ĐỀ TÀI: Quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác Lenin và tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc?. b, Quan điểm của Mác Ăngghen - Nêu lên các quan điểm: Nguồn gốc, bản chất của vấn đề dân tộc,
Trang 1ĐỀ TÀI: Quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác Lenin và tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc? Phân tích những thành tựu và hạn chế tong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở nước ta trong những năm qua? Chính sách của nhà nước ta trong việc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở nước ta hiện nay.
Nội dung bài thuyết trình gồm 5 phần:
Quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin về vấn đề dân tộc
Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc
Thành tựu trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở nước ta trong những năm qua
Hạn chế trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở nước ta trong những năm qua
Chính sách nhà nước trong việc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở nước ta hiện nay
I QUAN ĐIỂM CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC LÊNIN VỀ VẤN ĐỀ DÂN
1 Dân tộc.
Chủ nghĩa Mác-Lênin cho rằng, dân tộc là sản phẩm của quá trình phát triển lâu dài của lịch sử.Trước dân tộc là các hình thức cộng đồng tiền dân tộc như thị tộc, bộ lạc, bộ tộc
2 Vấn đề dân tộc
- Cùng với vấn đề giai cấp, vấn đề dân tộc luôn luôn là một nội dung quan trọng có ý nghĩa chiến lược của cách mạng xã hội chủ nghĩa
- Giải quyết vấn đề dân tộc là một trong những vấn đề có ý nghĩa quyết định đến sự ổn định, phát triển hay khủng hoảng, tan rã của một quốc gia dân tộc
- Giải quyết vấn để dân tộc thực chất là xác lập quan hệ công bằng, bình đẳng giữa các dân tộc trong một quốc gia, giữa các quốc gia dân tộc trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội
3 Quan điểm của Mác, Ăngnghen, Lenin về vấn đề dân tộc.
a, Quan điểm của Mác Lênin
Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, vấn đề dân tộc là một bộ phận của những vấn đề chung về cách mạng vô sản và chuyên chính vô sản
- Giải quyết vấn đề dân tộc phải gắn với cách mạng vô sản và trên cơ sở của cách mạng xã hội chủ nghĩa
Trang 2- Chủ nghĩa Mác - Lênin cũng nhấn mạnh rằng, khi xem xét và giải quyết vấn để dân tộc phải đáp ứng vững trên lập trường giai cấp công nhân - có nghĩa là việc xem xét
và giải quyết vấn đề dân tộc phải trên cơ sở và vì lợi ích cơ bản, lâu dài của dân tộc
b, Quan điểm của Mác Ăngghen
- Nêu lên các quan điểm: Nguồn gốc, bản chất của vấn đề dân tộc, những quan hệ
cơ bản của vấn đề dân tộc, thái độ của giai cấp công nhân và Đảng với vấn đề dân tộc
• Trên cơ sở tư tưởng của C.Mác, Ph.Ăngghen về vấn đề dân tộc và giai cấp V.l.Nin đã nêu ra “Cương lĩnh dân tộc “ với ba nội dung cơ bản:
+ Các dân tộc được quyền bình đẳng
+ Các dân tộc được quyền tự quyết, liên hiệp công nhận tất cả các dân tộc
à Đây được coi là cương lĩnh dân tộc của chủ nghĩa Mác Lênin
II Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc
- Hồ Chí Minh đã đưa ra những luận điểm mới và sáng tạo, góp phần bổ sung và phát triển lí luận của Chủ nghĩa Mác Lênin
- Theo người ở các nước thuộc địa “Chủ nghĩa dân tộc là một động lực lớn của đất nước” Trong tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc cần được nhấn mạnh hơn:
+ Thực chất của vấn đề dân tộc ở thuộc địa
+ Quyền dân tộc tự quyết
+ Mối quan hệ không thể tách rời giữa độc lập dân tộc và thống nhất đất nước
1 Vấn đề dân tộc thuộc địa
a, Thực chất của vấn đề dân tộc thuộc địa
a, Đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân, giải phóng dân tộc
- Hồ Chí Minh không bàn về vấn đề dân tộc chung, người giành sự quân tâm đến các thuộc địa, vạch ra thực chất của vấn đề dân tộc là vấn đề đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân, xóa bỏ ách thống trị, áp bức, bóc lột của người nước ngoài, giải phóng dân tộc, giành độc lập dân tộc, thực hiện quyền dân tộc tự quyết, thành lập nhà nước độc lập dân tộc
b,
Lựa chọn con đường phát triển của dân tộc
- Hồ Chí Minh khẳng định phương hướng phát triển của dân tộc trong bối cảnh thời đại mới là chủ nghĩa xã hội
- Trong cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam, Hồ Chí Minh viết: “làm tư sản dân quyền cách mạng để đi tới xã hội cộng sản” Con đường đó kết hợp
Trang 3cả nội dung dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội; xét về thực chất đó chính là con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội
=> “Đi tới xã hội cộng sản” là hướng phát triển lâu dài
2 Độc lập dân tộc - nội dung cốt lõi của vấn đề dân tộc
a,
Cách tiếp cận từ quyền con người
Hồ Chí Minh hết sức trân trọng quyền con người Ngườiđã tìm hiểu và tiếp nhận những nhân tố về quyền con người được nêu trong Tuyên ngôn độc lập 1776 của nước Mỹ, Tuyên ngôn dân quyền và nhân quyền 1791 của cách mạng Pháp như quyền bình đẳng, quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc Người khẳngđịnh “đó là những lẽ phải không ai chối cãi được”
b, Nội dung của độc lập dân tộc
+ Độc lập, tự do là khát vọng lớn nhất của các dân tộc thuộcđịa Hồ Chí Minh nói: “ Tự
do cho đồng bào tôi, độc lập cho Tổ Quốc tôi, đó là tất cả những điều tôi muốn, đó là tất
cả những gì tôi hiểu”
+ Độc lập dân tộc phải là một nền độc lập thật sự, hoàn toàn gắn với hòa bình, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ
+ Độc lập dân tộc phải mang lại cơm no, áoấm cho người dân
=>Độc lập tự do là mục tiêu chiến đấu, là nguồn sức mạnh làm nên chiến thắng của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX, là khát vọng trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của
Hồ Chí Minh
c,
Chủ nghĩa dân tộc - một động lực lớn của đất nước
- Tư tưởng xuyên suốt của Hồ Chí Minh là: “ở các nước thuộcđịa, chủ nghĩa dân tộc
là một động lực lớn của đất nước”
- Để đưa sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc đến thắng lợi ở các nước thuộc địa, nhất làở Việt Nam thì phải khơi dậyvà phát huy được động lực này, nếu không làm được điều đó cách mạng sẽ không thể thành công
- 3 Mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp
a, Vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp có mối quan hệ chặt chẽ với nhau
Hồ Chí Minh rất coi trọng vấn đề dân tộc, đề cao sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước nhưng người luôn đứng trên quan điểm về giai cấp để nhận thức và giải quyết vấn đề dân tộc
Sự kết hợp nhuần nhuyễn vấn đề giai cấp và vấn đề dân tộc của Hồ Chí Minh thể hiện:
- Khẳngđịnh vai trò lịch sử của giai cấp công nhân và quyền lãnhđạo duy nhất của Đảng Cộng sản trong quá trình cách mạng Việt Nam
Trang 4- Chủ trương đạiđoàn kết dân tộc rộng rãi trên nền tảng liên minh công nhân, nông dân và tầng lớp trí thức dưới sự lãnhđạo củaĐảng
- Sử dụng bạo lực cách mạng của quần chúng để chống lại bạo lực phản cách mạng của
kẻ thù
- Thiết lập chính quyền nhà nước của dân do dân và vì dân
- Gắn kết mục tiêu độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội
b, Giải phóng dân tộc là vấn đề trên hết, trước hết; độc lập gắn liền với chủ nghĩa xã hội
- Con đường cứu nước của Hồ Chí Minh là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội
- Hồ Chí Minh nói: “nước được độc lập mà dân không được hưởng hạnh phúc tự do , thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì”
- Người khẳng định: “Yêu Tổ quốc, yêu nhân dân phải gắn liền với yêu chủ nghĩa xã hội ,
vì có tiến lên chủ nghĩa xã hội thì nhân dân mình mỗi ngày một no ấm thêm, Tổ quốc mỗi ngày một giàu mạnh thêm”
c , Giải phóng dân tộc tạo tiền đề giải phóng giai cấp
- Hồ Chí Minh giải quyết vấn đề dân tộc theo quan điểm giai cấp, nhưng đồng thời đặt vấn đề giai cấp trong vấn đề dân tộc
- Giải phóng dân tộc khỏi ách thống trị của chủ nghĩa thực dân là điều kiện để giải phóng giai cấp
à Vì thế, lợi ích của giai cấp phải phục tùng lợi ích của dân tộc
d, Giữ vững độc lập của dân tộc mình đồng thời tôn trọng độc lập của các dân tộc khác
- Hồ Chí Minh đấu tranh cho độc lập dân tộc của Việt Nam và tất cả các dân tộc bị áp bức
- Nêu cao tinh thần độc lập tự chủ, thực hiện nguyên tắc quyền dân tộc tự quyết
- Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc mang tính khoa học và cách mạng sâu sắc
- Đúng như Ph Ăngghen từng nói: “ Những tư tưởng dân tộc chân chính trong phong trào công nhân bao giờ cũng là những tư tưởng quốc tế chân chính”
III Những thành tựu và hạn chế trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc nước ta trong những năm qua.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, củng cố, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộcđã đạt được • Kinh tế thoát khỏi khủng hoảng, trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình
• Đưa đất nước bước vào thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH và hội nhập quốc tế
• Hệ thống chính trị và khối đại đoàn kết toàn dân tộc được củng cố, tăng cường
Trang 5• Độc lập, chủ quyền quốc gia, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế được nâng cao
à Khẳng định đường lối đổi mới của Đảng là đúng đắn, sáng tạo, phù hợp với lợi ích và nguyện vọng của nhân dân
à Nông nghiệp đã góp phần quan trọng ổn định đời sống xã hội, hỗ trợ cho công nghiệp, dịch vụ những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử
2 Hạn chế
- Đời sống người dân vùng sâu vùng xa vẫn còn nhiều khó khăn: nhiều nơi chưa
có điện và nước sạch
- Sự phân hóa giàu nghèo còn rõ rệt, bất công xã hội Các thế lực thù địch liên tục kích động vấn đề dân tộc, tôn giáo: Nhất là trong bối cảnh nền kinh tế thị trường
hiên nay với sự bùng phát của rất nhiều các dịch vụ xã hội Sự chênh lệch và khác biệt này có thể thấy rất rõ trong kết quả nghiên cứuc ủa cục thống kê về các khoản chi tiêu giữa nhóm giàu với nhóm nghèo 20 % nhóm thu nhập cao nhấtcó khả năng chi tiêu tốt hơn nhiều so với 20% nhóm thu nhập thấp nhất dẫn đến sự khác biệt về chất lượng sống giữa nhóm giàu so với nhóm nghèo
- Chưa ápdụngtiếnbộ khoa học- kĩthuậtvào nông nghiệp: người dân còn làm một
cách thủ công nên dẫn đến năng suất thấp, chất lượng kém Kinh tế chậm phát triển, thiếu việc làm
- Chính quyền coi thường người dân, coi nhẹ công tác dân vận; tham nhũng, quan liêu chuyện cán bộ hạch sách, nhũng nhiễu và coi thường dân thì có lẽ dư luận đã không còn cảm thấy xa lạ, bởi chuyện đó vẫn thường xuyên diễn ra trong cuộc sống hàng ngày với nhiều mức độ khác nhau
IV Chính sách của nhà nước trong việc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc của nước ta hiện nay.
- Tiến hành phân định vùng đồng bào dân tộc thiểu số theo điều kiện địa lý tự nhiên: theo trình độ phát triển kinh tế - xã hội; phân chia vùng đồng bào dân tộc thiểu số thành 3 khu vực theo trình độ phát triển kinh tế - xã hội (theo 5 tiêu chí: đời sống; cơ sở hạ tầng; các yếu tố xã hội; điều kiện sản xuất và điều kiện tự nhiên của địa bàn cư trú)
- Đề ra đường lối, chủ trương xây dựng chính sách dân tộc phù hợp và ứng dụng vào thực tế
- Định hướng hoạch định chính sách dân tộc ưu tiên đầu tư, hỗ trợ theo vùng
- Thực hiện chính sách “Bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ”
- Hệ thống chính trị các cấp ở địa phương có đồng bào các dân tộc thiểu số sinh sống có 3 mục tiêu:
Trang 6Hệ thống chính trị các cấp ở các địa phương có đồng bào các dân tộc thiểu số sinh sống phảixác định 3 mục tiêu chủ yếu cơ bản sau:
1) Xóa đói, giảm nghèo, cải thiện đời sống, sức khỏe của đồng bào các dân tộc thiểu số 2) Xóa được mù chữ, nâng cao dân trí, tôn trọng và phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp của các dân tộc
3) Xây dựng được cơ sở chính trị, đội ngũ cán bộ và đảng viên của các dân tộc ở các vùng, các cấp trong sạch vững mạnh
V Quan điểm của sinh viên về vấn đề dân tộc
• Đoàn kết là một truyền thống cực kì quý báu của Đảng và nhân dân ta.
• Chung sức chung lòng xây dựng quê hương, phát triển đất nước.
• Tìm hiểu và thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh
KÊT LUẬN
Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc vừa mang tính khoa học vừa có tính chất cách mạng sâu sắc
Nó phù hợp với nhận định của Ăngghen “Những tư tưởng dân tộc chân chính trong phong trào công nhân bao giờ cũng là những tư tưởng quốc tế chân chính”