Báo cáo sinh lý dạ dày

Báo cáo sinh lý dạ dày Báo cáo sinh lý dạ dàyBáo cáo sinh lý dạ dày Báo cáo sinh lý dạ dàyBáo cáo sinh lý dạ dày Báo cáo sinh lý dạ dàyBáo cáo sinh lý dạ dày Báo cáo sinh lý dạ dàyBáo cáo sinh lý dạ dày Báo cáo sinh lý dạ dàyBáo cáo sinh lý dạ dày Báo cáo sinh lý dạ dày

Hoạt động bài tiết của

dạ dày

Giải phẩu và tổ chức

của dạ dày

Gồm 2 phần chính NỘI

DUNG

Theo chức năng dạ dày chia làm 3 phần:

đáy vị, thân vị và môn vị

▪Các tế bào bài tiết chất nhầy có ở khắp các biểu mô dạ dày.

▪Ở thân và đáy vị : các tuyến axit, bài tiết hcl, pepsinogen, yếu tố nội tại và chất

nhầy.

▪Ở hang môn vị : các tuyến môn vị, bài tiết gastrin, chất nhầy và

somatostatin.

Các hoạt động

cơ học

Nhu động và cử động nhào lộn

Sóng co thắt lưu động

Sự thoát thức ăn ra khỏi dạ dày

Dự trữ thức ăn

Dự trữ thức ăn

Dự trữ thức ăn

• Ở trạng thái nghỉ : chứa khoảng 50ml chất dịch

• Khi thức ăn vào dạ dày các thụ thể căng bị kích thích,gây phản xạ dây X,làm giảm trương lực cơ ở đáy và thân vị gọi là giãn tiếp nhận→dạ dày có thể chứa 1,5L thức ăn.

• Khi dạ dày đầy thức ăn giữa thân vị xuất hiện các sóng nhu động Tần số khoảng 3-4 lần/phút.

• Nhu động di chuyển về phía môn vị,càng gần môn

vị càng mạnh hơn để đẩy thức ăn qua cơ thắt môn vị

• Tuy nhiên chỉ có vài mililit dưỡng trấp đi qua nên phần lớn bị đẩy ngược lại thân dạ dày

• Khi dạ dày trống khoảng 12-24h sau lần ăn cuối ở

thân vị xuất hiện các sóng co thắt lưu động khoảng 60-90 phút/lần

• Các sóng này sẽ lan xuống ruột non

• Hormon điều hòa là motilin,do niêm mạc tá tràng

bài tiết giữa các bữa ăn

Sóng co thắt lưu động

• Có khi chúng rất mạnh gây cảm giác đói và đau

• Thực hiện khi các hạt trong dưỡng trấp đã đủ

nhỏ, đường kính < 2mm để qua lỗ cơ thắt môn vị

• Điều hòa bởi 2 yếu tố:

- Yếu tố dạ dày : tình trạng căng dạ dày và hormone gastrin

HOẠT ĐỘNG BÀI TIẾT

CỦA

DẠ DÀY

Sự bài tiết của

• Phân loại:

1 Sự bài tiết HCl

2 Sự bài tiết pepsinogen

3 Sự bài tiết yếu tố nội tại

Sự bài tiết HCl

• Vai trò

 Tạo môi trường axit

 Biến đổi pepsinogen thành pepsin

 Diệt khuẩn

Sự bài tiết HCl

• Cơ chế bài tiết HCl

-Clo được vận chuyển CĐ từ bào tương đến lòng tiểu quản nội bào, Na + được vận chuyển CĐ từ tiểu quản vào lại bào tương.

-H2O H + và OH - , H + được bài tiết CĐ vào tiểu quản để

trao đổi K + ,Na + cũng được tái hấp thu bằng một cái bơm khác,

H + ở lòng tiểu quản

-Nước đi qua vào lòng tiểu quản theo bậc thang thẩm thấu.

Sự bài tiết HCl

• Cơ chế bài tiết HCl

-CO 2 + H2O HCO3- , HCO3-

Khuếch tán khỏi tế bào đi vào dịch ngoại bào để trao đổi Cl - đi vào tế bào, sẽ được bài tiết và trong lòng tiểu quản

Sự bài tiết HCl

• Điều hòa sự bài tiết HCl

Các chất trung gian thần kinh và các hormone ảnh hưởng đến sự

bài tiết HCl: acetylcholine, gastrin, histamine, somatostatin

-Tác dụng trực tiếp lên tế bào thành:

+ Acetylcholine được gắn vào thụ thể M3 của TB thành

+ Gastrin có ở TB G môn vị, gắn vào thụ thể CCKB

+ Histamin có ở TB ECL( tuyến axit ), gắn vào thụ thể H2

+ Somatostatin có ở TB D của thân vị và môn vị

Sự bài tiết pepsinogen

khi tiếp xúc với HCl mới được hoạt hóa thành pepsin

- Pepsin là một enzyme tiêu hóa protein

- Acetylcholine làm tăng sự bài tiết pepsinogen

Sự bài tiết yếu tố nội tại

Yếu tố nội tại được bài tiết cùng lúc với HCl

bởi TB thành Nó cần thiết cho sự hấp thụ B12 ở hỗng tràng

Sự bài tiết các tuyến môn vị

 Sự bài tiết gastrin

 Sự bài tiết chất nhầy

 Sự bài tiết gastrin

Gastrin là một hoocmon peptide tuyến tính được sản xuất bởi các tế bào G của tá tràng và trong hậu môn Pyloric của dạ dày . Nó được tiết ra trong máu

 Sự bài tiết gastrin

▪ Sự bài tiết gastrin do sản phẩm của protein lên tế bào G

▪ Do các phản xạ của dây thần kinh X và thần kinh ruột

▪ Với chất trung gian thần kinh là GRP

▪ Bị ức chế bởi somatostatin

▪ Gastrin kích thích sự bài tiết HCl của tế bào thành

▪ Làm tăng hoạt động cơ học của dạ dày và ruột non

 Sự bài tiết chất nhầy

vệ niêm mạc dạ dày chống lại sự khuếch tán ngược

của H+ từ dịch vị vào trong niêm mạc dạ dày

 Sự bài tiết chất nhầy

• Giảm tiết chất nhầy và HCO3- thì H+ và pepsin sẽ xâm nhập vào lớp niêm mạc dạ dày làm tổn thương và gây nên loét dạ dày

• Các tác nhân làm tổn thương hàng rào bicarbonat như: rượu, chất cay, chất chua, muối mật, các thuốc giảm đau chống viêm có thể gây ra bệnh loét dạ dày

nhầy-• Ví dụ: cytotec, sucralfate, colloidal bismuth subcitrate

CÁC GIAI ĐOẠN BÀI TIẾT DỊCH VỊ

Gồm 3 giai đoạn

1 Giai đoạn tâm linh (thần kinh)

2 Giai đoạn dạ dày ( thần kinh thể dịch)

3 Giai đoạn thể dịch (ruột)

 Tùy các giai đoạn mà số lượng dịch vị được phân phối khác nhau

Giai đoạn tâm linh

- Đây là sự bài tiết dịch vị khi nhìn, ngửi, nghĩ đến thức ăn khi nuốt (dịch vị này là dịch vị tâm lý) Các tính hiệu này kích thích thần Kinh X tại hành não Dây X kích thích tế bào thành, tế

bào ECL, tế bào G và ức chế tế bào D.

- Yếu tố ảnh hưởng: sợ hải giảm tiết; tức giận tăng tiết.

- Bài tiết 20% dịch vị của bữa ăn ( khoảng 400ml)

Giai đ oạn

dạ dày

 Thức ăn vào dạ dày  căng thành dạ dày  kích thích phản xạ dây X, hệ thần kinh ruột bài tiết acetylcholine.

 Các phẩm tiêu hóa protein kích thích tế bào G.

 Tăng bài tiết HCl.

 pH trong dạ dày giảm  kích thích tế bào D ức chế bài tiết

HCl.

 Lượng dịch bài tiết của giai đoạn này chiếm khoảng 70% dịch

vị toàn bữa ăn ( khoảng 1500ml dịch vị).

Giai đ oạn

ruột

Thức ăn vào tá tràng bài tiết một lượng nhỏ dịch vị ( chiếm 10% khoảng 100ml), một phần do 1 ít gastrin (niêm mạc tá tràng), một phần do axit amin (được hấp thụ vào máu).

Như vậy: giai đoạn tâm linh và giai đoạn dạ dày là kích thích bài tiết, giai đoạn ruột là ức chế bài tiết