Tuần 26. Về luân lí xã hội ở nước ta

Tác giả: Phan Châu Trinh 1872- 1926 - Là người nổi tiếng thông minh từ bé - Có ý thức trách nhiệm đối với đất nước ngay từ tuổi thanh niên - Chủ trương cứu nước: bất bạo động, tuy không

TRƯỜNG THPT CHUYÊN THÁI NGUYÊN

Lớp Trung 11- Nhóm 1

Tiết 101: Tìm hiểu văn bản:

VỀ LUÂN LÍ XÃ HỘI Ở NƯỚC TA (Trích Đạo đức và luân lí Đông Tây)

(Tác giả: Phan Châu Trinh)

Năm học 2017- 2018

HỌ VÀ TÊN THÀNH VIÊN:

1 Trịnh Thị Ngọc Diệp 5 Nguyễn Phương Anh

2 Phạm Hoàng Mạnh 6 Tạ Thị Vân Anh

3 Phạm Ngọc Anh 7 Nguyễn Hà Trang

4.Nông Trần Quỳnh Anh 8 Lê Nguyễn Cẩm Ly

I- Tìm hiểu chung:

1. Tác giả: Phan Châu Trinh (1872- 1926)

- Là người nổi tiếng thông minh từ bé

- Có ý thức trách nhiệm đối với đất nước ngay từ tuổi thanh niên

- Chủ trương cứu nước: bất bạo động, tuy không thành nhưng nhiệt huyết của ông ảnh hưởng sâu rộng đến phong trào ái quốc đầu thế kỉ XX

-  Thơ văn của Phan Châu Trinh là thơ văn tuyên truyền, vận động đồng bào làm cách mạng cứu nước, cứu dân

2 Tác phẩm:

- Thể loại: văn chính luận

- Nội dung: đề cao tác dụng của đạo đức, luân lí, khẳng định phải tìm nguyên nhân mất nước trong việc để mất đạo đức, luân lí truyền thống

I- Tìm hiểu chung:

3 Văn bản “ Về luân lí xã hội ở nước ta”:

- Vị trí đoạn trích: phần III của bài “Đạo đức và luân lí Đông Tây” (5 phần)

- Bố cục: 3 phần

• Phần 1: Khẳng định nước ta chưa có luân lí xã hội

• Phần 2: Sự thua kém về luân lí xã hội của nước ta so với phương Tây

• Phần 3: Chủ trương truyền bá xã hội chủ nghĩa cho người Việt Nam

II- Đọc- hiểu văn bản:

1. Phần 1: Khẳng định nước ta chưa có luân lí xã hội:

-  Khẳng định: “Xã hội luân lí ở nước ta tuyệt nhiên không có”

-  Cách đặt vấn đề trực tiếp, trực diện, nhấn mạnh và phủ định: nước ta tuyệt nhiên không ai biết đến xã hội luân lí

-  Tác giả còn phủ nhận sự ngộ nhận, sự xuyên tạc vấn đề của không ít người:

•. Quan hệ bạn bè không thể thay cho luân lí xã hội mà chỉ là 1 bộ phận nhỏ, rất nhỏ của luân lí xã hội mà thôi (một tiếng bè bạn

không thể thay cho xã hội luân lí )

•. Quan niệm Nho gia bị hiểu sai, hiểu lệch (những người học ra làm quan thường nhắc câu “Tề gia, trị quốc, bình thiên hạ” nhưng

mấy ai hiểu đúng bản chất của vấn đề “bình thiên hạ”)

=> Cách vào đề bộc lộ quan niệm tư tưởng của một nhà Nho uyên bác, sắc sảo và thức thời

II- Đọc hiểu văn bản:

2 Phần 2: Sự thua kém về luân lí xã hội của nước ta so với phương Tây

Luân lí xã hội nước ta Luân lí xã hội Châu Âu

- Không hiểu, chưa hiểu, điềm nhiên như ngủ, chẳng biết gì (thờ ơ, tê liệt) - Rất thịnh hành và phát triển(phóng đại)

- Dẫn chứng: phải ai tai nấy, ai chết mặc ai,cháy nhà hàng xóm bình chân

như vại, đèn nhà ai nấy sáng, chỉ nghĩ đến sự yên ổn của riêng mình, mặc kệ

tai nạn người khác, bất công cũng cho qua…

- Dẫn chứng: khi người có quyền thế hoặc chính phủ cậy quyền thế, sức mạnh đè nén, áp bức quyền lợi riêng của cá nhân hay đoàn thể thì người ta tìm mọi cách để dành lại sự công bằng.

- Nguyên nhân: “dân không biết đoàn thể, không trọng công ích”, ý thức

dân chủ kém"vì sự thối nát, phản động của đám quan trường tham nhũng,

ham quyền tước, ham bả vinh hoa…

- Nguyên nhân: có đoàn thể, có ý thức sẵn sàng làm việc chung, có trình độ văn hoá, biết nhìn xa trông rộng, có tinh thần dân chủ…

- Tác giả hướng mũi nhọn để chỉ trích bản chất phản động, thối nát của bọn vua quan

- Tác giả dùng những từ ngữ, hình ảnh gợi tả, lối so sánh ví von sắc bén thể hiện thái độ căm ghét cao độ đối với chế độ

vua quan chuyên chế:  “bọn học trò”, “bọn thượng lưu”, “kẻ mang đai đội mũ”…

=> Thể hiện tấm lòng của một người có tình yêu đất nước thiết tha, xót xa trước tình cảnh khốn khổ của người dân,

luôn quan tâm đến vận mệnh của dân tộc, căm ghét bọn quan lại xấu xa thối nát Dưới mắt tác giả, chế độ vua quan

chuyên chế thật vô cùng tồi tệ, cần phải xoá bỏ triệt để.

II- Đọc hiểu văn bản:

3 Phần 3: Chủ trương truyền bá xã hội chủ nghĩa cho người Việt Nam

Tác giả đã nêu ra biện pháp, chủ trương muốn có nước Việt Nam độc lập, tự do thì:

- Dân Việt Nam phải có đoàn thể

- Đẩy mạnh truyền bá tư tưởng xã hội chủ nghĩa trong nhân dân

=> Giải pháp rõ ràng, ngắn gọn, thuyết phục

III- Tổng kết:

1 Nội dung:

Tinh thần yêu nước, tư tưởng tiến bộ và ý chí quật cường của Phan Châu Trinh: dũng cảm vạch trần thực trạng đen tối của xã hội đương thời, đề cao tư tưởng đoàn thể vì sự tiến bộ, hướng về một ngày mai tươi sáng của đất nước

2 Nghệ thuật:

Lập luận chặt chẽ, lời văn sinh động, độc đáo: lúc từ tốn, lúc mềm mỏng; lúc kiên quyết, lúc đanh thép; lúc mạnh mẽ, lúc nhẹ nhàng

TRÒ CHƠI Ô CHỮ

1

2

3

4

5

6

1 2

3

4

5

6

Quê hương của Phan Châu Trinh?

Tác giả của cuốn “Quân trị chủ nghĩa và Dân trị chủ nghĩa” (1925)?

Cuốn sách được Phan Châu Trinh viết vào giai đoạn khoảng 1904- 1914?

Giai đoạn cuối cùng trong 3 giai đoạn phát triển luân lí của phương Tây theo Phan Châu Trinh là gì?Năm 1908, khi phong trào chống thuế nổi dậy ở Trug kì, Phan Châu Trinh cùng các chiến sĩ bị bắt

đày đi đâu?

Nhân viên phụ trách việc giấy từ, sổ sách trong công sở thời xưa dược gọi là gì?

谢谢