Giao an ca nam 3 v6

Kiến thức: - Sơ giản về hoạt động truyền đạt, tiếp nhận tư tưởng, t/cảm bằng phương tiện ngụn từ: giao tiếp, văn bản, phương thức biểu đạt, kiểu văn bản.. Kĩ năng: * Kĩ năng bài dạy: -

Tiết 4:

GIAO TIẾP, VĂN BẢN VÀ PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT

I MỤC TIấU:

1 Kiến thức:

- Sơ giản về hoạt động truyền đạt, tiếp nhận tư tưởng, t/cảm bằng phương tiện ngụn từ: giao tiếp, văn bản, phương thức biểu đạt, kiểu văn bản

- Sự chi phối của m/ đớch g/ tiếp trong việc lựa chọn p/thức b/đạt để tạo lập văn bản

- Cỏc kiểu văn bản tự sự, miờu tả, biểu cảm, lập luận, thuyết minh và hành chớnh cụng vụ

2 Kĩ năng:

* Kĩ năng bài dạy:

- Bước đầu nhận biết về việc lựa chọn p/thức biểu đạt phự hợp với mục đớch giao tiếp

- Nhận ra kiểu văn bản ở một văn bản cho trước căn cứ vào p/ thức biểu đạt

- Nhận ra t/dụng của việc lựa chọn p/ thức biểu đạt ở một đoạn văn bản cụ thể

* Kĩ năng sống: - Giao tiếp, ứng xử: biết cỏc phương thức biểu đạt và việc sử dụng văn bản

theo những phương thức biểu đạt khỏc nhau để phự hợp với mục đớch giao tiếp

- Tự nhận thức được tầm quan trọng của giao tiếp bằng văn bản và hiệu quả giao tiếp của cỏc phương thức biểu đạt

3 Thỏi độ: Tớch cực học tập, mục đớch giao tiếp tốt

II CHUẨN BỊ:

- Giỏo viờn: Giỏo ỏn, bảng phụ

- Học sinh: Chuẩn bị bài theo y/c sgk

III PHƯƠNG PHÁP/KĨ THUẬT DẠY HỌC:

- Phõn tớch cỏc tỡnh huống mẫu để hiểu vai trũ và cỏc tỏc động chi phối của cỏc phương thức biểu đạt tới hiệu quả giao tiếp

- Thực hành cú hướng dẫn: nhận ra phương thức biểu đạt và mục đớch giao tiếp của cỏc loại văn bản

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1 Ổn định tổ chức (1’)

2 Kiểm tra bài cũ: (2) Kiểm tra phần chuẩn bị của học sinh

3 Bài mới: Gới thiệu bài (1’)

Cỏc em đó được tiếp xỳc với một số văn bản ở tiết 1 và 2 Vậy văn bản là gỡ? Được sử dụng với mục đớch giao tiếp như thế nào? Tiết học này sẽ giỳp cỏc em giải đỏp những thắc mắc đú

Hoạt động của gv và hs Nội dung cần đạt

Hoạt động 1: (10’)

-PP vấn đáp, qui nạp KT động não.

NL:Trỡnh bày, giao tiếp, hợp tỏc, sử dụng ngụn ngữ

? Trong đời sống: Khi cú một tư tưởng, tỡnh cảm, nguyện vọng

mà cần biểu đạt cho mọi người biết thỡ em phải làm gỡ? ( VD:

Khi đi đường, thấy một việc gỡ, muốn cho mẹ biết em làm thế

nào?)

- Dựng ngụn từ giao tiếp là núi Cú thể núi một tiếng, một cõu

hay nhiều cõu

? -Khi muốn biểu đạt tư tưởng t/cảm, nguyện vọng ấy một cỏc

đầy đủ, trọn vẹn cho người khỏc hiểu, thỡ em phải làm ntn

(VD: Đụi lỳc rất nhớ bạn thõn ở xa mà khụng thể trũ chuyện thỡ

em làm thế nào?)

I Tỡm hiểu chung về văn bản và phương thưc biểu đạt:

1.Văn bản và mục đớch giao tiếp:

a.Khảo sỏt, phõn tớch ngữ liệu:(sgk-15)

- Phải nói có đầu có đôi, mạch lạc lí lẽ, biểu đạt đầy đủ trọn vẹn

thì em phải tạo lập văn bản

* GV: Các em nói và viết như vậy là các em đã dùng phương

tiện ngôn từ để biểu đạt điều mình muốn nói Nhờ phương

tiệnngôn từ mà mẹ hiểu được điều em muốn nói, bạn nhận

được những tình cảm mà em gưỉ gắm Đó chính là giao tiếp

? Trên cơ sở những điều vừa tìm hiểu, em hiểu thế nào là giao

tiếp?

* GV chốt: đó là mối quan hệ hai chiều giữa người truyền đạt

và người tiếp nhận ?Việc em đọc báo và xem truyền hình có

phải là giao tiếp không? Vì sao?

? 1 HS đọc câu ca dao (sgk-16) Cho biết mục đích sáng tác

câu ca dao? Nói về chủ đề gì? Hai câu 6 và 8 liên kết với nhau

ntn( về luật thơ và ý)? Như thế đã biểu đạt trọn vẹn 1 ý chưa?

Theo em câu ca dao đó đã có thể coi là một văn bản chưa?

- Lời khuyên nhủ Chủ đề giữ chí cho bền Vần, liên kết, ý

mạch lạc, quan hệ giải thích câu1->2 Đây là một vb

? -Lời p/biểu của thày (cô) hiệu trưởng trong lễ khai giảng năm

học có phải là một văn bản không? Vì sao?

- Có chuỗi lời, chủ đề=> là văn bản nói

?- Bức thư em viết cho bạn bè hay người thân có phải là văn

bản không?

- Là một văn bản viết

?-Những đơn xin học, bài thơ, truyện cổ tich (kể miệng hay

được chép lại) câu đối, thiếp mời có phải đều là văn bản

không? Hãy kể thêm một số văn bản mà em biết

? Vậy, theo em văn bản là gì?

-HS t/bày - GV chốt

* Hoạt động 2: (20)

-PP vấn đáp, qui nạp KT động não.

NL: Trình bày, giao tiếp, hợp tác, sử dụng ngôn ngữ

- Bảng phụ

? Nhận biết các các cột mục và cho VD( cột VD)

- Giao tiếp: là hoạt động truyền đạt, tiếp nhận tư tưởng, tình cảm bằng phương tiện ngôn từ

-Văn bản: là chuỗi lời nói miệng hay bài viết có chủ đề thống nhất, có liên kết mạc lạc, vận dụng phương thức biểu đạt phù hợp

để thực hiện mục đích giao tiếp

2 Kiểu văn bản và phương thức biểu đạt của văn bản:

TT

Kiểu văn bản,

phương thức

2 Miêu tả Tái hiện trạng thái sự vật, con người

+ Miêu tả cảnh thiên nhiên

+ Miêu tả cảnh sinh hoạt

3 Biểu cảm Bày tỏ tình cảm, cảm xúc Viết thư thăm hỏi

4 Nghị luận Bàn luận: Nêu ý kiến đánh giá + Tục ngữ: Tay làm hàm nhai

+ Nghị luận

5 Thuyết minh Giới thiệu đặc điểm, tính chất, phươngpháp. Thuyết minh một thí nghiệm

6 Hành chínhcông vụ

Trình bày ý muốn, quyết định nào đó, thể hiện quyền hạn trách nhiệm giữa người và người Đơn từ, báo cáo, thông báo, giấy mời

- GV treo bảng phụ tình huống: Bài tập (sgk-17)

? Hãylựa chọn kiểu VB và PTB Đ?

- Hai đội bóng đá muốn xin phép (HC- đơn)

- Tường thuật diễn biến (tự sự )

- Tả lại những pha bóng (M tả )

- Giới thiệu quá trình (thuyết minh )

- Bày tỏ lòng (Biểu cảm )

- Bác bỏ ý kiến (Nghị luận )

? Có mấy kiểu VB thường gặp? Các PTBĐ tương ứng?

? Bài học hôm nay chúng ta cần ghi nhớ điều gì?

-1 hs đọc ghi nhớ- GV chốt lại

*Hoạt động 3: (12’)

-PP vấn đáp KT hoạt động góc.

Trình bày, giao tiếp, hợp tác, tự học

Các đoạn văn, thơ thuộc phương thức biểu đạt nào

(g1:a, g2:b; g3:c, ; g4:d,đ )- tr/ bày- n/xét- GV chốt

? Truyền thuyết Con Rồng cháu Tiên thuộc kiểu VB

nào? Vì sao em biết ?

- 6 Kiểu văn bản và phương thức biểu đạt: tự sự, miêu

tả, biểu cảm, nghị luận, thuyết minh, hành chính-công vụ Mỗi kiểu VB có mục đích giao tiếp riêng

* Ghi nhớ: SGK - tr17

II LUYỆN TẬP:

BT1:

a Tự sự b Miêu tả

c Nghị luận d Biểu cảm

đ Thuyết minh

BT2:

Truyền thuyết Con Rồng, cháu Tiên thuộc kiểu văn

bản tự sự vì: các sự việc trong truyện được kể kế tiếp nhau, sự việc này nối tiếp

sự việc kia nhằm nêu bật nội dung, ý nghĩa

IV CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP PTNL:

* Nhóm câu hỏi nhận biết:

Câu 1 Giao tiếp là gì?

Gợi ý : Giao tiếp là quá trình tiếp xúc giữa con người với con người nhằm mục đích trao đổi tư

tưởng, tình cảm, vốn sống, kinh nghiệm, kĩ năng, kĩ xảo nghề nghiệp

Câu 2 Văn bản là gì?

Gợi ý: Văn bản là chuỗi lời nói miệng hay bài viết có chủ đề thống nhất có liên kết mạch lạc,

vận dụng phương thức biểu đạt phù hợp để thực hiện mục đích giao tiếp

Câu 3 Có mấy kiểu văn bản thường gặp, với phương thức biểu đạt là gì?

Gợi ý

- Có sáu kiểu văn bản thường gặp với các phương thức biểu đạt tương ứng :

Tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận, thuyết minh, hành chính công vụ Mỗi kiểu văn bản có mục đích giao tiếp riêng

*Nhóm câu hỏi thông hiểu

? Theo em bức thư là VB nói hay viết? chủ đề xuyên suốt của nó là gì?

Gợi ý: Bức thư là VB viết có chủ đề: thông báo tình hình của mình và quan tâm tới người

nhận thư

*Nhóm câu hỏi vận dụng:

Em hãy viết một bức thư cho người bạn ở xa kể về tình hình học tập của bản thân trong năm học mới

V.DẶN DÒ (1’)

- Học bài, thuộc ghi nhớ Hoàn thiện bài tập Làm bài tập 3, 4, 5 SBT tr8

- Chuẩn bị: Soạn vb “Thánh Gióng”