Phan 05 engine electrical 2 textbook VN

Trong quá trình máy, không có dòng kích sinh ra t tr ng, do khi n n p, khi èn này sáng lên.

n ng c 2

c l c

Nguyên lý ho t ng c a máy phát xoay chi u AC

Nh ã h c tr c ây, khi khung dây quay trong m t t tr ng thì s sinh ra dòng n hình sin

mà giá tr c a nó c thay i có chu k theo m i chuy n ng quay c a khung dây, nh ch ra

hình trên Trong m t máy phát AC có 3 cu n dây c t l ch nhau m t góc 1200, Khi nam châm

quay trong các cu n dây s t o ra dòng n xoay chi u trong m i cu n dây Các dòng n c ng

ch nhau 1200 nh ch ra hình phía d i bên ph i Có 2 cách u dây khác nhau: cách u ba

pha hình sao (Y) ho c ba pha hình tam giác Các bình n c ng nh các ph t i trên xe s d ng

t chi u u này c g i là ch nh l u và c th c hi n b i các i- t Ti p theo chúng ta hãy

cùng tìm hi u v b ch nh l u

ch nh l u c a máy phát AC

Các máy phát hi n nay không có b u ch nh c khí, nh ng thay vào ó nó s d ng b ch nh

u n t Transistor công su t b t và t t dòng kích thông qua tín hi u t transistor u khi n

n áp u ch nh c a ra b i m t i- t zen-n S nguyên lý trên mô t bên trong c a

các b ch nh l u c a máy phát hi n nay i v i m i pha thì có 2 i- t: m t c c d ng và m t

c âm nh m m c ích n n dòng Ph n d ng c a sóng ch y qua c c d ng i- t và ph n âm

sinh ra H n n a các i- t s ch n dòng ng c n u n áp máy phát d i n áp c quy, ví d

khi ng c t t Ngoài ra, n n dòng kích bên trong m ch khi máy phát sinh ra dòng n ng i

ta ã b trí thêm 3 i- t V c b n, có 3 m ch n bên trong m t máy phát: M ch ti n kích t ,

ch kích t và m ch n p Trong quá trình máy, không có dòng kích sinh ra t tr ng, do

khi n n p, khi èn này sáng lên Ngay khi máy phát sinh ra dòng n thì èn báo n p t t và dòng

kích c c p thông qua m ch bên trong Khi máy phát sinh ra s c n ng thì dòng kích t

c c p t stator, dòng này c ch nh l u b i các i- t kích t và truy n qua ch i than > D-

> u âm i- t v stator Dòng n p c ch nh l u và sau ó truy n t i chân B+ -> c quy và các

ph t i ( u này ch c th c hi n khi s c n ng n p cao h n s c n ng c quy)

c FR/ G c a máy phát AC

t vài máy phát c trang b thêm các c c: c c FR và c c G C c FR c dùng ph n h i

tr ng thái n p t i ECM, trong khi c c G có ch c n ng u khi n dòng n c a cu n kích, cu i

cùng u khi n u ra c a máy phát M c ích c a c c G là tránh t i t ng t trên ng c do

quá m c do ta b t t i t c c m ch ng C c FR a máy phát a ra tr ng thái ON/OFF c a

cu n kích vào ECM ho c PCM ph n ng l i tín hi u này, PCM c m nh n n áp ra c a máy

phát và d n ng c c u u khi n t c c m ch ng t ng c n c theo dòng n ra (t i n)

u này ng n ch n s thay i t c c m ch ng c gây khi b t các t i n Ngu n n phát

ra t máy phát khi transistor trong b ti t ch IC ON (ho c c u khi n tr c ti p ho c thông

qua c c G n u có) c p m t dòng n (dòng kích t ) t i cu n kích Khi transistor OFF, ngu n

n phát ra b i máy phát gi m m t cách nhanh chóng C ng dòng n a ra c a máy phát

ph thu c vào t l hi u d ng ON c a transistor n áp c c FR th p khi transistor ngu n ON và

cao khi transistor OFF Vì v y t l hi u d ng ON c a transistor ngu n trong ti t ch IC ho c dòng

n u ra có th c ki m tra c c FR c a máy phát

Kh c ph c s c

u h th ng n p g p tr c tr c và vi c ki m tra c b n không mang l i k t qu , thì b c ki m tra

ti p theo là ki m tra n áp r i và ki m tra b ng ch c n ng o sóng Tham kh o c m nang s a

ch a i v i tr ng h p này Hình trên là m t vài d ng sóng m u

c ti p theo là ki m tra các b ph n r i bên trong máy phát Ví d , ki m tra rotor/ stator i v i

tr ng h p ng n m ch, h m ch và ti p mát Ngoài ra c ng ph i ki m tra i- t ch nh l u…

th ng ánh l a: Lo i Denco/ lo i vít l a

c ích c a h th ng ánh l a là t h n h p không khí/ nhiên li u trong bu ng t th i

m thích h p Trong h th ng ánh l a truy n th ng dòng n i qua bô bin c óng ng t

ng c khí thông qua ti p m trong b chia n (vít l a) H th ng ánh l a u khi n b ng vít

là phiên b n n gi n nh t c a h th ng ánh l a Ngoài b chia n, còn có các b ph n khác

nh bô bin, khóa IG, các bu-gi Trong quá trình ho t ng, n áp bình cung c p t i c c + c a bô

bin Khi vít l a óng, dòng n i qua cu n s c p c a bô bin v mát Nó t o ra m t t tr ng

kho ng ng m, cam i vít l a m ti p m ng t dòng qua cu n s c p u này t o ra xung n

áp xung trong cu n s c p kho ng 200 ~ 400V (Vì h quang xu t hi n ti p m trong lúc m ,

trong cu n th , t 10.000 ~ 20.000V i v i h th ng ánh l a lo i vít

n áp c truy n qua dây cao áp t i c c trung tâm n p b chia n và t i m qu t B i vì

n áp cao nên có s phóng n gi a khe h gi a m qu t và m ti p xúc ngoài trong n p b

chia n Ti p theo qua dây cao áp c a bu-gi và cu i cùng sinh ra hi n t ng phóng n bu-gi,

o ra tia l a n Sau ó, vi c tích tr n ng l ng trong bô bin liên t c c phóng ra bu-gi

duy trì dòng n ánh l a Thông th ng th i gian duy trì t 1 n 2ms Ti p theo vít l a tr v v

trí ti p xúc và bô bin l i c n p Trong lúc ó rotor (m qu t) di chuy n t i c c n áp cao k

ti p c a n p b chia n, phát ra tia l a xlanh ti p theo S ng b c a v trí m qu t v i

tr c khu u c th c hi n b i kh p n i c khí c a b chia n t i tr c cam (ho c tr c khác có t c

= ½ t c ng c ) Bô bin g m m t v kim lo i c b trí các lá kim lo i gi m s rò t

tr ng Cu n th c p c qu n tr c ti p vào lõi s t nhi u l p và k t n i n t i c c trung tâm

a bô bin thông qua lõi T ó n áp cao c c p t i lõi, lõi ph i c cách n b i n p và

ch t cách n v N p bô bin có các c c a ngu n t i cu n s Cu n s qu n bên ngoài

cách o n tr c a nó Liên quan n d li u vui lòng tham kh o c m nang s a ch a

Bô bin

Bô bin ph i t o ra n ng l ng t o ra các tia l a n c n thi t t cháy hòa khí Do v y c n

ph i t c m t t tr ng m nh trong cu n s c p, do ó n tr c a nó s r t th p (kho ng

1~4 ) cho phép dòng n phù h p ch y qua Dòng n t ng s làm cho t tr ng m nh h n

u ki n c n phát sinh n áp cao trong cu n th c p là dòng n trong cu n s ph i c

ng t t ng t Khi c ng dòng n b ng ng t c th i, thì t tr ng s gi m t ng t T

tr ng này tác ng lên cu n th c p và t o ra m t n áp cao áp N u n áp cao phóng

dòng n qua khe h c c bu-gi, thì m t tia l a c t o ra gi a hai n c c c a bu-gi N u n

tr trong m ch th c p l n, khe h gi a các c c bu-gi l n, thì n áp cap áp c ng ph i l n

dòng n phóng qua và gi m th i gian t o tia l a u này là quan tr ng khi quan sát hình d ng

200V~400V và n áp t c m trong cu n th là kho ng 7kV~35kV ph thu c vào lo i h th ng

ánh l a

i sao c n ánh l a s m?

kho ng 100 sau m ch t trên (TDC) Th i gian t khi hòa khí cháy n khi bùng phát ph thu c

vào các y u t khác nhau ví d nh : t c ng c và t i ng c (áp su t ng ng n p) Gi

l ng khí n p và nhiên li u n p không i, kho ng th i gian cháy và cháy hoàn toàn c c

nh Nh ng khi t c ng c t ng, piston s di chuy n nhanh h n do ó c n t o tia l a n

m h n (góc quay tr c khu u s m) tr c TDC t cháy h n h p phù h p v i v trí piston Vì

y, c n ph i ánh l a s m lên n u t c ng c t ng lên h th ng ánh l a truy n th ng,

ng ph i c u ch nh do s thay i t c cháy n u t l h n h p hòa khí thay i, do ó b

p

c u ánh l a s m c khí

c u ánh l a s m lo i ly tâm u ch nh th i m ánh l a theo t c ng c a (có

n các qu t ) quay cùng v i tr c c a denco Khi t c ng c t ng, các qu t v ng ra làm

xoay a theo h ng quay c a tr c khu u K t qu là cam denco c ng quay theo tr c v i góc quay

ng t và t ó m ánh l a s m c t o ra Thêm vào ó, do t i ng c thay i liên t c,

n n áp su t ng ng n p c ng thay i liên t c do v y th i m ánh l a c ng ph i c

u ch nh theo Lo i ánh l a s m chân không cho phép u ch nh th i m ánh l a theo u

ki n t i c a ng c u khi n th i m lo i c khí và lo i chân không c k t h p làm

ng kh n ng u ch nh

Khi t i th p, h n h p hòa khí c n c ánh l a s m h n do s cháy di n ra ch m h n Chân

gi m, chân không trong b làm s m b ng chân không t ng lên, làm cho t m màng và òn y

di chuy n v bên ph i làm quay a ng c chi u quay c a tr c tr c

u ki n ng c c th nh khi: không t i, quá t c c i thi n ô nhi m khí x Chân không

u ch nh làm tr c l y sau b m ga V i s h tr c a b làm tr lo i chân không, m

ánh l a c làm tr , a c di chuy n theo h ng cùng chi u quay tr c delco

ch n áp cao

Sau khi dòng n ánh l a c t o ra trong bô bin nó c truy n t i c c gi a delco -> m qu t

-> dây cao áp -> bu-gi Do n áp sinh ra r t cao nên các b ph n ph i c bao b c b i v t li u

cách n t t tránh hi n t ng nh y l a ra bên ngoài, ví d phóng ra thân máy Hi n t ng

nh y l a r t d x y ra do n áp ánh l a r t cao, do ó các b ph n c n ph i có n tr phù

p, ví d rô to, dây cao áp ho c các bu-gi Giá tr n tr m i chi ti t là bao nhiêu ph thu c vào

i xe, ví d nh n tr c a dây cao áp Có nhi u lo i dây cao áp v i lõi ng ho c s i cacbon

c dùng truy n n ng l ng ánh l a ánh l a úng thì ch s d ng dây cao áp phù h p

u này c ng t ng t i v i các b ph n khác c a h th ng ánh l a Vì v y hãy luôn luôn

tham kh o sách h ng d n s a ch a có các thông tin liên quan H n n a, n áp cao có th

rò r các b ph n này do ó chúng ph i c ki m tra m t cách c n th n trong tr ng h p b

a…

ánh l a lo i denco/ transistor

c ti p theo trong s phát tri n c a h th ng ánh l a v n còn s d ng lo i denco v i b u

ch nh th i m ánh l a lo i c khí/chân không ó là ánh l a bán d n, s d ng ph n t Hall

óng ng t dòng s c p t o tia l a

Bu-gi

c dù chúng t ng i r , c n ph i b o d ng và thay th nh k nh ng nó óng m t vai trò r t

quan tr ng không ch hi u su t c a ng c , mà c b n và tu i th c a ng c Các bu-gi

có r t nhi u lo i khác nhau Chúng có các t m nhi t khác nhau, chi u dài ren khác nhau, có và

không có n tr trong, v t li u khác nhau…Vi c s d ng lo i bu-gi thích h p r t quan tr ng, n u

ta dùng sai nó có th gây h h ng ng c M t y u t r t quan tr ng là vùng nhi t, ph m vi mà

ng khác nhau trong quá trình cháy, do v y m i ng c c n m t lo i ng c phù h p N u

bu-gi quá ngu i nó s tích t mu i than và có th d n n b máy, n u nó quá nóng nó có th gây

nên hi n t ng t cháy hòa khí (kích n ) ho c th m chí có th làm tan ch y n c c, c hai u

gây h h ng nghiêm tr ng ng c Do có nhi u lo i bu-gi khác nhau nên c n l a ch n bu-gi

ng thích v i ng c c th t ng tu i th c a bu-gi thì các v t li u khác nhau c s

ng nh platinum, iridium Hãy chú ý mô-men si t và ph ng pháp si t thích h p khi làm kín

bu ng t và bu-gi b ng lông n ho c d ng hình nón

Trouble shooting

Hình nh trên bi u th các tr ng thái khác nhau c a bu-gi và a ra g i ý cho các nguyên nhân liên

quan Khi tháo các bu-gi b n hãy quan sát nó ki m tra xem có o.k hay không và c m nh n

th nào là m t bu-gi còn t t

Có m t vài cách ki m tra n u có v n v i h th ng ánh l a nh b máy ho c kích n Ph

thu c vào lo i h th ng ánh l a th c t mà ph ng pháp ki m tra và u ch nh khác nhau M t

trong nh ng m quan tr ng nh t th c hi n là ki m tra th i m ánh l a Sau ó n ki m

tra dây phin, m qu t và n p denco, bô bin…Trong h th ng c , c n ph i ki m tra c c u ánh l a

m nh c c u ánh l a s m/ tr lo i chân không