Chỉ rõ các mối quan hệ giữa các thành tố trong cấu trúc của hành động xã hội.. Trả lời: Câu 1: Giai cấp dùng để chỉ một nhóm xã hội mà các thành viên có vị trí tương đương nhau trong một
Trang 1BÀI KIỂM TRA Môn: Xã hội học đại cương
Họ và tên: Hà Ngọc Trường
Ngày sinh: 13 – 07 - 1973
Lớp: QTVP 1406 - B
Trường: Đại học Nội vụ Hà Nội
Đề bài :
Câu 1 Phân tích khái niệm giai cấp xã hội, chỉ rõ mối quan hệ giữa giai cấp xã hội
và quyền lực xã hội Trong xã hội Việt Nam hiện nay có sự phân chia giai cấp hay không? Tại sao?
Câu 2 Phân tích hậu quả không chủ định của hành động xã hội Chỉ rõ các mối
quan hệ giữa các thành tố trong cấu trúc của hành động xã hội Cho ví dụ minh họa
Trả lời:
Câu 1:
Giai cấp dùng để chỉ một nhóm xã hội mà các thành viên có vị trí tương đương nhau trong một cơ cấu bất bình đẳng khách quan về vật chất do một hệ thống những quan hệ kinh tế đặc trưng cho một phương thức sản xuất cụ thể tạo ra
Theo nhà xã hội học người Mỹ Rodney Stark định nghĩa: “giai cấp là nhóm người chia sẻ một vị trí giống nhau trong hệ thống phân tầng xã hội”
Thực tế, xã hội phân hóa thành các giai cấp khác nhau nhưng cách hiểu về giai cấp lại không giống nhau Người ta thường hiểu giai cấp là một nhóm xã hội có
vị trí kinh tế, chính trị và xã hội giống nhau nhưng không được quy định chính thức, không được thể chế hóa mà do sự nhận diện theo những chuẩn mực xã hội nhất định như giàu –nghèo, chủ - thợ, thống trị - bị trị
Như vậy, sự ra đời, tồn tại của giai cấp gắn với những hệ thống sản xuất xã hội nhất định Sự khác nhau về địa vị của giai cấp trong hệ thống sản xuất là do:
Trang 2Thứ nhất, là khác nhau về mối quan hệ của họ đối với việc sở hữu những tư liệu sản xuất của xã hội,
Thứ hai, khác nhau về vai trò của họ trong tổ chức quản lý sản xuất, tổ chức quản lý lao động xã hội
Thứ ba, khác nhau về phương thức và quy mô thu nhập những sản phẩm lao động của xã hội
Trong những sự khác nhau trên đây, sự khác nhau của họ về sở hữu đối với
tư liệu sản xuất có ý nghĩa quyết định Tập đoàn người nào nắm tư liệu sản xuất sẽ trở thành giai cấp thống trị xã hội và tất yếu sẽ chiếm đoạt những sản phẩm lao động của các tập đoàn khác Đó là bản chất của những xung đột giai cấp trong các
xã hội có giai cấp đối kháng
Trong các xã hội có giai cấp, ngoài giai cấp thống trị và giai cấp bị trị, còn có các giai cấp và tầng lớp trung gian khác Bộ phận này không có vị trí cơ bản trong phương thức sản xuất, nó thường xuyên bị phân hóa Nhân tố chi phối sự phân hóa của các tầng lớp trung gian là lợi ích Các giai cấp và tầng lớp trung gian ngả về phía giai cấp thống trị hay bị trị là tùy thuộc vào vị trí lợi ích của họ
Giai cấp thực chất là một phạm trù kinh tế - xã hội có tính lịch sử Nó luôn luôn vận động biến đổi cùng với sự biến đổi của lịch sử
Trong xã hội Việt Nam hiện nay có sự phân chia giai cấp tại vì nhà nước là sản phẩm của xã hội có giai cấp, tức là xã hội đã phát triển đến một trình độ và một giai đoạn nhất định, giai đoạn có sự phân chia con người thành các giai cấp, tầng lớp, lực lượng xã hội khác nhau về nhu cầu, lợi ích Chính sự khác nhau về nhu cầu, lợi ích đó đã dẫn đến nguy cơ tiềm ẩn xung đột, mâu thuẫn giữa các giai cấp Một khi mâu thuẫn ngày càng gay gắt thì ắt sẽ có đấu tranh giai cấp Khi đó nhà nước ra đời là sản phẩm của một giai cấp nhất định, giai cấp đã sinh ra nó Cũng chính vì thế mà xét về bản chất, nhà nước được lập ra và duy trì nhằm bảo vệ lợi ích của một giai cấp, giai cấp thống trị về mọi mặt Nhà nước trở thành công cụ để giai cấp thống trị thực hiện chuyên chính với tất cả các giai cấp khác trong xã hội
Trang 3Câu 2:
Hành động xã hội là một hình thức hoặc cách giải quyết các mâu thuẫn , vấn
đề xã hội
Hành động xã hội luôn có những động cơ thúc đẩy và ý thức về kết quả có thể xảy ra Vì vậy có thể nói hành động xã hội là những hành động có chủ định Đồng thời việc đặt ra mục đích hành động cũng phụ thuộc vào nhận định mang tính chủ quan về hoàn cảnh hành động
+ Chính sự không phù hợp giữa nhận định chủ quan và thực tế là nguyên nhân gây ra những kết quả hành động không theo ý muốn
+ Khách quan: do hoàn cảnh quá rộng, không bao quát được hoặc đặt mình vào nhiều hoàn cảnh khác nhau
+ Chủ quan: Không đánh giá đúng mình và không trung thực với bản thân Trong hoạt động hàng ngày mặc dù hoạt động xã hội của chúng ta có chủ định, nhưng chúng vẫn đem lại nhiều hậu quả không chủ định
* Các mối quan hệ giữa các thành tố trong cấu trúc của hành động xã hội:
Thực chất hành động xã là sự trao đổi trực tiếp giữa các cá nhân với nhau cũng như các khuôn mẫu quan hệ đã được cấu trúc hóa bên trên các nhóm, tổ chức, thiết chế và xã hội Một thực tế có thể quan sát được trong mọi tình huống cá nhân
và cộng đồng ngày là hành động xã hội của con người diễn ra theo những quy tắc nhất định và trong những hình thái nhất định, những quy tắc và hình thái này có một sự bất biến tương đối Hành động xã hội là cốt lõi của mối quan hệ giữa con người với xã hội, đồng thời là cơ sở của đời sống xã hội của con người Hành động
xã hội mang một ý nghĩa bao trùm tổng thể các mối quan hệ xã hội
- Nhu cầu và lợi ích:
+ Yếu tố thúc đẩy, định hướng động cơ hành động
+ Yếu tố đầu tiên, bên trong của hành động
+ Thúc đẩy hành động để thỏa mãn nó đạt được mục đích
Trang 4- Động cơ:
+ Tạo ra tính tích cực của chủ thể hành động, tham gia định hướng hành động
Ví dụ: Hành động tạt axit để đánh ghen
- Chủ thể hành động:
+ Cá nhân, nhóm, cộng đồng hay toàn thể xã hội Có thể hành động xã hội chỉ có một chủ thể
- Hoàn cảnh, môi trường: điều kiện về thời gian, không gian, vật chất, tinh thần hành động
Ví dụ: Sẽ không có hoạt động của thày thuốc nếu không có bệnh nhân
Tóm lại, các thành phần trong cấu trúc xã hội có liên quan với nhau
Nhu cầu Động cơ Chủ thể
Mục
đích
Hoàn
cảnh
Công cụ, phương tiện