Dia ly 10 co ban bai 6

Tiết 6 BàI 6: hệ quả chuyển động xung quanh mặt trời của tráI đất I.Mục tiêu bài học: - H/s hiểu và giải thích đợc các hệ quả sinh ra do sự chuyển động của TĐ quanh MT: + Chuyển động bi

Tiết 6 BàI 6: hệ quả chuyển động xung quanh mặt trời

của tráI đất

I.Mục tiêu bài học:

- H/s hiểu và giải thích đợc các hệ quả sinh ra do sự chuyển động của TĐ quanh MT:

+ Chuyển động biểu kiến hàng năm của MT

+ Hiện tợng mùa

+ Hiện tợng ngày đêm dài ngắn theo mùa

- Biết sử dụng các tranh ảnh hình vẽ,mô hình để trình bày và giải thích các hệ quả của sự chuyển động quanh mặt trời của trái đất,nhận thức đúng các quy luật tự nhiên

II.Thiết bị dạy học: - Mô hình trái đất-mặt trời.

- Các hình vẽ trong SGK

III.Hoạt động dạy học:

Kiểm tra bài cũ:

Mở bài: Có lẽ không ai trong chúng ta lại không biết câu ca dao “Đêm tháng năm cha nằm

đã sáng-Ngày tháng mời cha cời đã tối”.Vì sao lại có hiện tợng đợc phản ánh trong câu ca dao trên?Các em sẽ tìm thấy lời giải đáp câu hỏi này trong bài học ngày hôm nay

Hoạt động 1:Chuyển động biểu kiến hàng

năm của mặt trời

*Thế nào là chuyển động biểu kiến?(Là

chuyển động nhìn thấy nhng không có

thực)

*Quan sát hình 6.1 em hãy cho biết:

-Những nơi nào trên TĐ có hiện tợng MT

lên thiên đỉnh vào 12 giờ tra?(Nội CT)

-Hiện tợng đó diễn ra theo trình tự nh thế

nào?(H/s đọc SGK để trả lời)

-Khu vực nào trên TĐ mỗi năm MT lên

thiên đỉnh 1 lần,khu vực nào 2 lần?

*Vì sao lại có hiện tợng trên?phải chăng do

mặt trời chuyển động?

Hoạt động 2:Các mùa trong năm.

*Nhiệt độ trong ngày của 1 nơi trên TĐ

thay đổi liên quan đến góc nhập xạ nh thế

I.chuyển động biểu kiến hàng năm của mặt trời

-Kết luận:

+Hàng năm MT chuyển động biểu kiến giữa 2 chí tuyến Bắc và Nam

+Hiện tợng MT lên thiên đỉnh lần lợt xuất hiện từ chí tuyến Nam(22/12) lên chí tuyến Bắc(22/6)

II.Các mùa trong năm

GV:Trong năm,nhiệt độ cũng thay đổi liên

quan đến sự thay đổi của góc nhập xạ

*Tại chí tuyến Bắc,góc nhập xạ trong năm

thay đổi nh thế nào?(Lớn nhất=900- hạ

chí,nhỏ nhất=43006’- đông chí)

GV:Nhiệt độ,thời tiết,khí hậu ở các nơi trên

TĐ thay đổi tuỳ vị trí của TĐ trên quỹ đạo

chuyển động quanh MT,sinh ra các mùa

trên TĐ.(Tiếp nhận ánh sáng,năng lợng

khác nhau theo từng thời gian…)

*Mùa ở bán cầu Nam và bán cầu Bắc diễn

ra có trùng khớp nhau không?Vì sao?

GV:Có thể chia một năm thành 4 mùa

xuân,hạ,thu,đông.Các nớc miền ôn đới biểu

hiện mùa rõ rệt hơn cả.Các ngày xuân

phân,hạ chí,thu phân,đông chí là khởi đầu

của 4 mùa

Mở rộng:Với lịch Việt nam thì mùa đông

và mùa xuân đến sớm hơn khoảng 45

ngày,mùa hạ sớm hơn khoảng 48 ngày,mùa

thu sớm hơn khoảng 47 ngày

Hoạt động 3: Ngày đêm dài ngắn theo mùa

và theo vĩ độ

*Quan sát hình 6.3 em hãy cho biết:

-Vì sao có hiện tợng ngày đêm dài ngắn

khác nhau trên TĐ?

-Hiện tợng chênh lệch ngày đêm trên 2 bán

cầu Bắc và Nam diễn ra nh thế nào?

1.Mùa ở hai bán cầu trái ng ợc nhau về thời gian

2.Cách chia mùa

a.Chia 2 mùa nóng và lạnh

-Sau 21/3 đến trớc 23/9,bán cầu Bắc có mùa nóng còn bán cầu Nam có mùa lạnh

-Sau 23/9 đến trớc 21/3 năm sau,bán cầu Bắc có mùa lạnh còn bán cầu Nam có mùa nóng

b.Chia ra 4 mùa theo dơng lịch tại bán cầu Bắc

-21/3 đến 22/6:Mùa xuân

-22/6 đến 23/9:Mùa hè

-23/9 đến 22/12:Mùa thu

-22/12 đến 21/3:Mùa đông

III.Ngày đêm dài ngắn theo mùa

1.Ngày đêm dài ngắn theo mùa

-Trong khoảng từ 21/3 đến 23/9 bán cầu Bắc có ngày dài hơn đêm.Bán cầu Nam có hiện tợng ngợc lại

-Ngày 22/6 có ngày dài nhất và có đêm ngắn nhất

-Trong khoảng từ 23/9 đến 21/3 bán cầu Bắc có ngày ngắn hơn đêm,bán cầu Nam có hiện tợng ngợc lại

-Trên các vĩ độ khác nhau sự chênh lệch

ngày đêm khác nhau nh thế nào?

-Càng xa xích đạo,độ chênh lệch ngày đêm

có đặc điểm gì?

-Từ 2 vòng cực lên cực có hiện tợng gì đặc

biệt?

-Ngày 22/12 có ngày dài nhất và có đêm ngắn nhất

-Hai ngày 21/3 và 23/9 mọi nơi trên TĐ có ngày dài bằng đêm

2.Ngày đêm dài ngắn theo vĩ độ

-Tại xích đạo luôn có ngày=đêm

-Càng xa xích đạo độ chênh lệch ngày đêm càng lớn

-Từ 2 vòng cực lên cực có hiện tợng ngày hoặc đêm dài suốt 24 giờ

+Càng gần cực,số ngày,đêm đó càng tăng +Tại cực có 6 tháng là ngày,6 tháng còn lại

là đêm

IV.Đánh giá: - Hãy nêu cơ sở khoa học của câu ca dao Việt nam:

Đêm tháng năm cha nằm đã sáng Ngày tháng mời cha cời đã tối

- Tại sao có các mùa khí hậu?Sự thay đổi mùa có tác động nh thế nào đến cảnh quan thiên nhiên và hoạt động sản xuất của con ngời?

- Hãy cho biết nơi nào trên trái đất trong 1 năm:

+Mặt trời lên thiên đỉnh 2 lần

+Mặt trời lên thiên đỉnh 1 lần +Không có hiện tợng mặt trời lên thiên đỉnh

V.Hoạt động nối tiếp: Làm các câu hỏi và bài tập trong SGK.