Bài 1 Cổng trường mở ra Mẹ tôi Từ ghép Liên kết trong văn bản Bài 2 Cuộc chia tay của những con búp bê Bố cục trong văn bản Mạch lạc trong văn bản Bài 3 Ca dao, dân ca những câu hát về tình cảm gia đình Những câu hát về tình yêu quê hương, đất nước, con người Từ láy Viết bài tập làm văn số 1 Văn tự sự và miêu tả Quá trình tạo lập văn bản Bài 4 Những câu hát than thân Những câu hát châm biếm Đại từ Luyện tập tạo lập văn bản Bài 5 Sông núi nước Nam Phò giá về kinh Từ hán việt Trả bài tập làm văn số 1 Tìm hiểu chung về văn biểu cảm Bài 6 Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ra Bài ca Côn Sơn Từ hán việt (tiếp theo) Đặc điểm của văn bản biểu cảm Đề văn biểu cảm và cách làm bài văn biểu cảm Bài 7 Sau phút chia li Bánh trôi nước Quan hệ từ Luyên tập cách làm văn biểu cảm Bài 8 Qua đèo ngang Bạn đến chơi nhà Chữa lỗi về quan hệ từ Viết bài tập làm văn số 2 Văn biểu cảm Bài 9 Xa ngắm thác núi Lư Từ đồng nghĩa Cách lập ý của bài văn biểu cảm Bài 10 Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê Từ trái nghĩa Luyện nói : văn biểu cảm về sự vật, con người Bài 11 Bài ca nhà tranh bị gió thu phá Từ đồng âm Trả bài tập làm văn số 2 Các yếu tố tự sự, miêu tả trong văn bản biểu cảm Bài 12 Cảnh khuya, Rằm tháng giêng Thành ngữ Viết bài tập làm văn số 3 Văn biểu cảm Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học Bài 13 Tiếng gà trưa Điệp ngữ Luyện nói: Phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học Làm thơ lục bát Bài 14 Một thứ quà của lúa non: Cốm Chơi chữ Chuẩn mực sử dụng từ Ôn tập văn biểu cảm Bài 15 Sài Gòn tôi yêu Mùa xuân của tôi Luyện tập sử dụng từ Trả bài tập làm văn số 3 Bài 16 Ôn tập tác phẩm trữ tình Ôn tập phần tiếng việt Kiểm tra tổng hợp cuối học kì 1 Bài 17 Ôn tập tác phẩm trữ tình (tiếp theo) Ôn tập phần tiếng việt (tiếp theo) Chương trình địa phương (phần tiếng việt): Rèn luyện chính tả Soạn văn lớp 7 Tập 2 Bài 18 Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất Chương trình địa phương (phần Văn và Tập làm văn) Tìm hiểu chung về văn nghị luận Bài 19 Tục ngữ về con người và xã hội Rút gọn câu Đặc điểm của văn bản nghị luận Đề văn nghị luận và việc lập ý cho bài văn nghị luận Bài 20 Tinh thần yêu nước của nhân dân ta Câu đặc biệt Bố cục và phương pháp lập luận trong bài văn nghị luận Luyện tập về phương pháp lập luận trong văn nghị luận Bài 21 Sự giàu đẹp của tiếng việt Thêm trạng ngữ cho câu Tìm hiểu chung về phép lập luận chứng minh Bài 22 Thêm trạng ngữ cho câu Cách làm văn lập luận chứng minh Luyện tập lập luận chứng minh Bài 23 Đức tính giản dị của Bác Hồ Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động Viết bài tập làm văn số 5: Văn lập luận chứng minh Bài 24 Ý nghĩa của văn chương Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động (tiếp theo) Luyện tập viết đoạn văn chứng minh Bài 25 Ôn tập văn nghị luận Tìm hiểu chung về phép lập luận giải thích Dùng cụm chủ vị để mở rộng câu Trả bài tập làm văn số 5 Bài 26 Sống chết mặc bay Cách làm bài văn lập luận giải thích Luyện tập lập luận giải thích Viết bài tập làm văn số 6: Văn lập luận giải thích Bài 27 Những trò lố hay là Varen và Phan Bội Châu Dùng cụm chủ vị để mở rộng câu: Luyện tập (tiếp theo) Luyện nói: Bài văn giải thích một số vấn đề Bài 28 Ca Huế trên sông Hương Liệt kê Trả bài tập làm văn số 6 Tìm hiểu chung về văn bản hành chính Bài 29 Quan Âm Thị Kính Dấu chấm lửng và dấu chấm phẩy Văn bản đề nghị Bài 30 Ôn tập phần văn Dấu gạch ngang Văn bản báo cáo Bài 31 Kiểm tra phần văn lớp 7 học kì 2 Luyện tập làm văn bản đề nghị và báo cáo Ôn tập về phần tập làm văn Bài 32 Ôn tập phần Tiếng Việt kì 2 Kiểm tra tổng hợp cuối năm Bài 33 Chương trình địa phương (phần Văn và Tập làm văn) Kì 2 Hoạt động ngữ văn Bài 34 Chương trình địa phương (phần Tiếng Việt): Rèn luyện chính tả (Lớp 7) Trả bài kiểm tra tổng hợp cuối năm
Trang 1bộ giáo dục và đào tạo
nguyễn khắc phi (Tổng Chủ biên) − nguyễn đình chú (Chủ biên phần Văn) nguyễn Minh thuyết (Chủ biên phần Tiếng Việt)− trần đình sử (Chủ biên phần Tập làm văn)− đỗ kim hồi − nguyễn văn long − Bùi mạnh nhị
lê xuân thại − đỗ ngọc thống
Ngữ văn 7
tập một
(Tái bản lần thứ bảy)
nhà xuất bản giáo dục Việt Nam
Trang 2{[[W+bz0FkV43GmRt7u4DpvuYxd]]}
01−2010/CXB/307−1485/GD M· sè : 2H708T0
Trang 3Lêi n nãi ệ ệẵu
Sịch giịo khoa Ngọ vẽn 7 tiạp tôc ệđĩc biến soỰn theo Chđểng trừnh Trung hảc cể sẻ ban hộnh kÌm theo Quyạt ệỡnh sè 03/2002/Qậ − BGD & ậT, ngộy 24 thịng 1 nẽm 2002 cựa Bé trđẻng Bé Giịo dôc vộ ậộo tỰo
Lêi nãi ệẵu cựa sịch giịo khoa Ngọ vẽn 6, tẺp mét ệở trừnh bộy nhọng hđắng cời tiạn chung cựa Chđểng trừnh vộ nĐt cời tiạn nữi bẺt nhÊt cựa Chđểng trừnh vộ sịch giịo khoa mền Ngọ vẽn Trung hảc cể sẻ ẻ ệẹy, chử nhớc lỰi vội ệiÓm cèt yạu vộ nếu thếm mét sè ệiÓm riếng cựa sịch giịo khoa Ngọ vẽn 7
Lộm quen vắi viỷc hảc mền Ngọ vẽn theo hđắng tÝch hĩp ệưi hái phời cã thêi gian Qua mét nẽm hảc, cịc em ệở tÝch luủ ệđĩc nhọng kinh nghiỷm ban
ệẵu Trđắc mớt, ệiÒu mộ cịc em cẵn lđu ý nhÊt trong phđểng phịp hảc tẺp vÉn
lộ kạt hĩp viỷc hảc tẺp, rÌn luyỷn cịc tri thục, kỵ nẽng ẻ cờ ba phẵn Vẽn, Tiạng Viỷt, TẺp lộm vẽn vắi nhau cho thẺt tèt
Phđểng chẹm biến soỰn, néi dung cô thÓ còng nhđ cÊu tróc cựa sịch giịo khoa ệở tỰo ệiÒu kiỷn ệÓ thẵy, cề giịo tữ chục hoỰt ệéng hảc tẺp cho cịc em trến lắp còng nhđ ẻ nhộ Tuy nhiến, yạu tè cể bờn quyạt ệỡnh kạt quờ hảc tẺp vÉn lộ quyạt tẹm tù hảc cựa mẫi ngđêi
Chđểng trừnh Ngọ vẽn lắp 7 cã mét sè ệiÓm mắi so vắi chđểng trừnh Vẽn − Tiạng Viỷt − TẺp lộm vẽn lắp 7 trđắc ệẹy VÒ phẵn TẺp lộm vẽn, cịc em chự yạu
sỳ hảc hai kiÓu vẽn bờn biÓu cờm vộ nghỡ luẺn VÒ phẵn Vẽn, cịc em sỳ ệđĩc tiạp xóc nhiÒu vắi thể vẽn trọ từnh, trong ệã cã khềng Ýt tịc phÈm viạt bỪng chọ Hịn ẻ thêi trung ệỰi, vộ mét sè tịc phÈm vẽn chđểng nghỡ luẺn ậảc − hiÓu
ệđĩc thể vẽn trọ từnh vộ tịc phÈm vẽn chđểng nghỡ luẺn khềng phời lộ dÔ, viạt vẽn biÓu cờm vộ nghỡ luẺn còng cã mẳt khã hển vẽn tù sù vộ miếu tờ − hai kiÓu vẽn bờn cịc em ệở ệđĩc hảc ẻ mền Tiạng Viỷt TiÓu hảc vộ Ngọ vẽn 6 Tuy nhiến, sù bè trÝ phỉ hĩp giọa thÓ loỰi vẽn hảc vộ kiÓu vẽn bờn nhđ trến sỳ tỰo ệiÒu kiỷn thuẺn lĩi
Trang 4cho viỷc hảc tẺp vộ rÌn luyỷn ẻ cờ hai phẵn Vẽn vộ TẺp lộm vẽn VÒ phẵn Tiạng Viỷt, cịc em sỳ hảc mét sè kiạn thục vộ rÌn luyỷn mét sè kỵ nẽng vÒ cÊu tỰo tõ (tõ ghĐp, tõ lịy), vÒ tõ vùng (tõ ệăng nghỵa, tõ trịi nghỵa, tõ ệăng ẹm, thộnh ngọ), vÒ tõ loỰi (ệỰi tõ, quan hỷ tõ), vÒ có phịp (trỰng ngọ, rót gản cẹu, cẹu bỡ
ệéng, ), vÒ tu tõ (ệiỷp ngọ, chểi chọ) vộ vÒ chuÈn mùc sỏ dông tõ Cịc em cẵn thđêng xuyến liến hỷ vắi nhọng kiạn thục vÒ Tiạng Viỷt ệở ệđĩc hảc ẻ bẺc TiÓu hảc, ệẳc biỷt cẵn chó ý vẺn dông nhọng kiạn thục vÒ Tiạng Viỷt vộo viỷc ệảc − hiÓu cịc tịc phÈm vẽn hảc vộ viạt cịc bội tẺp lộm vẽn Sịch giịo khoa Ngọ vẽn 7 tiạp tôc cung cÊp 50 yạu tè Hịn Viỷt, trong ệã cã mét sè yạu tè vèn lộ tõ Hịn
ệđĩc dỉng trong nguyến vẽn cịc vẽn bờn chọ Hịn ẻ nhọng tịc phÈm ệđĩc hảc Hai giê lÝ thuyạt vÒ tõ Hịn Viỷt ẻ hảc kừ I cung cÊp cho cịc em mét sè kiạn thục cể bờn vÒ tõ Hịn Viỷt, tỰo ệiÒu kiỷn cho cịc em hiÓu ệđĩc sớc thịi biÓu cờm cựa
tõ Hịn Viỷt vộ bđắc ệẵu biạt sỏ dông ệóng tõ Hịn Viỷt
Hi vảng rỪng sịch giịo khoa Ngọ vẽn 7 sỳ xụng ệịng lộ ngđêi bỰn ệđêng
ệịng tin cẺy cựa cịc em trến con ệđêng chiạm lỵnh nhọng kiạn thục cể bờn vộ rÌn luyỷn nhọng kỵ nẽng cẵn thiạt cựa bé mền
TM Nhãm biến soỰn
Tững Chự biến
nguyÔn khớc phi
Trang 5{[[W+bz0FkV43GmRt7u4DpvuYxd]]}
Bội 1 1
Kạt quờ cẵn ệỰt
Ớ Cờm nhẺn vộ thÊm thÝa nhọng từnh cờm thiếng liếng, sẹu nẳng cựa cha
mứ ệèi vắi con cịi ; thÊy ệđĩc ý nghỵa lắn lao cựa nhộ trđêng ệèi vắi cuéc
ệêi mẫi con ngđêi
Ớ Nớm ệđĩc cÊu tỰo vộ ý nghỵa cựa cịc loỰi tõ ghĐp.
Ớ HiÓu râ vÒ liến kạt vẽn bờn, mét trong nhọng tÝnh chÊt quan trảng nhÊt
cựa vẽn bờn
Vẽn b bờn
Cững trđêng mẻ ra
Vộo ệếm trđắc ngộy khai trđêng cựa con, mứ khềng ngự ệđĩc Mét ngộy kia, cưn xa lớm, ngộy ệã con sỳ biạt thạ nộo lộ khềng ngự ệđĩc Cưn bẹy giê giÊc ngự
ệạn vắi con dÔ dộng nhđ uèng mét li sọa, ẽn mét cịi kứo Gđểng mẳt thanh thoịt cựa con tùa nghiếng trến gèi mÒm, ệềi mềi hĐ mẻ vộ thửnh thoờng chóm lỰi nhđ
ệang mót kứo
Con lộ mét ệụa trĨ nhỰy cờm(1) Cụ mẫi lẵn, vộo ệếm trđắc ngộy sớp ệi chểi
xa, con lỰi hịo hục(2)ệạn nẫi lến giđêng mộ khềng sao nỪm yến ệđĩc Nhđng mứ chử dẫ mét lịt lộ con ệở ngự ậếm nay con còng cã niÒm hịo hục nhđ vẺy : Ngộy mai con vộo lắp Mét Viỷc chuÈn bỡ quẵn ịo mắi, giộy nãn(3)mắi, cẳp sịch mắi, tẺp vẻ mắi, mải thụ ệẹu ệã ệở sơn sộng, khiạn con cờm nhẺn ệđĩc sù quan trảng cựa ngộy khai trđêng Nhđng còng nhđ trđắc mét chuyạn ệi xa, trong lưng con khềng cã mèi bẺn tẹm(4)nộo khịc ngoội chuyỷn ngộy mai thục dẺy cho kỡp giê
Mứ ệớp mÒn(5) cho con, buềng mỉng, Đm gãc(6) cÈn thẺn, răi bẫng khềng biạt lộm gừ nọa Mải ngộy, khi con ệở ngự, mứ dản dứp nhộ cỏa Mứ lđĩm nhọng chiạc xe thiạt giịp(7) dđắi gẵm ghạ, cỰnh chẹn bộn, nhọng chó rề-bèt(8) bỪng
Trang 6nhùa ệụng ngăi khớp nểi, vộ giọa nhộ lộ ệoộn quẹn thó dộn trẺn trong mét cuéc chiạn tranh Sđ Tỏ − Khựng Long mộ ngộy nộo con còng bộy ra Cẽn nhộ mừnh chử tỰm ngẽn nớp, gản gộng tõ khi con ngự cho ệạn sịng hềm sau
Nhđng hềm nay tÊt cờ nhọng viỷc ệã con ệở gióp mứ lộm tõ chiÒu Mứ nãi :
"Ngộy mai ệi hảc, con lộ cẺu hảc sinh lắp Mét răi" Nghe vẺy con hẽng hịi tranh vắi mứ dản dứp ệă chểi
Mứ thđêng nhẹn lóc con ngự mộ lộm vội viỷc cựa riếng mừnh Nhđng hềm nay mứ khềng tẺp trung ệđĩc vộo viỷc gừ cờ Mứ còng khềng ệỡnh lộm nhọng viỷc Êy tèi nay Nhừn con ngự mét lịt, răi mứ ệi xem lỰi nhọng thụ ệở chuÈn bỡ cho con Mứ tù bờo mừnh còng nến ệi ngự sắm
Mứ lến giđêng vộ trỪn trảc Con ệở ệi hảc tõ ba nẽm trđắc, hăi mắi ba tuữi vộo lắp MÉu giịo, ệở biạt thạ nộo lộ trđêng, lắp, thẵy, bỰn Ngay cờ ngềi trđêng mắi, con còng ệở tẺp lộm quen tõ nhọng ngộy hÌ Tuẵn lÔ trđắc ngộy khai giờng, con ệở lộm quen vắi bỰn bÌ vộ cề giịo mắi, ệở tẺp xạp hộng, tẺp ệi, tẺp ệụng, ệÓ
Trang 7chuÈn bỡ cho buữi lÔ khai trđêng long trảng nộy Mứ tin lộ con sỳ khềng bì ngì trong ngộy ệẵu nẽm hảc
Thùc sù mứ khềng lo lớng ệạn nẫi khềng ngự ệđĩc Mứ tin ệụa con cựa mứ lắn răi Mứ tin vộo sù chuÈn bỡ rÊt chu ệịo cho con trđắc ngộy khai trđêng Cưn
ệiÒu gừ ệÓ lo lớng nọa ệẹu ! Mứ khềng lo, nhđng vÉn khềng ngự ệđĩc Cụ nhớm mớt lỰi lộ dđêng nhđ vang bến tai tiạng ệảc bội trẵm bững : "HỪng nẽm cụ vộo cuèi thu Mứ tềi ẹu yạm nớm tay tềi dÉn ệi trến con ệđêng lộng dội vộ hứp" Cịi Ên tđĩng khớc sẹu mởi mởi trong lưng mét con ngđêi vÒ cịi ngộy "hềm nay tềi ệi hảc" Êy, mứ muèn nhứ nhộng, cÈn thẺn vộ tù nhiến ghi vộo lưng con
ậÓ răi bÊt cụ mét ngộy nộo ệã trong ệêi, khi nhắ lỰi, lưng con lỰi rỰo rùc nhọng cờm xóc bẹng khuẹng, xao xuyạn Ngộy mứ cưn nhá, mỉa hÌ nhộ trđêng ệãng cỏa hoộn toộn, vộ ngộy khai trđêng ệóng lộ ngộy ệẵu tiến hảc trư lắp Mét ệạn trđêng gẳp thẵy mắi, bỰn mắi Cho nến Ên tđĩng cựa mứ vÒ buữi khai trđêng
ệẵu tiến Êy rÊt sẹu ệẺm Mứ cưn nhắ sù nền nao, hăi hép khi cỉng bộ ngoỰi ệi tắi gẵn ngềi trđêng vộ nẫi chểi vểi hèt hoờng khi cững trđêng ệãng lỰi, bộ ngoỰi
ệụng ngoội cịnh cững nhđ ệụng bến ngoội cịi thạ giắi mộ mứ võa bđắc vộo
Mứ nghe nãi ẻ NhẺt, ngộy khai trđêng lộ ngộy lÔ cựa toộn xở héi Ngđêi lắn nghử viỷc ệÓ ệđa trĨ con ệạn trđêng, ệđêng phè ệđĩc dản quang ệởng vộ trang trÝ tđểi vui TÊt cờ quan chục nhộ nđắc vộo buữi sịng ngộy khai trđêng ệÒu chia nhau ệạn dù lÔ khai giờng ẻ khớp cịc trđêng hảc lắn nhá BỪng hộnh ệéng ệã,
hả muèn cam kạt rỪng, khềng cã đu tiến nộo lắn hển đu tiến giịo dôc thạ hỷ trĨ cho tđểng lai Cịc quan chục khềng chử ngăi trến hộng ghạ danh dù mộ nhẹn dỡp nộy cưn xem xĐt ngềi trđêng, gẳp gì vắi Ban Giịm hiỷu, thẵy, cề giịo vộ phô huynh hảc sinh, ệÓ ệiÒu chửnh kỡp thêi nhọng chÝnh sịch vÒ giịo dôc Ai còng biạt rỪng mẫi sai lẵm trong giịo dôc sỳ ờnh hđẻng ệạn cờ mét thạ hỷ mai sau, vộ sai lẵm mét li cã thÓ ệđa thạ hỷ Êy ệi chỷch cờ hộng dẳm(9)sau nộy
ậếm nay mứ khềng ngự ệđĩc Ngộy mai lộ ngộy khai trđêng lắp Mét cựa con Mứ sỳ ệđa con ệạn trđêng, cẵm tay con dớt qua cịnh cững, răi buềng tay mộ nãi : "ậi ệi con, hởy can ệờm(10)lến, thạ giắi nộy lộ cựa con, bđắc qua cịnh cững trđêng lộ mét thạ giắi kừ diỷu sỳ mẻ ra"
(Theo Lý Lan, bịo Yếu trĨ, sè 166, ngộy 1 − 9 − 2000)
Trang 8Chó thÝch
(1) NhỰy cờm : cờm nhẺn rÊt nhanh vộ tinh bỪng cịc giịc quan, bỪng cờm tÝnh (2) Hịo hục : ẻ trỰng thịi từnh cờm vui, phÊn khẻi khi nghỵ ệạn mét ệiÒu hay
vộ nãng lưng muèn lộm ngay ệiÒu ệã
(3) Nãn (tõ ệỡa phđểng) : ẻ ệẹy chử mò
(4) BẺn tẹm : ệang cã ệiÒu phời suy nghỵ, lo lớng, khềng yến lưng
(5) MÒn (tõ ệỡa phđểng) : chẽn ệớp
(6) Mỉng (tõ ệỡa phđểng) : mộn ; Đm gãc (tõ ệỡa phđểng) : giớt mộn xuèng dđắi cịc gãc chiạu
(7) Xe thiạt giịp : xe bảc thĐp (thiạt : sớt ; giịp : vá cụng bảc ngoội mét sè loội
ệéng vẺt ; ịo cã vẺt lãt cụng bỪng da hoẳc sớt, cựa ngđêi xđa mẳc ra trẺn) (8) Rề-bèt : ngđêi mịy
(9) Dẳm (ệển vỡ cò ệo ệé dội cựa Viỷt Nam) : bỪng 444,44 mĐt ẻ ệẹy tđĩng trđng cho quởng ệđêng dội
(10) Can ệờm : cã tinh thẵn mỰnh mỳ, khềng sĩ gian khữ hay nguy hiÓm, khã khẽn
ậ
ậả ảc c − h hiiÓ Óu u v vẽ ẽn n b bờ ờn n
1 Sau khi ệảc, hởy tãm tớt néi dung cựa vẽn bờn Cững trđêng mẻ ra bỪng mét vội cẹu ngớn gản (Trờ lêi cẹu hái : Tịc giờ viạt vÒ cịi gừ, viỷc gừ ?)
2 ậếm trđắc ngộy khai trđêng, tẹm trỰng cựa ngđêi mứ vộ ệụa con cã gừ khịc
nhau ? ậiÒu ệã biÓu hiỷn ẻ nhọng chi tiạt nộo trong bội ?
3 Theo em, tỰi sao ngđêi mứ lỰi khềng ngự ệđĩc ? Chi tiạt nộo chụng tá ngộy
khai trđêng ệở ệÓ lỰi dÊu Ên thẺt sẹu ệẺm trong tẹm hăn ngđêi mứ ?
4.* Cã phời ngđêi mứ ệang nãi trùc tiạp vắi con khềng ? Theo em, ngđêi mứ
ệang tẹm sù vắi ai ? Cịch viạt nộy cã tịc dông gừ ?
5 Cẹu vẽn nộo trong bội nãi lến tẵm quan trảng cựa nhộ trđêng ệèi vắi thạ
hỷ trĨ ?
6 Ngđêi mứ nãi : " bđắc qua cịnh cững trđêng lộ mét thạ giắi kừ diỷu sỳ
mẻ ra" ậở bờy nẽm bđắc qua cịnh cững trđêng, bẹy giê em hiÓu thạ giắi kừ diỷu ệã lộ gừ ?
Trang 9Ghi nhắ
Nhđ nhọng dưng nhẺt kÝ tẹm từnh, nhá nhứ vộ sẹu lớng, bội vẽn gióp
ta hiÓu thếm tÊm lưng thđểng yếu, từnh cờm sẹu nẳng cựa ngđêi mứ ệèi vắi con vộ vai trư to lắn cựa nhộ trđêng ệèi vắi cuéc sèng mẫi con ngđêi
Luyỷn tẺp
1 Mét bỰn cho rỪng, cã rÊt nhiÒu ngộy khai trđêng, nhđng ngộy khai trđêng
ệÓ vộo hảc lắp Mét lộ ngộy cã dÊu Ên sẹu ệẺm nhÊt trong tẹm hăn mẫi con ngđêi
Em cã tịn thộnh ý kiạn ệã khềng ? Vừ sao ?
2 Hởy nhắ lỰi vộ viạt thộnh ệoỰn vẽn vÒ mét kử niỷm ệịng nhắ nhÊt trong
ngộy khai trđêng ệẵu tiến cựa mừnh
ậảc thếm
Trđêng hảc En-ri-cề yếu dÊu cựa bè ! Viỷc hảc quờ lộ khã nhảc ệèi vắi con Nhđ mứ ệở nãi, con vÉn chđa ệạn trđêng vắi thịi ệé hẽm hẻ vộ vĨ mẳt tđểi cđêi Nhđng con hởy nghỵ xem, mét ngộy sỳ trèng trời biạt bao nạu con khềng ệạn trđêng Vộ chớc chớn chử mét tuẵn lÔ thềi, thạ nộo con còng xin trẻ lỰi lắp hảc Hiỷn nay tÊt cờ thiạu niến ệÒu ệi hảc, En-ri-cề yếu dÊu Ự Con hởy nghỵ ệạn nhọng ngđêi thĩ tèi tèi vÉn ệạn trđêng sau khi ệở lao ệéng vÊt vờ suèt ngộy ; hởy nghỵ ệạn nhọng cề gịi ệở ệi hảc ngộy chự nhẺt vừ cờ tuẵn lÔ phời bẺn rén trong cịc xđẻng thĩ, ệạn nhọng ngđêi lÝnh ẻ thao trđêng trẻ vÒ lộ ệở viạt viạt, ệảc ệảc Con hởy nghỵ ệạn nhọng cẺu bĐ cẹm vộ mỉ mộ vÉn phời hảc [ ] Con hởy nghỵ ệạn tÊt cờ trĨ em trến thạ giắi gẵn nhđ cỉng mét lóc còng ệang ệi hảc [ ] Con hởy tđẻng tđĩng sè hảc sinh ệềng nhđ kiạn cựa hộng trẽm dẹn téc khịc nhau Êy, cịi phong trộo cùc kừ réng lắn mộ hả tham gia vộ hởy tù nhự rỪng : "Nạu phong trộo Êy mộ ngõng thừ nhẹn loỰi sỳ chừm ệớm trẻ lỰi trong cờnh dở man Phong trộo Êy lộ sù tiạn bé, lộ niÒm hi vảng, lộ vinh quang cựa thạ giắi" Hởy can ệờm lến con, ngđêi lÝnh nhá cựa ệỰo quẹn mếnh mềng Êy Sịch vẻ lộ vò khÝ cựa con, lắp hảc lộ ệển vỡ cựa con, trẺn ệỡa lộ cờ hoộn cẵu vộ chiạn thớng lộ nÒn vẽn minh nhẹn loỰi ấi, khềng bao giê con lỰi lộ mét ngđêi lÝnh nhịt gan, phời khềng En-ri-cề cựa bè
(Theo Đt-mền-ệề ệể A-mi-xi, Nhọng tÊm lưng cao cờ, Hoộng Thiạu Sển dỡch, NXB Phô nọ, Hộ Néi, 1999)
Trang 10Vẽn b bờn
Mứ tềi
Thụ nẽm, ngộy 10 thịng 11
Bè ệÓ ý lộ sịng nay, lóc cề giịo ệạn thẽm, khi nãi vắi mứ, tềi cã nhì thèt ra mét lêi thiạu lÔ ệé(1) ậÓ cờnh cịo(2)tềi, bè ệở viạt thđ nộy ậảc thđ tềi xóc ệéng về cỉng
"Trđắc mẳt cề giịo, con ệở thiạu lÔ ệé vắi mứ Viỷc nhđ thạ khềng bao giê con
ệđĩc tịi phỰm nọa En-ri-cề cựa bè Ự ! Sù hẫn lịo cựa con nhđ mét nhịt dao ệẹm vộo tim bè vẺy ! Bè nhắ, cịch ệẹy mÊy nẽm, mứ ệở phời thục suèt ệếm, cói mừnh trến chiạc nềi trềng chõng hểi thẻ hữn hÓn(3)cựa con, quỪn quỰi(4)vừ nẫi lo sĩ, khãc nục nẻ khi nghỵ rỪng cã thÓ mÊt con ! Nhắ lỰi ệiÒu Êy, bè khềng thÓ nĐn
ệđĩc cển tục giẺn ệèi vắi con Hởy nghỵ xem, En-ri-cề ộ ! Con mộ lỰi xóc phỰm
ệạn mứ con đ ? Ngđêi mứ sơn sộng bá hạt mét nẽm hỰnh phóc ệÓ trịnh cho con mét giê ệau ệắn, ngđêi mứ cã thÓ ệi ẽn xin ệÓ nuềi con, cã thÓ hi sinh tÝnh mỰng
ệÓ cụu sèng con !
Hởy nghỵ kỵ ệiÒu nộy, En-ri-cề Ự : Trong ệêi, con cã thÓ trời qua nhọng ngộy buăn thờm, nhđng ngộy buăn thờm nhÊt tÊt sỳ lộ ngộy mộ con mÊt mứ
Khi ệở khền lắn, trđẻng thộnh(5), khi cịc cuéc ệÊu tranh ệở tềi luyỷn con thộnh ngđêi dòng cờm, cã thÓ cã lóc con sỳ mong đắc thiạt tha ệđĩc nghe lỰi tiạng nãi cựa mứ, ệđĩc mứ dang tay ra ệãn vộo lưng Dỉ cã lắn khền, khoĨ mỰnh thạ nộo ệi chẽng nọa, con sỳ vÉn tù thÊy mừnh chử lộ mét ệụa trĨ téi nghiỷp, yạu
ệuèi vộ khềng ệđĩc chẻ che Con sỳ cay ệớng khi nhắ lỰi nhọng lóc ệở lộm cho
mứ ệau lưng Con sỳ khềng thÓ sèng thanh thờn, nạu ệở lộm cho mứ buăn phiÒn Dỉ cã hèi hẺn(6), cã cẵu xin linh hăn mứ tha thụ tÊt cờ còng chử về Ých
mộ thềi Lđểng tẹm(7)con sỳ khềng mét phót nộo yến tỵnh Hừnh ờnh dỡu dộng
vộ hiÒn hẺu cựa mứ sỳ lộm tẹm hăn con nhđ bỡ khữ hừnh(8) En-ri-cề nộy ! Con hởy nhắ rỪng, từnh yếu thđểng, kÝnh trảng cha mứ lộ từnh cờm thiếng liếng hển cờ ThẺt ệịng xÊu hữ vộ nhôc nhở cho kĨ nộo chộ ệỰp lến từnh thđểng yếu ệã
Tõ nay, khềng bao giê con ệđĩc thèt ra mét lêi nãi nẳng vắi mứ Con phời xin lẫi mứ, khềng phời vừ sĩ bè, mộ do sù thộnh khÈn trong lưng Con hởy cẵu xin
mứ hền con, ệÓ cho chiạc hền Êy xoị ệi cịi dÊu vạt vong ẹn béi nghỵa(9)trến trịn
Trang 11con Bè rÊt yếu con, En-ri-cề Ự, con lộ niÒm hi vảng tha thiạt nhÊt cựa ệêi bè, nhđng thộ rỪng bè khềng cã con, cưn hển lộ thÊy con béi bỰc(10) vắi mứ Thềi, trong mét thêi gian con ệõng hền bè : bè sỳ khềng thÓ vui lưng ệịp lỰi cịi hền cựa con ệđĩc
Bè cựa con"
(Đt-mền-ệề ệể A-mi-xi(✭), Nhọng tÊm lưng cao cờ, Sệd)
Chó thÝch
(✭) Đt-mền-ệề ệể A-mi-xi (1846 − 1908), nhộ vẽn I-ta-li-a (ý), tịc giờ cựa cịc cuèn sịch : Cuéc ệêi cựa cịc chiạn binh (tẺp truyỷn ngớn, 1868), Nhọng tÊm lưng cao cờ (truyỷn thiạu nhi, 1886), Cuèn truyỷn cựa ngđêi thẵy (1890), Giọa trđêng
vộ nhộ (tẺp truyỷn ngớn, 1892),
(1) LÔ ệé : thịi ệé ệđĩc coi lộ ệóng mùc, biạt coi trảng ngđêi khịc khi giao tiạp (2) Cờnh cịo : phế phịn mét cịch nghiếm khớc ệèi vắi nhọng viỷc lộm sai trịi (3) Hểi thẻ hữn hÓn : hểi thẻ mỰnh, ngớt quởng khã khẽn, mỷt nhảc
(4) QuỪn quỰi : chử từnh trỰng ệau ệắn, vẺt vở cựa cể thÓ ẻ ệẹy chử trỰng thịi từnh cờm ệau ệắn tét ệé khi trong lưng cã nẫi lo ẹu, buăn bở
(5) Trđẻng thộnh : ệở trẻ thộnh ngđêi lắn
(6) Hèi hẺn : lÊy lộm tiạc vộ day dụt, ệau ệắn, tù trịch mừnh khi nhẺn ra ệở lộm mét ệiÒu gừ ệã sai lẵm
(7) Lđểng tẹm : chử yạu tè tinh thẵn gióp bờn thẹn nhẺn ra ệđĩc cịi ệóng, cịi sai vÒ ệỰo ệục ệÓ cã thÓ tù ệiÒu chửnh viỷc lộm cựa mừnh (lđểng : tèt, lộnh ; tẹm : trịi tim, lưng ngđêi)
(8) Khữ hừnh : hừnh phỰt nẳng nÒ, khữ sẻ vÒ thÓ xịc
(9) Vong ẹn béi nghỵa : quến ển (vong ẹn), trịi vắi ệỰo nghỵa (béi nghỵa) (10) Béi bỰc : phờn lỰi ngđêi tèt, ngđêi ệở tõng gióp ệì mừnh
ậ
ậả ảc c − h hiiÓ Óu u v vẽ ẽn n b bờ ờn n
1 Vẽn bờn lộ mét bục thđ cựa ngđêi bè gỏi cho con, nhđng tỰi sao tịc giờ lỰi
lÊy nhan ệÒ lộ "Mứ tềi" ?