NGUYỄN THỊ ÁNH THI ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ, VẬN HÀNH CÁC CÔNG TRÌNH CẤP NƯỚC SINH HOẠT TẬP TRUNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐẠI LỘC, TỈNH QUẢNG NAM ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN
Trang 1NGUYỄN THỊ ÁNH THI
ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ, VẬN HÀNH CÁC CÔNG TRÌNH CẤP NƯỚC SINH HOẠT TẬP TRUNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐẠI LỘC, TỈNH
QUẢNG NAM
ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ NGÀNH KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG
Đà Nẵng, tháng 01/2017
Trang 2NGUYỄN THỊ ÁNH THI
ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ, VẬN HÀNH CÁC CÔNG TRÌNH CẤP NƯỚC SINH HOẠT TẬP TRUNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐẠI LỘC, TỈNH
QUẢNG NAM
Chuyên ngành: Kỹ thuật Môi trường
Mã số: 60.52.03.20
ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT
Người hướng dẫn khoa học: TS LÊ NĂNG ĐỊNH
Đà Nẵng, tháng 01/2017
Trang 32 Mục tiêu nghiên cứu 3
2.1 Mục tiêu tổng quát 3
2.2 Mục tiêu cụ thể 3
3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 3
4 Đối tượng, phạm vi, nội dung và phương pháp nghiên cứu 3
4.1 Đối tượng nghiên cứu 3
4.2 Phạm vi nghiên cứu 4
4.4 Phương pháp nghiên cứu 4
5 Tóm tắt nội dung nghiên cứu 7
6 Bố cục của luận văn (dự kiến) 10
Trang 41 Tính cấp thiết của đề tài
Nước sinh hoạt là một nhu cầu thiết yếu trong cuộc sống của toàn nhân loại Vấn đề cung cấp nước sạch và đảm bảo chất lượng nước sinh hoạt hiện nay diễn ra trong phạm vi toàn cầu và cả ở nước ta Việc cung cấp nước sạch và đầy đủ là một
trong những điều kiện cơ bản để bảo vệ sức khỏe cho con người Trong những năm
qua, Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm đến việc giải quyết nước sạch và vệ sinh môi trường, nhất là các vùng nông thôn, vấn đề này luôn gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội
Từ năm 2000, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược Quốc gia Nước sạch và Vệ sinh nông thôn, với mục tiêu đến năm 2020 tất cả dân cư nông thôn được sử dụng nước sạch đạt tiêu chuẩn quốc gia với số lượng ít nhất 60lít/người/ngày [1] Trong đó, Chương trình mục tiêu quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn (MTQG NS &VSMTNT) là công cụ để thực hiện Chiến lược Quốc gia Chương trình MTQG NS &VSMTNT đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, triển khai qua các giai đoạn (2001 – 2005); (2006 – 2010) và (2011 – 2015) Nhiều Bộ và Ban, ngành như Bộ Y tế, Bộ Tài nguyên Môi trường, Bộ Khoa học & Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã ra nhiều văn bản pháp lý hướng dẫn cụ thể các tiêu chuẩn và cách tổ chức thực hiện bao gồm các văn bản về tiêu chuẩn nước uống và nước sinh hoạt
Trên cơ sở đó, trong những năm qua UBND tỉnh Quảng Nam đã tập trung chỉ đạo các ngành, các cấp và các địa phương đẩy mạnh công cuộc phát triển kinh
tế - xã hội của tỉnh trong đó có nhiệm vụ cung cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn UBND tỉnh Quảng Nam đã có nhiều chương trình, dự án đầu tư xây dựng các công trình cấp nước sinh hoạt ở các địa phương, đặc biệt tại các khu vực nông thôn, vùng núi cao, vùng gặp khó khăn Theo báo cáo kết quả thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường trên địa bàn tỉnh
Học viên thực hiện: Nguyễn Thị Ánh Thi – Lớp K31KTMT Trang 1
Trang 5Quảng Nam tính đến cuối năm 2014 toàn tỉnh có 84,06 % số dân nông thôn sử dụng nước hợp vệ sinh, trong đó số dân nông thôn sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia đạt 39,87% [2] Hiện nay do khó khăn về nguồn kinh phí nên tỉnh Quảng Nam chưa thực hiện điều tra về tỷ lệ số hộ dân sử dụng nước sạch trên địa bàn tỉnh của năm 2015 và 2016
Huyện Đại Lộc là huyện nằm phía Bắc của tỉnh Quảng Nam, mang tính chất trung du vừa đồng bằng vừa miền núi, có 02 con sông lớn chảy qua đó là sông Vu Gia và Thu Bồn Nguồn nước cung cấp cho sinh hoạt của người dân trên địa bàn huyện chủ yếu là nước dưới đất, nước mặt (sông, suối) … Tính đến nay, trên địa bàn huyện Đại Lộc có khoảng 10 công trình cấp nước tập trung nông thôn đang hoạt động cung cấp cho gần 10.000 hộ dân, hiện nay các công trình này do Trung tâm nước sạch và vệ sinh môi trường tỉnh, UBND các xã quản lý Tuy nhiên đến nay một số công trình cấp nước đã xuống cấp, công tác quản lý và vận hành công trình không đảm bảo (không xúc rửa công trình, không khử trùng nước ) nên ảnh hưởng đến chất lượng nước cấp cho nhân dân, ngoài ra còn có một số công trình cấp nước vị trí xây dựng không hợp lý nên gây khó khăn trong công tác vận hành, bảo dưỡng, dẫn đến hiệu quả hoạt động của các công trình chưa cao
Do đó việc nghiên cứu, đánh giá hiện trạng quản lý, vận hành các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung là rất cần thiết nhằm đề ra những giải pháp quản lý các công trình cấp nước tập trung đạt hiệu quả hơn, nâng cao chất lượng nguồn nước cấp đạt tiêu chuẩn về cấp nước hợp vệ sinh và nước sạch theo quy định đến các hộ dân sử dụng, qua đó hạn chế được các bệnh liên quan đến nước làm ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân, đặc biệt góp phần đạt được mục tiêu “Xây dựng huyện Đại Lộc thành huyện nông thôn mới” vào năm 2020
Trang 6Từ thực tiễn nêu trên, đề tài “Đánh giá hiện trạng và đề xuất các giải pháp
quản lý, vận hành các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung trên địa bàn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam” được lựa chọn
2 Mục tiêu nghiên cứu
2.1 Mục tiêu tổng quát
Đánh giá hiện trạng công tác quản lý các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung trên địa bàn huyện, chất lượng nguồn nước cấp đầu ra tại công trình cấp nước
và tại các hộ gia đình, tìm những nguyên nhân ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý, vận hành các công trình này nhằm đưa ra giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý
2.2 Mục tiêu cụ thể
- Đánh giá hiện trạng quản lý, vận hành các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung trên địa bàn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam;
- Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và khai thác, sử dụng các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung trên địa bàn huyện
3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
- Làm cơ sở cho những nghiên cứu sâu hơn về công tác quản lý cấp nước sinh hoạt nông thôn trên địa bàn tỉnh Quảng Nam nói chung và huyện Đại Lộc nói riêng;
- Kết quả đạt được của đề tài sẽ cung cấp thông tin cho các cán bộ quản lý ở địa phương, các ngành chức năng của huyện, người dân sử dụng nguồn nước cấp từ các công trình cấp nước được biết về hiện trạng quản lý, chất lượng nguồn nước để
đề ra các giải pháp cải thiện phù hợp với điều kiện thực tế, nâng chất lượng nguồn nước cấp đạt theo tiêu chuẩn quy định của Bộ Y tế Đồng thời, kết quả của đề tài được công khai rộng rãi trong cộng đồng xã hội, có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo phục vụ cho công tác quản lý, học tập, tìm hiểu của các tổ chức, cá nhân có nhu cầu
Học viên thực hiện: Nguyễn Thị Ánh Thi – Lớp K31KTMT Trang 3
Trang 74 Đối tượng, phạm vi, nội dung và phương pháp nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
- Các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung trên địa bàn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam;
- Các tổ chức, cán bộ, nhân viên quản lý và vận hành các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung trên địa bàn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam;
- Các hộ gia đình sử dụng nước cấp từ các hệ thống cấp nước sinh hoạt tập trung
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi không gian: Các công trình nước sinh hoạt tập trung trên địa bàn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam;
- Phạm vi thời gian: Từ tháng 01/2017 đến tháng 7/2017
4.3 Nội dung nghiên cứu
4.3.1 Điều tra, thu thập thông tin, đánh giá tình hình hoạt động và phân tích
chất lượng nước của các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung trên địa bàn
huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam;
4.3.2 Phân tích mẫu nước tại các công trình hiện có, một số hộ gia đình để
đánh giá chất lượng nguồn nước đầu vào và đầu ra của các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung
4.3.3 Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành các
công trình cấp nước sinh hoạt tập trung huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam
4.4 Phương pháp nghiên cứu
4.4.1 Phương pháp thu thập thông tin
Thu thập, thống kê, tổng hợp các tài liệu liên quan; phương pháp này được thực hiện trên cơ sở kế thừa, tổng hợp các nguồn tài liệu, tư liệu, số liệu thông tin
có liên quan một cách có chọn lọc như từ Trung tâm nước sạch tỉnh Quảng Nam,
Trang 8Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh, Trung tâm y tế huyện, các phòng thuộc UBND huyện Đại Lộc, các tổ chức quản lý các công trình cấp nước tập trung, cơ quan thống kê…
Các tài liệu cần thu thập: Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, hồ sơ có liên quan về môi trường, quy trình vận hành của các công trình, báo cáo kết quả hoạt động hằng năm của các công trình…
4.4.2 Phương pháp khảo sát thực địa
- Tiến hành khảo sát thực tế, quan sát, chụp hình các công trình cấp nước sinh hoạt, một số hộ gia đình sử dụng nước từ các công trình trên địa bàn huyện
- Lập phiếu điều tra, tiến hành điều tra bằng cách phỏng vấn trực tiếp đối tượng liên quan, cụ thể tại mỗi địa điểm được lựa chọn sẽ tiến hành phỏng vấn trực tiếp cán bộ, nhân viên quản lý vận hành các trạm cấp nước và các chủ hộ gia đình
4.4.3 Phương pháp lấy mẫu, phân tích và so sánh
Được thực hiện để phân tích chất lượng nước của nguồn nước đầu vào, nước cấp cho người dân tại các công trình cấp nước hiện có và tại các hộ gia đình sử dụng, kết quả phân tích được so sánh với các quy chuẩn hiện hành, cụ thể:
- Nguồn nước mặt đầu vào: Tại các công trình hiện có tiến hành lấy mẫu nước đầu vào và phân tích, trên cơ sở kết quả phân tích sẽ dựa vào quy chuẩn để đánh giá chất lượng nước (Nước mặt áp dụng QCVN 08:2015/BTNMT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt; nước dưới đất áp dụng QCVN 09:2015/BTNMT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước dưới đất)
- Nguồn nước cấp cho người dân từ các công trình cấp nước tập trung: Tiến hành lấy mẫu và phân tích chất lượng nước đầu ra tại các bể chứa của các công trình cấp cho các hộ dân sử dụng, trên cơ sở kết quả phân tích sẽ áp dụng QCVN 02:2009/BYT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước sinh hoạt để đánh giá chất lượng nước
Học viên thực hiện: Nguyễn Thị Ánh Thi – Lớp K31KTMT Trang 5
Trang 9- Nước tại các hộ gia đình: Lấy mẫu nước ngẫu nhiên tại một số hộ gia đình
để phân tích, trên cơ sở kết quả phân tích sẽ áp dụng QCVN 02:2009/BYT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước sinh hoạt để đánh giá chất lượng nước
4.4.4 Phương pháp phân tích và xử lý số liệu
Sau khi thu thập các số liệu, tiến hành trình bày, phân tích, xử lý, tổng hợp Việc phân tích và xử lý số liệu phải mang lại hiệu quả, rút ra những đánh giá khoa học, khách quan làm căn cứ nhận xét và kết luận phù hợp với mục tiêu nghiên cứu
Trang 105 Tóm tắt nội dung nghiên cứu
nghiên cứu
Thời gian
Kết quả dự kiến
1 Viết và bảo vệ đề cương 01/2017 - Báo cáo hoàn chỉnh đề cương chi
tiết
2 Thu thập các thông tin cơ sở để phục vụ cho đề tài:
- Tổng quan về chất lượng nguồn nước ngọt và nhu cầu
dùng nước ở các nước đang phát triển, ở các đô thị và vùng
nông thôn Việt Nam
- Tổng quan tình hình cung cấp nước sạch nông thôn ở Việt
Nam
- Tổng quan về điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hóa – xã
hội và định hướng phát triển của huyện Đại Lộc, tỉnh
Quảng Nam trong những năm đến
+ Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của huyện.
+ Định hướng phát triển trong những năm đến
- Tình hình cấp nước sạch nông thôn trên địa bàn tỉnh
Quảng Nam
+ Tình hình sử dụng nước sạch trên địa bàn tỉnh Quảng
Nam
+ Kết quả thực hiện chương trình cấp nước sạch tập trung
Phương pháp thu thập thông tin
02/2017
- Báo cáo Tổng quan về chất lượng nguồn nước ngọt và nhu cầu dùng nước ở các nước đang phát triển, ở các đô thị và vùng nông thôn Việt Nam
- Báo cáo Tổng quan về điều kiện
tự nhiên, kinh tế, văn hóa, xã hội huyện Đại Lộc và định hướng phát triển trong những năm đến
Học viên thực hiện: Nguyễn Thị Ánh Thi – Lớp K31KTMT Trang 7
Trang 11trên địa bàn tỉnh Quảng Nam
+ Tình hình quản lý, vận hành các công trình cấp nước
sinh hoạt tập trung trên địa bàn tỉnh Quảng Nam
3
Khảo sát hiện trạng và đánh giá chất lượng nguồn nước
của các công trinh cấp nước sinh hoạt tập trung trên
địa bàn huyện Đại Lộc.
- Điều tra thực địa, lập phiếu khảo sát về tình hình hoạt
động của các công trình với mục đích nắm bắt được cách
thức tổ chức quản lý, vận hành công trình cấp nước, hiệu
suất hoạt động, công tác kiểm tra chất lượng nước định kỳ
theo quy định, đánh giá hiện trạng công trình còn hoạt
động hay không, ……
- Phân tích mẫu để đánh giá chất lượng nguồn nước đầu
vào và đầu ra của các công trình cấp nước sinh hoạt tập
trung và các hộ gia đình sử dụng
- Phương pháp khảo sát thực địa;
- Phương pháp lấy mẫu hiện trường, phân tích và so sánh;
- Phương pháp phân tích và xử
lý số liệu.
3-4/2017
- Báo cáo Hiện trạng công tác quản lý các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung
- Báo cáo Kết quả đánh giá chất lượng nguồn nước tại mỗi công trình và các hộ gia đình
4 Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý,
vận hành các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung
huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam
+ Giải pháp về công tác quản lý, vận hành các công trình
cấp nước
- Phương pháp thu thập và xử
lý số liệu
- Phương pháp
5/2017 Báo cáo về xây dựng các giải pháp
quản lý, vận hành các công trình phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương
Trang 12+ Giải pháp về công nghệ kế thừa
5 Viết và hoàn thành luận văn
6-7/2017
Báo cáo tổng kết hoàn thiện luận văn
6 Nộp luận văn
Học viên thực hiện: Nguyễn Thị Ánh Thi – Lớp K31KTMT Trang 9
Trang 136 Bố cục của luận văn (dự kiến)
MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
2 Mục tiêu nghiên cứu
2.1 Mục tiêu tổng quát 2.2 Mục tiêu cụ thể
3 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
5 Phương pháp nghiên cứu
Chương I Tổng quan tài liệu
1.1 Tổng quan về chất lượng nguồn nước ngọt và nhu cầu dùng nước ở các nước đang phát triển, ở các đô thị và vùng nông thôn Việt Nam
1.2 Đánh giá về chất lượng nguồn nước ảnh hưởng đến việc cấp nước sạch
1.2.1 Đánh giá về chất lượng nguồn nước ảnh hưởng đến việc cấp nước sạch
1.2.2 Điều kiện kinh tế - xã hội tác động đến nhu cầu dùng nước và khả năng cấp nước sạch
1.3 Tổng quan về điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hóa - xã hội và định hướng phát triển của huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam trong những năm đến
1.4 Tình hình cấp nước sạch nông thôn trên địa bàn tỉnh Quảng Nam
1.4.1 Tình hình sử dụng nước sạch trên địa bàn tỉnh Quảng Nam
1.4.2 Kết quả thực hiện chương trình cấp nước sạch tập trung trên địa
bàn tỉnh Quảng Nam trong thời gian qua
1.4.3 Tình hình quản lý, vận hành các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung trên địa bàn tỉnh Quảng Nam
Chương II Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu
2.1 Đối tượng nghiên cứu
2.2 Nội dung nghiên cứu
Trang 142.2.1 Điều tra, thu thập thông tin, đánh giá tình hình hoạt động và phân
tích chất lượng nước của các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung trên địa bàn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam;
2.2.2 Phân tích mẫu nước tại các công trình hiện có, một số hộ gia đình để
đánh giá chất lượng nguồn nước đầu vào và đầu ra của các công trình cấp
nước sinh hoạt tập trung
2.2.3 Các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành các công
trình cấp nước sinh hoạt tập trung huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam.
2.3 Phương pháp nghiên cứu
2.3.1 Phương pháp thu thập thông tin
2.3.2 Phương pháp khảo sát thực địa
2.3.3 Phương pháp lấy mẫu, phân tích và so sánh
2.3.4 Phương pháp phân tích và xử lý số liệu
Chương III Kết quả nghiên cứu
3.1 Đánh giá hiện trạng quản lý, vận hành các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam
3.1.1 Đánh giá chất lượng nguồn nước của các công trình
3.1.2 Công nghệ sử dụng tại các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung trên địa bàn huyện
3.1.3 Đánh giá chung hiệu quả quản lý, sử dụng của các công trình
3.2 Nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng các công trình cấp nước
3.3 Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành các
công trình cấp nước sinh hoạt tập trung huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Học viên thực hiện: Nguyễn Thị Ánh Thi – Lớp K31KTMT Trang 11