Khái niệm Nhà nước- Nhà nước là một tổ chức quyền lực cai trị đặc biệt do giai cấp thống trị đặt ra nhằm bảo vệ, duy trì lợi ích của giai cấp thống trị và quản lý xã hội để xã hội tồn tạ
Trang 1BẢN CHẤT, CHỨC NĂNG, ĐẶC TRƯNG CỦA NHÀ
NƯỚC
Theo quan điểm của Mác Lênin
Trang 2Khái niệm Nhà nước
- Nhà nước là một tổ chức quyền lực cai trị đặc biệt do giai cấp thống trị đặt ra nhằm bảo vệ, duy trì lợi ích của giai cấp thống trị và quản lý xã hội để xã hội tồn tại và phát triển cho phù hợp với lợi ích của giai cấp thống trị.
Trang 3Bản chất của nhà nước
Vấn đề bản chất của nhà nước luôn là đối tượng của
cuộc đấu tranh tư tưởng, đồng thời cũng là một trong những vấn đề khó khăn nhất đã trở thành trung taamcuar mọi vấn đề chính trị và mọi tranh luận chính trị.
Trang 4Bản chất của nhà nước thể hiện dưới hai đặc
tính cơ bản:
Thứ nhất , là tính giai cấp của Nhà nước: thể hiện ở chỗ nhà nước là công
cụ thống trị trong xã hội để thực hiện ý chí của giai cấp cầm quyền, củng
cố và bảo vệ trước hết lợi ích của giai cấp thống trị trong xã hội Bản
chất của nhà nước chỉ rõ nhà nước đó là của ai, do giai cấp nào tổ chức
và lãnh đạo, phục vụ lợi ích của giai cấp nào?
Trong xã hội có đối kháng, sự thống trị của các giai cấp này đối vói giai cấp khác (xã hội chiếm hữu nô lê, xã hội phong kiến, xã hội tư sản)
được thể hiện dưới 3 hình thức : Kinh tế, chính trị và tư tưởng
Trong đó , quyền lực kinh tế đóng vai trò chủ đạo , là cơ sở để đảm bảo cho sự thống nhất giai cấp, tạo ra chủ sở hữu bắt những người khác phụ thuộc vào mình Tuy nhiên bản thân nó lại không có khả năng duy trì
quan hệ bóc lột-> quyền lực chính trị -> thông qua tư tưởng trong xã hội buộc giai cấp khác lệ thuộc vào mình về mặt tư tưởng.
Trang 5Vì vậy, nhà nước tồn tại với hai tư cách :
Một là bộ máy duy trì sự thống trị của giai cấp này đối với giai cấp khác
Hai là tổ chức quyền lực công – tức là nhà nước vừa là người bảo vệ pháp luật vừa là người bảo đảm các
quyền của công dân được thực thi
Qua đó, Nhà nước là công cụ sắc bén thể hiện và
thực hiện ý chí của giai cấp cầm quyền, bảo vệ trước tiên lợi ích của giai cấp thống trị trong xã hội.
Trang 6Thứ hai là tính xã hội hay còn gọi là vai trò kinh tế - xã hội của Nhà nước
Trong nhà nước, giai cấp thống trị chỉ tồn tại trong mối quan
hệ với các tầng lớp giai cấp khác, do vậy ngoài tư cách là công
cụ duy trì sự thống trị, nhà nước còn là công cụ để bảo vệ lợi ích chung của toàn xã hội
Ví dụ: Nhà nước giải quyết các vấn đề nảy sinh từ đời sống xã hội như: đói nghèo, bệnh tật, chiến tranh, các vấn đề về môi trường, phòng chống thiên tai, địch hoạ, về dân tộc, tôn giáo
và các chính sách xã hội khác.v.v…
Trang 7-Bảo đảm trật tự chung- bảo đảm các giá trị chung của xã hội
để tồn tại và phát triển
->Như vậy, vai trò kinh tế - xã hội là thuộc tính khách quan, phổ biến của Nhà nước Tuy nhiên, mức độ biểu hiện cụ thể
và thực hiện vai trò đó không giống nhau giữa các nhà nước khác nhau Vai trò và phạm vi hoạt động của nhà nước phụ thuộc vào từng giai đoạn phát triển cũng như đặc điểm của mỗi nhà nước, song phải luôn tính đến hiệu quả hoạt động của nhà nước
Để hoạt động có hiệu quả, nhà nước phải chọn lĩnh vực hoạt động nào là cơ bản, cần thiết để tác động Bởi nếu không có
sự quản lý của nhà nước sẽ mang lại hậu quả xấu cho xã hội
Vì vậy, vai trò của nhà nước chỉ nên hoạt động và quản lý trên năm lĩnh vực sau:
Trang 8- Ban hành pháp luật và có các biện pháp bảo đảm thi hành pháp luật
- Ban hành các chính sách kinh tế vĩ mô,điều tiết, điều phối các chính sách kinh tế - xã hội, đặc biệt trong nền kinh tế thị trường
- Đầu tư, cung cấp hàng hoá dịch vụ xã hội cơ bản (cấp phép, kiểm dịch, kiểm định, giám sát, kiểm tra các lĩnh vực.v.v…)
- Giữ vai trò là người bảo vệ những nhóm người yếu thế và dễ
bị tổn thương trong xã hội (người già, trẻ em, người tàn
tật.v.v…)
- Hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, giao thông;
phòng chống thiên tai, bão lụt.v.v…
- Ngày nay các nước trên thế giới đều chú ý quan tâm nhiều đến vai trò xã hội của nhà nước vì sự tồn vong của cộng đồng
xã hội
Trang 9Đặc trưng cơ bản của nhà nước
Nhà nước có 5 đặc trưng cơ bản:
1 Nhà nước phân chia và quản lý dân cư theo đơn vị hành chính lãnh thổ
Nhà nước thiết lập quyền lực trên các đơn vị hành chính lãnh thổi, quản lý cư dân theo đơn vị hành chính lãnh thổ mà không phụ thuộc vào huyết thống, giới tính, tôn giáo.v.v…
2 Nhà nước thiết lập quyền lực công để quản lý xã hội và nắm quyền thống trị thông qua việc thành lập bộ máy chuyên là nhiệm vụ quản lý nhà nước và bộ máy chuyên thực hiện cưỡng chế (quân đội, nhà tù, cản sát.v.v…) để duy trì địa vị của giai cấp thống trị Còn các tổ chức khác
trong xã hội không có quỳen lực này như tổ chức nghiệp đoàn, công
đoàn, phụ nữ, đoàn thanh niên, Mặt trận Tổ Quốc.v.v…
Trang 103 Nhà nước có chủ quyền quốc gia
Chủ quyền quốc gia thể hiện ở quyền tối cao của quốc gia
trong phạm vi lãnh thổ của mình
- Nhà nước tự quyết định về chính sách đối nội và đối ngoại, không phụ thuộc vào lực lượng bên ngoài
4 Nhà nước ban hành pháp luật và thực hiện quản lý buộc
các thành viên trong xã hội phải tuân theo:
- Nhà nước ban hành pháp luật và bảo đảm thực hiện bằng
sức mạnh cưỡng chế
- Thông qua pháp luật, ý chí của nhà nước trở thành ý chí của toàn xã hội, buộc mọi cơ quan, tổ chức, phải tuân theo
- Trong xã hội, chỉ có Nhà nước mới có quyền ban hành luật và
áp dụng pháp luật
Trang 115 Nhà nước quy định và thực hiện thu thuế dưới hình thức bắt buộc
- Để duy trì bộ máy nhà nước
- Bảo đảm cho sự phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng,
- Giải quyết các công việc chung của xã hội
Qua năm đặc trương trên nhằm phân biệt nhà nước với các tổ chức chính trị, chính trị xã hội khác (Đảng phái
chính trị, Đoàn thanh niên, hiệp hội.v.v…), đồng thời
cũng là để phân biệt với các tổ chức thị tộc (trong xã
hội công xã nguyên thuỷ) Qua đó cho thấy vai trò to
lớn của Nhà nước trong hệ thống chính trị mà các tổ
chức khác không có
Trang 12Chức năng của nhà nước
Chức năng của nhà nước là những phương diện, mặt hoạt động chủ yếu của nhà nước nhằm thực hiện những nhiệm vụ của nhà nước.
Có nhiều cách phân chia nhà nước khác nhau, thông thường phân chia chức năng nhà nước thành chức năng đối ngoại và chức năng đối nội:
* Chức năng đối nội : Là mặt hoạt động chủ yếu của nhà nước trong nội
bộ đất nước.
VD: Quản lý kinh tế, đảm bảo trật tự an toàn xã hội, trấn áp sự phản kháng của giai cấp đối nghịch……….
•Chức năng đối ngoại : Là những chức năng thể hiện vai trò của nhà nước trong quan hệ giữa nhà nước và các dân tộc khác.
VD: Phòng thủ quốc gia, quan hệ thương mại, giao lưu văn hóa……
- Để thực hiện chức năng nhà nước 3 hình thức và hoạt động chính là xây dựng pháp luật, tổ chức thực hiện pháp luật, bảo vệ pháp luật.
Trang 13Các bạn sưu tập câu hỏi rồi gửi lại H sắp xép nhé
mà H làm là lấy mẫu có ai làm được ok hơn làm hộ H nhé,,,
Cần ý kiến mọi ng tại k muốn mọi ng đi lại làm trk rồi để các bạn xem làm thế đk k