các Doanh nghi p, m i

n l c c a doanh nghi p đ u h ng vào khách hàng nh m thu hút s chú ý, kích thích s quan tâm, thúc đ y khách hàng đ n v i s n ph m ho c d ch v c a doanh nghi p Khi nghiên c u môi

tr ng kinh doanh đ ho ch đ nh các chi n l c, thông tin v khách hàng đ c các nhà qu n tr thu th p, phân tích và đánh giá đ u tiên Qua đó, nhà qu n tr có c s l a ch n khách hàng m c

tiêu, phát tri n các chính sách và ch ng trình hành đ ng nh m đáp ng t t các nhu c u, mong

mu n c a khách hàng trong t ng th i k M t khác, hi u bi t khách hàng còn giúp Doanh nghi p không ng ng hoàn thi n t i các ho t đ ng marketing, xây d ng m i quan h lâu dài v i khách hàng hi n t i phát tri n đ c khách hàng m i

Nh ng thông tin c b n c khách hàng mà nhà qu n tr chi n l c c n thu th p bao g m nhi u n i dung tu theo m c tiêu c a vi c nghiên c u và đ c đi m c a khách hàng m c tiêu nhà

qu n tr s ch n thông tin thích h p nh :

- Khách hàng m c tiêu c a Doanh nghi p là ai và h có nh ng đ c đi m gì?

- Quy mô nhu c u hi n t i và ti m n ng

- Khách hàng có mong mu n gì khi mua s n ph m ho c d ch v c a Doanh nghi p ?

- Kh n ng thanh toán hay tình tr ng kinh t c a khách hàng

- Nh ng y u t nh h ng đ n hành vi c a khách hàng và ti n trình quy t đ nh mua

- Khách hàng có đ thông tin v s n ph m hay d ch v c a Doanh nghi p ch a?

- Khách hàng có ph n ng nh th nào đ i v i ho t đ ng marketing c a Doanh nghi p

c a các đ i th c nh tranh ch y u?

- L i th trong th ng l ng c a khách hàng là gì ?

- Nh ng ho t đ ng ch y u c a khách hàng?

- Khách hàng đang mua hàng c a nh ng nhãn c nh tranh nào và t i sao h mua?

- N u khách là các t ch c, h có kh n ng h i nh p v phía sau không?

- Xu h ng mua hàng c a khách hàng

- V.v

Thông tin v khách hàng có th b c l các c h i ho c các nguy c đ i v i m i Doanh nghi p

C n c vào các d li u thu th p đ c, các nhà nghiên c u ti n hành phân tích và đánh giá

nh ng thông tin có nh h ng đ n ho t đ ng c a doanh nghi p và d báo c các xu h ng thay

đ i c a t ng y u t trong t ng lai nh m giúp các nhà qu n tr ch đ ng trong vi c ra quy t đ nh chi n l c liên quan đ n khách hàng m c tiêu

Tóm l i, khách hàng trên th tr ng r t đa d ng, thông tin v khách hàng bi n đ ng

th ng xuyên và nh h ng tr c ti p đ n hi u qu các ho t đ ng c a doanh nghi p Vì v y, các nhà qu n tr chi n l c c n c p nh n thông tin v khách hàng đ có chi n l c kinh doanh thích

h p, x lý k p th i nh ng r c r i có th x y ra m t cách có hi u qu

Khách hàng có th đ c xem nh là 1 s đe do c nh tranh khi h bu c các doanh nghi p

gi m giá ho c có nhu c u ch t l ng cao và d ch v hoàn h o i u này khi n cho chi phí ho t

đ ng t ng thêm t o nguy c v giá c nh tranh

Khách hàng có kh n ng gây áp l c đ i v i nhà cung c p trong các đi u ki n sau:

- Nhi u nhà cung ng có quy mô v a và nh trong ngành cung c p trong khi đó ng i mua là 1 s ít và có qui mô l n

- Khách hàng mua 1 kh i l ng l n Trong hoàn c nh này ng i mua có th s d ng u

th mua c a h nh 1 u th đ m c c cho s gi m giá không h p lý

- Khi khách hàng có nhi u kh n ng ch n l a khác nhau đ i v i s n ph m thay th đa

d ng

- Khi t t c các khách hàng c a doanh nghi p liên k t v i nhau đ đòi h i doanh nghi p

nh ng b -> đây là nguy c l n đ i v i doanh nghi p

- Khi khách hàng có l i th trong chi n l c h i nh p d c ng c chi u ngh a là có th lo

li u t cung ng v t t cho mình v i phí t n th p h n là ph i mua ngoài

Trong nh ng tr ng h p này s t n t i c a ng i bán hoàn toàn ph thu c vào ng i mua

và vì v y ng i mua có th thao túng và ép giá ng i bán

d Nhà cung c p

Các nhà cung c p là nh ng Doanh nghi p , nh ng cá nhân có kh n ng s n xu t và cung

c p các y u t đ u t vào nh : Máy móc thi t b nhà x ng, nguyên v t li u các lo i ph tùng thay th , v n các lo i d ch v lao đ ng, thông tin n ng l ng; ph ng ti n v n chuy nv v cho doanh nghi p S l ng, ch t l ng, ch ng lo i, giá c , các đi u ki n cung c p v v c a các y u t

đ u vào nh h ng tr c ti p đ n nhi m v và m c tiêu kinh doanh, ti n trình ho t đ ng c a các

b ph n, chi phí s n xu t, hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p trong t ng k V v

Có th xem nhà cung c p nh m t nguy c khi h đòi nâng giá ho c gi m ch t l ng s n

ph m cung c p B ng cách đó h làm cho l i nhu n c a công ty s t gi m

Các nhà cung c p có kh n ng gây áp l c cho doanh nghi p trong các tr ng h p sau:

- S l ng nhà cung c p ít

- Tính ch t thay th các y u t đ u vào là khó

- Ngành kinh doanh c a công ty không quan tr ng đ i v i nhà cung c p ho c s l ng mua chi m t tr ng nh trong s n l ng c a nhà cung c p

- Khi ng i mua ph i gánh ch u m t chi phí cao do thay đ i nhà cung c p

- Khi các nhà cung ng đe do h i nh p v phía tr c

Vì v y, thông tin v các nhà cung c p là nh ng d li u c n thi t mà nhà qu n tr chi n

l c c n ph i có và c p nh t th ng xuyên đ đ nh h ng chi n l c kinh doanh lâu dài, đ m b o các quá trình s n xu t kinh doanh c a Doanh nghi p ti n tri n liên t c V.v Tu lo i y u t đ u vào c th nh , thi t b nguyên li u , thông tin, v n, n ng l ng lao đ ng V v nh ng thông tin

ch y u c n thu th p phân tích nh :

- Có bao nhiêu nhà cung c p s n ph m, d ch v trên th tr ng mà Doanh nghi p có th

l a ch n?

- Nhà cung c p nào đang gi th đ c quy n bán trên th tr ng? Doanh nghi p g p

nh ng b t l i nào khi mua hàng c a các nhà cung c p đ c quy n? Xu h ng đ c quy n s còn

ti p t c trong bao lâu

- Quan h cung - c u hay t ng quan v s l ng nhà cung c p so v i s l ng ng i mua trên th tr ng mua hàng nh th nào?

- Nhà cung c p có l i th trong th ng l ng không?

- Kh n ng cung c p lâu dài (quy mô, giá c , đi u ki n cung c p, v v ) ra sao?

- c tr ng s n ph m, doanh nghi p c a t ng nhà cung c p

- Kh n ng đa d ng hoá m t hàng

M i lo i thông tin v nhà cung c p có ý ngh a riêng và nh h ng tích c c hay tiêu c c

đ i v i ho t đ ng c a doanh nghi p Ch ng h n, quan h cung-c u v hàng hoá cung c p cho bi t

u th trong th ng l ng thu c v nhà cung c p hay Doanh nghi p mua hàng, n u s nhà cung

c p ít và s ng i mua nhi u thì u th trong th ng l ng giá c thu c v nhà cung c p và

ng c l i Ho c n u nhà cung c p nguyên li u h i nh p v phía tr c doanh nghi p s có thêm

đ i th c nh tranh v.v Hi u bi t t ng nhà cung c p và có nh ng thông tin đ y đ , k p th i v h s giúp cho doanh nghi p ch n nhà cung c p đáng tin c y, t n d ng các c h i và có bi n pháp thích nghi đ ng n ch n r i ro

tr ng Khi giá c a s n ph m chính t ng thì s khuy n khích xu h ng s d ng s n ph m thay th

và ng c l i Kh n ng l a ch n giá c c a s n ph m thay th càng h p d n thì ng ng ch n trên

đ i v i l i nhu n c a ngành càng v ng ch c h n

nh h ng c a s n ph m thay th đ i v i doanh nghi p:

- S n ph m thay th có u th h n v ch t l ng

- S n ph m thay th có u th h n v giá

gi m s c ép c a s n ph m thay th doanh nghi p c n ph i có các gi i pháp c th nh :

- Ph i luôn chú ý đ n khâu đ u t đ i m i k thu t- công ngh ,

- Có các gi i pháp đ ng b nâng cao ch t l ng s n ph m đ c nh tranh v i các s n ph m thay th

thích h p m t cách hi u qu cho th tín thông th ng khi doanh s còn đang t ng nhanh h n là bù

đ p doanh thu m t đi b ng chính s n ph m đi n t thay th

2.1.2-Phân tích môi tr ng n i b doanh nghi p

Môi tr ng n i b bao g m h th ng các y u t h u hình và vô hình, t n t i trong các quá trình ho t đ ng c a doanh nghi p hay t ch c và nh h ng tr c ti p đ n ti n trình qu n tr chi n

l c M i doanh nghi p có môi tr ng n i b khác nhau, có c đi m m nh l n đi m y u và thay

đ i theo th i gian M t ngu n l c hay m t lo i ho t đ ng chuyên môn nào đó c a doanh nghi p

đ c đánh giá là m nh trong th i đi m này, nh ng n u các thành viên trong t ch c b ng lòng v i

hi n t i, b ng lòng v i thành tích đã có, v.v trong khi các đ i th c nh tranh ph n đ u liên t c thì đi m m nh có th tr thành đi m y u t i th i đi m khác, và doanh nghi p s d dàng m t đi các l i th c nh tranh đã có trên th tr ng

Vì v y, phân tích môi tr ng n i b là nhu c u c n thi t đ i v i m i lo i hình t ch c trong n n kinh t đây là c s giúp doanh nghi p bi t rõ các đi m m nh và các đi m y u c a mình

so v i các đ i th c nh tranh; đ ng th i, giúp nhà qu n tr bi t đ c kh n ng n m b t các c h i

th tr ng trong t ng k Nói khác, phân tích môi tr ng n i b là đ “bi t mình, bi t ng i” qua

đó các nhà qu n tr chi n l c có c s xác đ nh nhi m v , đ xu t các m c tiêu và hình thành các chi n l c thích nghi v i môi tr ng bên trong và bên ngoài t ch c Ngoài ra, khi phân tích và đánh giá tình hình n i b , nh ng ng i tham gia th c hi n có đi u ki n hi u bi t th c tr ng v con

ng i, các ngu n l c h u hình và vô hình, các công vi c c a các đ n v và các b ph n ch c n ng trong t ch c i u này còn làm cho các thành viên, t nhà qu n tr c p cao nh t đ n ng i th a hành hi u rõ vai trò và v trí c a mình trong các quá trình ho t đ ng, hi u rõ m i quan h công tác

gi a các thành viên và gi a các b ph n; t đó, h s n l c ph n đ u đ hoàn thành các công vi c

đ c phân công, tích c c h tr l n nhau trong quá trình ho t đ ng nh m hoàn thành nhi m v và

m c tiêu c a t ch c

VD: Ch ng h n, khi các giám đ c marketing, tài chính, s n xu t, v.v cùng tham gia th o

lu n các v n đ liên quan đ n các đi m m nh, đi m y u trong n i b , h s đánh giá toàn di n h n

nh ng thu n l i và khó kh n c a doanh nghi p, h cùng quan tâm th c hi n nh ng công vi c có liên quan nh m nâng cao hi u qu các ho t đ ng theo th i gian

Ngoài ra, giám sát và phân tích n i b th ng xuyên còn giúp doanh nghi p c i thi n quá trình thông tin liên l c trong t ch c

Trong ti n trình phân tích môi tr ng n i b , nhà qu n tr s li t kê theo th t m t danh

m c các đi m m nh c b n nh t mà doanh nghi p có th phát huy t t đ n m b t các c h i và

ng n ch n hay h n ch các nguy c bên ngoài; đ ng th i, li t kê nh ng đi m y u c t lõi mà doanh nghi p c n ph i gi m b t đ tránh r i ro trong quá trình ho t đ ng

Nh v y, đ có th qu n lý môi tr ng kinh doanh có hi u qu vi c hi u bi t môi tr ng bên ngoài c n nh ng ch a đ nhà qu n tr các doanh nghi p c n n m b t k p th i nh ng thông tin

c t lõi v các ngu n l c k c ngu n l c vô hình và các quá trình ho t đ ng c a các b ph n ch c

n ng trong n i b nh m t n d ng đi m m nh đ khai thác các c h i th tr ng đ ng th i gi m

đi m y u đ tránh các nguy c bên ngoài Vi c phân tích đi m m nh và đi m y u c a môi tr òng

n i b đ c th c hi n thông qua nh ng n i dung c b n sau đây:

1- Phân tích đánh giá các ngu n l c

Ngu n l c c a m t doanh nghi p bao g m: ngu n nhân l c, tài s n v t ch t, các ngu n

l c vô hình ây là nhóm y u t quy t đ nh kh n ng ho t đ ng c a doanh nghi p, quy t đ nh s thành b i trên th tr ng; trong đó ngu n l c quan tr ng nh t là con ng i Trong t ng th i k ,

m i ngu n l c đ u có đi m m nh, đi m y u riêng so v i các đ i th c nh tranh trong ngành do đó nhà qu n tr các c p nh t là nhà qu n tr c p cao luôn luôn ph i có thông tin v các ngu n l c hi n

t i và ti m n ng phân tích và đánh giá ch t ch t n d ng đúng m c các ngu n l c s n có c a mình

nh m t o l i th trong c nh tranh lâu dài

a Ngu n nhân l c

Con ng i là y u t c t lõi trong m i ho t đ ng c a các lo i hình doanh nghi p, quy t

đ nh s thành công hay không c a các doanh nghi p, các t ch c m i qu c gia Trong các doanh nghi p y u t này c c k quan tr ng vì m i quy t đ nh liên quan đ n quá trình qu n tr chi n l c đ u do con ng i quy t đ nh, kh n ng c nh tranh trên th tr ng m nh hay y u, v n hóa t ch c t t hay ch a t t v.v đ u xu t phát t con ng i Vì v y nhân l c là y u t đ u tiên trong các ngu n l c mà các nhà qu n tr c a các doanh nghi p có đ nh h ng kinh doanh lâu dài

c n xem xét, phân tích đ quy t đ nh nhi m v , m c tiêu và nh ng gi i pháp c n th c hi n

VD: mu n phát tri n thêm d ch v m i, m b u c c m i, v.v ho c xác đ nh các m c tiêu

t ng tr ng nhanh nhà qu n tr doanh nghi p c n ph i bi t ch c ch n nh ng kh n ng v nhân l c

hi n t i và m i tuy n d ng có th đáp ng các yêu c u hav không

Nh ng đ i t ng và nh ng v n đ ch y u c n phân tích v ngu n nhân l c bao g m:

* Nhà qu n tr các c p

ây là ngu n nhân l c quan trong có vai trò nh nh ng nh c tr ng trong dàn nh c c a các doanh nghi p trong đó nhà qu n tr c p cao gi vai trò quan tr ng nh t vì m i quy t đ nh m i hành vi k c phong cách và thái đ trong các m i quan h đ i n i, đ i ngo i c a h đ u nh

h ng đ n toàn b doanh nghi p

M c đích c a vi c phân tích nhà qu n tr các c p là xác đ nh kh nàng hi n t i và ti m

n ng c a t ng nhà qu n tr , so sánh ngu n l c này v i các doanh nghi p khác trong ngành nh m

bi t đ c v th c nh tranh hi n t i và tri n v ng c a mình trong m i quan h v i các đ i th trên

th tr ng ây là c s đ chu n b các chi n l c nhân s thích nghi v i nhu c u c a các b

ph n, các c p trong doanh nghi p, c ng nh thích nghi v i các xu h ng phát tri n khoa h c k thu t trong môi tr ng kinh doanh

VD: ch ng h n, đi u ch nh c c u nhân s , đi u ch nh các chính sách s d ng và đãi ng lao đ ng qu n lý, tái đào t o, tuy n d ng đ b sung các v trí qu n lý thi u ho c y u, v.v

Khi phân tích nhà qu n tr các c p, ng i phân tích c n xem xét và đánh giá nh ng khía

c nh c b n sau:

- Các k n ng:

Mu n th c hi n các ch c n ng qu n tr có hi u qu , nhà qu n tr các c p c n có các k

n ng c b n là k n ng k thu t chuyên môn, k n ng nhân s hay k n ng cùng làm vi c v i

ng i khác và k n ng t duy Trong đó, yêu c u v k n ng nhân s gi ng nhau m i c p b c

qu n tr nh ng yêu c u v k n ng t duy và k n ng k thu t chuyên môn có m c đô khác nhau

gi a các c p (nhà qu n tr c p cao c n k n ng t duy nhi u h n các c p d i, nhà qu n tr c p c

s c n k n ng k thu t chuyên môn cao h n các c p trên)

- o đ c ngh nghi p:

Qu n lý là m t ngh nghi p, làm ngh nào ph i có đ o đ c c a ngh đó Vì v y ng i

qu n lý hay các nhà qu n tr c n ph i có các tiêu chu n đ o đ c ngh nghi p

Trong th c t đ o đ c ngh nghi p th hi n qua nh ng khía c nh c b n nh : đ ng c làm

vi c đúng đ n, k lu t t giác, trung th c và th ng th n trong giao ti p t n tâm, có trách nhi m trong m i công vi c và dám ch u trách nhi m v nh ng hành vi mà mình đã th c hi n ho c có liên quan, có thi n chí v i nh ng ng i cùng c ng tác, có tinh th n c u ti n, có lòng bi t n đ i v i

nh ng ng i ho c nh ng t ch c đã giúp đ mình, v.v Ngày nay, đ o đ c ngh nghi p đ c đ cao trong các doanh nghi p có đ nh h ng kinh doanh lâu đài, đây là c s đ hình thành đ o đ c kinh doanh – m t y u t không th thi u đ c trong k nguyên h p tác

- Nh ng k t qu đ t đ c trong quá trình th c hi n các ch c n ng qu n tr và nh ng l i ích mà nhà qu n tr mang l i cho doanh nghi p

Bên c nh vi c đánh giá các tiêu chu n, ng i phân tích c n xác đ nh nh ng k t qu mà nhà qu n tr các c p đ t đ c trong t ng th i k , đ c bi t là nh ng thành tích n i b t đ c m i

ng i công nh n trong quá trình cùng làm vi c v i nh ng ng i khác i u này th hi n đi m

m nh ho c đi m y u c th c a nhà qu n tr các c p trong các ho t đ ng khi so sánh v i nhà qu n

tr các doanh nghi p hay t ch c khác trong ngành Khi phân tích k t qu , ng i nghiên c u c n chú tr ng đánh giá kh n ng th c hi n các ch c n ng qu n tr nh ho ch đ nh, t ch c, đi u hành

và ki m soát các công vi c theo c p b c qu n tr trong t ch c M i ch c n ng có vai trò riêng và

nh h ng đ n hi u qu công vi c c a nhà qu n tr

* Ng i th a hành

T ng t nh phân tích nhà qu n tr các c p, vi c phân tích ng i th a hành c ng c n c vào các k nâng chuyên môn, đ o đ c ngh nghi p và k t qu đ t đ c trong t ng k liên quan

đ n ngh nghi p và các nhi m v , m c tiêu c th trong các k ho ch tác nghi p Phân tích ng i

th a hành do ng i qu n lý tr c ti p th c hi n M c tiêu c a vi c phân tích nh m đánh giá tay ngh , trình đ chuyên môn đ có c s chu n b các l c v nhân s chuyên môn trong các b

ph n ho c/và tri n khai các ch ng trình hành đ ng thích nghi v i kh n ng c a ng i th a hành, v.v trong đó có c k ho ch đào t o và tái đào t o đ ng i th a hành luôn thích nghi v i công

vi c đ c phân công (công vi c hi n t i ho c công vi c m i, yêu c u v k n ng chuyên môn, đ o

đ c ngh nghi p cao h n, v.v )

Nh v y, phân tích ngu n nhân l c th ng xuyên là c s giúp các doanh nghi p, các t

ch c đánh giá k p th i các đi m m nh và đi m y u c a các thành viên trong t ch c so v i yêu

c u v tiêu chu n nhân s trong t ng khâu công vi c và so v i ngu n nhân l c c a đ i th c nh tranh nh m có k ho ch b trí s d ng h p lý ngu n nhân l c hi n có ng th i vi c đánh giá khách quan s giúp doanh nghi p ch đ ng th c hi n vi c đào t o vá tái đào t o cho các thành viên c a doanh nghi p t nhà qu n tr c p cao đ n ng i th a hành nh m b o đ m th c hi n chi n

l c thành công lâu dài và luôn thích nghi v i nh ng y u c u v nâng cao liên t c ch t l ng con

ng i trong n n kinh t hi n nay

b Ngu n l c v t ch t

Ngu n l c v t ch t bao g m nh ng y u t nh : v n s n xu t, nhà x ng máy móc thi t b , nguyên v t li u d tr , thông tin môi tr ng kinh doanh v.v M i doanh nghi p có các đ c tr ng

v các ngu n l c v t ch t riêng, trong đó có c đi m m nh l n đi m y u so v i các đ i th c nh tranh trong ngành

Do đó, vi c phân tích và đánh giá đúng m c các ngu n l c v t ch t là c s quan tr ng giúp nhà qu n tr các doanh nghi p hi u đ c các ngu n l c v t ch t ti m tàng, nh ng h n ch v.v đ có các quy t đ nh qu n tr thích nghi v i th c t nh : khai thác t i đa các ngu n v n b ng

ti n và ngu n v n c s v t ch t hi n có, l a ch n và huy đ ng các ngu n v n bên ngoài khi th t

s có nhu c u, ch n đ i t ng c n h p tác nh m t ng qui mô ngu n l c v t ch t, th c hi n d tr

m t t l c n thi t đ đ m b o kh n ng đ ng đ u (phòng th ho c t n công) v i các đ i th c nh tranh trên th tr ng trong và ngoài n c.v.v

Trong th c t nhà qu n tr th c hi n vi c phân tích các ngu n l c thông qua nh ng ho t

đ ng ch y u nh :

Th nh t: Phân lo i ngu n l c v t ch t hi n có c a doanh nghi p: các ngu n v n b ng

ti n, máy móc thi t b , nhà x ng, kho tàng, đ t đai, v t t d tr

Th hai: Xác đ nh qui mô c c u, ch t l ng và các đ c tr ng c a t ng ngu n l c v t

ch t

Th ba: ánh giá kh n ng đáp ng nhu c u th c t c a t ng ngu n l c trong các ch ng trình hành đ ng c a các b ph n trong n i b doanh nghi p t ng k

Th t : ánh giá và xác đ nh các đi m m nh, đi m y u v t ng ngu n l c v t ch t so v i

nh ng đ i th c nh tranh ch y u trong ngành và trên th tr ng theo khu v c đ a lý

Tu theo lo i ngu n l c, vi c phân tích này c n ti n hành th ng xuyên đ nh k ho c đ t

xu t đ ph c v nhu c u ra quy t đ nh c a các nhà qu n tr có tiên quan Ch ng h n nhà qu n tr marketing c n hình thành ho c đi u ch nh các chi n l c c nh tranh luôn ph i có ngu n l c thông tin v khách hàng, đ i th c nh tranh trên th tr ng; nhà quan tr tài chính c n có th ng xuyên

nh ng thông tin v qui mô nhu c u t ng k đ i v i các lo i v n c đ nh, v n l u đ ng các b

ph n trong n i b doanh nghi p và các ngu n v n b ng ti n ho c b ng hi n v t, các ngu n v n tín

d ng, v.v có kh n ng huy đ ng đ đáp ng nhu c u trong các quá trình ho t đ ng, các d án, v.v ; Ho c hàng n m, nhà qu n tr các doanh nghi p c n đánh giá các ngu n l c đ chu n b các

ch ng trình hành đ ng trong n m sau v.v

c Các ngu n l c vô hình

Ngoài các ngu n l c trên, m i doanh nghi p ho c t ch c còn có các ngu n l c khác mà con ng i ch nh n di n đ c qua tri giác, đó là các ngu n l c vô hình Ngu n l c này có th là thành qu chung c a các thành viên trong t ch c ho c m t cá nhân c th và nh h ng đ n các quá trình ho t đ ng Ngu n l c vô hình th hi n qua nhi u y u t và nhà qu n tr các c p c n có

đ y đ nh ng ki n th c c b n m i có th nh n th c rõ s hi n di n và bi t đ c t m quan tr ng

c a ngu n l c này Chúng bao g m nhi u y u t tiêu bi u nh :

1- T t ng ch đ o trong tri t lý kinh doanh

2- Chi n l c và chính sách kinh doanh thích nghi v i môi tr ng

3-C c u t ch c h u hi u

4-Uy tín trong lãnh đ o c a nhà qu n tr các c p

5- Uy tín doanh nghi p trong quá trình phát tri n

Tu theo ti m l c s n có, quy mô và giá tr nh ng ngu n l c này c a m i doanh nghi p có

s khác nhau và thay đ i theo th i gian N u không nh n di n và đánh giá đúng m c các ngu n

l c vô hình, nhà qu n tr các doanh nghi p d đánh m t các l i th s n có c a mình trong quá trình s n xu t kinh doanh

Trong th c t có nhi u doanh nghi p ch a nh n rõ t m quan tr ng c a các ngu n l c vô hình s n có, v a ch a bi t t n d ng, v a xem th ng ho c lãng phí, đ ng th i còn ti p thêm s c

m nh c a đ i th c nh tranh b ng vi c bán đi ngu n l c vô hình c a mình cho đ i th v i giá r

có th thành công lâu dài trên th tr ng trong và ngoài n c, nhà qu n tr các doanh nghi p c n th y rõ t m quan tr ng c a ngu n l c vô hình trong quá trình qu n tr chi n l c nh n

di n và đánh giá đúng m c các ngu n l c vô hình nh n vi n và đánh giá đúng m c các ngu n l c

vô hình s n có, bi t đ c nh ng ngu n l c vô hình ch a có đ n l c xây d ng và phát tri n chúng trong t ng.lai

Vi c phân tích các ngu n l c vô hình ti n hành qua các b c nh :

B c 1: Nh n di n và phân lo i các ngu n l c vô hình c a doanh nghi p

Nhà qu n tr c n đ t ra nh ng câu h i và t tr l i đ bi t rõ doanh nghi p hay t ch c đang có nh ng ngu n l c vô hình nào đ đánh giá và so sánh v i các đ i th c nh tranh

B c 2- So sánh và đánh giá các ngu n l c vô hình v i các đ i th c nh tranh

Sau khi tr l i các câu h i, nhà qu n tr có th li t kê đ c m t danh sách ngu n l c vô hình hi n có theo th t , so sánh v i các đ i th c nh tranh ch y u và đánh giá đi m m nh, đi m

y u theo h th ng thang b c trên m t b ng t ng h p Tùy theo th c t ng i phân tích sê hình thành h th ng thang đi m đánh giá t +ho c-1 đ n +ho c -5 đ xác đ nh các m c đ m nh hay

y u v i t ng đ i th c nh tranh, th t này có th thay đ i theo th i gian do kh n ng phát tri n hay suy gi m c a m i doanh nghi p

B c 3 - Xác đ nh nh ng ngu n l c vô hình c n xây d ng và phát tri n

Trong th c t m t doanh nghi p có ngu n l c vô hình này nh ng có th thi u ngu n l c

vô hình khác ho c ngu n l c vô hình này m nh nh ng ngu n l c vô hình kia còn y u so v i các công ty c nh tranh v.v Vì v y khi phân tích và đánh giá các ngu n l c vô hình c a doanh nghi p, nhà qu n tr c n nh n di n nh ng v n đ liên quan, xác đ nh rõ các nguyên nhân h n ch

v ngu n l c này và đ xu t các bi n pháp xây d ng và phát tri n trong t ng lai

Tóm l i, các ngu n l c c a m i doanh nghi p r t đa d ng Tu theo đ c đi m, ho t đ ng, quy mô, c c u, đ c tr ng c a các ngu n l c này trong các doanh nghi p có s khác nhau Vi c phân tích so sánh và đánh giá đúng m c các ngu n l c hi n t i và ti m n ng trong t ng k s giúp nhà qu n tr doanh nghi p th y rõ s ti n b c a mình trong quá trình phát tri n ng th i, nh n

di n đ c m i t ng quan m nh y u v các ngu n l c v i các đ i th c nh tranh nh m có c s

đ a ra các chi n l c c nh tranh h u li u, quy t đ nh n m b t các c h i ho c ng n ch n h n ch các nguy c trong môi tr ng kinh doanh k p th i

v i nhau Ngày nay, vai trò c a các b ph n ch c n ng r t quan tr ng, nh ng ch c n ng ch y u

đ u có các chi n l c ho t đ ng c th nh : chi n t c marketing chi n l c phát tri n ngu n nhân l c, chi n l c huy đ ng và s d ng v n đ u t , chi n l c mua hàng, chi n l c phát tri n công ngh m i Vì v y, vi c phân tích th ng xuyên, đ nh k ho c đ t xu t ho t đ ng c a các b

ph n ch c n ng r t quan tr ng, giúp nhà qu n tr giám sát nh ng di n bi n c a môi tr ng n i b trong m i quan hê t ng tác v i môi tr ng bên ngoài nh m có c s b sung, chân ch nh nh ng

l ch l c k p th i ng th i nh n di n đ c các đi m m nh và đi m y u trong t ng l nh v c so

v i các đ i th c nh tranh nh m có các chi n l c c nh tranh và các chính sách ho t đ ng thích nghi v i môi tr ng kinh doanh

Marketing là h th ng các ho t đ ng liên quan đ n quá trình nghiên c u, d báo, xác đ nh các nhu c u và mong mu n c a khách hàng m c tiêu và đáp ng t t các nhu c u đó b ng h n h p marketing (marketing mix) h n h n các đ i th c nh tranh trong t ng th i k , t i m i khu v c th

tr ng

Nh ng ho t đ ng Marketing c b n trong doanh nghi p g m:

- Nghiên c u môi tr ng marketing đ nh n di n các c h i th tr ng, phân khúc th

- Nh ng d c tr ng c a s n ph m c a doanh nghi p so v i s n ph m c nh tranh

- Nh ng s n ph m hi n t i đang giai đo n nào trong chu k đ i s ng s n ph m

- Các chính sách giá c s n ph m hi n t i c a doanh nghi p dành cho các đ i t ng khách hàng

- Các kênh bán hàng các khu v c th tr ng, các chính sách và ch ng trình phát tri n

m ng l i bán hàng các khu v c

-Các ch ng trình xúc ti n bán hàng: các ch ng trình qu ng cáo, các ch ng trình khuy n mãi, các ho t đ ng truy n thông và các ho t đ ng chào hàng

-Các đ ch v sau bán hàng cùa doanh nghi p

K t qu th c hi n các ho t đ ng marketing theo khu v c th tr ng và d báo nh ng di n

bi n trong t ng lai

- Doanh s , th ph n c a t ng nhãn hi u và xu h ng bi n đ ng theo khu v c th tr ng

- M c đ hài lòng c a khách hàng đ i v i các nhãn hi u hàng hóa c a doanh nghi p

đ i th c nh tranh các khu v c cho công ty (t ng công ty)

-M c đ n đ nh c a khách hàng hi n t i và kh n ng phát tri n khách hàng m i theo th i gian

-

Tóm l i các nhà qu n tr doanh nghi p luôn ph i đánh giá các ho t đ ng Marketing vì chúng g n li n v i các chi nl c c nh tranh trên th tr ng, quy t đ nh s t n t i lâu dài hay không c a m i doanh nghi p

Qu n tr nhân s là các ho t đ ng liên quan đ n vi c tuy n m , hu n luy n, s d ng, đãi

ng , đánh giá và khuy n khích lòng trung thành c a ng i lao đ ng đ i v i t ch c Trong b i

c nh c nh tranh ngay càng kh c li t, qu n tr nhân s có vai trò r t quan tr ng đ i v i quá trình

qu n tr các chi n l c c a doanh nghi p, quy t đ nh s thành b i c a t ch c ch ng h n, nhu tuy n d ng l c l ng lao d ng mà không c n c vào qui mô nhu c u th c t và các tiêu chu n c

th theo ch c danh công vi c thì doanh nghi p khó có th th c hi n có hi u qu các ho t đ ng;

ho c n u không có chính sách s dung và đãi ng ng i lao đ ng th a đáng thì công ty không th thu hút và gi đ c lao đ ng gi i lâu dài, v.v

M t khác, qu n tr nhân s h u hi u còn góp ph n phát tri n các giá tr v n hóa t ch c tích c c, t o ra đ ng c thúc đ y s nhi t tình sáng t o c a các thành viên trong t ch c

phân tích và đánh giá ho t đ ng c a b ph n nhân s , nhà qu n tr c n thu th p nh ng thông tin c b n sau đây:

1- Quy mô và c c u nhân s hi n t i có phù h p nhu c u c a các khâu công vi c hay không? (Nhân l c qu n lý và nhân l c th a hành)

2- Kh n ng hoàn thành công vi c c a các thành viên trong t ch c nh th nào ? N ng

su t lao đ ng? Kh n ng thích nghi v i các công ngh m i ho c c c u t ch c m i v.v

3- Các chính sách tuy n m , hu n luy n có ph c v t t nhu c u s d ng hay không ? 4- Ngu n nhân l c hi n t i có đ c b trí và s d ng h p lý ch a?

5- Chính sách ti n l ng, ti n th ng, th ng ti n, h c hành.v.v có thu hút và gi đ c lao đ ng gi i không?

6- Kh n ng khai thác và phát huy sáng ki n ngu n nhân l c nh th nào?

7- Vi c đánh giá ng i lao đ ng có đ c ti n hành th ng xuyên và khách quan không? 8- Ng i lao đ ng có yên tâm làm vi c lâu dài v i t ch c không ?

9- T l lao đ ng di chuy n hàng n m m c đ nào?

10- M i quan h gi a nhà qu n tr các c p v i ng i th a hành ra sao?

11- Tri nv ng v qu n tr nhân s trong t ng lai nh

- C c u lao đ ng mà t ch c c n tuy n d ng thêm trong k k ho ch s p t i là gì?

- Ngu n cung ng lao đ ng nào là t t nh t?

- C c u nhân viên có c n đi u ch nh đ thích nghi v i nhu c u công vi c không?

- Trình đ chuyên môn bình quân c a nhân viên c n nâng cao đ n m c đ nào? Kh n ng

t ng n ng su t lao đ ng? Kh n ng phát huy sáng ki n m i trong l c l ng lao đ ng tr ?

-v.v

C n c vào nh ng thông tin v các ho t đ ng qu n tr nhân s nhà qu n tr phân tíchvà đánh giá s ti n b theo th i gian và nh ng đi m m nh đi m y u so v i các công ty c nh tranh trong t ng k ây là c s giúp nhà qu n tr chu n b các chi n l c, chính sách và các ch ng trình hành đ ng trong qu n tr nhân s giai đo n sau có hi u qu cao h n

Ngày nay, v i s phát tri n nhanh chóng các lo i hình doanh nghi p trong n n kinh t , s

c nh tranh ngày càng gay g t, y u t con ng i d n d n đ c coi tr ng, hi u qu qu n tr nhân s ngày càng nâng cao Tuy có nhi u chuy n bi n tích c c trong qu n tr nhân s , nh ng hi n nay nhi u nhà qu n tr c a nhi u doanh nghi p trong n c v n còn qu n lý con ng i theo t duy c ,

kh n ng nh n th c phát tri n ch m h n so v i t c đ phát tri n khoa h c k thu t và đi u này

d n đ n kh n ng thu hút lao đ ng gi i c a nhi u doanh nghi p Vi t Nam còn h n ch

Ch c n ng tài chính k toán liên quan đ n nh ng ho t đ ng huy đ ng và s d ng các ngu n l c v t ch t c a doanh nghi p trong t ng k , th c hi n h ch toán kinh t trong t t c các khâu công vi c trong quá trình ho t đ ng Ch c n ng tài chính k toán g n li n v i ho t đ ng c a các b ph n ch c n ng khác, quy t đ nh tính kh thi, tính hi u qu c a nhi u chi n l c và chính sách khác c a doanh nghi p

Ch ng h n, b ph n marketing chu n b các ch ng trình phát tri n th tr ng, phát tri n

s n ph m m i, v.v N u không có ngu n v n đ u t k p th i đ y đ thì các ch ng trình trên khó

th c hi n đ c

Nh v y ngoài y u t con ng i y u t tài chính đóng vai trò quan tr ng k ti p trong các quá trình ho t đ ng c a doanh nghi p ng th i, vi c h ch toán k toán ch t ch s giúp t ch c

ki m tra th ng xuyên các k t qu đ t đ c, b o đ m hoàn thành các ch tiêu kinh t trong t ng

- Chi phí huy đ ng v n t các ngu n ra sao?

- Các ngu n v n phân b cho các đ n v kinh doanh, các b ph n chuyên môn có h p lý không?

d Phân tích ho t đ ng c a b ph n nghiên c u và phát tri n

Nghiên c u và phát tri n (Research and Development-R&D) đóng vai trò quan tr ng trong vi c phát hi n và ng d ng nh ng công ngh m i k p th i đ t o l i th c nh tranh trên th

tr ng nh : phát tri n s n ph m m i tr c đ i th c nh tranh, nâng cao ch t l ng s n ph m, c i

ti n qui trình s n xu t đ gi m chi phí, Ho t đ ng này có s khác nhau gi a các doanh nghi p,

gi a các ngành đ ng th i ph thu c vào nhiêu y u t nh : đ c tr ng s n ph m, ngu n nhân l c, ngu n v n t t có, s tr giúp c a chính ph

Các doanh nghi p theo đu i chi n l c phát tri n s n ph m m i r t quan tâm đ n ho t

đ ng nghiên c u và phát tri n, h còn h p tácv i các c quan nghiên c u nh các tr ng đ i h c v.v đ đ a các công trình nghiên c u m i vào cu c s ng

phân tích tích đánh giá ho t đ ng nghiên c u và phát tri n c a doanh nghi p, các nhà

qu n tr c n xem xét th ng xuyên nh ng thông tin c b n sau đây

1- Nhi m v và m c tiêu nghiên c u & phát tri n c a doanh nghi p là gì? Có Phù h p v i môi tr ng kinh doanh theo khu v c th tr ng không?

2 Nh ng hình th c nghiên c u và phát tri n hi n t i c a doanh nghi p là gì? T nghiên

c u và phát tri n hay thuê ngoài? Hay k t h p c hai hình th c?

3- M i quan h gi a chi phí nghiên c u và phát tri n s n ph m m i v i doanh s bán hàng trong t ng k ?

4- Nh ng s n ph m m i (m i c i ti n, m i hoàn toàn, m i mô ph ng) d đ nh s n xu t trong th i gian t i là gì? Chúng có nh ng đ c tr ng n i b t nào so v i s n ph m c nh tranh?

5- Nh ng thi t b m i nào đang s d ng trong doanh nghi p? Chúng có làm gi m chi phí

s n xu t cho doanh nghi p không?

6- M i quan h gi a chi phí đ u t thi t b m i v i k t qu đ t đ c trong t ng k nh th nào?

7- Chu k đ i m i công ngh là bao lâu?

8- Ngu n nhân l c có thích nghi v i công ngh m i không ?

9- Kh n ng phát tri n s n ph m m i c a doanh nghi p trong th i gian t il

10- Nh ng đ c tr ng n i b t trong nghiên c u & phát tri n c a doanh nghi p là gì?

Tùy theo tình hu ng.các nhà qu n tr thu th p và phân tích thông tin này đ đánh giá kh

n ng R&D c a doanh nghi p hi n t i và ti m n ng ây là c s đ quy t đ nh các chi n l c

c nh tranh nh : chi n l c khác bi t hoá s n ph m, chi n l c chi phí th pv.v

S n xu t và tác nghi p bao g m t t c các ho t đ ng bi n đ i các y u t đ u vào thành các

y u t đ u ra t ng công đo n trong các quá trình ho t đ ng c a doanh nghi p Ch c n ng nàv

g n li n v i công vi c c a ng i th a hành t t c các b ph n trong doanh nghi p, t b ph n

s n xu t đ n các khâu công vi c b ph n hành chính và các b ph n ch c n ng chuyên môn

Nh ng ho t đ ng này t o ra các s n ph m hay d ch v cung c p cho khách hàng bên trong và bên ngoài doanh nghi p S l ng và ch t l ng s n ph m hay d ch v , m c đ hài lòng c a khách hàng, chi phí ho t đ ng v.v là nh ng y u t đánh giá hi u qu c a ho t đ ng s n xu t tác nghi p Tùy theo nhu c u th c t vi c phân tích ch c n ng này s đ c ti n hành th ng xuyên,

đ nh k ho c đ t xu t

Nh ng thông tin n i b tiêu bi u c n thu th p đ phân tích và đánh giá ho t đ ng s n xu t/ tác nghi p nh :

- Các lo i quy trình s n xu t và ho t đ ng trong doanh nghi p

- Nh ng công ngh đ c l a ch n đ s d ng trong t ng quy trình ho t đ ng

- M c d tr nguyên v t li u

- Qui mô và th i gian s n xu t s n ph m hay th c hi n các d ch v

- Kh n ng h p nh t các quy trình trong ti n trình ho t đ ng nh : Cung c p các y u t đ u vào, s n xu t và phân ph i đ n tay ng i tiêu dùng

- Kh n ng phân tán các quy trình theo khu v c đ a lý và th c hi n công vi c chuyên môn hoá các b ph n, các chi ti t nh m ti t ki m chi phí

Trong các doanh nghi p cung ng d ch v nói chung và Doanh nghi p Vi n thông nói riêng, ho t đ ng s n xu t tác nghi p th ng chi m t l l n nh t trong t ng s các ho t đ ng trong các ti n trình và có m i quan h ch t ch v i h u h t các ho t đ ng khác nh : Nghiên c u & phát tri n, nhân s , marketing, y.y Ph n l n chi phí đ u t ch y u đ t o ra s n ph m, d ch v n m trong quá trình s n xu t hay cung ng d ch v , vì v y ho t đ ng s n xu t, cung ng d ch v có giá

tr l n và quy t đ nh kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p trên th ng tr ng

Do đó đ i v i các doanh nghi p mu n đ ng v ng lâu dài trên th tr ng c n ph i nh n

di n các đi m m nh, y u c a mình th ng xuyên và n l c c i ti n liên t c các khâu trong quá trình ho t đ ng s n xu t tác nghi p c a mình nh m t o ra s n ph m có ch t l ng cao, phù h p

v i mong mu n c a khách hàng theo khu v c đ a lý v i m c giá c h p lý, nh t là trong b i c nh kinh t Vi t Nam ph i h i nh p v i kinh t khu v c và toàn c u

Trong n n kinh t th tr ng thông tin môi tr ng kinh doanh là c s quan tr ng đ ra các quy t đ nh quán tr C c u d li u v thông tin môi tr ng mà doanh nghi p thu th p và tích

l y đ c xem là m t lo i tài s n, m t ngu n l c có giá tr và so sánh đ c v i các đ i th c nh tranh ây là ngu n l c có kh n ng giúp công ty nâng cao ch t l ng các quy t đ nh qu n tr và

nh h ng đ n kh n ng c nh tranh trên th tr ng Th t v y m t h th ng thông tin h u hi u s cho phép các doanh nghi p có nh ng kh n ng đ c bi t trong vi c h tr các b ph n khác hình thành, t ch c, th c hi n và ki m tra các chi n l c c a công ty m i th i đi m trên t t c các khu v c th tr ng

ch ng h n h th ng thông tin cung c p các d li u v nh ng ph n ng c a khách hàng đ i

v i h n h p Marketing s giúp công ty có bi n pháp đáp ng k p th i và t t nh t các nhu c u và mong mu n c a khách hàng trong vi c cung c p các s n ph m và d ch v c a mình

H th ng thông tin có nhi m v thu th p, phân lo i, phân tích, đánh giá, cung c p k p th i các các d li u có giá tr v các y u t bên trong và bên ngoài cho các nhà qu n tr c p cao, nhà

qu n tr các b ph n liên quan và tích lu chúng theo th i gian Các đ li u c a h th ng thông tin

th hi n các đi m m nh và các đi m y u c a công ty so v i các đ i th c nh tranh ch y u trên th

tr ng ng th i th hi n các c h i mà công ty có th n m b t theo th t và nh ng nguy c

c n phái ng n ch n ho c h n ch trong quá trình ho i đ ng N u không có h th ng thông tin công

ty không th thu th p đ y đ nh ng d li u c n thi t v các di n bi n c a môi tr ng kinh doanh

k p th i và nh v y s g p khó kh n trong vi c ph n ng v i môi tr ng H thông thông tin h u

hi u là c s giúp các nhà quán tr bi t rõ công ty đang đâu, đang đ ng đ u v i nh ng v n đ

gì trong hi n t i và t ng lai và bi t rõ mình nên ph n ng nh th nào v i môi tr ng kinh doanh

m t cách có hi u qu

Mu n có h th ng thông tin h u hi u nh m nâng cao kh n ng c nh tranh trên th tr ng các nhà qu n tr c n th ng xuyên phân tích và đánh giá ho t đ ng c a h th ng này thông qua

vi c đánh giá các y u t c b n sau

- H th ng thông tin c a công ty có đ y đ các b ph n phù h p nhu c u thu th p thông tin môi tr ng không ?

- Ngu n cung c p thông tin cho h th ng này có đáng tin c y không ?

- Công ty s d ng nh ng ph ng ti n nào đ thu th p thông tin môi tr ng kinh doanh?

Ph ng ti n có v t tr i các đ i th c nh tranh không?

- Nh ng tính ch t n i b t c a h th ng thông tin c a công ty so v i các đ i th c nh tranh

là gì?

- Nh ng y u kém c a h th ng thông tin so v i đ i th c nh tranh?

- Kh n ng m r ng h th ng thông tin c a công ty trong t ng lai là gì?

- Kh n ng d báo các di n bi n v các y u t môi tr ng c a h th ng thông tin?

- Giá tr c a thông tin trong ngân hàng d li u c a công ty so v i các đ i th c nh tranh?

- M c đ hi n đ i hoá c a h th ng thông tin?

…

Khoa h c và k thu t càng phát tri n, nhu c u v thông tin môi tr ng càng gia t ng và

ph ng tin h tr đ đáp ng nhu c u này càng đa d ng (máy vi tính và các lo i công ngh thông tin khác Vì v y, h u h t các công ty thành công trên th gi i đ u t r t nhi u chi phí đ hình thành và phát tri n h th ng thông tin c a mình nh m ch đ ng trong các quy t đ nh qu n tr M c

dù ho t đ ng tình báo kinh t đ c xem là vi ph m đ o đ c kinh doanh, nh ng h u h t các công

ty hàng đ u th gi i đ u s d ng ph ng ti n này đ thu th p thông tin v các đ i th c nh tranh

ch y u c a mình c bi t, khi các công ty đa qu c gia quy t đ nh tham gia th tr ng qu c gia nào, h đ u thu th p đ y đ nh ng thông tin c n thi t v môi tr ng kinh doanh n i đó, đây là

y u t quan tr ng giúp h thành công d dàng trên th tr ng m i Trong nhi u tr ng h p, nh

có h th ng thông tin nên nhi u công ty đa qu c gia thu tóm các đ i th c nh tranh nh các

qu c đ a ph ng ch trong m t th i gian ng n b ng các chi n l c liên doanh và h phát tri n th

ph n nhãn hi u các lo i s n ph m c a mình m t cách nhanh chóng Nh v y, mu n đ ng v ng lâu dài trên th tr ng trong và ngoài n c, bên c nh vi c nâng cao kh n ng c nh tranh t các ngu n l c khác t t c các lo i hình doanh nghi p c a n c ta c n phái có h th ng thông tin đ y

đ đ đám b o kh n ng bi t mình, bi t ng i trong t t c các l nh v c có liên quan trong quá trình qu n tr chi n l c

2.2- T O L P H TH NG THÔNG TIN PH C V CHO PHÂN TÍCH

ra các quy t đ nh, các nhà qu n tr không th thi u thông tin Tính ch t đ y đ hay không đ y đ , chính xác hay không chính xác, k p th i hay không k p th i c a vi c cung c p thông tin có nh h ng r t l n đ n ch t l ng c a các quy t đ nh qu n tr

38

2.2.1 Khái ni m h th ng thông tin qu n lý

H th ng thông tin qu n lý là t p h p các quy t c, k n ng và ph ng pháp đ c mô t rõ ràng nh đó mà con ng i và thi t b th c hi n vi c thu th p và phân tích d li u nh m t o các thông tin c n thi t cho các nhà so n th o quy t đ nh

2.2.2 Ý ngh a c a vi c t o l p h th ng thông tin qu n lý

-Thông qua đó doanh nghi p thu th p đ y đ , k p th i nh ng thông tin v các di n bi n

c a các y u t thu c môi tr ng bên ngoài (môi tr ng v mô, môi tr ng vi mô), nh n di n và đánh giá đ c m c đ tác đ ng c a các c h i và nguy c trong môi tr ng này ây là c s quan tr ng đ các nhà qu n tr chi n l c phát tri n các chi n l c khai thác và phát tri n các c

h i th tr ng m i, ng n ch n và gi m b t các r i ro trong kinh doanh

- Doanh nghi p luôn thích nghi v i môi tr ng kinh doanh t t c các khu v c đ a lý Trong th c t , môi tr ng di n bi n khá ph c t p và thay đ i nhanh, m t quy t đ nh qu n tr phù

h p th i đi m này nh ng có th không còn phù h p giai đo n sau Vì v y, h th ng thông tin

qu n lý s giúp cho các nhà qu n tr có thông tin đ đi u ch nh ho c b sung các quy t đ nh k p

th i

- Các doanh nghi p có th ch đ ng hình thành các chi n l c t n công hay tác đ ng

ng c vào các y u t c a môi tr ng đ t o ra các c h i hay gi m b t r i ro cho doanh nghi p

ng th i, ch đ ng qu n lý môi tr ng n i b M t khác, doanh nghi p có th ch đ ng gi m

đi m y u trong n i b , ng n ch n các cu c t n công c a các đ i th c nh tranh, gi v ng th ph n trên th tr ng…

- Qu n lý thông tin là chi c c u n i gi a môi tr ng kinh doanh v i công vi c qu n tr chi n l c Chi c c u này cung c p các d li u đ u vào, giúp các nhà qu n tr có c s khoa h c

đ ra các quy t đ nh h u hi u trong quá trình qu n tr chi n l c kinh doanh nói riêng và th c

hi n t t các ch c n ng qu n tr nói chung

2.2.3- Mô hình h th ng thông tin qu n lý

Xác đ nh nhu c u thông tin

Xác đ nh các ngu n thông tin

D báo di n bi n môi tr ng kinh doanh

L p b ng t ng h p môi tr ng kinh doanh

Phân tích m t m nh, y u, c h i và nguy c

Thu th p và x lý thông tin