Thông qua chủ đề: Gieo trồng cây nông nghiệp – Công nghệ 7 Thực tế qua quá trình dạy học tôi nhận thấy việc tích hợp kiến thức liên môn vào một môn học nào đó là việc làm hết sức cần thi
Trang 1PHIẾU THÔNG TIN GIÁO VIÊN DỰ THI
- SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH NGHỆ AN
- PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN THANH CHƯƠNG
- Trường THCS Thanh Khê
- Địa chỉ: Thôn Nam Lĩnh, xã Thanh Khê, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An.
- Email: c2thanhkhepdk.tc@gmail.com
- Nhóm giáo viên:
1 Họ và tên giáo viên: Nguyễn Đăng Thành
- Ngày sinh: 28/7/1981 Môn: Toán
- Điện thoại: 0919 572 776 Email: dangthanh.ndt@gmail.com
2 Họ và tên giáo viên: Nguyễn Thị Hảo
- Ngày sinh: 20/10/1983 Môn: sinh – công nghệ
- Điện thoại: 01645419545 Email: sinhhao114@gmail.com
Trang 2PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI
1 Tên hồ sơ dạy học: Dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn Thông qua chủ đề:
Gieo trồng cây nông nghiệp – Công nghệ 7
2 Mục tiêu dạy học.
Dạy học tích hợp các môn học: Công nghệ, Sinh học, Toán học, Vật lý, Hóa học, Địa lý, Văn học, Mĩ thuật, Giáo dục công dân và liên hệ thực tế tại địa phương Thông qua chủ đề: Gieo trồng cây nông nghiệp – Công nghệ 7
Thực tế qua quá trình dạy học tôi nhận thấy việc tích hợp kiến thức liên môn vào một môn học nào đó là việc làm hết sức cần thiết, có ý nghĩa và có hiệu quả rõ rệt đối với học sinh Đặc biệt đối với học sinh lớp 7, bên cạnh có kiến thức một môn học cụ thể thì các các em cần có kiến thức của các môn học liên quan để giải quyết vấn đề, tình huống thực tế một cách sinh động và hiệu quả nhất
Việc tích hợp kiến thức liên môn giúp các em học sinh không chỉ nắm kiến thức một môn mà cần biết kết hợp kiến thức các môn học lại với nhau để trở thành một con người phát triển toàn diện Đồng thời việc thực hiện những sản phẩm này sẽ làm cho các bài dạy sinh động hơn, tạo không khí sôi nổi và các em hứng thú hơn trong quá trình học tập, đồng thời giúp người giáo viên không ngừng trau dồi kiến thức của các môn học khác để phục vụ cho quá trình dạy học bộ môn mình tốt hơn, đạt hiệu quả cao hơn
a) Kiến thức.
- Giúp các em nắm được mối liên quan giữa kiến thức các môn học: Công nghệ, Sinh học, Toán học, Vật lý, Hóa học, Địa lý, Văn học, Mĩ thuật, Giáo dục công dân
và liên hệ thực tế tại địa phương với kiến thức bài học “Gieo trồng cây nông nghiệp”
- Xác định được thời vụ gieo trồng trong một năm và những cơ sở để xác định thời vụ
- Trình bày được những tiêu chí khi kiểm tra hạt giống để quyết định loại bỏ hay
sử dụng hạt giống tron gieo trồng
- Trình bày được các phương pháp xử lí hạt giống và mục đích của xử lí hạt giống
- Trình bày được yêu cầu kỹ thuật và phương pháp gieo trồng bằng hạt, bằng cây con
- Vận dụng kiến thức để giúp gia đình gieo trồng cây nông nghiệp có hiệu quả
- Từ những biện pháp kỹ thuật chung, vận dụng vào điều kiện cụ thể, qua đó mà hình thành tư duy kỹ thuật
* Kiến thức môn sinh học:
- Khi hình thành kỹ thuật trồng cây nông nghiệp liên quan đến thời vụ thì học sinh phải có kiến thức sinh học về đặc điểm sinh lí; những điều kiện bên ngoài ảnh hưởng đến quá trình nảy mầm của hạt, quang hợp và hô hấp của thực vật ở môn sinh học 6
Trang 3- Để đảm bảo kỹ thuật gieo trồng về mật độ, khoảng cách và phương pháp gieo trồng thì học sinh cần biết đến khái niệm cây ngắn ngày, cây dài ngày, đặc điểm về sinh sản sinh dưỡng trong kiến thức môn sinh học 6
* Kiến thức địa lý:
Để xác định mùa vụ gieo trồng cho các cây nông nghiệp bên cạnh đặc điểm sinh học của từng cây tì yếu tố thời tiết và khí hậu cũng là một trong những yếu tố quyết định Để hiểu vấn đề này thì học sinh phải sử dụng kiến thức địa lí về hiểu biết thời tiết và khí hậu qua bài 18: Thời tiết, khí hậu và nhiệt độ không khí; địa lý lớp 6
Qua những nội dung nghiên cứu, học sinh hiểu giá trị và ý nghĩa của việc xác định được thời tiết, khí hậu và nhiệt độ của từng vùng, miền ảnh hưởng đến sự phân bố và gieo trồng cây nông nghiệp như thế nào?
Trên cơ sở hiểu biết về mùa vụ gieo trồng thì các em có thể hình thành đặc điểm của sản phẩm nông nghiệp ở từng vùng miền trong nước và thế giới
* Môn văn học:
Học sinh có thể hiểu và giải thích được nghĩa của các câu ca dao, tục ngữ về trồng trọt mà nhân dân ta đã đúc rút trong quá trình lao động
* Môn vật lí:
Học sinh biết sử dụng nhiệt kế để xác định nhiệt độ của nước cho phù hợp trong quá trình xử lý hạt giống
* Môn hóa học:
Kiến thúc hóa học giúp học sinh biết được bản chất, công thức hóa học của một số chất hóa học sử dụng để xử lý hạt giống
* Môn toán:
Vận dụng kiến thức về ba điểm thẳng hàng (Hình học 6) vào việc trồng cây thẳng hàng và nhận biết ý nghĩa của trồng cây thẳng hàng
Vận dụng kiến thức số học 6 về tỉ số của hai số và tỉ số phần trăm để xác định tỉ lệ nảy mầm qua quá trình kiểm tra một số loại hạt giống gieo trồng
* Môn giáo dục công dân - Môn mĩ thuật:
Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường qua quá trình kiểm tra, xử lý hạt giống bằng hóa chất và gieo trồng ở địa phương
Liên hệ thực tế vào việc gieo trồng hoa, cây cảnh và trồng cây thủy canh phù hợp với điều kiện đất vườn, đảm bảo vườn nhà xanh – sạch – đẹp
* Liên hệ thực tế:
Từ kiến thức đã học các học sinh sẽ vận dụng vào thực tế để trả lời những câu hỏi:
Vì sao phải trồng đúng thời vụ, đảm bảo khoảng cách và mật độ gieo trồng?
Bên cạnh đó học sinh cũng giải thích cơ sở khoa học của những kinh nghiệm trồng trọt của nhân dân ta qua nhiều thế hệ
Trang 4b) Kỹ năng:
- Giúp các em rèn tốt khả năng tư duy quan sát, phân tích, tổng hợp, kiến thức liên môn, thảo luận nhóm, thu thập thông tin
- Biết vận dụng kiến thức liên môn trong giải quyết vấn đề
- Rèn kĩ năng viết, phát biểu bằng lời, kĩ năng phân tich, đánh giá , kĩ năng sinh hoạt nhóm
c) Thái độ:
- Hình thành sự sáng tạo, tìm tòi, đam mê, hứng thú và yêu thích môn học cho học sinh;
- Giáo dục ý thức liên hệ giữa kiến thức liên môn và thực tế;
- Nghiêm túc, hợp tác tốt, linh hoạt trong các hoạt động vận dụng kiến thức liên môn trong việc giải quyết vấn đề
3 Đối tượng dạy học của bài học.
+ Đối tượng dạy học là học sinh khối 7 trường THCS Thanh Khê, Thanh Chương
- Số lượng học sinh: 101 em
- Số lớp thực hiện: 3 lớp
- Khối lớp: 7A, 7B, 7C
4 Ý nghĩa của bài học.
- Ngoài việc giúp các em nắm chắc kiến thức về gieo trồng cây nông nghiệp còn gắn kết các kiến thức, kỹ năng các môn học với nhau, với thực tế đời sống xã hội, làm cho HS có thái độ yêu thích môn học Công nghệ nối riêng và các môn học nói chung
và biết yêu quý thiên nhiên, cuộc sống hơn
- Gợi cho học sinh trí tưởng tưởng, sáng tạo, tìm tòi và khám phá kiến thức các môn học trong chương trình SGK, các phương tiện thông tin, liên hệ thực tế và khám phá, tìm hiểu thiên nhiên, cuộc sống trên trái đất Hình thành và phát triển năng lực toàn diện cho học sinh
5 Thiết bị dạy học, học liệu:
a) Giáo viên:
- Sách giáo khoa Công nghệ 7 và các môn liên quan
- Máy chiếu
- Phiếu học tập, bộ nam châm
- Tìm hiểu một số nội dung các kiến thức thực tế, sử dụng kiến thức liên môn
và hiểu biết xã hội
- Các hình ảnh minh họa các nội dung kiến thức trên
b) Học sinh:
- Tìm hiểu kiến thức thực tế ở địa phương liên quan đến bài học
Trang 5- Nhiệt kế đo nhiệt độ của nước.
- Tìm đặc điểm khí hậu của địa phương và một số vùng khác trong nước
- Bút dạ viết phiếu học tập
6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học:
TIẾT 13 – BÀI 16 GIEO TRỒNG CÂY NÔNG NGHIỆP
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức:
- Biết căn cứ để xác định thời vụ gieo trồng và các thời vụ gieo trồng trong năm
- Hiểu được mục đích và các phương pháp để kiểm tra và xử lý hạt giống
- Có kỹ thuật, phương pháp gieo trồng
2 Kĩ năng:
- Biết cách quan sát, phân tích, tổng hợp kiến thức
- Biết nhìn vấn đề một cách tổng quát
- Rèn kĩ năng liên hện thực tế vào môn công nghệ
3 Thái độ:
- Yêu thích khám phá, tìm tòi, ham học
- Có ý thức trong việc bảo vệ môi trường đất
4 Năng lực:
Năng lực hợp tác, hoạt động nhóm, giải quyết vấn đề, ngôn ngữ,
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên:
- Giáo án, sách giáo khoa
- Máy chiếu
- Phiếu học tập, bộ nam châm
- Sưu tầm nội dung các kiến thức thực tế sử dụng kiến thức liên môn và hiểu biết xã hội
- Các hình ảnh minh họa các nội dung kiến thức trên
2 Học sinh:
- Tìm hiểu kiến thức thực tế ở địa phương liên quan đến bài học
- Nhiệt kế đo nhiệt độ của nước
- Tìm đặc điểm khí hậu của địa phương và một số vùng khác trong và ngoài nước
- Bút dạ viết phiếu học tập
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
Trang 61.Ổn định
2 Kiểm tra bài cũ: (3 phút)
Câu 1 Làm đất nhằm mục đích gì? Nêu các công việc làm đất?
Câu 2 Bón phân lót thực hiện thời điểm nào? Nêu quy trình thực hiện?
3 Tiến hành bài mới
Hoạt động 1: Khởi động (1 phút)
- GV: Sau khi tiến hành các công việc làm đất và bón phân lót thì chúng ta sẽ tiến hành gieo hạt hay trồng cây Tuy nhiên vẫn có một số trường hợp gieo hạt lên ít hay không lên, có trường hợp thì hạt lên đều nhưng cây lại không phát triển tốt, cho năng suất thấp (có rất nhiều nguyên nhân) Như vây để quá trình gieo trồng diễn ra có hiệu quả và thu hoạch có năng suất thì chúng ta sẽ tìm hiểu kỹ qua kiến thức bài học hôm nay.
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học
sinh
Nội dung
10
phút
NV1:
- GV: chiếu hình ảnh về thời
vụ gieo trồng của cây lúa, ngô
trong vụ đông xuân (màn
chiếu), yêu cầu hoc sinh quan
sát và trả lời câu hỏi:
+ Theo em hiểu thì thời vụ
gieo trồng là như thế nào?
+ Em hãy cho một số ví dụ về
thời vụ gieo trồng
NV 2:
- Yêu cầu học sinh đọc mục I.1
SGK và trả lời câu hỏi vào
phiếu học tập 1:
+ Căn cứ vào đâu mà người ta
có thể xác định được thời vụ
gieo trồng?
+ Trong các yếu tố trên, yếu tố
- Hs: mỗi cá nhân quan sát để trả lời câu hỏi
- Hs: có những câu trả lời khác nhau
Thời vụ gieo trồng là khoảng thời gian người
ta gieo trồng một loại cây nào đó
Học sinh cho ví dụ
* HS hoạt động nhóm hoàn thành phiếu học tập 1:
Phải dựa vào các yếu tố: khí hậu, loại cây trồng, tình hình phát sinh sâu, bệnh ở mỗi địa phương
I Thời vụ gieo trồng:
Mỗi loại cây trồng được gieo trồng vào một khoảng thời gian
đó được gọi là
“thời vụ”
1 Căn cứ để xác định thời vụ gieo trồng:
Trang 7nào có tác dụng quyết định
nhất đến thời vụ? Vì sao?
+ Tại sao lại dựa vào loại cây
trồng để xác định thời vụ gieo
trồng?
+ Tại sao khi xác định được
thời vụ gieo trồng lại phải căn
cứ vào tình hình phát sinh sâu,
bệnh ở địa phương?
- GV gợi ý học sinh liên hệ
kiến thức địa lí lớp 6: (khí
hậu là sự lặp đi lặp lại của
tình hình thời tiết ở một địa
phương trong nhiều năm; khí
hậu ở các địa phương có vị trí
địa lí trên trái đất khác nhau
thì khác nhau)
GV: Ở kiến thức sinh học 6
các em đã biết: Mỗi loại giống
cây trồng có đặc điểm sinh lí
khác nhau, thích nghi với loại
đất, tình hình phát sinh sâu
bệnh.
- GV giới thiệu một số hình
ảnh minh họa (màn chiếu)
NV3:
- Yêu cầu học sinh liên hệ thực
tế ở gia đình, hoàn thành phiếu
học tập số 2 trong thời gian 4
phút theo nhóm nhỏ 4-6 em
+ Phiếu học tập số 2:
Câu 1 Vụ hè thu (tháng 4 đến
tháng7) thì trồng rau gì ? Vụ
đông xuân (tháng 11 đến tháng
4) thì trồng rau gì? Vụ mùa
(tháng 6 đến tháng11) thì trồng
rau gì?
Trong đó yếu tố khí hậu quyết định nhất Vì mỗi loại cây trồng thích hợp với ẩm độ nhất định
Vì mỗi loại cây trồng
có đặc điểm sinh vật học và yêu cầu ngoại cảnh khác nhau nên thời gian gieo trồng cũng khác nhau
Làm như thế để có thể tránh được những đợt sâu, bệnh phát sinh, gây hại cho cây
HS quan sát
* HS hoạt động nhóm hoàn thành phiếu học tập:
Câu 1
- Vụ hè thu (tháng 4 đến tháng7) thì trồng rau muống, rau dềnh
- Vụ đông xuân (tháng
Để xác định thời
vụ gieo trồng cần phải dựa vào các yếu tố: khí hậu, loại cây trồng, tình hình phát sinh sâu, bệnh ở địa phương
2 Các vụ gieo trồng:
Có 3 vụ gieo trồng trong năm:
- Vụ đông xuân: tháng 11 đến tháng 4, 5 năm sau
- Vụ hè thu: từ
Trang 8Câu 2 Em có nhận xét gì về
đặc điểm khí hậu của 3 mùa
này?
Câu 3 Ở địa phương em có
trồng được tất cả các loại rau
có trên thị trường không? Vì
sao?
- GV gợi ý học sinh liên hệ
thực tế vườn rau bố, mẹ trồng;
gv cho hs liên hệ thêm về trên
ruộng lúa dù mùa nào cũng chỉ
trồng cây lúa nhưng giống lúa
của mỗi mùa sẽ khác nhau để
có các đăc điểm sinh học phù
hợp với khí hậu mỗi mùa
- GV giới thiệu một số hình
ảnh minh họa (màn chiếu)
- Gv: nhận xét, đánh giá, kết
luận đáp án đúng cho phiếu
học tập
- GV cho HS đọc mục I.2 (sgk)
và hoàn thành bảng sgk/tr39
NV 4:
- Liên hệ kiến thức môn văn
hãy đọc các câu ca dao, hò vè
nói về thời vụ gieo trồng
- Em hiểu như thế nào về câu
ca dao sau ? (hình thức cá
nhân)
“ Tháng chạp là tháng trồng
khoai.
Tháng hai trồng đậu, tháng 3
trồng cà”.
- GV yêu cầu hs nhớ lại kiến
thức đia lý: nước ta có mấy
miền, khí hậu của mỗi miền
khác nhau như thế nào ?
11 đến tháng4) thì trồng rau xà lách, bắp cải,
- Vụ mùa (tháng 6 đến tháng11) thì trồng rau cải, rau cúc,
Câu 2 Đặc điểm khí
hậu của 3 mùa này là:
khác nhau: vụ đông xuân thì nắng yếu hơn, nhiêt độ thấp hơn; vụ hè thu thì nắng mạnh, nhiệt
độ cao; vụ mùa thì nắng nhẹ hơn vụ hè thu, nhiệt
độ cao hơn vụ đông
xuân
Câu 3 Ở địa phương
em không trồng được tất
cả các loại rau có trên thị trường Vì trồng cây không phát triển
- HS suy nghĩ trả lời:
Để cây khoai (khoai lang), cây đậu (đậu tương hay còn gọi là đậu nành), cà có năng suất cao thì thường phải trồng vào tháng chạp (khoai) , tháng 2 (đậu), tháng 3(cà)
- Học sinh trả lời:
tháng 4 đến tháng 7
- Vụ mùa: từ tháng 6 đến tháng 11
Trang 9- Giáo viên chốt lại kiến thức
và giảng: Các tỉnh miền Bắc
còn có vụ đông từ tháng 10 -12
gieo trồng các loại rau, màu,
khoai tây, đậu tương,…
- GV phân tích thêm cây ngô
và cây lúa là những loại cây
thích ứng rộng nên trồng được
cả 3 vụ, nhưng cần chí ý vì để
thích ứng cao với đặc điểm khí
hậu của mỗi vụ gieo trồng nên
đặc điểm sinh học của giống
cây ở mỗi vụ gieo trồng có sự
khác nhau, vì vậy khi chọn
giống gieo trồng cần chú ý đến
thời vụ
- GV giới thiệu một số hình
ảnh minh họa (màn chiếu)
- Học sinh lắng nghe, ghi bài
HS quan sát
Hoạt động 3 : Kiểm tra và xử lí hạt giống.
TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
10
phút
* NV 5:
- Yêu cầu học sinh đọc
mục II.1 và thảo luận
nhóm trả lời các câu hỏi
sau:
+ Trước khi chuẩn bị
bước vào một vụ gieo
trồng bố mẹ em thường
kiểm tra hạt giống như thế
nào? Nhằm mục đích gì ?
+ Kiểm tra hạt giống để
làm gì?
+ Theo em kiểm tra hạt
giống theo tiêu chí nào?
* Kết thúc hoạt động:
- Học sinh đọc và trả lời vào phiếu học tập nhóm:
Trước khi chuẩn bị bước vào một vụ gieo trồng bố mẹ em thường kiểm tra hạt giống: lấy 15-20 hạt gieo, xem số hạt nảy mầm là bao nhiêu, số hạt không nảy mầm là bao nhiêu Nhằm mục đích kiểm tra tỷ lệ nảy mầm
Nhằm đảm bảo hạt giống có chất lượng tốt
đủ tiêu chuẩn đem gieo
Theo các tiêu chí:
+ Tỷ lệ nảy mầm cao
II Kiểm tra và xử
lí hạt giống:
1 Mục đích kiểm tra hạt giống:
- Nhằm đảm bảo hạt giống có chất lượng
đủ tiêu chí đem gieo
- Hạt giống đem gieo cần đạt các tiêu chí sau:
+ Tỷ lệ nảy mầm cao
+ Không có sâu, bệnh
+ Độ ẩm thấp
+ Không lẫn giống khác và hạt cỏ dại
Trang 10- Yêu cầu các nhóm trao
đổi phiếu và nêu nhận xét
- GV đưa nội dung lên
màn chiếu và hình ảnh
minh họa
- GV bổ sung và giảng
thêm Tiêu chí 6 thì không
cần thiết vì không phải cứ
hạt to là giống tốt
- Giáo viên tiểu kết, ghi
bảng
- GV: Từ kiến thức Sinh
học 6 hãy nêu những điều
kiện cần cho hạt nảy mầm
?
Vậy chúng ta cần xử lí
hạt giống như thế nào để
đảm bảo những điều kiện
trên ?
* NV 6:
- Yêu cầu học sinh đọc
mục II.2 (sgk) thảo luận
nhóm trả lời các câu hỏi
sau:
+ Xử lí hạt giống nhằm
mục đích gì?
+ Có bao nhiêu phương
pháp xử lí hạt giống ? Đặc
điểm của từng phương
+ Không có sâu, bệnh
+ Độ ẩm thấp
+ Không lẫn giống khác
và hạt cỏ dại
+ Sức nảy mầm mạnh
+ Kích thước hạt to
- Học sinh lắng nghe
- Học sinh ghi bài
- Học sinh đọc và trả lời:
Điều kiện cho hạt nảy mầm: Chất lượng hạt giống, độ ẩm, không khí
và nhiệt độ thích hợp
* HS hoạt động nhóm hoàn thành phiếu học tập:
Nhằm mục đích: vừa kích thích hạt nảy mầm
+ Sức nảy mầm mạnh
2 Mục đích và phương pháp xử lí hạt giống:
- Xử lí hạt giống có tác dụng kích thích hạt nảy mầm nhanh
và diệt trừ sâu, bệnh
có ở hạt
- Có 2 cách xử lí hạt giống:
+ Xử lí bằng nhiệt độ: ngâm hạt trong