Manh trang cuoi rung

Bài giảng: Mảnh trăng cuối rừng

Mảnh trăng

cuối rừng

( Nguyễn Minh Châu)

Tiết 67- 68- 69

MẢNH TRĂNG CUỐI RỪNG

1/ Nhà văn Nguyễn Minh

Châu (1930- 1989)

-Là nhà văn trưởng

thành từ kháng chiến

chống Pháp và khẳng

định tài năng qua những

sáng tác trong kháng

chiến chống Mỹ.

-Sau chiến tranh chống Mỹ

( sau 1975) ông là một

trong những nhà văn tiên

phong trong công cuộc đổi

mới văn học.

-Tác phẩm tiêu biểu

( sgk ).

I/ Tìm hiểu chung :

 Quê hương của Nguyễn Minh Châu ở

Quỳnh Lưu - Nghệ An

Buùt tích cuûa

Nguyeãn Minh Chaâu

Tác phẩm Nguyễn Minh Châu

2/ Hòan cảnh sáng tác- cốt truyện- chủ đề của truyện ngắn “Mảnh trăng cuối

rừng”:

a.Hòan cảnh sáng tác : (sgk ).

b Cốt truyện :

 Có thể tóm tắt theo 2 cách :

 -Tóm tắt theo tình tiết của cốt truyện.

 -Tóm tắt theo nhân vật chính ( nhân vật Nguyệt và nhân vật Lãm )

c Cảm hứng chủ đạo và chủ đề tác

phẩm:

- Cảm hứng chủ đạo: cảm hứng lãng

mạn trong việc khai thác, khám phá và

diễn tả về sự kỳ diệu trong con người và cuộc sống của dân tộc ta trong những

năm đánh Mỹ

-Chủ đề : Ca ngợi chủ nghĩa anh hùng

cách mạng và vẻ đẹp của con người Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.

 3/ Ý nghĩa nhan đề tác phẩm : “Mảnh trăng

cuối rừng”:

* Tên nhân vật cũng là trăng – Trăng được

miêu tả song hành với nhân vật Nguyệt

- Nhan đề mang ý nghĩa biểu tượng :

+Vừa ghi lại một hình ảnh thiên nhiên đẹp.

+Vừa có ý nghĩa ẩn dụ gợi cảm xúc thẩm mỹ

(Cái đẹp của thời mới bắt đầu : tươi non – tinh khiết, chập chờn- ẩn hiện …cuối rừng xa trong đêm Trường Sơn…phải

kiếm tìm mới thấy được).

+Vẻ đẹp của biểu tượng“

mảnh trăng” cũng là vẻ đẹp của nhân vật

Nguyệt – của thế hệ nhân vật, của dân tộc

ta : vẫn yên tĩnh, ngời sáng trẻ trung dù bom đạn giặc Mỹ muốn tàn phá, hủy diệt

* Khi trăng vừa lóe lên như một ngọn đèn pháo xanh lét run rẩy

Nguyệt xuất hiện – ánh trăng tương ứng với vẻ đẹp giản dị mát mẻ như sương núi của cô gài

* Khi trăng hiện lên rạng rỡ sáng trong như một mảnh bạc

Soi thẳng vào khuôn mặt Nguyệt làm cho khuôn mặt ấy lộng lẫy rạng rỡ

* Khi trăng lặn là lúc Lãm và Nguyệt chia tay

Hình ảnh Nguyệt cứ lung linh trong kí ức của Lãm

“có lúc tôi quay lại , khuôn mặt Nguy ệt đẹp lộng lẫy đầy ánh trăng

Trăng đã đi theo 2

và lãng mạn

Hình tượng trăng giàu ý nghĩa

biểu tượng

 1/ Vẻ đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam

trong cuộc kháng chiến chống Mỹ :

 Là một cô thanh niên giao thông có một “vẻ đẹp tuyệt đối” từ ngoại hình, tên gọi đến phẩm chất- tâm hồn.

 -Đúng như lời đánh giá của chị Tính

được một người con gái như thế”.



II/ Phân tích :

a1 Về ngoại hình :

Nguyệt xuất hiện đầu tiên bằng hình ảnh độc

hồng…” chi tiết thật ý

vị : người đẹp thì đẹp đến

vẻ thanh tao, quyến rũ của một cô gái.

lời nói, vóc dáng mảnh dẻ… của Nguyệt cứ như một áng thơ thanh thoát,

mơ mộng giữa khung cảnh chiến tranh

=> Vẻ đẹp ngoại hình của Nguyệt như tỏa hương làm xao lòng người ( đặc biệt là Lãm )

* Đôi gót chân hồng hồng sạch sẽ

* Đôi dép cao su cũng sạch sẽ

* Gấu quần lụa đen chấm mắt cá

Giản dị mát mẻ như sương núi tỏa ra từ nét mặt , cử chỉ từng tấm thân mảnh dẻ

Vẻ đẹp thanh khiết trong sáng

Xây dựng vẻ đẹp > < hoàn cảnh chiến tranh

hiện như đang đi đến cuộc hẹn hò thời bình

Chất tiểu thư còn đậm nét ≠ với các cô gái nông trường thấp và đẩy đà

Nghệ thuật tương phản– so sánh:

Vẻ đẹp thanh xuân > < chiến tranh tàn khốc

* Vẻ đẹp kì ảo lung linh , lạ

 a2 Vẻ đẹp tên gọi :

một vẻ đẹp thơ mộng, lãng mạn của một cô gái.

cái tên của người con gái đã đính

hôn vắng mặt với anh mà anh đang tìm gặp).

hình ảnh sóng đôi cứ chập chờn –

ẩn hiện theo Lãm suốt chặng đường.

a3.Vẻ đẹp phẩm chất – tình

yêu :

-Trong cuộc sống :

 + Là một cô gái sống có

lý tưởng ( xung phong làm

công nhân giao thông ở

tuyến đường Trường Sơn gian

khổ- ác liệt).

 + Dạn dày kinh nghiệm

trong phán đóan tình thế

trước những trận bom tọa

độ của giặc Mỹ; dũng cảm

tìm mọi cách cứu xe, cứu

đồng đội.

 + Tuy bị thương, Nguyệt vẫn

thản nhiên, lạc quan

của một người con gái anh

phải

* Ngay từ đầu tác phẩm đã bộc lộ chút tính cách : cứng cõi mạnh dạn pha chút tinh nghịch

* Bình tỉnh - tự tin – linh hoạt

- quả quyết gan dạ

hướng dẫn Lãm lái xe…Xuống xi nhan cho Lãm

phán đoán đúng tình hình

ra lệnh tắt đèn , quyết định cho xe chạy…

* Nhận hết khó khăn về mình , nhường an toàn cho người khác

* Tính cách đẹp trong ứng xử “ anh cho em đi

-Trong tình yêu : Người con gái anh hùng

ấy biết yêu một cách đặc biệt :

 + Cô tự nguyện đính ước với một người lính chưa biết mặt ( chỉ vì cảm phục lý

tưởng ).

 + Cô chung thủy với tình yêu ấy qua bao năm tháng khốc liệt của chiến tranh

 Một tình yêu kỳ diệu, mang một vẻ

đẹp khác thường đầy màu sắc lãng mạn, bộc lộ cái nhìn lãng mạn cùa nhà văn

về cuộc sống và con người Việt Nam trong những năm đánh Mỹ.

*Tóm lại,

Nguyệt là hiện thân của vẻ đẹp tinh

khiết, trẻ trung và tươi sáng nhuốm màu lý tưởng Tình yêu của Nguyệt là một

tình yêu trong sáng, cao thượng như “sợi

chỉ xanh óng ánh” bất diệt trong tâm

hồn của người con gái anh hùng,



* Niềm tin vào cuộc sống , tin vào những điều tốt đẹp

Tâm hồn cô là một sợi chỉ xanh óng ánh , trải qua bao nhiêu bom đạn vẫn không hề đứt ,

bom đạn có thể làm sập cầu Đá xanh , nhưng không thể cắt được sợi chỉ xanh óng ánh ấy….

vẻ đẹp thời đại

Vẻ đẹp ấy là hạt ngọc ẩn dấu vì càng lúc càng bộc lộ

Xe qua ngaàm,

bom noå

Xe qua lửa cháy dữ

b Nhân vật Lãm :

nguyện đi bộ đội).

nghiệm trong vận chuyển hàng ra tiền

sinh để cứu xe trước những trận bom tọa độ của giặc Mỹ).

lúc anh chủ quan với kinh nghiệm chiến

đấu của mình, thóang có chút thành kiến với phụ nữ)

thanh niên thời chiến : nhiệt tình yêu nước và có lẽ sống cao đẹp

 2/ Gía trị thẩm mỹ và ý nghĩa tượng trưng của hình tượng ánh trăng:

khi xa- khi gần , khi thực – khi mộng,

có khi đứng yên – có khi di động …

( d/c ).

hình ảnh của Nguyệt, ánh trăng soi chiếu vào Nguyệt làm cho Nguyệt

vừa lộng lẫy, vừa tươi mát vừa kỳ ảo, lung linh, cao vời và lý tưởng

ý nghĩa tượng trưng của hình tượng



3/ Những đặc sắc về nghệ thuật :

trăng, hình ảnh “đôi chim trống mái” ,hình

vọng sống cao đẹp của thế hệ trẻ Việt

Nam thời chống Mỹ.

- “Mảnh trăng cuối rừng” là một câu

chuyện vừa mang tính trữ tình vừa mang

tính lãng mạn

tác phẩm vừa là điểm mạnh, nhưng cũng

giả đã khá triệt để trong việc thi vị hóa nhân vật, làm cho nhân vật như được bao bọc trong một bầu không khí vô trùng)

 * Dặn dò :

cơ bản của tác phẩm; chú ý học thuộc những dẫn chứng tiêu biểu để minh họa khi phân tích.

Qùynh như đã phân công ở tuần trước.