Ph¬ng ph¸p nµy ®îc dïng cho nh÷ng ®éng c¬ cã c«ng suÊt nhá hoÆc c«ng suÊt cña nguån ®iÖn lín h¬n c«ng suÊt cña ®éng c¬ rÊt nhiÒu →Fab,Fcd →NgÉu lùc kh«ng ®æi→ Mq kh«ng ®æi KL:Khung d©y abcd vÉn tiÕp tôc quay.
Trang 1Kh¸i niÖm chung
CÊu t¹o m¸y ®iÖn mét chiÒu
M¸y ph¸t ®iÖn mét chiÒu
Trang 2C©u hái kiÓm tra bµi cò
Trình bµy kh¸i niÖm, c«ng dông vµ c¸ch ph©n lo¹i m¸y ®iÖn mét chiÒu?
Trang 3Các động cơ điện một chiều để chạy tàu điện, xe điện bánh hơi, xe
lửa điện…
Trang 4ứng dụng của động cơ điện một chiều
Băng tải
Trang 5Khớp tay Rôbốt
ứng dụng của động cơ điện một chiều
Trang 6Một số động cơ điện một
chiều
Trang 8động cơ điện một chiều
Trang 10Lâi thÐp phÇn øng
Trôc R«to
Trang 11Cổ góp
Cách điện mica
Phiến
đồng
Trang 12Cæ gãp vµ chæi than trong thùc tÕ
Chæi
than
Cæ gãp
Trang 151 2
Nguån
mét
chiÒu
+ _
Trang 16Quy t¾c bµn tay tr¸i
+ _
Nguån mét chiÒu
A B
Khi khung d©y quay 1/2
vßng em h·y cho biÕt:
Trang 17Sơ đồ nguyên lý động cơ điện
một chiều
+ _
Nguồn
một
chiều
A B
Trang 18+ _
Nguồn
một
chiều
A B
w
Sơ đồ nguyên lý động cơ điện
một chiều
Trang 19Khi khung dây quay đ ợc 1/2 vòng:
→ Fab,Fcd → Ngẫu lực không đổi→ Mq không
đổi KL:Khung dây abcd vẫn tiếp tục quay.
Trang 20- Dßng ®iÖn trong khung d©y abcd lµ dßng ®iÖn xoay
+ _
A B
d
c
a
2 1
Trang 21+ _
Nguồn một chiều
A B
w
Sơ đồ nguyên lý động cơ điện một chiều
Fab = Fcd = F = B.l I sin
=900 → sin =1→ F =
B.l I →sin → F = B.l I sin
= 00 → sin =0→F = 0
Trang 22+ _
Nguồn
một
chiều
A B
w
Sơ đồ nguyên lý động cơ điện
một chiều
Trang 23Đảo chiều dòng kích từ( đảo từ tr ờng NS)
Trang 24Đảo chiều dòng phần ứng( đảo cực tính nguồn)
Trang 25C©u hái 1
Start
0 10 12 13
Trang 26C©u hái 2
Start
0 10 12 13
Trang 27C©u hái 3
Start
0 10 12 13
14
Start
Làm thế nào để đảo chiều quay động cơ điện 1 chiều?
A Đảo chiều dòng kích từ.
B Đảo chiều dòng điện phần ứng
C Đảo chiều dòng kích từ hoặc đảo chiều dòng điện phần ứng.
Trang 28C©u hái 4
Start
0 10 12 13 14
15
Start
Phát biểu nào sau đây là sai?
A Dòng điện ở mạch ngoài đặt vào động cơ điện là dòng 1 chiều
B Dòng điện trong khung dây abcd là dòng điện 1 chiều.
C Dòng điện trong khung dây abcd là dòng điện xoay chiều.
Trang 29Câu hỏi về nhà
1 Mô tả cấu tạo và tr ỡ nh bày nguyên lý hoạt
động của động cơ điện một chiều?
2 So sánh cấu tạo, nguyên lý làm việc của
động cơ điện một chiều với động cơ điện xoay chiều một pha?
Trang 30- M¸y ®iÖn tËp 2 - Vò Gia Hanh( Chñ biªn); TrÇn Kh¸nh Hµ;
Phan Tö Thô; NguyÔn Văn S¸u - Nhµ xuÊt b¶n Khoa häc vµ kü thuËt năm 2005.
- Gi¸o trình m¸y ®iÖn - Vô trung häc chuyªn nghiÖp - D¹y
nghÒ - Nhµ xuÊt b¶n gi¸o dôc.
- Gi¸o trình m¸y ®iÖn -PGS-TS еo Hoa ViÖt( Chñ biªn); ThS
Vò Hữu ThÝch; ThSVò Đøc Thoan; KS Đç Duy Hîp - Nhµ xuÊt b¶n gi¸o dôc ViÖt Nam.
Tµi liÖu tham kh¶o
Trang 31Ch ơng 3: máy điện xoay chiều không đồng bộ
Sơ đồ mở máy động cơ KĐB rôto dây quấn
Trang 32C D
U1
Ch ơng 3: máy điện xoay chiều không đồng bộ
Mở máy trực tiếp động cơ KĐB 3 pha rôto lồng sóc
Trang 33Ch ơng 3: máy điện XC không đồng bộ
Sơ đồ mở máy trực tiếp động cơ
KĐB
3 pha rôto lồng sóc
Trang 34CD 1
U 1
CD 2
Trang 35b Dùng điện kháng nối tiếp vào
mạch stato
Ưu điểm : Dòng mở máy giảm K lần.
Nh ợc điểm: Mômen
mở máy giảm K2
lần, thời gian mở máy dài.
Ph ơng pháp này đ
ợc dùng cho những
động cơ có công suất vừa và nhỏ, mômen tải nhỏ
ck
CD 1
U 1
CD 2
Trang 36Mở máy động cơ KĐB 3 pha rôto lồng sóc dùng đổi
Mômen mở máy giảm 3 lần, thời
dài Ph ơng pháp này
đ ợc dùng cho những ĐC khi làm việc bình
th ờng dây quấn stato đấu , mômen tải nhỏ.
Trang 37Mở máy động cơ KĐB 3 pha rôto lồng sóc dùng đổi nối Y →
Trang 39Më T¨t
R«t o
A
R«t
o
Trang 41Câu hái Câu nào sau đây là đúng:
a Động cơ điện khơng đồng bộ biến đổi cơ năng trên trục
Rơto thành điện năng trên dây quấn Stato.
b Động cơ điện khơng đồng bộ biến đổi điện năng của dịng điện xoay chiều vào dây quấn Stato thành cơ năng trên trục Rơto.
c Động cơ điện khơng đồng bộ biến đổi điện năng của dịng điện xoay chiều vào dây quấn Stato thành điện năng trên trục Rơto.
d Các phát biểu trên đều sai.
Trang 427.6 Mở máy động cơ không đồng bộ ba pha
Động cơ không đồng bộ ba pha có mômen mở máy Để mở máy được, mômen mở máy động cơ phải lớn hơn mômen cản của tải lúc mở máy, đồng thời mômen động cơ phải đủ lớn để thời gian mở máy trong phạm vi cho phép
Yêu cầu khi mở máy:
- Mômen mở máy Mmở phải lớn để thích ứng với đặc tính tải.
- Dòng điện mở máy phải nhỏ để không ảnh hưởng đến các phụ tải khác.
- Thời gian mở máy nhanh để máy có thể làm việc được ngay.
- Thiết bị mở máy đơn giản, rẻ tiền, tin cậy và ít tốn năng lượng.
Trang 45K2CC
Trang 46K2CC
Trang 47K2CC
RN2
K
RN1
K
Trang 48K2CC
RN2
K
RN1
Trang 50Một số máy gia công cắt gọt sử dụng động cơ điện
không đảo chiều quay
Trang 51Một số máy gia công cắt gọt sử dụng động cơ điện
không đảo chiều quay
Trang 52Một số máy gia công cắt gọt sử dụng động cơ điện
không đảo chiều quay
Trang 5310.2.2 Sơ đồ điều khiển động cơ dùng khởi động từ kép
M T
§
CD C
T
N T3
N3 T2
Trang 54Sơ đồ nguyên lý mạch điện khởi động từ kép
M T
RN
D
Sơ đồ mạch điều khiển
Sơ đồ mạch động lực
Đ
CD C
Trang 55CD C
N3 T2
N2
N1 T1
Sơ đồ nguyên lý mạch điện khởi động từ kép
Đ
Trang 56CD C
N3 T2
N2
N1 T1
Sơ đồ nguyên lý mạch điện khởi động từ kép
Đ
Trang 57N3 T2
N2
N1 T1
Sơ đồ nguyên lý mạch điện khởi động từ kép
Trang 58MN
§
CD C
N3 T2
Trang 59M T D
M N
Đ
CD C
N3 T2
N2
N1 T1
Sơ đồ nguyên lý mạch điện khởi động từ kép
Trang 60M T D
N
M N
T3
N3 T2
N2
N1
§
CD C
Trang 61M T D
Trang 62M T D
N T3
RN
Sơ đồ nguyên lý mạch điện khởi động từ kép
Đ
Trang 63M T D
N T3
RN
Sơ đồ nguyên lý mạch điện khởi động từ kép
Đ
Trang 64M T D
N T3
RN
Sơ đồ nguyên lý mạch điện khởi động từ kép
Đ
Trang 65M T D
N T3
RN
Sơ đồ nguyên lý mạch điện khởi động từ kép
Trang 66M T D
N T3
RN
Sơ đồ nguyên lý mạch điện khởi động từ kép
Trang 67M T D
N T3
RN
Sơ đồ nguyên lý mạch điện khởi động từ kép
Đ
Trang 68M T D
N T3
Trang 69MTD
Trang 70MTD
Trang 71Một số máy gia công cắt gọt sử dụng động cơ điện có
đảo chiều quay
Trang 7310.3 Khái niệm về sản suất và truyền tải điện năng
10.3.1 Kh¸i niÖm
Trang 7510.3.2 Ph©n lo¹i m¹ng ®iÖn.
§iÖn cao ¸p: U > 1000 V
§iÖn ¸p thÊp: U < 1000 V
Trang 7610.3.3 Mạng phân phối điện hạ áp.
a Sơ đồ hệ thống điện hình tia: Các
đ ờng dây dẫn đến các phân x ởng, nhà làm việc nối trực tiếp với thanh góp điện sau máy biến áp.
Trang 77b Sơ đồ mạng phân nhánh: Mạch điện chính từ thanh góp sau máy biến áp lần l ợt đi qua các phân x ởng.
Trang 7810.3.4 Các loại đèn và mạch đèn chiếu sáng
* Khái niệm chung về chiếu sáng:
ánh sáng là một nhu cầu không thể thiếu trong sản xuất, trong sinh hoạt Nó quyết định năng suất lao động, hiệu quả công tác.
Ng ời ta chia chiếu sáng làm 3 loại:
- Chiếu sáng sản xuất.
- Chiếu sáng sinh hoạt.
- Chiếu sáng công cộng.
Trang 79
a Các loại đèn chiếu sáng thông dụng.
* Đèn sợi đốt.
Trang 81b Các mạch đèn chiếu sáng.
* Sơ đồ nối dây đèn.
Đ: Đèn CT: Công tắc C: ổ cắm
Trang 82* Mạch điện đèn cầu thang.
Đ: Đèn
1, 2, 3, 4: Tiếp điểm của công tắc
Trang 85NỘI DUNG CHÍNH
Khái niệm về sản xuất và truyền tải điện năng
Mạch điều khiển
và bảo vệ
động cơ
Thiết bị điều khiển
Trang 86Ch ơng 1 khái niệm cơ bản về mô hình mạch điện
1.1 Những khái niệm cơ bản.
1.1.1 Mạch điện, nguồn điện, và phụ tải.
1.1.2 Kết cấu hình học của mạch điện
1.2 Các đại l ợng đặc tr ng cho quá trình năng l ợng trong mạch điện.
Trang 87Ch ơng 2 Mạch tuyến tính ở chế độ xác lập điều hoà 2.1 Biến trạng thái điều hoà, các thông số đặc tr ng.
2.1.1 Đặc tr ng của biến điều hoà
2.1.2 So sánh các biến điều hoà cùng tần số
2.2 Trị hiệu dụng của hàm điều hoà.
2.3 Biểu diễn các biến điều hoà bằng đồ thị vectơ.
2.3.1 Đồ thị vectơ của hàm điều hoà
2.3.2 Đồ thị vectơ của các biến điều hoà cùng tần số
2.4 Phản ứng của nhánh đối với kích thích điều hoà.
2.2.1 Phản ứng của nhánh thuần trở
2.4.2 Phản ứng của nhánh thuần cảm
2.4.3 Phản ứng của nhánh thuần dung
2.4.4 Nhánh gồm điện trở, điện cảm, điện dung (RLC) mắc nối tiếp.
2.5 Hệ số công suất cos.
2.5.1 ý nghĩa hệ số công suất cos
2.5.2 Nâng cao hệ số cos
BẢNG TỔNG KẾT TểM TẮT MễN HỌC
Trang 882.6 HiÖn t îng céng h ëng trong m¹ch ®iÖn.
Trang 89Ch ¬ng 3 C¸c ph ¬ng ph¸p ph©n tÝch m¹ch ®iÖn
3.1 øng dông biÓu diÔn vÐct¬ gi¶i m¹ch ®iÖn.
3.2 øng dông biÓu diÔn sè phøc gi¶i m¹ch ®iÖn.
Trang 90Ch ơng 4 Mạch điện 3 pha ở chế độ xác lập điều hoà 4.1 Khái niệm về mạch điện 3 pha.
4.1.1 Định nghĩa mạch 3 pha.
4.1.2 Máy phát điện 3 pha.
4.1.3 Cách nối dây quấn máy phát 3 pha.
4.1.4 Cách nối phụ tải.
4.5 Tính và đo công suất mạch 3 pha.
4.5.1 Tính công suất mạch 3 pha không đối xứng.
4.5.2 Tính công suất mạch 3 pha đối xứng.
4.5.3 Tính mạch 3 pha 3 dây đối xứng và không đối xứng.
4.6 Bài tập ví dụ.
BẢNG TỔNG KẾT TểM TẮT MễN HỌC
Trang 91Ch ¬ng 5 Kh¸i niÖm chung vÒ m¸y ®iÖn
Trang 926.3 Máy biến áp ba pha.
6.4 Sự làm việc song song của các máy biến áp 6.5 Các máy biến áp đặc biệt.
BẢNG TỔNG KẾT TểM TẮT MễN HỌC
Trang 93Ch ơng 7 Máy điện không đồng bộ
7.1 Khái niệm chung.
7.2 Cấu tạo của máy điện không đồng bộ ba pha.
7.3 Từ tr ờng quay của dây quấn ba pha.
7.4 Nguyên lý làm việc của máy điện không đồng bộ.
Trang 95Ch ơng 9 Máy điện một chiều
9.1 Cấu tạo máy điện một chiều.
9.2 Máy phát điện một chiều.
9.3 Động cơ điện một chiều.
9.3.1 Nguyên lý làm việc
9.3.3 Các đặc tính của động cơ điện một chiều
9.4 Mở máy động cơ điện một chiều.
9.5 đảo chiều quay động cơ điện một chiều.
BẢNG TỔNG KẾT TểM TẮT MễN HỌC
Trang 96Ch ơng 10 Khí cụ điện hạ áp và cung cấp điện
10.1 Thiết bị điều khiển và bảo vệ.
10.2 Mạch điều khiển và bảo vệ động cơ.
10.2.1 Khái niệm chung.
10.2.2 Một số mạch điều khiển bảo vệ động cơ ba pha đơn giản.
a Sơ đồ điều khiển động cở dùng khởi động từ đơn.
b Sơ đồ điều khiển động cơ dùng khởi động từ kép.
10.3 Khái niệm về sản xuất, truyền tải và phân loại điện năng.