bai 29

Kiến thức - Bài học giúp HS hiểu rằng, cuộc đấu tranh của nhân dân hà Lan lật đổ vương triều Tây Ban Nha từ giữa thế kỷ XVI là một cuộc cách mạng tư sản đầu tiên của thời kỳ Lịch sử cận

LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI CHƯƠNG I CÁC CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN (TỪ GIỮA THẾ KỶ XVI ĐẾN CUỐI THẾ KỶ XVIII)

TIẾT 36 Bài 29 :CÁCH MẠNG HÀ LAN VÀ CÁCH MẠNG ANH

Ngày soạn : 06/03/2009

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

Sau khi học xong bài học yêu cầu HS cần nắm được:

1 Kiến thức

- Bài học giúp HS hiểu rằng, cuộc đấu tranh của nhân dân hà Lan lật đổ vương triều Tây Ban Nha từ giữa thế kỷ XVI là một cuộc cách mạng tư sản đầu tiên của thời kỳ Lịch sử cận đại thế giới Cách mạng tư sản Anh (thế kỷ XVIII) là sự tiếp tục cuộc tấn công vào chế độ phong kiến châu Âu, mở đường cho lực lượng sản xuất tư bản phát triển

2 Tư tưởng, tình cảm, thái độ

- Cách mạng tư sản trong buổi đầu thời cận đại thể hiện mặt tích cực ở việc loại bỏ chế độ phong kiến ở một số quốc gia châu âu, song chỉ là sự thay đổi hình thức bóc lột này bằng hình thức bóc lột khác mà thôi Một chế độ bóc lột mới, tinh vi và tàn bạo đang hình thành

3 Kỹ năng

- Rèn luyện kỹ năng phân tích, khái quát, tổng hợp, đánh giá sự kiện

II THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC

- Bản đồ thế giới: bản đồ các vùng Tây Âu

- Aûnh Ô-li-vơ Crôm-oen

III PHƯƠNG PHÁP

- Phương pháp phát vấn

- Phương pháp thuyêt trình

- Phương pháp tổ chức hoạt đông nhóm

IV TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC

1.Ổn định lớp, kiểm tra sỷ số

2 Giới thiệu bài mới

GV khái quát: Giai đoạn hậu kỳ trung đại (thế kỷ XV – XVII), chế độ phong kiến khủng hoảng, suy vong Giai cấp tư sản tuy mới ra đời nhưng đã nhanh chóng khẳng định thế lực kinh tế

Ngày giảng 09/03/09 12/03/09

HS vắng

ngày càng lớn mạnh của mình Cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống chế độ phong kiến thể hiện trước hết trên lĩnh vực tôn giáo, văn hoá, nghệ thuật… là bước dọn đường cho những cuộc cách mạng

tư sản không thể tránh khỏi ở tây Âu Nhưng vì sao, những cuộc cách mạng tư sản sớm nổ ra ở “vùng đất thấp” và xứ sở “sương mù” Ý nghĩa của những sự kiện đó đối với tiến trình của Lịch sử nhân loại

ra sao? Chúng ta sẽ nghiên cứu làm sáng tỏ vấn đề này trong bài học hôm nay

Hoạt động 1:Cả lớp

Nội dung hoạt động :Tìm hiểu Cách mạng Hà Lan

Hoạt đôïng của thầy và trò Kiến thức cơ bản

- GV giới thiệu trên bản đồ vị trí của Hà

Lan trước Cách mạng (Gồm lãnh thổ các

nước Hà Lan, Bỉ, Luyxămbua và một số

vùng Đông Bắc Pháp) và giải thích vì sao

vùng đất này có tên gọi là “Nêđéclan”

(Vùng đất thấp)

- GV: Dựa vào đâu để nói rằng, đầu thế kỷ

XVI Nêđéclan là một trong những vùng

kinh tế TBCN phát triển nhất Châu Âu? HS

có thể tìm thấy câu trả lời qua kiến thức

trong SGK

- GV dẫn dắt: Sự phát triển kinh tế TBCN

có ảnh hưởng thế nào đến tình hình xã hội

Nêđéclan? Sau khi trình bày tình hình kinh

tế, xã hội của Nêđéclan dưới thời cai trị

của chính quyền phong kiến Tây Ban Nha,

GV hướng dẫn HS nhận thức:

+ Vì sao tư tưởng cải cách tôn giáo của

Canvanh nhanh chóng được nơi này chấp

nhận

+ Tư tưởng cải cách đó là sự dọn đường

cho một cuộc cách mạng

- HS đọc SGK tóm tắt những thành quả

chủ yếu của quá trình đấu tranh kéo dài

suốt 4 thập kỹ cuối thế kỷ XVI như:

+ Giải phóng các tỉnh miền Bắc

+ Phân hoá lực lượng kẻ thù

+ Hội nghị các tỉnh miền Bắc (U – trếch)

với nhiều quyết sách quan trọng

+ Chính quyền phong kiến Tây ban Nha

sụp đổ

Cách mạng Hà Lan a,Hoàn cảnh lịch sử

- Từ đầu thế kỷ XVI Nêđéclan là một trong những vùng kinh tế TBCN phát triển nhất châu Âu

- Giai cấp tư sản Nêđéclan ra đời, thế lực kinh tế ngày càng lớn mạnh

b,Diễn biến cách mạng

- Tháng 8 / 1566 nhân dân miền Bắc Nêđéclan khởi nghĩa, lực lượng phát triển mạnh, làm chủ nhiều nơi

- Năm 1609 Hiệp định đình chiến dược ký kết, nhưng đến năm 1648 mới được công nhận độc lập

c,Ý nghĩa:

+ Là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên trên thế giới

+ Mở đường cho chủ nghĩa TB Hà Lan

+ Nước cộng hoà tư sản (Hà Lan) ra đời …

- GV gợi ý để HS nhận thức: Cách mạng

tư sản chỉ thay thế hình thức bóc lột này

bằng hình thức bóc lột khác, giai cấp bóc

lột này bằng giai cấp bóc lột khác, chế độ

không thay đổi

phát triển

+ Mở ra thời đại mới – bùng nổ các cuộc cách mạng tư sản

d.Hạn chế: Quan hệ sản xuất phong kiến

còn tồn tại ở một số nơi, nhân dân không được hưởng quyền lợi Kinh tế, Chính trị

Hoạt động 2.Nội dung hoạt động

Tìm hiểu Cách mang tư sản Anh

GVnêu câu hỏi phát vấn

Sự phát triển của nền kinh tế Anh được thể

hiện như thế nào? GV hướng dẫn HS dựa

vào SGK để nhận thức nội dung cơ bản

theo logic sau:

- Sự phát triển của công trường thủ

công dần lấn át phường hội Sản phẩm

tăng nhanh về số lượng và chất lượng kích

thích hoạt động ngoại thương phát triển

nhất là ngành len dạ, buôn bán nô lệ da

đen

- Sự phát triển ngành len dạ kéo theo sự

phát triển của nghề nuôi cừu Do vậy một

bộ phận quý tộc Anh chuyển sang kinh

doanh hàng hoá theo hướng TBCN, trở

thành quý tộc mới

GV miêu tả cảnh “Rào đất cướp

ruộng” (Hình ảnh “Cừu ăn thịt người” của

nhà văn Tomat Morơ), sau đó hướng dẫn

HS lý giải vì sao tư sản, quý tộc mới ở

Anh giàu lên nhanh chóng như vậy

- Sự bảo thủ, lạc hậu và phản động của

chế độ phong kiến Anh thể hiện như thế

nào? Sau khi HS dựa vào SGK trả lời câu

hỏi trên, GV tiếp tục dẫn dắt để học sinh

thấy được bản chất vấn đề

GV.Phát vấn để học sinh nêu lean dược

những diễn biến cơ bản của cuộc cách

mạng

a Tình hình nước Anh trước cách mạng

Kinh tế: đầu thế kỉ XVII, nền kinh tế nước Anh phát triển nhất Châu Âu

Xã hội: Tư sản, quý tộc mới giàu lên nhanh chóng

Chính trị: Chế độ phong kiến kìm hãm lực lượng sản xuất TBCN

Cách mạng bùng nổ

b Diễn biến của cách mạng:

(theo dõi niên biểu nắm sự kiện chính) + Năm 1642 – 1648: nội chiến ác liệt (Vua – Quốc hội)

GV phải làm cho họic sinh nhận thức được

sâu sắc về thái độ hai mặt của giai cấp tư

sản Anh Khi chưa đủ mạnh, vì lợi ích của

giai cấp mình, chúng không chỉ lừa phỉnh

quần chúng đứng lên tranh đấu chống chế

độ phong kiến, mà còn lôi kéo cả một bộ

phận quý tộc mới (từng là kẻ thù của mình

trước đó) tạo nên một liên minh chính trị

mới Khi cách mạng thành công, giai cấp

tư sản phản bội lại quần chúng cách mạng,

đồng thời củng cố liên minh quý tộc – tư

sản bằng việc thiết lập một thể chế chính

trị Quân chủ lập hiến Nhà vua “trị vì” mà

không “cai triï” vì không có thực quyền

Quyền lực chính trị tập trung trong tay

Quốc Hội lập hiến của giai cấp tư sản Dù

còn có những hạn chế nhất định song sách

mạng tư sản Anh vẫn có ý nghĩa trọng đại

đối với Lịch sử thế giới

+ Năm 1449: xử tử vua, nước công hoà ra đời, cách mạng đạt đến đỉnh cao

+ 1653: Nền độc tài được thiết lập (một bước tụt lùi)

+ Năm 1688: Quốc hội tiến hành chính biến, sau đó chế độ quân chủ lập hiến

được xác lập

c Ý nghĩa

Lật đổ chế độ phong kiến, mở đường cho CNTB ở Anh phát triển

Mở ra thời kỳ quá độ từ chế độ Phong kiến sang chế độ tư bản

4 Sơ kết bài học

- Vì sau cuộc cách mạng tư sản Hà Lan nổ ra dưới hình thức một cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc?

- Cả hai cuộc cách mạng nói trên có gì giống nhau?

5.Dặn dò

-các em về nhà học bài cũ chuan bị bài mới với những nội dung sau tìm hiểu

Vì sao cách tư sản Pháp được coi là cuộc cách mạng tiêu biểu, điển hình?

ý nghĩa quan trọng của cuéc cách mạng tư sản Phápù,

6.Rút kinh nghiệm sau bài dạy