NGHỀ THIẾT KẾ ĐỒ HỌA

Những năm gần đây nghề thiết kế đồ họa được coi là nghề đắt giá, “ hái ra tiền” có rất nhiều người trẻ đã quyết tâm theo học; tuy nhiên chính sự thiếu hiểu biết đầy đủ về nghề mà nhiều n

TIỂU LUẬN CUỐI KỲ MÔN: XÃ HỘI HỌC LAO ĐỘNG

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ngày nay khi xã hội ngày càng phát triển, các phương tiện truyền thông dần khẳngđịnh được vị trí quan trọng của mình, đặc biệt là công nghệ quảng cáo hiện đại trên các phương tiện truyền thông như báo, đài, tivi, internet…

Quảng cáo là một trong những ngành công nghiệp không khói của Việt Nam đang đứng trước những cơ hội phát triển mạnh mẽ Theo Hiệp hội Quảng cáo Việt Nam,ngành công nghiệp quảng cáo Việt Nam đạt doanh thu gần 1 tỷ USD trong năm

2010 Cả nước hiện có hơn 7.000 công ty quảng cáo, truyền thông, PR, tổ chức sự kiện

Quảng cáo hiện là một trong những lĩnh vực hoạt động ứng dụng mạnh mẽ và sôi nổi nhất của các nhà thiết kế Chính vì thế mà các nghề trong lĩnh vực này bỗng trở nên “hot” trên thị trường tuyển dụng trong nhiều năm gần đây Và để có những quảng cáo thu hút, những pano, áp phích, khẩu hiệu có dấu ấn không thể không nhắc đến người sáng tạo ra những sản phẩm ấy, đó chính là những nhà THIẾT KẾ ĐỒ HỌA

Nghề thiết kế đồ họa là một nghề không mới trên thế giới, đặc biệt là các nước phát triển nhưng lại là một ngành mới mẻ đối với người dân Việt Nam Trong

những năm qua, đây được coi là nghề VIP được nhiều người hướng đến và theo học.

Nghề này được coi là bạn đồng hành không thể thiếu của ngành truyền thông bởi nhờ có những Disigner mà các quảng cáo cho các hang sản phẩm được nhiều người biết đến, các thông điệp truyền thông dễ dàng được người xem tiếp nhận trong xã hội gấp gáp và bận rộn này

Những năm gần đây nghề thiết kế đồ họa được coi là nghề đắt giá, “ hái ra tiền”

có rất nhiều người trẻ đã quyết tâm theo học; tuy nhiên chính sự thiếu hiểu biết đầy đủ về nghề mà nhiều người không bắt kịp được những đòi hỏi khắt khe của nghề phải chuyển sang làm công việc khác

Nghề thiết kế đồ họa có thực sự hấp dẫn, có đơn giản để “ hái ra tiền” đó là một nghề nghiệp đơn thuần hay là sự tổng hợp của người giỏi cả kỹ năng và kiến thức thực tế? Để trả lời những câu hỏi ấy, tôi quyết định lựa chọn mô tả nghề thiết kế

đồ họa trong bài nghiên cứu của mình Hi vọng, bài viết có thế đem đến cho xã hộiđặc biệt những người trẻ đang có xu hướng học tập và tìm kiếm việc làm có cái nhìn cụ thể và tổng quát hơn về nghề này; từ đó để có sự lựa chọn đúng đắn nghề nghiệp cho tương lai

2 Ý nghĩa của đề tài

2.1 Ý nghĩa lý luận

Nghiên cứu về nghề thiết kế đồ họa, người viết muốn mô tả một cách đầy đủ, chânthực và khách quan nhất về nghề nghiệp đang được xã hội và giới trẻ quan tâm này

Nghiên cứu sử dụng một số các lý thuyết xã hội học như lý thuyết cơ cấu – chứcnăng ( T.Parson), lý thuyết tương tác biểu trưng (G.Mead) Qua điều tra thực tế tôimuốn kiểm nghiệm các lý thuyết trong thực tế Từ đó, tôi mong muốn có thể bổsung thêm những nét mới làm phong phú thêm cho hệ thống lý luận xã hội học

2.2 Ý nghĩa thực tiễn

Qua nghiên cứu này, tác giả muốn mô tả đặc điểm của nghề thiết kế đồ họa, quá trình làm việc, cách thức làm việc và những khó khăn mà người nhân viên thiết kế

đồ họa đã gặp phải một cách chân thực và khách quan nhất

Đề tài cũng nhằm chỉ ra sự quy gán về nghề nghiệp, sự khác biệt giữa lý thuyết, giữa cái mà người ta tưởng với thực tế của nghề; những khắc nghiệt, khó khăn của người nhân viên thiết kế đồ họa gặp phải

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu nhằm mục đích mô tả nghề thiết kế đồ họa: Cách thức người nhân viên hoạt động, giao tiếp trong công việc, cách họ tìm kiếm việc làm, tìm kiếm hợp đồng mới và bảo vệ ý tưởng, quan điểm về sản phẩm sáng tạo của mình trước những đánh giá, ý kiến trái chiều của người khác

Chỉ ra những khó khăn của nghề, những kỹ năng mà nhân viên thiết kế đồ họa cần

có để có thể tạo ra những sản phẩm đặc sắc hợp thời đại, từ đó đi đến chuyên nghiệp và có chỗ đứng trong ngành nghề mới mẻ này

Nghiên cứu chỉ ra sự khác biệt giữa thực tế và lý thuyết, giữa cái người ta lầm tưởng và cái thực tiễn của người trong nghề, từ đó giúp định hướng nghề nghiệp cho giới trẻ trong tương lai

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Nghiên cứu có nhiệm vụ cung cấp những thông tin về nghề, mô tả về nghề nhằm mang đến cái nhìn tổng quát và chân dung khách quan về nghề thiết kế đồ họa

Từ việc lựa chọn và vận dụng một số lý thuyết xã hội học ( thuyết tương tác biểu trưng, thuyết cơ cấu – chức năng) để làm rõ sự khác biệt giữa lý thuyết và thực tiễn làm nghề

Tiến hành khảo sát ( phỏng vấn sâu) một đối tượng làm nhân viên thiết kế đồ họa

trong Công ty TNHH Phát triển thương hiệu quảng cáo INNET tại Hà Nội.

Phân tích các thông tin thu được từ các thông tin thứ cấp và thông tin thu được từ phỏng vấn sâu để mô tả đầy đủ và khách quan nhất về nghề này

4 Đối tượng , khách thể, phạm vi nghiên cứu

Phạm vi không gian: Nghiên cứu tiến hành tại Hà Nội, cụ thể tại Công ty TNHH

phát triển thương hiệu quảng cáo INNET

Phạm vi thời gian: Từ 15 /4 – 15 / 5 năm 2013.

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Phân tích tài liệu

Tôi đã tiến hành thu thập thông tin từ nhiều nguồn khác nhau: các bài báo, các bàiviết trên mạng internet khác có liên quan đến vấn đề này nhằm đưa ra những thôngtin cần thiết phục vụ nghiên cứu

5.2 Phỏng vấn sâu

Lý do : Phương pháp phỏng vấn sâu được sử dụng để thu thập những thông tin

mang tính chiều sâu, những vấn đề chưa được đề cập, cần đươc làm rõ hơn thông qua chia sẻ của những người được phỏng vấn Thông qua quá trình phỏng vấn, người nghiên cứu cũng có khả năng kiểm chứng mức độ tin cậy của thông tin thu được và có thể dẫn dắt người được phỏng vấn theo định hướng của nhà nghiên cứu, nhằm thu được thông tin cần thiết cho đề tài Tác giả đã tiến hành phỏng vấn sâu nhân viên thiết kế đồ họa nhằm thu thập những thông tin cần thiết

Chuẩn bị phỏng vấn: Lên lịch phỏng vấn, xin phép đối tượng phỏng vấn cho

phép phỏng vấn ; chuẩn bị câu hỏi, đề cương cần phỏng vấn ; chuẩn bị các dụng cụ cần thiết: máy ghi âm, vở ghi

5.3: Mục tiêu phỏng vấn

Khai thác thông tin phỏng vấn một cách chính xác và hữu ích, tránh lan man làm mất thời gian của đối tượng phỏng vấn

Tạo không khí tự nhiên khi phỏng vấn, chuẩn bị đề cương rõ ràng, cụ thế và bám sát đề cương, tuy nhiên cần có những khai thác sâu với những thông tin hữu ích của người được phỏng vấn đưa ra nếu đề cương chưa đề cập sâu.

5.4: Quá trình phỏng vấn

Tôi đã tiến hành đối tượng phỏng vấn 1 lần, do đối tượng khá thân thiện nên cuộc phỏng vấn diễn ra thành công

Thuận lợi: Chuẩn bị đề cương chu đáo nên tránh bị động khi phỏng vấn Người

phỏng vấn cởi mở, nhiệt tình nên cung cấp nhiều thông tin hữu ích; hẹn gặp phỏngvấn cũng dễ dàng do anh ở cùng xóm trọ với người phỏng vấn

Khó khăn: Khó khăn trong việc ghi chép, gỡ băng mất nhiều thời gian ; khó khăn

do kỹ năng phỏng vấn chưa thực sự hoàn thiện

Quá trình Phỏng vấn:

- Thời gian: Từ 20h – 21 h ngày 10/5 năm 2013.

- Địa điểm: Xóm trọ của người được phỏng vấn

6 Đề cương Phỏng vấn sâu

1 Mô tả về đối tượng nghiên cứu: tên tuổi, địa chỉ, học vấn…mô tả qua về nghề

nghiệp bạn muốn mô tả: làm gì, như thế nào, ở đâu, cách thức nào?

Cần khai thác thêm:

- Làm nghề lâu chưa? Còn làm nghề nữa không?

- Mong muốn thăng tiến, đạt được mục tiêu gì?

- Thành tích, khen thưởng

2 Mô tả quá trình đến với nghề

- Tại sao lại làm công việc này? Quá trình xin việc gặp khó khăn gì không?

- Quá trình đến với nghề hiện tại có gì cần lưu ý không?

3 Mô tả công việc của đối tượng

- Cách thức làm việc như thế nào trong các giai đoạn cụ thể, trước đây,

4 Mô tả cách thức giao tiếp của đối tượng

- Giao tiếp với cấp trên như thế nào?

- Giao tiếp với đồng nghiệp ra sao?

- Quan hệ giao tiếp với khách hàng và khách hàng tiềm năng?

- Giao tiếp với người dưới quyền

5 Những khó khăn trong quá trình làm việc

5.1 Khó khăn về chuyên môn như thế nào? Làm gì để khắc phục khó khăn đó? 5.2 Khó khăn khi phải cân bằng công việc và cuộc sống như thế nào? Đặc biệt

những người luôn bị áp lực công việc cao và cần sự sáng tạo?

5.3 Khó khăn trong việc làm hài lòng khách hàng và đưa tra những quan điểm

thuyết phục khách hàng và cấp trên

5.4 Thực tế làm nghề với những quy gán mà người trẻ và những người ngoài

ngành nghề đưa ra khác nhau như thế nào?

PHẦN 2: NỘI DUNG CHÍNH

1 Các lý thuyết áp dụng

Đề tài áp dụng lý thuyết cơ cấu – chức năng ( T.Parson), lý thuyết tương tác biểutrưng (G.Mead)

2.1 Lý thuyết cơ cấu – chức năng ( T.Parson)

Theo Parsons, xã hội là một chỉnh thể, hệ thống bao gồm nhiều tiểu hệ thống có quan

hệ chặt chẽ với nhau Trong hệ thống xã hội, hệ thống hành vi được coi là nền tảng,

cơ sở nhờ nó mà con người có khả năng thích ứng được với môi trường xung quanh Vận dụng lý thuyết này, tôi muốn tìm hiểu hành vi nhân viên thiết kế đồ họa trongcông , mỗi ngành nghề lại phục vụ cho những nhu cầu xã hội nhất định,nhau để thíchứng với môi trường làm việc mới Tuy nhiên, thuyết này có hạn chế đó là các nhàchức năng lựa chọn nghề nghiệp để nghiên cứu có tính thiên vị (do chủ quan chi phối)nên trong khuôn khổ của đề tài này, tôi không sử dụng mặt hạn chế của thuyết chứcnăng trong việc chọn nghề cũng như phân tích và triển khai đề tài nghiên cứu

1.3.2 Lý thuyết tương tác biểu trưng (G.Mead).

Người đại diện là G.Mead, các tác giả đi theo thuyết này cho rằng xã hội bao gồm nhiều

nhóm nhỏ với những vai trò cá nhân Lý thuyết tương tác biểu trưng:

Các cá nhân trong quá trình tương tác với nhau không phản ứng đối với các hànhđộng trực tiếp của người khác, mà cố gắng “đọc” và lý giải chúng Người ta thường haytìm những ý nghĩa gắn cho các hành động và cử chỉ đó, tức là các biểu trưng (biểutượng)

Để hình thành những biểu tượng của tương tác, trước hết cá nhân phải ý thức mộtcách rõ ràng về một hành động, cử chỉ, phát ngôn, chữ viết hay hình ảnh nào đó Sau đó

cá nhân sẽ quy gán cho chúng những ý nghĩa xác định, dần dần những ý nghĩa quy gánnày sẽ được nhiều người thừa nhận và chúng ta có một biểu tượng tương tác Trước khitrở thành biểu tượng chung cho một nền văn hoá hay của nhân loại, chúng chỉ là biểutượng tương tác của một nền tiểu văn hoá

Các biểu tượng có một đặc điểm chung là chúng mang những ý nhĩa nhất định vàtạo ra sự phản ứng giống nhau ở các cá nhân Ý nghĩa của biểu tượng không trùng hợpvới ý nghĩa trực tiếp của những cái thể hiện chúng

Trong tương tác biểu trưng và phân tích một mô hình tương tác biểu trưng cần hếtsức chú ý đến biểu tượng, ký hiệu, cử chỉ khi “đọc” và “giải thích” về hành động củangười khác Hệ thống biểu tượng trong tương tác có thể gồm: cử chỉ và hành động của cánhân (cử chỉ có hàm ý và cử chỉ không hàm ý), ngôn ngữ nói và viết Theo lý thuyết này

con người như một thực thể sống trong thế giới của các biểu tượng và môi trường kýhiệu, xã hội thực hiện sự điều khiển đối với các cá nhân thông qua các biểu tượng.

Để có thể hiểu được ý nghĩa những hành động, cử chỉ của người khác chúng tacần nhập vai của người đó, hay đặt mình vào vị trí của họ.Chỉ khi ở vị trí của họ chúng tamới hiểu hết ý nghĩa những phát ngôn, những cử chỉ, những hành động của họ

Khả năng của con người đặt mình vào vị trí, vai trò của đối tác và nhìn nhận mìnhnhư một đối tác hành động là cơ sở quan trọng bậc nhất trong sự tương tác của họ vớimôi trường xung quanh Chính cơ chế này giúp con người tạo ý nghĩa cho các sự vật,hiện tượng và hành động xung quanh (biểu tượng)

Vận dụng lý thuyết này, tôi muốn tìm hiểu từ thực tế về nghề thiết kế đồ họa để hiểuđược vị trí vai trò của người trong nghề với sự phát triển của xã hội

2 Các khái niệm công cụ

Nghề nghiệp: Nghề là công việc chuyên môn theo sở trường hoặc theo sự phân công

xã hội Nghề nghiệp là nghề nói chung, kế sinh nhai1

Nghề nghiệp là danh từ chỉ chung chung các hình thức lao động trong xã hội theo sựphân công lao động mà con người sử dụng sức lao động của mình để tạo ra sản phẩmvật chất và sản phẩm tinh thần cho các cá nhân và xã hội Còn thông qua việc hànhnghề để duy trì và phát triển cuộc sống cá nhân, gia đình đồng thời góp phần tạo sựphát triển cho xã hội

Mỗi công việc đòi hỏi năng lực, kỹ năng, kỹ xảo, trình độ chuyên môn khác nhau:+ Mức độ 1: Là những công việc đòi hỏi trình độ chuyên môn cao, họ phải hoàn thànhnhững chương trình đào tạo căn bản, chuyên sâu, có hệ thống của một ngành nghề cụthể như: nhà báo, bác sĩ, kỹ sư, nhà khoa học, Trong công việc làm báo phân ranhiều cấp bậc, công việc khác nhau trong kamf báo sẽ đòi hỏi về chức cụ, kỹ năng và

số năm kinh nghiệm làm trong nghề tương ứng

1 Từ điển tiếng việt thông dụng_NXB GD

+ Mức độ 2: Đòi hỏi kỹ năng, kỹ xảo tay nghề cao như thợ mộc, thợ rèn, thợ may, thợcắt tóc

+ Mức độ 3: Là những nghề đòi hỏi rất ít hoặc gần như không có năng lực kỹ năng,

kỹ xảo hay trình độ chuyên môn Là những nghề như: buôn bán, phu hồ, thợ bốcvác

Nghề thiết kế đồ họa: Trước hết, có thể tạm định nghĩa “thiết kế đồ họa” là sử

dụng máy tính để thực hiện những sản phẩm liên quan đến đồ họa, hình ảnh, mỹ thuật (và

cả phim ảnh nữa) Hiện nay, ngành thiết kế đồ họa có ứng dụng rất rộng rãi, cũng chính

vì thế nên có nhiều loại phần mềm, công cụ khác nhau để thực hiện những loại việc khác nhau (dù hay bị “người ngoài” gom chung là thiết kế) Chính sự phong phú này dẫn đến việc xuất hiện nhiều “dân đì-sai” có những kỹ năng chuyên sâu khác nhau

Chẳng hạn hiện nay chúng ta có những phần mềm đồ họa thông dụng như CorelDRAW, Photoshop, Illustrator, Các phần mềm này có thể thuộc dạng đồ họa vec-tơ (tức dùng công thức toán để lưu trữ hình ảnh, giúp hình không bị biến dạng khi thay đổi kích thước)như CorelDRAW, Illustrator; hoặc dạng đồ họa điểm ảnh (bitmap) như Photoshop Tùy theo tính năng từng phần mềm để nhà thiết kế chọn dùng cho từng trường hợp, ví

dụ vẽ các họa tiết dùng hay chỉnh sửa, làm đẹp hình ảnh Tất nhiên, hầu hết designer đều biết sử dụng nhiều phần mềm, nhưng do công việc chuyên môn hóa cao, nên hiện nay thường có xu hướng tập trung kỹ năng theo thao tác hằng ngày Đó là chưa nói tới các phần mềm đồ họa multimedia (đa phương tiện), đồ họa kỹ xảo 3D,

Chương 2: Kết quả nghiên cứu

1 Mô tả về nghề thiết kế đồ họa

1.1 Mô tả thông tin chung về đối tượng được phỏng vấn nhân viên thiết

kế đồ họa

Anh Nguyễn Ngọc Q, hiện đang làm nhân viên thiết kế đồ họa cho công ty TNHH

Thương mại và phát triển quảng cáo INNET, anh sinh năm 1984, tại Thành Phố Thái Bình Năm 2002 anh tốt nghiệp trung học phổ thông và thi trượt trường đại học thương

mại, anh học 3 năm Cao đẳng khí tượng thủy văn Sau khi học xong do nghề này rất khó

để tìm kiếm công việc do vậy anh đã nghe theo lời của gia đình đi học Tiếng Hàn Quốc Tuy nhiên anh không đi xuất khẩu lao động mà quyết tâm ở VN theo đuổi ngành đồ họa Năm 2007 anh bắt đầu học đồ họa, năm 2010 anh tốt nghiệp và đi làm cho các công ty

đó

1.2 Mô tả quá trình đến với nghề

Quá trình đối tượng phỏng vấn đến với nghề hoàn toàn tự nhiên, do thi trượt đại học, học một ngành không đam mê, gạt bỏ được ý kiến của cha mẹ để đi theo sự lựa chọn của mình Công việc mà đối tượng nghiên cứu tìm hoàn toàn đúng với những gì anh được họctrong trường Đại học FPT Arena, cùng với sự đam mê, học hỏi và kiến thức thực tế, anh

đã quyết tâm theo đuổi và làm đúng ngành nghề của mình

2 Mô tả công việc cụ thể của một nhân viên thiết kế đồ họa

Nghề Thiết kế đồ họa – Rất cần sự đam mê, tính kiên trì:

Theo ý kiến của người phỏng vấn thì một người làm thiết kế đồ họa cần có sự đam mê và tính kiên trì ; nghề thiết kế đồ họa là một nghề có những nét đặc trưng riêng Ngoài yêu cầu năng khiếu về thẩm mỹ bạn cần phải có niềm đam mê thực sự Nhiều khi bạn mất cả ngày thiết kế 1 website, nhưng nghĩ mãi chưa ra ý tưởng hoặc thiết kế nhưng chưa đâu vào đâu Rồi nhiều lúc bạn gặp phải những khách hàng khó tính, họ chỉ coi bạn như công

cụ để thể hiện ý tưởng của họ? Họ gạt đi tất cả những bản mẫu mà bạn tư vấn vì vậy cần phải có được sự kiên trì và nhẫn lại, đó là một trong những đức tính cần có của người làmcông việc này

Một bản thiết kế từ trạng thái phác thảo cho đến khi hoàn thiện trải qua một quá trình chỉnh sửa, thiết kế đến từng chi tiết nhỏ Một thiết kế đẹp là khi bạn nhìn vào thấy thực sựhài lòng và không thể sửa hoặc bỏ đi 1 chi tiết nào nữa Bạn cần phải khắt khe và khó tính với chính mình để có những sản phẩm thiết kế hoàn hảo nhất Một người suy nghĩ hời hợt và dễ dãi trong công việc thì không thể làm được nghề này

Nghề cần những ý tưởng sáng tạo:

Theo người phỏng vấn thì hằng ngày có rất nhiều những mẫu quảng cáo mới, rất nhiều hình ảnh đẹp mắt và ấn tượng, để thiết kế của mình đi đến được với khách hàng, tìm kiếmnhiều bạn hàng thì cần có sự sáng tạo, thiếu sáng tạo coi như nghề này sẽ chết Theo anh nếu bạn thiết kế web cho 100 khách hàng, nhưng không khách hàng nào giống khách hàng nào Mỗi khách hàng đều có lĩnh vực hoạt động riêng nên bạn đều phải tư vấn và thiết kế sao cho hợp với công ty của họ Làm về thiết kế đã khó, thiết kế sáng tạo còn khóhơn Nhiều khi bạn ngồi cả tiếng đồng hồ nhưng chưa hình dung ra được bản thiết kế nó

sẽ như thế nào, bố cục nó ra sao? Lúc đó cần nhất là sự sáng tạo

Hướng đến sự tự do

Một bản thiết kế từ trạng thái phác thảo cho đến khi hoàn thiện trải qua một quá trình chỉnh sửa, thiết kế đến từng chi tiết nhỏ Một thiết kế đẹp là khi bạn nhìn vào thấy thực sựhài lòng và không thể sửa hoặc bỏ đi 1 chi tiết nào nữa Bạn cần phải khắt khe và khó tính với chính mình để có những sản phẩm thiết kế hoàn hảo nhất Một người suy nghĩ hời hợt và dễ dãi trong công việc thì không thể làm được nghề này

Hiểu biết rộng về xã hội, các góc cạnh của cuộc sống

Đồ họa nó không bó hẹp ở 1 phạm vi hay lĩnh vực nào mà nó len lỏi vào tất cả các góc nhỏ của cuộc sống Đơn giản như đồ dùng sinh hoạt trong gia đình cho đến các phương tiện đi lại như xe máy, ô tô… rồi đến các ấn phẩm quảng cáo truyền thông như: website, banner flash, catalog, profile, tờ rơi, tờ gấp… Nếu bạn muốn thiết kế đẹp và thân thiện với người dùng Bạn phải thực sự hiểu bản chất của nó là dành cho đối tượng nào? Để làm gì? Vd: Một cái ô tô người dùng cần thiết kế đẹp về màu sắc; phải dễ lái; chạy tốn ít xăng và bền theo thời gian Từ đó phải thiết kế làm sao đạt được tối đa các tiêu chí trên Một website chuyên nghiệp thì cần phải ngắn gọn, súc tích về thông tin Màu sắc phải thống nhất, có màu đặc trưng riêng và thân thiện với người dùng Phải xác định nội dung muốn truyền tải tới người đọc Làm sao để người đọc dễ bao quát và định vị được thông tin trong website chỉ sau vài giây truy cập web

Nỗ lực làm việc hết mình

Khi bạn tham gia hoặc làm các dự án cho khách hàng, thường bạn đã hẹn kế hoạch hoàn thiện website cho họ Song vì 1 lý do nào đó mà sắp đến ngày ra mắt rồi mà công việc vẫn ngổn ngang chưa đâu vào đâu? Để giữ uy tín với khách hàng, bạn buộc phải tập trungcông việc để làm việc với hiệu suất cao hơn bình thường để đuổi kịp tín độ Thậm chí bạnphải làm việc với hiệu suất gấp 2, 3 lần ngày thường