LV Ngô Duy Chung 15.9 (chuẩn in)

- Luận văn luận giải và làm rõ chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của HND cấp xã và đặc điểm của chủ tịch HND cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh; làm rõ khái niệm và tiêu chí đánh giá chất lượng chủ tịch HND cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh giai đoạn hiện nay. - Khảo sát, đánh giá đúng thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân và những vấn đề đặt ra về chất lượng chủ tịch HND cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh giai đoạn hiện nay. - Đề xuất phương hướng và một số giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng chủ tịch HND cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh đến năm 2025.

NGÔ DUY CHUNG

CHẤT LƯỢNG CHỦ TỊCH HỘI NÔNG DÂN CẤP XÃ

Ở TỈNH BẮC NINH GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨCHUYÊN NGÀNH: XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

HÀ NỘI - 2018

NGÔ DUY CHUNG

CHẤT LƯỢNG CHỦ TỊCH HỘI NÔNG DÂN CẤP XÃ

Ở TỈNH BẮC NINH GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨCHUYÊN NGÀNH: XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

Mã số: 60 31 02 03

Người hướng dẫn khoa học: TS TRỊNH THANH TÂM

HÀ NỘI - 2018

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu củariêng tôi Các số liệu, trích dẫn trong luận văn đảm bảo độtin cậy, chính xác, trung thực, có nguồn gốc rõ ràng vàđược trích dẫn đầy đủ theo quy định.

TÁC GIẢ

Ngô Duy Chung

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: CHẤT LƯỢNG CHỦ TỊCH HỘI NÔNG DÂN CẤP XÃ Ở TỈNH BẮC NINH - NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 8

1.1 Khái quát về cấp xã, Hội Nông dân cấp xã và Chủ tịch Hội Nông dân cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh hiện nay 8

1.2 Chất lượng Chủ tịch Hội Nông dân cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh - quan niệm, tiêu chí 25

Chương 2: CHẤT LƯỢNG CHỦ TỊCH HỘI NÔNG DÂN CẤP XÃ Ở TỈNH BẮC NINH HIỆN NAY - THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA 38

2.1 Thực trạng chất lượng Chủ tịch Hội Nông dân cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh hiện nay 38

2.2 Nguyên nhân và những vấn đề đặt ra 55

Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHỦ TỊCH HỘI NÔNG DÂN CẤP XÃ Ở TỈNH BẮC NINH ĐẾN NĂM 2025 64

3.1 Những yếu tố tác động và mục tiêu, phương hướng nâng cao chất lượng Chủ tịch Hội Nông dân cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh đến năm 2025 .64

3.2 Những giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng Chủ tịch Hội Nông dân cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh đến năm 2025 74

KẾT LUẬN 94

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 96

PHỤ LỤC 103

BCH : Ban Chấp hànhBCH HND : Ban Chấp hành Hội Nông dânBTV : Ban thường vụ

CNH, HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóaHND : Hội Nông dân

HTCT : Hệ thống chính trịXHCN : Xã hội chủ nghĩa

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Cán bộ là cái gốc củamọi công việc”, “Muôn việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt haykém” [54, tr.269] Thực hiện lời dạy của Người, trong quá trình đổi mới đấtnước, Đảng ta luôn thấm nhuần quan điểm cán bộ là nhân tố quyết định sựthành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước vàchế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng

Thực tế cho thấy, muốn giữ vững và phát huy được vai trò quan trọngcủa cơ sở, vấn đề có ý nghĩa quyết định là có đội ngũ cán bộ đủ về số lượng

và bảo đảm về chất lượng, đáp ứng đòi hỏi của nhiệm vụ xây dựng hệ thốngchính trị (HTCT) ở cơ sở Do đó, việc xây dựng đội ngũ cán bộ nói chung vàđội ngũ cán bộ cơ sở (xã, phường, thị trấn) nói riêng có ý nghĩa hết sức quantrọng, đặc biệt trong điều kiện đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa(CNH, HĐH) và hội nhập quốc tế hiện nay

Hệ thống tổ chức Hội Nông dân (HND) Việt Nam có 04 cấp từ Trungương đến cơ sở, trong đó tổ chức Hội ở cơ sở có vị trí, vai trò rất quan trọng,

vì là nơi trực tiếp tập hợp đông đảo nông dân vào tổ chức Hội; tổ chức, hướngdẫn hội viên, nông dân thực hiện có hiệu quả đường lối, chủ trương của Đảng,chính sách, pháp luật của Nhà nước và những nhiệm vụ của Hội, đem lạinhững lợi ích thiết thực cho hội viên, nông dân; là nơi thể hiện vai trò, vị thếcủa Hội trong nhận thức của người nông dân Trong những năm qua, thựchiện các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, các Nghị quyết của Hội, cùng với việcxây dựng và phát triển hệ thống tổ chức, các cấp Hội luôn chú trọng đến côngtác kiện toàn đội ngũ cán bộ, từng bước đổi mới nội dung, phương thức hoạtđộng, hướng về cơ sở, sâu sát cơ sở, lấy lợi ích làm động lực để tập hợp nôngdân, phát triển hội viên, xây dựng Hội vững mạnh

Chủ tịch HND cấp xã là người đứng đầu HND ở cơ sở; chất lượng củađội ngũ chủ tịch HND ở cơ sở có ý nghĩa quyết định đến chất lượng, hiệu quảhoạt động của cơ sở Hội nói chung và của Ban Chấp hành (BCH) HND cơ sởnói riêng Đây phải là những người nhiệt tình và có trách nhiệm cao trongcông tác; có trình độ, năng lực tổ chức, quản lý, điều hành, có khả năng quy

tụ, tập hợp và vận động quần chúng; khơi dậy và phát huy được trí tuệ, nguồnlực của nông dân tham gia vào các phong trào cách mạng; đồng thời phải làngười có uy tín cao với hội viên, nông dân; có chính kiến và sự sáng tạo trongcông tác…

Bắc Ninh là tỉnh nằm ở cửa ngõ phía Bắc của Thủ đô Hà Nội, là tỉnhthuộc vùng đồng bằng sông Hồng và là một trong 8 tỉnh thuộc vùng kinh tếtrọng điểm Bắc Bộ Hiện nay, Bắc Ninh bao gồm 01 thành phố, 1 thị xã và

06 huyện; tổng cộng toàn tỉnh có 126 xã, phường và thị trấn

Hội Nông dân (HND) cấp xã ở Bắc Ninh hiện nay có ở 121/126 xã,phường, thị trấn, với 674 chi hội, 1.297 tổ hội và trên 167 nghìn hội viên, đạt

tỷ lệ thu hút trên 86% so với các hộ làm nông nghiệp [38] Trong những năm

qua, HND tỉnh Bắc Ninh luôn có sự đổi mới về hình thức và phương pháp

hoạt động, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác Hội, đáp ứng yêu cầunhiệm vụ trong tình hình mới, góp phần quan trọng vào hoàn thành các mụctiêu phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững ổn định chính trị, an ninh quốc phòngcủa tỉnh, đặc biệt là góp phần xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh hiệnnay Những kết quả đó có phần đóng góp không nhỏ của đội ngũ chủ tịchHND của 121 xã, phường, thị trấn của Bắc Ninh Đội ngũ chủ tịch HND xãhiện nay về cơ bản đã đáp ứng được các tiêu chuẩn về cán bộ của Đảng nóichung cũng như tiêu chuẩn chức danh chủ tịch HND xã Đa số chủ tịch HND

xã có bản lĩnh chính trị vững vàng, có năng lực công tác tốt, có khả năng tậphợp, điều hành, tổ chức các hoạt động công tác Hội và phong trào nông dân ởđơn vị mình; gần gũi, gắn bó với hội viên, nông dân và được hội viên, nôngdân tín nhiệm

Tuy nhiên chủ tịch HND xã vẫn còn những hạn chế như: trình độ, nănglực của một số cán bộ hội cấp xã còn yếu, nhất là cán bộ chủ chốt cao tuổi;một số chủ tịch HND cấp xã chậm đổi mới về phương pháp công tác, tính chủđộng trong công tác chưa cao, thiếu tính chủ động, sáng tạo; còn có sự chênhlệch về chất lượng giữa chủ tịch HND cấp xã là cán bộ trẻ với cán bộ trungtuổi trở lên Một bộ phận chủ tịch HND còn có biểu hiện an phận, yếu cả vềphương pháp lãnh đạo và kinh nghiệm trong tổ chức chỉ đạo thực hiện cácchủ trương, Nghị quyết của Hội và điều hành các hoạt động kinh tế, dịch vụ,

hỗ trợ nông dân Do vậy, nâng cao chất lượng chủ tịch HND cấp xã ở tỉnhBắc Ninh đang là vấn đề cấp bách cả về lý luận và thực tiễn hiện nay

Để góp phần giải quyết vấn đề cấp bách nêu trên, tác giả chọn đề tài:

“Chất lượng chủ tịch Hội Nông dân cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh giai đoạn hiện nay” làm luận văn tốt nghiệp cao học chuyên ngành Xây dựng Đảng và chính

quyền Nhà nước

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Vấn đề cán bộ nói chung và chất lượng chủ tịch HND cấp xã nói riêng

đã có nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu, như:

2.1 Sách, đề tài khoa học

- Phan Tuyết, Bác Hồ với ngành nông nghiệp [67]

- Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ, Tình hình, nhiệm vụ của tỉnh Bắc

- Bùi Thị Ngọc Mai, Trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan hành

- Trần Nghị, Trách nhiệm của công chức trong thực thi công vụ đáp

- Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Động lực mới cho phát

- Nguyễn Hữu Hải, Cải cách hành chính Nhà nước lý luận và thực

- Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Một số kỹ năng cơ bản

- Đinh Thế Huynh, Phùng Hữu Phú, Lê Hữu Nghĩa, Vũ Văn Hiển,

Nguyễn Viết Thông, 30 năm đổi mới và phát triển ở Việt Nam [47]

- Sanjiv Chopa, David Fisher, Hình mẫu nhà lãnh đạo tài năng [10]

- Nguyễn Minh Phương, Vai trò của chính quyền xã đối với phát triển

- Vũ Văn Phúc, Nguyễn Duy Hùng, Phát triển nguồn nhân lực đáp ứng

2.2 Các luận án, luận văn

- Chu Thị Diễm Hương, Phát huy nhân tố con người trong công nghiệp

- Vũ Thị Tuyết, Xây dựng đội ngũ cán bộ cấp xã ở tỉnh Lạng Sơn giai

- Bùi Nguyên Đức, Chất lượng đội ngũ công chức xã ở tỉnh Yên Bái

- Phạm Minh Hoàng, Chất lượng bí thư đảng ủy xã ở tỉnh Vĩnh Long

2.3 Các bài viết trên các Tạp chí

- Ngô Minh, “Vai trò, trách nhiệm của Hội Nông dân trong việc thực

hiện chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới” [56]

- Đoàn Văn Tình, “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp

xã, góp phần xây dựng chính quyền địa phương vững mạnh” [65]

- Trần Thị Hạnh, “Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã từ sauHội nghị Trung ương 5 khóa IX và một số kiến nghị” [28]

- Đặng Phong, “Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã vừa hồng,vừa chuyên” [58]

- Nguyễn Bá Thắng, “Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp

xã, thị trấn ở Lương Tài” [70]

Như vậy, đã có nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luậnvăn; mỗi công trình đã tiếp cận, khai thác trên những bình diện, cấp độ khácnhau, ở những địa phương khác nhau, góp phần làm rõ hơn những vấn đề về

lý luận, thực tiễn và đưa ra những giải pháp khả thi nhằm nâng cao chất lượngđội ngũ cán bộ nói chung và cán bộ HND nói riêng Tuy nhiên, cho đến nay,chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu một cách hệ thống và toàn diện

về chất lượng đội ngũ chủ tịch HND cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh giai đoạn hiện nay Tác giả sẽ kế thừa và tiếp thu một cách có chọn lọc những kết quả của

các công trình khoa học nói trên và đi sâu nghiên cứu, làm rõ vấn đề “Chất lượng chủ tịch Hội Nông dân cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh giai đoạn hiện nay”.

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích

Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về chất lượng chủ

tịch HND cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh hiện nay, luận văn đề xuất phương hướng

và giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng chủ tịch HND cấp xã ở tỉnh

Bắc Ninh đến năm 2025.

3.2 Nhiệm vụ

- Luận văn luận giải và làm rõ chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máycủa HND cấp xã và đặc điểm của chủ tịch HND cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh; làm

rõ khái niệm và tiêu chí đánh giá chất lượng chủ tịch HND cấp xã ở tỉnh Bắc

Ninh giai đoạn hiện nay.

- Khảo sát, đánh giá đúng thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân và những

vấn đề đặt ra về chất lượng chủ tịch HND cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh giai đoạn

hiện nay

- Đề xuất phương hướng và một số giải pháp chủ yếu nâng cao chất

lượng chủ tịch HND cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh đến năm 2025.

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là chất lượng chủ tịch HND cấp xã

ở tỉnh Bắc Ninh giai đoạn hiện nay.

4.2 Phạm vi

- Luận văn nghiên cứu và khảo sát chất lượng chủ tịch HND cấp xã ở

tỉnh Bắc Ninh, từ năm 2012 đến nay.

- Phương hướng và những giải pháp chủ yếu đề xuất trong luận văn cógiá trị đến năm 2025

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Luận văn được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản ViệtNam về cán bộ, công tác cán bộ, HND

-5.2 Cơ sở thực tiễn

Thực trạng hoạt động của hội Nông dân cấp xã và chất lượng chủ tịch

HND cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh từ năm 2012 đến nay.

5.3 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩaMác - Lênin, đồng thời sử dụng các phương pháp chuyên ngành và liên ngànhnhư: logic và lịch sử; phân tích và tổng hợp; thống kê, so sánh; khảo sát; tổngkết thực tiễn; phương pháp chuyên gia…

6 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn

6.1 Ý nghĩa khoa học

Luận văn góp phần làm rõ quan niệm, tiêu chí đánh giá chất lượng chủtịch HND cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh và đề xuất một số giải pháp chủ yếu góp

phần nâng cao chất lượng chủ tịch HND cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh trong giai

đoạn hiện nay

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo

cho các cấp ủy, chính quyền và tổ chức HND các cấp ở Bắc Ninh.

Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể làm tài liệu phục vụ nghiêncứu, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở trường Chính trị tỉnh và các Trung tâm bồi

dưỡng chính trị cấp huyện ở tỉnh Bắc Ninh

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảoluận văn được kết cấu thành 3 chương, 6 tiết

Chương 1 CHẤT LƯỢNG CHỦ TỊCH HỘI NÔNG DÂN CẤP XÃ

Ở TỈNH BẮC NINH - NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1.1 KHÁI QUÁT VỀ CẤP XÃ, HỘI NÔNG DÂN CẤP XÃ VÀ CHỦ TỊCH HỘI NÔNG DÂN CẤP XÃ Ở TỈNH BẮC NINH HIỆN NAY

1.1.1 Khái quát về tỉnh Bắc Ninh

Bắc Ninh là tỉnh thuộc đồng bằng sông Hồng, nằm trong vùng kinh tếtrọng điểm Bắc bộ, cách trung tâm Hà Nội 30km Tỉnh Bắc Ninh phíaTây và Tây Nam giáp thủ đô Hà Nội; phía Bắc giáp tỉnh Bắc Giang, phíaĐông và Đông Nam giáp tỉnh Hải Dương, phía Nam giáp tỉnh Hưng Yên

Bắc Ninh có diện tích tự nhiên 822,8 km2, là tỉnh có diện tích nhỏ nhất

cả nước Toàn tỉnh có 60,3% diện tích đất nông nghiệp; 39,4% diện tích đấtphi nông nghiệp và 0,3% diện tích đất chưa sử dụng.Dân số hơn 1.180.000người, là tỉnh có mật độ dân số cao thứ 3 cả nước [9]

Với vị trí nằm trong vùng đồng bằng Bắc Bộ nên địa hình của tỉnh BắcNinh khá bằng phẳng, có hướng dốc chủ yếu từ Bắc xuống Nam và từ Tâysang Đông, được thể hiện qua các dòng chảy nước mặt đổ về sông Cầu, sôngĐuống và sông Thái Bình Mức độ chênh lệch địa hình trên toàn tỉnh khônglớn Vùng đồng bằng chiếm phần lớn diện tích toàn tỉnh có độ cao phổ biến từ

3-7m so với mực nước biển và một số vùng thấp trũng ven đê thuộc cáchuyện Gia Bình, Lương Tài, Quế Võ

Bắc Ninh là trung tâm xứ Kinh Bắc xưa, hiện nay trên địa bàn tỉnh cókhoảng 41 lễ hội, trong đó có những lễ hội lớn như: hội chùa Dâu, Hội Lim, hộiđền Đô, hội đền Bà Chúa Kho Con người Bắc Ninh với truyền thống văn hóa,hiếu khách, cần cù và sáng tạo, với những bàn tay khéo léo mang đậm nét dân

gian của vùng trăm nghề như tơ tằm, gốm sứ, đúc đồng, trạm bạc, khắc gỗ, làmgiấy, tranh vẽ dân gian nổi bật là những làn điệu dân ca quan họ.

Kinh tế của Bắc Ninh trong những năm vừa qua có sự phát triển vượtbậc, quy mô kinh tế tiếp tục mở rộng, vị thế của Bắc Ninh ngày càng nângcao so với các tỉnh, thành phố trong cả nước Tổng sản phẩm (GRDP) năm

2017 chiếm 3,11% GDP cả nước, xếp thứ 4/63 tỉnh, thành phố; tốc độ tăngtrưởng GRDP đạt 19.12% (kế hoạch đề ra tăng 9,0 đến 9,2%) là tỉnh có tốc độtăng trưởng nhanh nhất Việt Nam năm 2017 Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyểndịch đúng hướng: khu vực công nghiệp - xây dựng chiếm 75,2%; dịch vụchiếm 21,8%; nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm 3,0% Trong đó, sản xuấtcông nghiệp tăng trưởng cao, giá trị sản xuất công nghiệp năm 2017 ướcđạt 1.049 nghìn tỷ đồng (giá hiện hành) [9]

Công tác thu hút đầu tư được đẩy mạnh với cơ chế, giải pháp thôngthoáng Bắc Ninh đứng thứ 2 toàn quốc về thu hút FDI với 160 dự án mới vàđiều chỉnh tăng vốn cho 115 dự án với tổng vốn đăng ký sau điều chỉnh đạt3,5 tỷ USD Lũy kế đến nay, tỉnh Bắc Ninh cấp đăng ký đầu tư ước 1.112 dự

án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đầu tư đăng ký sau điều chỉnh khoảng 16

tỷ USD [9]

Hoạt động ngoại thương tạo kỳ tích mới với kim ngạch xuất khẩu lầnđầu tiên cán mốc gần 30 tỷ USD, chiếm 14,9% xuất khẩu cả nước Kim ngạchnhập khẩu ước đạt 29,85 tỷ USD, vượt 47,5% KH và tăng 59,5% và giữ vững

vị trí thứ 2 toàn quốc [9]

Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh ước 21.597,7 tỷ đồng,đạt 131,5% dự toán năm, tăng 20,1% so với năm 2016 (tương ứng tăng3.585 tỷ đồng); trong đó thu nội địa là 16.137 tỷ đồng, vượt chỉ tiêu Đại hộiĐảng bộ tỉnh Bắc Ninh lần thứ XIX đề ra (đến năm 2020, thu nội địa đạt14.930 tỷ đồng) [9]

Các lĩnh vực văn hóa, xã hội được phát triển toàn diện, Bắc Ninh làmột trong những tỉnh đi đầu cả nước về chính sách an sinh, phúc lợi xã hội.Công tác giáo dục, dạy nghề, giải quyết việc làm, nâng cao đời sống đượcquan tâm, tỷ lệ hộ nghèo giảm dần qua các năm, năm 2017 giảm hộ nghèoxuống còn 2,5% [9].

Toàn tỉnh hiện nay có tổng cộng 1 thành phố, 1 thị xã, 6 huyện với 126đơn vị hành chính cấp xã và tương đương, trong đó có 23 phường, 6 thị trấn

và 97 xã Trong đó, 121 xã, phường, thị trấn có tổ chức HND [9]

1.1.2 Cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh hiện nay

Cấp xã ở Bắc Ninh là cấp hành chính cuối cùng, đồng thời cũng là cấpthấp nhất trong hệ thống tổ chức hành chính bốn cấp Địa bàn xã, phường, thịtrấn là nơi hội tụ các tầng lớp nhân dân cùng sinh sống, là nơi cung cấp cácnguồn lực cần thiết cho sự phát triển kinh tế - xã hội; nơi trực tiếp diễn ra cáchoạt động lao động sản xuất ra các giá trị về vật chất và tinh thần phục vụ chođời sống của nhân dân Trên địa bàn xã, phường, thị trấn ở Bắc Ninh luôndiễn ra các hoạt động văn hóa tinh thần, nơi bảo tồn, lưu giữ và phát huynhững giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, nơi tổ chức xây dựngnông thôn mới, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư Cấp xã là nơi trựctiếp lãnh, chỉ đạo phát triển toàn diện tất cả các mặt, các lĩnh vực của đời sống

xã hội ở nông thôn như kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng Là cấpgần dân, sát dân nhất, nên cấp xã có vai trò, nhiệm vụ to lớn là trực tiếp chăm

lo, giải quyết các vấn đề liên quan đến lợi ích của nhân dân, tổ chức cho nhândân thực hiện thắng lợi các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, phápluật của Nhà nước

Các xã, phường, thị trấn ở tỉnh Bắc Ninh cũng là nơi cung cấp tàinguyên, tư liệu sản xuất cần thiết cho yêu cầu phát triển công nghiệp, cungcấp lương thực, thực phẩm, là thị trường tiêu thụ hàng hóa rộng lớn của các

doanh nghiệp, các thành phần kinh tế, đáp ứng nhu cầu cần thiết của nhân dântrong và ngoài tỉnh

Cấp xã là cấp tiến hành xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền nóiriêng, xây dựng HTCT nói chung ở cơ sở vững mạnh Là cấp giữ vai trò làchiếc "cầu nối" giữa các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương với nhân dân,nơi phản ánh một cách đúng đắn, đầy đủ và sinh động những tâm tư, tìnhcảm, nguyện vọng chính đáng của nhân dân, đồng thời cũng là nơi cung cấpnhững kinh nghiệm quý báu về công tác xây dựng nội bộ Đảng, công tác lãnhđạo, quản lý về phát triển kinh tế - xã hội, về quốc phòng - an ninh ở nôngthôn và thành thị cho cấp trên để có những điều chỉnh, bổ sung những chủtrương, chính sách cho phù hợp với tình hình thực tiễn ở địa phương, cơ sở

Cấp xã là nơi triển khai và tổ chức thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở,tạo điều kiện cho mọi cán bộ, đảng viên và nhân dân thực hiện đầy đủ cácquyền và nghĩa vụ của mình Chính quyền cấp xã có vai trò to lớn trong việcthực hiện chức năng quản lý hành chính tại cơ sở Nơi đây sẽ diễn ra các hoạtđộng quản lý hành chính nhà nước về kinh tế, văn hóa, về trật tự an toàn xãhội, về đất đai, môi trường và các hoạt động khác có liên quan đến đời sốngcủa nhân dân nhằm đảm bảo cho các hoạt động này đi vào nền nếp

Ngoài ra, cấp xã tỉnh Bắc Ninh còn là nơi trực tiếp động viên, tổ chứcnhân dân tham gia xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòngtoàn dân gắn với nền an ninh nhân dân, thế trận an ninh nhân dân ở cơ sở; lànơi tổ chức đấu tranh phòng chống chiến lược "Diễn biến hòa bình" của cácthế lực thù địch; giữ vững an ninh chính trị trật tự an toàn xã hội ở cơ sở; lànơi khai thác và phát huy tính độc lập, tự lực, tự cường và sáng tạo của nhândân tỉnh Bắc Ninh trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN

Hiện nay, chương trình xây dựng nông thôn mới ở tỉnh Bắc Ninh đangđược đẩy mạnh; các tiêu chí tiếp tục gia tăng, đời sống của nhân dân ở khu

vực nông thôn được cải thiện rõ rệt; bình quân số tiêu chí đạt chuẩn là 18,14tiêu chí/xã, tăng 0,94 tiêu chí, năm 2017, có tổng số 70 xã đạt chuẩn nôngthôn mới, chiếm 72,1% số xã, có 02 đơn vị là huyện Tiên Du và thị xã Từ Sơnđược công nhận huyện đạt chuẩn nông thôn mới và thị xã hoàn thành nhiệm

vụ xây dựng nông thôn mới [9]

1.1.3 Khái quát về Hội Nông dân cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh - Chức năng, nhiệm vụ, tổ chức, bộ máy và vai trò

Hội Nông dân Việt Nam là đoàn thể chính trị - xã hội của giai cấp nôngdân do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo; cơ sở chính trị của Nhà nướcCộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và là thành viên của Mặt trận Tổ quốcViệt Nam

Hội Nông dân Việt Nam tiền thân là Nông hội đỏ, thành lập ngày14/10/1930, trải qua các thời kỳ cách mạng luôn trung thành với Đảng và dântộc Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa,thực hiện đường lối đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam, HND Việt Nam làtrung tâm, nòng cốt cho phong trào nông dân và công cuộc xây dựng nôngthôn mới

Hội Nông dân Việt Nam gồm bốn cấp:Trung ương; Cấp tỉnh (tỉnh,thành phố trực thuộc Trung ương); Cấp huyện (huyện, quận, thị xã, thành phốtrực thuộc tỉnh); Cấp cơ sở (xã, phường, thị trấn)

Tổ chức cơ sở HND là nền tảng của Hội, là nơi trực tiếp với hội viên,nông dân Tổ chức cơ sở Hội theo đơn vị xã, phường, thị trấn Những đơn vịkinh tế nông, lâm trường, hợp tác xã nếu có nhu cầu thành lập tổ chức HND

và được Hội cấp trên trực tiếp xem xét, quyết định thì thành lập tổ chức Hội phù hợp [41]

Hiện nay Bắc Ninh có 126 xã, phường, thị trấn, trong đó có 121 xã,phường, thị trấn có tổ chức HND

Mục đích của HND cấp xã ở Bắc Ninh là nhằm tập hợp đoàn kết nôngdân, xây dựng giai cấp nông dân Bắc Ninh vững mạnh về mọi mặt, xứng đáng làlực lượng tin cậy trong khối liên minh vững chắc công, nông, trí, bảo đảm thựchiện thắng lợi sự nghiệp CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn ở địa phương.

Hội Nông dân Bắc Ninh ở cơ sở có nhiệm vụ vận động, giáo dục hộiviên, nông dân ở cơ sở phát huy quyền làm chủ, tích cực học tập nâng caotrình độ, năng lực về mọi mặt; đại diện giai cấp nông dân tham gia xây dựngĐảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh; chăm lo, bảo vệ quyền và lợi íchchính đáng, hợp pháp của nông dân; động viên hội viên, nông dân hăng háithực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhànước, nhiệm vụ phát triển kinh tế, chính trị của địa phương, nhiệm vụ côngtác hội; đoàn kết, giúp nhau phát triển sản xuất nâng cao đời sống vật chất,tinh thần cho hội viên, nông dân ở cơ sở

Trong những năm qua, HND cấp xã ở Bắc Ninh đã tiếp tục đổi mới nộidung, phương thức hoạt động, xây dựng Hội vững mạnh cả về chính trị, tưtưởng, tổ chức và hành động; nâng cao vai trò đại diện, phát huy quyền làmchủ, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp của hội viên, nông dân

Đồng thời HND cấp xã ở Bắc Ninh luôn phát huy truyền thống yêunước, yêu chủ nghĩa xã hội, tinh thần cách mạng, lao động sáng tạo, cần kiệm,

tự lực, tự cường, đoàn kết của nông dân Việt Nam nói chung và nông dân BắcNinh nói riêng; tích cực và chủ động hội nhập quốc tế, đẩy mạnh phát triểnkinh tế, xã hội, xây dựng văn hóa, giữ vững quốc phòng, an ninh, góp phầnthực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh theođịnh hướng XHCN

Như vậy, HND cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh là một tổ chức chính trị - xã hộicủa HTCT ở cơ sở HND cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh được thành lập ở đơn vịhành chính xã, phường, thị trấn và có những chức năng, nhiệm vụ, tổ chức, bộmáy và vai trò cụ thể như sau:

1.1.2.1 Chức năng

Hội Nông dân cấp xã ở Bắc Ninh có những chức năng cơ bản sau:

Một là, tập hợp, vận động, giáo dục hội viên, nông dân ở cơ sở phát

huy quyền làm chủ, tích cực học tập nâng cao trình độ, năng lực về mọi mặt;

Hai là, đại diện giai cấp nông dân tham gia xây dựng Đảng, chính

quyền trong sạch, vững mạnh;

Ba là, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp của

nông dân;

Bốn là, động viên hội viên, nông dân hăng hái thực hiện các chủ

trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụphát triển kinh tế, chính trị của địa phương, nhiệm vụ công tác hội;

Năm là, đoàn kết, tổ chức các hoạt động dịch vụ, tư vấn, hỗ trợ nông

dân, giúp nhau phát triển sản xuất nâng cao đời sống vật chất, tinh thần chohội viên, nông dân ở cơ sở

1.1.2.2 Nhiệm vụ

Một là, tuyên truyền, vận động cán bộ, hội viên, nông dân hiểu và tích

cực thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật củaNhà nước; nghị quyết, chỉ thị của Hội; khơi dậy và phát huy truyền thốngyêu nước, ý chí cách mạng, tinh thần tự lực, tự cường, lao động sáng tạo củanông dân

Hai là, vận động, tập hợp, làm nòng cốt tổ chức các phong trào nông

dân phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh; xây dựng nôngthôn mới

Ba là, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần của hội viên, nông dân;

trực tiếp thực hiện một số chương trình, đề án phát triển kinh tế, văn hóa, xãhội nông thôn; hướng dẫn phát triển các hình thức kinh tế tập thể trong nôngnghiệp, nông thôn Tổ chức các hoạt động dịch vụ, tư vấn, hỗ trợ, dạy nghề,

khoa học công nghệ giúp nông dân phát triển sản xuất, nâng cao đời sống, bảo

vệ môi trường

Bốn là, đoàn kết, tập hợp đông đảo nông dân vào tổ chức Hội, phát

triển và nâng cao chất lượng hội viên; xây dựng tổ chức Hội vững mạnh vềmọi mặt; đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Hội đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ thời kỳCNH, HĐH đất nước

Năm là, tham gia xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh;

tham gia giám sát và phản biện xã hội theo quy chế; tham gia xây dựng cơchế, chính sách phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn; kịp thời phảnánh tâm tư nguyện vọng của nông dân với Đảng và Nhà nước; bảo vệ cácquyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp của hội viên, nông dân; thực hiện Quychế dân chủ ở cơ sở, giữ gìn đoàn kết trong nội bộ nông dân; góp phần xâydựng khối đại đoàn kết toàn dân, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xãhội; chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí và các tệ nạn xã hội

Số lượng ủy viên BCH HND cấp xã ở Bắc Ninh không quá 17 ngườibao gồm các chi hội trưởng, một số ngành, đoàn thể liên quan, hội viên sản

xuất - kinh doanh giỏi, doanh nghiệp, chủ trang trại, chủ tịch hội đồng quảntrị hợp tác xã; thường trực gồm Chủ tịch và 01 phó Chủ tịch [38]

Trong hệ thống tổ chức của HND ở cơ sở, chi hội, tổ hội là những tổchức dưới cơ sở, không phải là một cấp nhưng giữ vị trí hết sức quan trọng

Vì chi hội, tổ hội là đơn vị hành động, là nơi hội viên trực tiếp sinh hoạt vàthực hiện các nhiệm vụ của HND, là nền tảng xây dựng, đoàn kết, tập hợp

nông dân vào Hội, nên chi hội, tổ hội mạnh thì cơ sở Hội mới mạnh và

ngược lại

Về hình thức xây dựng chi hội, tổ hội: chi hội được tổ chức theo thôn,

ấp bản, làng, khu phố, hợp tác xã và theo nghề nghiệp Những chi hội có quy

mô lớn từ 50 hội viên trở lên, thì chia thành các tổ hội theo nghề nghiệp, tổhợp tác và cụm dân cư Đối với những vùng sâu, vùng xa, miền núi, hải đảo

do địa bàn rộng, phức tạp, dân cư phân tán, đi lại khó khăn thì chi hội dưới 50hội viên vẫn có thể chia thành các tổ hội để thuận tiện cho việc sinh hoạt vàhoạt động HND ở cơ sở

Về nhiệm vụ của chi hội: tổ chức học tập, phổ biến chủ trương, đường

lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và Điều lệ, nghị quyết, chỉthị của Hội cấp trên đến hội viên nông dân Chi hội phối hợp với các tổ chứctrong HTCT ở thôn, ấp, bản, làng khu phố vận động nông dân thực hiện tốtPháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn tham gia hòa giải mọitranh chấp trong nội bộ nông dân; giữ vai trò là nòng cốt trong các phong trào

phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng nông thôn mới Hướng dẫn các tổ hội

học tập, nâng cao chất lượng và phát triển hội viên, sinh hoạt tổ hội thu nộphội phí, xây dựng quỹ hội; đoàn kết tương trợ, giúp nhau trong sản xuất vàđời sống Hằng tháng chi hội phải báo cáo với BCH HND ở cơ sở và tổ chứcđảng cùng cấp về tình hình tổ chức, hoạt động của hội; về sản xuất và đờisống, tâm tư, nguyện vọng của hội viên, nông dân

Về nhiệm vụ của tổ hội: nhiệm vụ của tổ hội là tuyên truyền, vận động

hội viên, nông dân đoàn kết, tương trợ, hợp tác lao động sản xuất, thực hiệnnghĩa vụ công dân, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần của hội viên, nôngdân, xây dựng gia đình văn hóa giữ gìn an ninh trật tự, hòa giải những vụtranh chấp của hội viên, nông dân, thực hiện tốt nhiệm vụ phát triển hội viên,xây dựng quỹ hội, thu nộp lệ phí theo quy định

Về xây dựng đội ngũ cán bộ chi hội, tổ hội: đại hội hội viên hoặc đại hội

đại biểu hội viên (ở những chi hội có đông hội viên) bầu ra BCH chi hội BCHchi hội bầu ra chi hội trưởng và chi hội phó, số lượng ủy viên BCH chi hội

Ban Chấp hành chi hội phải được BCH HND ở cơ sở công nhận bằngvăn bản BCH chi hội mỗi tháng họp một lần khi cần thiết có thể họp bấtthường Mỗi ủy viên BCH chi hội được phân công phụ trách một số công việc

cụ thể hoặc trực tiếp làm tổ trưởng tổ hội Nhiệm kỳ đại hội chi hội là 2 nămrưỡi (30 tháng), trường hợp đặc biệt có thể tổ chức sớm hơn hoặc muộn hơnnhưng không quá 6 tháng và phải được BCH cơ sở hội đồng ý

Tổ chức do BCH chi hội quyết định thành lập Tổ hội có một tổ trưởng

và từ 1 đến 2 tổ phó do hội viên cử ra Mỗi tháng tổ hội sinh hoạt một lần theonội dung do BCH chi hội đề ra, ngoài ra có thể sinh hoạt bất thường

Chi hội trưởng, tổ trưởng là người đứng đầu đơn vị hành động của Hộicùng với chi hội phó, tổ phó trực tiếp tuyên truyền, vận động, tổ chức hộiviên, nông dân thực hiện mọi nhiệm vụ công tác hội; chăm lo, bảo vệ quyền

và lợi ích chính đáng, hợp pháp của hội viên, nông dân, là người thườngxuyên, trực tiếp lắng nghe ý kiến, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của hội viên,nông dân để phản ánh với Hội cấp trên, với Đảng, Nhà nước những vấn đề cóliên quan đến đường lối chính sách về nông nghiệp, nông dân, nông thôn Cán

bộ chi hội, tổ hội là tai mắt của Hội, đồng thời là người trực tiếp chia sẻ, giúp

đỡ hội viên nông dân giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong đời sống,sản xuất

Để hoàn thành tốt vai trò của mình, cán bộ chi hội, tổ hội cần có cáctiêu chuẩn chủ yếu sau: phải là những người nhiệt tình với công tác hội; cókiến thức, kinh nghiệm trong sản xuất kinh doanh; có năng lực vận động,thuyết phục hội viên, nông dân; gương mẫu về đạo đức, lối sống; gần gũi, sâusát quần chúng; có uy tín với hội viên, nông dân.

1.1.2.4 Vai trò

Tổ chức cơ sở HND ở Bắc Ninh có vị trí vai trò rất quan trọng: là nềntảng của HND ở cơ sở, là cầu nối giữa HND với hội viên và nông dân, là nơitrực tiếp thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng chính sách, pháp luật củaNhà nước và nghị quyết, chỉ thị của Hội cấp trên; là nơi rèn luyện, giáo dục,kết nạp hội viên, là cầu nối giữa Đảng với nông dân, tuyên truyền vận độngnông dân vào Hội; nắm và phản ánh tâm tư, nguyện vọng chính đáng của hộiviên, nông dân với Đảng, chính quyền; là cấp cuối cùng trong tổ chức hội Vìvậy, việc xây dựng tổ chức cơ sở hội vững mạnh có ý nghĩa rất quan trọng đốivới tổ chức hội

Nghị quyết Đại hội Đại biểu của HND tỉnh Bắc Ninh (khóa IX) đã nêu rõ: Xây dựng cơ sở hội vững mạnh là vấn đề có ý nghĩa sống còn của

tổ chức hội Cơ sở hội là nơi tập hợp nông dân vào tổ chức hộinhằm tuyên truyền, giáo dục, nâng cao trình độ đề mọi mặt cho hộiviên nông dân, tổ chức thực hiện các phong trào hành động cáchmạng vì lợi ích thiết thực của hội viên nông dân vì lợi ích của Tổquốc [38]

Nhận thức đúng vị trí, vai trò quan trọng của tổ chức cơ sở hội Đại hội

HND Việt Nam nhấn mạnh: “Công tác xây dựng củng cố tổ chức hội cơ sở

nhằm đạt mục tiêu là tất cả thôn, ấp, bản, làng có nông dân đều có tổ chức cơ

sở hội” [43]

Trong những năm qua, nông nghiệp, nông dân và nông thôn ở BắcNinh là lĩnh vực nhận được sự quan tâm của các tổ chức đảng và chính quyền

địa phương Những chương trình dự án đầu tư xây dựng công trình thủy lợi,

hỗ trợ giống cây trồng vật nuôi, chuyển giao khoa học kỹ thuật, tạo điều kiệncho vay vốn ưu đãi… đều nhằm tới mục tiêu xóa đói giảm nghèo, phát triểnkinh tế, góp phần thay đổi diện mạo khu vực nông thôn, giảm dần khoảngcách chênh lệch giữa nông thôn và thành thị Để thực hiện mục tiêu đó, vai tròcủa các cấp HND nói chung và HND ở cơ sở nói riêng đóng vai trò quantrọng Thông qua các tổ chức Hội như HND thì các chính sách, chủ trương,đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước đã đến với người dânvùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn nhất

1.1.3 Chủ tịch Hội Nông dân cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh vai trò, đặc điểm

-1.1.3.1 Vai trò

Đảng ta luôn coi cán bộ có vai trò quyết định đối với sự nghiệp cáchmạng Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 (khóa VIII) khẳng định trong côngcuộc đổi mới đất nước thì:

Cán bộ hoặc thúc đẩy hoặc kìm hãm tiến trình đổi mới Cán bộ nóichung có vai trò rất quan trọng, cán bộ cơ sở nói riêng có vị trí nềntảng cơ sở Cấp cơ sở là cấp trực tiếp tổ chức thực hiện mọi chủtrương đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước Chất lượng

và hiệu quả thực thi pháp luật một phần được quyết định bởi sựtriển khai ở cơ sở Cấp cơ sở là cấp trực tiếp gắn với quần chúng;tạo dựng phong trào cách mạng quần chúng Cơ sở xã, phường, thịtrấn mạnh hay yếu một phần quan trọng phụ thuộc vào chất lượngđội ngũ cán bộ xã, phường, thị trấn [15, tr.21]

Chủ tịch HND cấp xã là cán bộ hoạt động trong HTCT ở cơ sở, đặtdưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của đảng ủy cấp xã và sự quản lý của BTVcấp ủy cấp huyện Chủ tịch HND cấp xã do BCH HND cấp xã bầu ra, làngười đứng đầu HND cấp xã, hoạt động trong nhiệm kỳ 5 năm

Chủ tịch HND trên địa bàn các xã, phường, thị trấn trong tỉnh BắcNinh, là một bộ phận của đội ngũ cán bộ cấp cơ sở của Bắc Ninh có năng lực,phẩm chất đạo đức tốt, có uy tín, có kinh nghiệm trong công tác HND vàphong trào nông dân ở địa phương Làm tốt công tác tham mưu giúp Đảng ủy,UBND xã, phường và thị trấn trong việc triển khai tuyên truyền thực hiện cácchỉ thị, nghị quyết của Đảng, Chính quyền Làm tốt công tác phối hợp với cácngành, đoàn thể trong việc tuyên truyền đến cán bộ, hội viên nông dân và cáctầng lớp nhân dân, tham gia thực hiện các phong trào phát triển kinh tế - xãhội, tham gia xây dựng làng văn hóa, công tác an ninh quốc phòng ở địaphương, xây dựng nông thôn mới.

Chủ tịch HND cấp xã là người đứng đầu tổ chức cơ sở Hội, phụ tráchchung công việc của BCH, BTV HND cấp xã; có trách nhiệm chính trongtham mưu giúp Đảng ủy; trực tiếp quan hệ với chính quyền và với các ban,ngành, mặt trận và các đoàn thể trong việc triển khai tuyên truyền thực hiệncác chỉ thị, nghị quyết của Đảng, Chính quyền đến cán bộ, hội viên nông dân

và các tầng lớp nhân dân; vận động nông dân tổ chức thực hiện thắng lợi cácnhiệm vụ công tác hội và phong trào nông dân ở cơ sở

Với vị trí là người đứng đầu tổ chức HND cơ sở, đội ngũ chủ tịch HNDcấp xã ở Bắc Ninh chịu trách nhiệm chính trong việc thực hiện các nhiệm vụ,công tác của Hội và hoạt động phong trào của hội viên và nông dân trên địabàn cơ sở của tỉnh Bắc Ninh, như: nắm vững chủ trương, đường lối, chínhsách của Đảng, pháp luật của nhà nước; nghị quyết, quyết định, kế hoạch củacấp ủy và chính quyền các cấp; nghị quyết, kế hoạch công tác của của tổ chứcHND cấp trên; nắm vững tình hình phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn cơ

sở, đặc biệt là tình hình phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới vàđời sống, tâm tư, nguyện vọng, nghiến nghị của nông dân Phản ánh, thammưu với cấp ủy đảng về tình hình tổ chức và hoạt động của Hội; kiến nghị, đềxuất với cấp ủy đảng về công tác vận động nông dân; phối hợp với các ngành,

Mặt trận, đoàn thể trong việc chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp củanông dân; tổ chức điều hành các hoạt động của các bộ phận, các ủy viên BTV,

ủy viên BCH, tạo sự phối hợp chặt chẽ và đoàn kết nhất trí trong BTV, BCHcủa HND ở cơ sở

Hiện nay, trong quá trình phát triển hợp tác xã kiểu mới gắn với cơ cấulại nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh đãgóp phần quan trọng vào việc thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách,pháp luật của Nhà nước về xây dựng nông nghiệp, nông dân và nông thôn Đểthực hiện thành công Chương trình Mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thônmới; thay đổi nhận thức của nông dân về phương thức sản xuất, kinh doanhtheo chuỗi giá trị; chuyển từ sản xuất manh mún, nhỏ lẻ sang sản xuất lớn,hợp tác, liên kết, xây dựng mô hình sản xuất nông nghiệp; chuyển từ sản xuấttheo kinh nghiệm, truyền thống sang ứng dụng khoa học, công nghệ, nâng caochất lượng, giá trị sản phẩm nông nghiệp , xây dựng sự liên kết giữa nhànông, nhà khoa học và doanh nghiệp phù hợp, hiệu quả thì vai trò của chủ tịchHND cơ sở là rất quan trọng, đặc biệt là trong việc tuyên truyền cho hội viên

và nông dân trên địa bàn về những lợi ích thiết thực và bền vững của việc sảnxuất, kinh doanh thông qua hợp đồng kinh tế và tham gia sản xuất nôngnghiệp.Văn kiện Đại hội XI chỉ rõ:

Phát triển nông nghiệp toàn diện theo hướng hiện đại, hiệu quả, bềnvững Xây dựng mô hình sản xuất kinh doanh phù hợp với từngloại cây, con Khuyến khích tập trung ruộng đất; phát triển trangtrại, doanh nghiệp nông nghiệp phù hợp về quy mô và điều kiện củatừng vùng [20, tr.113-114]

Và “Đẩy mạnh phát triển kinh tế tập thể với nhiều hình thức đa dạng,

mà nòng cốt là hợp tác xã Tổng kết tình hình phát triển các hợp tác xã vàthực hiện Luật Hợp tác xã” [20, tr.208] Đến Đại hội đại biểu toàn quốc lầnthứ XII, Đảng cũng khẳng định:

Tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của kinh tếtập thể, kinh tế hợp tác xã; đẩy mạnh liên kết và hợp tác dựa trênquan hệ lợi ích, áp dụng phương thức quản lý tiên tiến, phù hợpvới cơ chế thị trường Nhà nước có cơ chế, chính sách hỗ trợ vềtiếp cận nguồn vốn, đào tạo nguồn nhân lực, chuyển giao kỹ thuật,công nghệ, hỗ trợ phát triển thị trường, tạo điều kiện phát triểnkinh tế hợp tác xã trên cơ sở phát triển và phát huy vai trò của kinh

tế hộ [22, tr.107]

Như vậy, xuất phát từ nhu cầu, lợi ích của sự liên kết trong hoạt độngsản xuất, kinh doanh, phát triển kinh tế nông nghiệp theo chuỗi giá trị, nângcao chất lượng, giá trị sản phẩm nông nghiệp là xu hướng phát triển chungcủa nông nghiệp và nông dân trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH Trong điềukiện đó, đội ngũ chủ tịch HND cấp xã có vai trò dẫn dắt, định hướng, đi tắt,đón đầu xu hướng phát triển, tuyên truyền vận động hội viên và nông dânthực hiện, đồng thời nắm bắt tình hình, đặc điểm của cơ sở và tâm tư, nguyệnvọng của hội viên và nông dân để kiến nghị với các cấp ủy đảng, chính quyền

và tổ chức Hội cấp trên, nhằm thúc đẩy phong trào cách mạng của nông dântrong việc đẩy mạnh CNH, HĐH nông nghiệp và nông thôn trên địa bàn tỉnhBắc Ninh

chủ yếu bằng canh tác nông nghiệp kết hợp làm nghệ thủ công Hiện nay, BắcNinh nằm trong Vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ Với vị trí địa lý cách trungtâm Hà Nội 30km, Bắc Ninh đang là tỉnh có tốc độ đô thị hóa và CNH, HĐHrất cao Đội ngũ chủ tịch HND cấp xã ở Bắc Ninh hiện nay phần lớn xuất thân

từ gia đình hiếu học, có truyền thống cách mạng nên có thể nói, đội ngũ cán

bộ này là tổng hòa của nhiều bản sắc văn hóa đặc sắc, phong phú, đa dạng.Phần lớn đội ngũ chủ tịch HND cấp xã ở Bắc Ninh hiện nay đều giữ đượcphẩm chất đạo đức, bản lĩnh chính trị, cách mạng, ham học hỏi cầu tiến bộ, cólối sống lành mạnh, giản dị, gắn bó với nhân dân nói chung và nông dân nóiriêng, được nhân dân tín nhiệm Họ được thừa hưởng những truyền thống tốtđẹp của gia đình và các thế hệ cán bộ cách mạng tiền bối để tiếp tục cống hiến

và phục vụ cho sự nghiệp cách mạng; không ngại khó khăn, gian khổ, luôn sátdân, gần dân, “lăn lộn” trong các phong trào cách mạng của nông dân để nắmbắt tình hình, hiểu rõ được cuộc sống và tâm tư, tình cảm, nguyện vọng củanông dân nhằm phục vụ cho công tác lãnh đạo, quản lý, điều hành, tổ chứccủa HND ở cơ sở đạt hiệu quả cao nhất

Hai là, đội ngũ chủ tịch HND cấp xã ở Bắc Ninh là những cán bộ chủ

yếu được hình thành thông qua con đường bầu cử giữ vị trí đứng đầu tổ chức

HND ở cơ sở Đây là đội ngũ cán bộ đã được rèn luyện, thử thách trong môitrường thực tiễn, năng động, sáng tạo, nhiệt tình, có tư duy đổi mới, am hiểusâu sắc tình hình thực tế của địa phương, cơ sở nên họ là những người có bảnlĩnh, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm trước nhân dân và trước lãnhđạo cấp trên về tình hình phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và quốc phòng- anninh thuộc phạm vi, trách nhiệm của mình

Tính đến năm 2017, toàn tỉnh Bắc Ninh có 121 chủ tịch HND trên 121

xã, phường, thị trấn có tổ chức HND [12]

Ba là, đội ngũ chủ tịch HND cấp xã ở Bắc Ninh là những cán bộ có trình độ, có năng lực, có kinh nghiệm trong công tác Hội và phong trào của nông dân Hầu hết chủ tịch HND cấp xã ở Bắc Ninh đều vững vàng về chính

trị tư tưởng, chịu khó học hỏi, lăn lộn với phong trào của nông dân ở cơ sở.Bên cạnh đó có khoảng hơn 50% cán bộ trẻ tuổi, có trình độ, năng động,trưởng thành trong các phong trào quần chúng cơ sở và tại chỗ, cầu tiến vươnlên, tự tin nhận nhiệm vụ tổ chức giao phó và trở thành cán bộ nguồn kế cậntrong thời kì mới

Năm 2017, trong tổng số 121 chủ tịch HND cấp xã ở Bắc Ninh thì121/121 có trình độ học vấn trung học phổ thông; có 77/121 có trình độ caođẳng, đại học; 43/121 người có trình độ trung cấp; 01 người có trình độ thạcsỹ; 88/121 người có trình độ lý luận chính trị [Phụ lục 1]

Trong tổng số 121 chủ tịch HND cấp xã ở Bắc Ninh, có 58 người đãđược bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Hội; 24 người đã bồi dưỡng nghiệp vụquản lý nhà nước; 80/121 người có thời gian công tác Hội từ 1 đến 5 năm;35/121 người có thời gian công tác Hội từ 6 đến 10 năm và 6/121 người cóthời gian công tác Hội từ 11 đến 15 năm; 104/121 người tái cử vị trí chủ tịchHND cơ sở [Phụ lục 2]

Nhìn chung, đội ngũ chủ tịch HND cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh đều có trình

độ, năng lực và kinh nghiệm công tác; có nhiều cố gắng, nỗ lực trong học tập,nâng cao trình độ mọi mặt, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ

Bốn là, ngoài sự nhiệt tình, năng động, sáng tạo, đội ngũ chủ tịch HND cấp xã ở Bắc Ninh là những người rất nhạy cảm với thời cuộc, có khả năng

nắm bắt và xử lý thông tin một cách nhanh chóng, hiệu quả, có tư duy về nềnkinh tế thị trường định hướng XHCN, có khả năng sáng tạo và khả năng nắmbắt nhanh những thành tựu tiến bộ của khoa học - kỹ thuật trên thế giới.Trong

xu thế phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế tri thức, kinh tế số, sự bùng nổ của

khoa học - công nghệ và sự cạnh tranh sức mạnh tổng hợp giữa các quốc giadiễn ra quyết liệt Trong điều kiện đó, đội ngũ chủ tịch HND cấp xã ở Bắcninh đã có bước trưởng thành, phát triển về nhiều mặt, chất lượng ngày càngđược nâng lên, từng bước đáp ứng yêu cầu thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đấtnước Những thành tựu to lớn đạt được trong công cuộc đổi mới của đất nước

và sự vươn lên mạnh mẽ của tỉnh Bắc Ninh trong những năm qua, cho thấy sựnhanh nhạy, nhiệt tình, năng động và sáng tạo của đội ngũ cán bộ nói chung

và chủ tịch HND nói riêng, thể hiện ở bản lĩnh, trưởng thành nhanh, vữngvàng trước những diễn biến phức tạp của tình hình, bước đầu đáp ứng đượcnhững đòi hỏi của từng giai đoạn cách mạng

Năm là, cơ cấu chủ tịch HND cấp xã ngày càng được cấp ủy quan tâm

và bố trí khá hợp lý Toàn tỉnh Bắc Ninh có 121 chủ tịch HND trên 121 đơn

vị xã, phường, thị trấn có tổ chức HND ở cơ sở Năm 2013, trong số 121 chủtịch HND cấp xã có 14 đồng chí là nữ, chiếm tỷ lệ 11,6% Cơ cấu tuổi, chủtịch HND cấp xã ít tuổi nhất hiện nay là 29 tuổi và cao tuổi nhất là 60 tuổi,

độ tuổi bình quân là 49 tuổi; độ tuổi dưới 40 có 15 đồng chí chiếm 12,4%, độtuổi từ 40-50 có 48 đồng chí chiếm 39,7%, độ tuổi từ 50 trở lên có 58 đồngchí chiếm 47,9% Đến hết nhiệm kỳ (hết năm 2017), có 16 đồng chí nữ chiếm13,2%; Cơ cấu tuổi, chủ tịch HND cấp xã ít tuổi nhất hiện nay là 28 tuổi vàcao tuổi nhất là 59 tuổi, độ tuổi bình quân là 42,8 tuổi; độ tuổi dưới 40 có 38đồng chí chiếm 31,4%, độ tuổi từ 40 - 50 có 51 đồng chí chiếm 42,1%, độtuổi từ 50 trở lên có 32 đồng chí chiếm 26,5% [Phụ lục 3]; [Phụ lục 4]; [Phụ

lục 6] Về cơ cấu, tỷ lệ cán bộ nữ là chủ tịch HND cấp xã ở Bắc Ninh chưa

đảm bảo cơ cấu theo qui định Cơ cấu chủ tịch HND cấp xã là nữ chưa đảmbảo tỷ lệ trong nhiều năm gần đây Theo hướng dẫn công tác nhân sự củaTrung ương HND Việt Nam, chức danh Chủ tịch Hội HND ở cơ sở là nữ củacác cơ sở trong tỉnh nhiệm kỳ 2012 - 2017 phải chiếm tỷ lệ từ 20% trở lên,

tuy nhiên từ đầu nhiệm kỳ đến nay, cơ cấu chủ tịch HND cấp xã ở Bắc Ninh

là nữ cao nhất từ năm 2013 - 2017 mới đạt 14% [Phụ lục 4]

1.2 CHẤT LƯỢNG CHỦ TỊCH HỘI NÔNG DÂN CẤP XÃ Ở TỈNH BẮC NINH - QUAN NIỆM, TIÊU CHÍ

1.2.1 Quan niệm

* Quan niệm về chất lượng

Từ trước đến nay có nhiều quan niệm khác nhau về chất lượng, tùy vàotừng góc độ tiếp cận và phương pháp nghiên cứu mà người ta chỉ ra quanniệm về chất lượng, song chất lượng lại được sử dụng rộng rãi, phổ biến vàthường xuyên trong đời sống hàng ngày Khái niệm về chất lượng trên thếgiới đã từ lâu luôn gây ra những tranh cãi phức tạp Chất lượng là đặc tínhkhách quan của sự vật Chất lượng biểu thị ra bên ngoài các thuộc tính, cáctính chất vốn có của sự vật Quan niệm chung nhất về “chất lượng” là cái tạonên phẩm chất, giá trị của một người, một sự vật, sự việc Về bản chất, kháiniệm chất lượng là một khái niệm mang tính tương đối Với mỗi người, quanniệm về chất lượng khác nhau và vì thế chúng ta thường đặt ra câu hỏi “chấtlượng của ai” Ở mỗi một vị trí, người ta nhìn nhận về chất lượng ở nhữngkhía cạnh khác nhau

Theo quan điểm triết học, chất lượng là tính xác định bản chất nào đócủa sự vật, hiện tượng, tính chất mà nó khẳng định nó chính là cái đó chứkhông phải là cái khác hoặc cũng nhờ nó mà nó tạo ra một sự khác biệt vớimột khách thể khác Chất lượng của khách thể không quy về những tính chấtriêng biệt của nó mà gắn chặt với khách thể như một khối thống nhất baotrùm toàn bộ khách thể Theo quan điểm này thì chất lượng đã mang trong nómột ý nghĩa hết sức trừu tượng, nói đến chất lượng là nói đến sự hoàn hảo là

gì tốt đẹp nhất, nó không phù hợp với thực tế đang đòi hỏi

Trong kinh tế học, có nhiều quan điểm nhìn nhận từ nhiều góc độ khácnhau Dù xem xét dưới các góc độ, lĩnh vững khác nhau và có những quan niệm

khác nhau; phương pháp, tiêu chí đánh giá khác nhau, nhưng nhìn chung Chấtlượng là tập hợp những tính chất và đặc trưng của sản phẩm và dịch vụ có khảnăng thỏa mãn nhu cầu đã nêu và nhu cầu tiềm ẩn, những yêu cầu định trước cho

nó, trong điều kiện xác định về kỹ thuật, kinh tế, xã hội Chất lượng là tổng hợpcác yếu tốt liên quan đến đối tượng, làm nên tác dụng, giá trị của đối tượng

Trong Đại từ điển tiếng Việt viết: Chất lượng là cái “tạo nên phẩm chất,giá trị của một con người, một sự vật, sự việc” [73, tr.667] Chất lượng là cácmối quan hệ bản chất ở bên trong của sự vật, hiện tượng được biểu hiện rabên ngoài bằng các thuộc tính bản chất của nó Hiểu theo nghĩa chất lượng làbản chất của sự vật hiện tượng, thì chất lượng là phạm trù khách quan, khôngphụ thuộc nhận thức chủ quan của con người Tuy nhiên, trong đời sống thựctiễn và tư duy, khái niệm chất lượng được con người sử dụng phục vụ nhu cầunhận thức nhằm cải tạo và biến đổi thế giới khách quan phục vụ lợi ích củamình Nói đến chất lượng là nói tới hai vấn đề cơ bản: đó là tổng hợp nhữngphẩm chất, giá trị, những đặc tính tạo nên cái bản chất của một con người,một sự vật, sự việc và những phẩm chất, những đặc tính, những giá trị đó đápứng đến đâu những yêu cầu đã được xác định về con người, sự vật, sự việc đó

ở một thời gian và không gian xác định

Vì thế, khi phân tích, đánh giá chất lượng của bất kỳ sự vật, hiện tượng,quá trình nào đang diễn ra trong tự nhiên, xã hội hay trong tư duy phải phântích, đánh giá chất lượng của từng yếu tố, từng bộ phận cấu thành sự vật hiệntượng và quá trình ấy trong thống nhất, biện chứng, trong sự ràng buộc và tácđộng lẫn nhau giữa chúng; không được tuyệt đối hóa một yếu tố, bộ phận nàohoặc tách rời giữa các yếu tố, các bộ phận Đồng thời, nói đến chất lượng củamột con người là nói đến mức độ đạt được của một người ở một thời gian vàkhông gian được xác định cụ thể, đó là các mức độ tốt hay xấu, cao hay thấp,ngang tầm hay dưới tầm, vượt tầm, đạt hay không đạt yêu cầu đặt ra Tổnghợp những phẩm chất, những giá trị, những thuộc tính đặc trưng, bản chất của

một con người và các mặt hoạt động của con người đó, chính là chất lượngcủa con người đó.

Quá trình đó đòi hỏi phải có phương pháp xem xét, đánh giá cụ thể,không thể áp dụng phương pháp duy nhất, đặc biệt là đối với con người vàhoạt động của con người trong xã hội

* Quan niệm về chất lượng cán bộ

Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI đã xác định: “Chấtlượng của cán bộ là sự thống nhất giữa phẩm chất chính trị và năng lực côngtác, thể hiện ở kết quả hoàn thành nhiệm vụ” [13, tr.132]

Cụ thể hơn, có thể quan niệm: Chất lượng đội ngũ cán bộ hiện nay làtổng hợp thống nhất biện chứng những giá trị, những thuộc tính đặc trưng,bản chất của đội ngũ cán bộ về mặt con người và các mặt hoạt động, quy định

và phản ánh mức độ đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ chính trị của đội ngũ cán bộtrong điều kiện kinh tế thị trường, mở cửa, hội nhập quốc tế

Theo đó, chất lượng đội ngũ cán bộ có tính ổn định tương đối, có thểcao hoặc thấp do tác động của những điều kiện khách quan và chủ quan,không bất biến, thường xuyên vận động, biến đổi, phát triển theo yêu cầu,nhiệm vụ; chịu sự tác động mạnh mẽ của thực tiễn và phụ thuộc vào quá trìnhbồi dưỡng, rèn luyện, phấn đấu của mỗi người cán bộ Sinh thời, Chủ tịch HồChí Minh chỉ rõ:

Trong thế giới, cái gì cũng biến hóa Tư tưởng con người cũng biếnhóa Vì vậy, cách xem xét cán bộ, quyết không nên chấp nhất, vì nócũng phải biến hóa Một người cán bộ khi trước sai lầm, khôngphải vì thế mà sai lầm mãi Cũng có cán bộ đến nay chưa bị sai lầmnhưng chắc gì sau này không phạm sai lầm? Quá khứ, hiện tại vàtương lai của mọi người không phải luôn giống nhau [54, tr.278]

* Quan niệm về chất lượng chủ tịch Hội Nông dân cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh giai đoạn hiện nay.

Theo quan niệm về chất lượng nói chung và chất lượng cán bộ như

trên, có thể hiểu: chất lượng chủ tịch Hội Nông dân cấp xã ở Bắc Ninh là

tổng hòa những giá trị tạo nên phẩm chất, năng lực của từng chủ tịch Hội Nông dân xã, những giá trị bảo đảm cho mỗi chủ tịch hoàn thành tốt chức trách nhiệm vụ được giao, góp phần quyết định đưa hoạt động của Hội Nông dân cấp xã thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ theo qui định Chất lượng chủ tịch Hội Nông dân cấp xã bao gồm sự tổng hợp của nhiều yếu tố liên quan làm nên sức mạnh để đội ngũ chủ tịch Hội Nông dân cấp xã hoàn thành vai trò, nhiệm vụ của mình đối với công tác Hội và phong trào nông dân

Quan niệm về chất lượng chủ tịch HND cấp xã hiện nay cũng chính làquan niệm về chất lượng cán bộ nói chung, có tính đến các yếu tố đặc thù củatừng chức danh cán bộ Chất lượng của từng chủ tịch HND cấp xã được quyđịnh và biểu hiện ở phẩm chất và năng lực cần có ở người cán bộ Như vậy,

có thể hiểu chất lượng chủ tịch HND cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh bao gồm các mặt

cơ bản sau:

Phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và năng lực trí tuệ, nhận thức,khả năng tổ chức thực tiễn về tổ chức Hội, về nông nghiệp, nông dân, nôngthôn và kinh nghiệm công tác

Phương pháp, tác phong công tác, có khả năng lãnh đạo, quản lý, quy

tụ, uy tín đoàn kết cán bộ, vận động, tập hợp hội viên, nông dân; có khả năng

cụ thể hóa nghị quyết của Đảng, nghị quyết HND các cấp phù hợp với côngtác Hội và phong trào nông dân của địa phương; biết dự báo và nhận định tìnhhình thuận lợi, khó khăn, thời cơ, thách thức về tình hình nông nghiệp, nôngdân, nông thôn; mạnh dạn đổi mới, nhiệt tình, tâm huyết, dám nghĩ, dám làm,dám chịu trách nhiệm đến sản phẩm cuối cùng, nói đi đôi với làm, nói ít làmnhiều; tích cực, chủ động bảo vệ lợi ích hợp pháp, chính đáng của nông dân;khả năng huy động các nguồn lực và tổ chức tốt các hoạt động dịch vụ để

giúp nông dân phát triển sản xuất, nâng cao đời sống; có trình độ phù hợptheo quy định của cấp ủy địa phương.

Kết quả của hoạt động quản lý điều hành các mặt công tác của HND cơ

sở và phong trào nông dân ở đơn vị đạt kết quả cao hay thấp, hiệu quả haykhông hiệu quả cũng là vấn đề thể hiện chất lượng của chủ tịch HND cấp xã.Chất lượng người chủ tịch HND cấp xã còn là sự kết hợp giữa đức và tài; chủtịch HND là người cán bộ tốt, nhất thiết phải có đủ đức, đủ tài trong đó đức làgốc Chủ tịch HND cấp xã phải không ngừng tu dưỡng, rèn luyện phấn đấu đủđức, đủ tài để gánh vác công việc mà Đảng, hội viên nông dân tin tưởng giaophó Là người đứng đầu tổ chức Hội ở cấp xã và chịu trách nhiệm mọi mặt vềhoạt động của tổ chức quần chúng quan trọng ở cơ sở, chủ tịch HND cấp xãphải có đủ năng lực và có uy tín thực sự, thể hiện trình độ, năng lực và trình độ

tổ chức thực tiễn giỏi Phẩm chất đạo đức và năng lực công tác là những đạilượng cơ bản để đánh giá chất lượng của chủ tịch HND cấp xã đó cao hay thấp.Tuy nhiên đạo đức và năng lực đó phải được biểu lộ ra thông qua hoạt động thựctiễn, gắn liền với hoạt động quản lý điều hành hoạt động công tác Hội và phongtrào nông dân ở đơn vị đạt kết quả cao hay thấp, hiệu quả hay không hiệu quả

1.2.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng chủ tịch Hội Nông dân cấp xã ở

tỉnh Bắc Ninh giai đoạn hiện nay

Tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ là tập hợp các dấu hiệu,điều kiện, đặc trưng, các chỉ số định tính, định lượng làm căn cứ để nhận biết,đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ trên thực tế Căn cứ xác định tiêu chí đólà: chức năng, nhiệm vụ của cán bộ; các yếu tố cấu thành chất lượng của conngười và các mặt hoạt động chủ yếu của cán bộ; các yêu cầu về chất lượng vàkết quả hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệphóa, hiện đại hóa đất nước

Đánh giá chất lượng cán bộ hay đội ngũ cán bộ là công việc rất hệtrọng, rất nhạy cảm và phức tạp Đây là khâu có ý nghĩa quyết định trong

công tác cán bộ, nhất là để tiến hành việc bố trí, sử dụng và thực hiện cácchính sách cán bộ Tiêu chí đánh giá chất lượng cán bộ phải dựa vào tiêuchuẩn cán bộ và lấy kết quả hoàn thành nhiệm vụ được giao làm thước đo,làm căn cứ chủ yếu để đánh giá năng lực và phẩm chất của cán bộ.

Trong thực tế, khi xem xét, đánh giá chất lượng của một cán bộ haymột đội ngũ cán bộ, thông thường người ta dựa trên tổng hợp các tiêu chíkhác nhau có ảnh hưởng nhất định đến chất lượng của cán bộ hay đội ngũ cán

bộ đó Những tiêu chí này là những chuẩn mực, thước đo quan trọng giúpchúng ta xác định được chất lượng thực của cán bộ hay đội ngũ cán bộ có đápứng được yêu cầu nhiệm vụ chính trị hay không Để đánh giá chất lượng chủtịch HND cấp xã ở Bắc Ninh có thể dựa bào bộ tiêu chí sau:

1.2.2.1 Về phẩm chất chính trị và đạo đức lối sống

Phẩm chất chính trị của chủ tịch HND cấp xã ở Bắc Ninh là tổng hợpcác đặc tính cá nhân của cán bộ về mặt chính trị, bao gồm các yếu tố cơ bản:nhận thức chính trị, thái độ chính trị và hành vi chính trị Cụ thể: nhận thứcchính trị của người cán bộ là sự hiểu biết về đường lối, quan điểm chính trị,

về nền tảng tư tưởng chính trị của Đảng, sự hiểu biết và tin tưởng vào mụcđích, lý tưởng, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, vai trò, nhiệm vụcủa cán bộ, hình thành tình cảm, ý chí cách mạng của người cán bộ.Thái độchính trị của cán bộ là những biểu hiện, cử chỉ, lời nói, việc làm của ngườicán bộ xuất phát từ nhận thức, suy nghĩ, tình cảm trước những vấn đề chínhtrị, tư tưởng và tổ chức của Đảng Thái độ chính trị phản ánh cách nhìn nhận,suy nghĩ và chi phối hành động của người cán bộ, bao gồm lòng trung thành,tính vững vàng, kiên định về lập trường, tư tưởng chính trị Cán bộ phải làngười tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, trung thành với Hiến pháp nướcCộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Thái độ chính trị của cán bộ đúng haykhông đúng; kiên quyết, dứt khoát hay nửa vời, chập chừng, do dự; nghiêmtúc hay không nghiêm túc có ảnh hưởng rất lớn đến việc thực hiện nhiệm vụ

chính trị của người cán bộ Hành vi chính trị của người cán bộ là hành độngmang tính chính trị, như tiên phong, gương mẫu trong công tác, lao động, họctập, sinh hoạt; đi đầu trong thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng vàchính sách, pháp luật của Nhà nước; tích cực tuyên truyền, vận động nhândân; kiên quyết đấu tranh với những biểu hiện tiêu cực về chính trị

Về phẩm chất đạo đức, lối sống của người cán bộ bao gồm các yếu tố:

ý thức đạo đức, thái độ đạo đức và hành vi đạo đức và phong cách, nếp sốngcủa cán bộ Cụ thể: ý thức đạo đức của người cán bộ là quan niệm, sự hiểubiết về đạo đức, các giá trị đạo đức truyền thống tốt đẹp của dân tộc, nhữnggiá trị, chuẩn mực đạo đức mới (đạo đức cách mạng).Thái độ đạo đức củangười cán bộ do ý thức đạo đức quy định, biểu hiện ra bên ngoài là sự yêuhay ghét, ủng hộ hay phê phán đối với cái: thiện, ác, đẹp, xấu, tiến bộ, lạchậu ; là đúng mực, nghiêm túc hay không nghiêm túc với công việc, nghềnghiệp, với đồng chí, đồng nghiệp, gia đình, bạn bè và quần chúng nhân dân Hành vi đạo đức của người cán bộ là những hành động, lời nói, việc làm liênquan đến phạm trù đạo đức, có tính nêu gương, giáo dục đạo đức đối với bảnthân, gia đình, đồng chí, đồng nghiệp và nhân dân Lối sống của người cán bộ

là những hình thức, cung cách sinh hoạt, làm việc, những hoạt động, cách xử

sự đã trở thành ổn định, thành đặc điểm riêng của cá nhân Lối sống do nhiềuyếu tố quy định như giáo dục, nghề nghiệp, điều kiện kinh tế, sinh hoạt, hoàncảnh xã hội, phẩm chất tâm lý, sinh lý và sự rèn luyện của cá nhân Lối sốnggắn liền và là một biểu hiện đậm nét của đạo đức cá nhân, vì vậy, khi nhậndiện và đánh giá phẩm chất đạo đức của cán bộ nhất thiết phải xem xét lốisống của họ

Phẩm chất đạo đức, lối sống của người cán bộ quan hệ mật thiết vớiphẩm chất chính trị Phẩm chất chính trị chi phối, quy định phẩm chất đạođức; phẩm chất đạo đức tác động tới sự phát triển phẩm chất chính trị Ngườicán bộ có giác ngộ chính trị, có niềm tin sâu sắc vào lý tưởng cộng sản chủ

nghĩa sẽ giúp họ có tình yêu thương đồng chí, kính trọng nhân dân, quan tâmgiúp đỡ mọi người, biết hy sinh lợi ích cá nhân cho lợi ích cách mạng Nhữngphẩm chất đạo đức tốt đẹp như trung, hiếu, dũng, liêm, sẽ giúp người cán bộcủng cố, phát triển các phẩm chất chính trị như sự kiên định lập trường, tưtưởng, tính tiên phong gương mẫu của người cán bộ Quan hệ biện chứnggiữa phẩm chất chính trị và phẩm chất đạo đức của người cán bộ tạo nênphẩm chất đạo đức cách mạng của người cán bộ thường được gọi là “phẩmchất” hay mặt “đức” mặt “hồng” của cán bộ Người cán bộ phải có phẩm chấtđạo đức trong sáng, tiêu biểu cho cuộc đấu tranh chống tham nhũng, quanliêu, lãng phí và được cán bộ, đảng viên và nhân dân tin cậy.

Như vậy, chủ tịch HND cấp xã phải thực sự là chiến sỹ tiên phongtrong hoạt động thực tiễn công tác hội và phong trào nông dân ở cơ sở, suốtđời phấn đấu vì mục tiêu lý tưởng của Đảng Là người vững vàng, kiên địnhvới sự nghiệp đổi mới, với con đường mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn Kiênquyết lấy Chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nên tảng tư tưởng

và kim chỉ nam cho mọi hoạt động, quyết tâm cùng toàn Đảng, toàn dân thựchiện thắng lợi cương lĩnh chính trị trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đấtnước Đấu tranh có hiệu quả bảo vệ Cương lĩnh, Điều lệ Đảng, đường lốichính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, Điều lệ HND Việt Nam, có

ý thức học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ

Đồng thời, chủ tịch HND cấp xã phải có phẩm chất đạo đức là đạo đức

cách mạng Suy nghĩ và hành động vừa phải phù hợp với đạo đức truyềnthống, vừa phải gắn bó chặt chẽ với quan niệm của thời đại mới, với yêu cầunhiệm vụ; là người có kết quả làm việc tốt, được hội viên nông dân tín nhiệm,đem lại kết quả tốt hơn cho tập thể, cho xã hội, đáp ứng được yêu cầu, nguyệnvọng chính đáng của hội viên nông dân

Chủ tịch HND cấp xã phải là người thực sự gương mẫu trong cuộc

sống, là tấm gương thực tế nhất, trực tiếp nhất, tác động hàng ngày, hàng giờ

tới tâm lý, tới sự đánh giá của hội viên nông dân Chủ tịch HND cấp xã phải

là người kết hợp nhuần nhuyễn giữa đạo đức và năng lực công tác

1.2.2.2 Về ý thức tổ chức kỷ luật và phong cách làm việc

Đây cũng là một trong những yếu tố cơ bản tạo nên chất lượng của chủtịch HND cấp xã Phong cách làm việc cần được xây dựng, củng cố, pháttriển theo những yêu cầu sau:

Chủ tịch HND cấp xã phải luôn sáng tạo, năng động vận dụng nhữngquan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng trong những điều kiện, thời gian

và không gian phù hợp, nhất là trong điều kiện phát triển kinh tế thị trườngđịnh hướng XHCN, đẩy mạnh CNH, HĐH nhằm góp phần xây dựng địaphương trở thành một trong những tỉnh phát triển của cả nước

Sự nhiệt tình, hăng hái, trung thực, khách quan trong công tác cũng lànhững yêu cầu rất quan trọng tạo nên chất lượng công tác của Chủ tịch HNDcấp xã Hiện nay, do còn những bất cập trong chế độ, chính sách đối với cán

bộ cơ sở và điều kiện sống, sinh hoạt còn nhiều khó khăn, thiếu thốn, mặtkhác nhiệm vụ chính trị của cơ sở lại rất đa dạng nên nếu cán bộ thiếu nhiệthuyết, không hăng hái, tích cực thì chất lượng và hiệu quả công tác khôngthể cao

Chủ tịch HND cấp xã phải dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm,nói đi đôi với làm, không độc đoán chuyên quyền, luôn sâu sát, gần gũi, gắn

bó với quần chúng nhân dân

Chủ tịch HND cấp xã còn phải có phong cách dân chủ, biết lắng nghe,nắm bắt tâm tư tình cảm của quần chúng nhân dân, tập hợp được ý kiến củaquần chúng nhằm cải tiến công tác, họ phải “mắt trông, tai nghe, chân đi, ócnghĩ, miệng nói, tay làm”

1.2.2.3 Về trình độ, năng lực

* Về trình độ: