SỐ PHẬN MỘT CON NGƯỜI ( KÈM GA ĐIỆN TỬ)

- Thấy được giá trị hiện thực của tác phẩm thông qua phản ánh hậu quả của chiến tranh với số phận con người.. - Kế hoạch dạy học; tài liệu tham khảo, SGV; Một số trích đoạn phim Số phận

KẾ HOẠCH BÀI HỌC

Ngày soạn: 5/03/201… Ngày dạy: 14/3/201… Lớp dạy: 12

TIẾT THEO PPCT: 85

SỐ PHẬN CON NGƯỜI

(trích)

_SÔ- LÔ- KHỐP_

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức

- Biết đọc - hiểu một tác phẩm văn học nước ngoài để bổ sung thêm kiến thức về tác giả, tác phẩm của văn học Nga

- Thấy được giá trị hiện thực của tác phẩm thông qua phản ánh hậu quả của chiến tranh với số phận con người

- Hiểu rõ tính cách Nga kiên cường, nhân hậu

2 Kĩ năng

- Rèn luyện kĩ năng đọc hiểu truyện hiện đại

- Cách tìm hiểu tác phẩm văn học nước ngoài

3 Thái độ

- Cùng suy ngẫm về số phận con người: Số phận mỗi người thường không phẳng phiu mà đầy éo le, trắc trở Con người phải có đủ bản lĩnh và lòng nhân hậu để làm chủ số phận của mình, vượt lên sự cô đơn, mất mát, đau thương

4 Năng lực

- Năng lực đọc hiểu, phân tích, năng lực giao tiếp, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực nghiên cứu sáng tạo, hợp tác

II CHUẨN BỊ BÀI HỌC

1 Giáo viên

- Kế hoạch dạy học; tài liệu tham khảo, SGV; Một số trích đoạn phim Số phận một con

người…

- Một số hình ảnh về tác giả, tác phẩm, Hình ảnh về nước Nga, nhân dân Nga trong chống phát xít …

- Phiếu học tập, máy tính…

2 Học sinh

- Học bài cũ, soạn trước bài mới; làm bài tập

- Tìm hiểu các tư liệu, tranh ảnh… liên qua đến bài học

III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1 HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG ( 5’)

- Mục tiêu: phát sinh tình huống học tập

- Nhiệm vụ: Học sinh vận dụng kiến thức, hiểu biết để trả lời câu hỏi

- Phương thức: hoạt động cá nhân

- Sản phẩm: học sinh trả lời đúng vấn đề đã đặt ra

- Tiến trình thực hiện:

Hoạt động của Thầy và trò

Chuẩn kiến thức kĩ năng cần đạt, năng lực cần phát triển

1 GV giao nhiệm vụ: Trình chiếu tranh ảnh cho hs xem tranh ảnh

(CNTT)

- Đặt câu hỏi: Những bức ảnh các em vừa xem nói về đất nước, con

người của quốc gia nào?

2 - HS thực hiện nhiệm vụ:

- Học sinh thực hiện nhiệm vụ, trao đổi theo cặp

- Nhận thức được nhiệm vụ cần giải quyết của bài học

- Tập trung cao

và hợp tác tốt

để giải quyết

3 - HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ:

- Nước Nga

- Con người trong chiến tranh, những nhà văn Nga

4 – GV đánh gia nhận xét, nhấn mạnh: Trong chiến tranh thế giới thứ II,

có thể nói đất nước và nhân dân Nga chịu sự tàn phá ghê giớm và nặng

nề nhất Dường như trên đất nước này không một gia đình, một con

người không mang trên mình những nỗi đau và sự mất mát Sô-Lô-Khốp

– một phóng viên chiến trường của tờ báo Sự thật đã kịp thời ghi lại

những con người trong và sau chiến tranh với những vinh quang và mất

mát to lớn không gi bù đắp được trong truyện ngắn Số phận một con

người.

nhiệm vụ

- Có thái độ tích cực, hứng thú

2 HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động 1: (15’)

- Mục tiêu: HS giới thiệu được những nét

chính về tác giả, những tác phẩm chính, hoàn

cảnh sáng tác và tóm tắt ngắn gọn tác phẩm

- Nhiệm vụ: Báo cáo kết quả quả thảo luận

- Phương thức thực hiện: cá nhân đại diện

nhóm báo cáo; các nhóm khác bổ sung;

- Sản phẩm: Phiếu học tập của các nhóm

- Tiến trình thực hiện:

Bước 1 Giao nhiệm vụ:

- GV : 2 nhóm đã được giao nhiệm vụ cụ thể :

+ Nhóm 1: Tìm hiểu và giới thiệu tác giả

I.Tìm hiểu chung

1 Tác giả:

- M Sô- lô- khốp (1905-1984)

- Xuất thân trong một gia đình lao động vùng sông Đông – Nga

- Năm 1932, là đảng viên của Đảng cộng sản Liên Xô

- Chiến tranh vệ quốc (1941-1945) ông làm

phóng viên chiến trường cho báo Sự thật.

- Năm 1965, ông được tặng thưởng giải Nô ben về văn học

2 Sáng tác

+ Nhóm 2: Tóm tắt và trình bày tác phẩm Số

phận một con người.

+ 02 nhóm còn lại, nhận xét bổ sung

-GV : Em hãy kể tên một số tác phẩm chính ?

Nêu hoàn cảnh sáng tác của tác phẩm Số phận

một con người ?

Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ:

- HS: Học sinh ghi ra PHT; Cử đại diện trình

bày

Bước 3 Thảo luận, trao đổi, báo cáo

- GV : + Tổ chức cho các nhóm báo cáo kết

quả thảo luận của nhóm

+ Yêu cầu nhóm khác nhận xét, bổ sung

- HS Trình bày phần thảo luận của nhóm, trả

lời các câu hỏi của giáo viên và nhóm khác

-Bước 4 : Nhận xét, đánh giá ; Chuẩn xác

kiến thức:

+ Như Kiến thức cần đạt

+ Giới thiệu một số hình ảnh về tác giả, tác

phẩm, nhân vật trong phim Số phận một con

người

Tóm tắt:

Anđrây Xô-cô-lốp là chiến sĩ Hồng quân Liên

Xô đã tham gia chống phát xít trong thế chiến

thứ hai và đã phải gánh chịu nhiều tổn thất

a- Tác phẩm chính:

- Truyện sông Đông và Thảo nguyên xanh

- Sông Đông êm đềm

- Đất vỡ hoang

- Họ đã chiến đấu vì Tổ quốc…

b Hoàn cảnh sáng tác:

- Truyện được công bố lần đầu trên báo Sự thật, số ra ngày 31 – 12 – 1956 và 1 – 1 – 1957

- Về sau, truyện được in trong tập “Truyện

sông Đông”.

- Truyện có ý nghĩa khá quan trọng đối với

sự phát triển của văn học Xô Viết Đây là tác phẩm đầu tiên, nhà văn tập trung thể hiện hình tượng con người bất hạnh sau chiến tranh, nhìn cuộc sống và chiến tranh toàn diện, chân thực

c Đọc và tóm tắt

nặng nề Xô-cô-lốp giải ngũ, không có nơi

nương tựa ông phải đến ở nhờ nhà bạn và làm

lái xe chở hàng Tại đây ông gặp Va-ni-a, chú

bé mồ côi cha mẹ vì chiến tranh cũng đang

lang thang đói rách Xô-cô-lốp nhận bé làm

con nuôi, bên nhau hai cha con sống thật hạnh

phúc Không may trong một chuyến trở hàng,

anh đâm phải một con bò, bị tước bằng lái xe

Mất việc hai cha con dắt nhau đi lang thang

“khắp nẻo đường nước Nga” để kiếm sống với

một niềm tin mãnh liệt vào cuộc sống, vào sức

mạnh của con người và Xô-cô-lốp vẫn giấu

không cho Va-ni-a biết nỗi khổ riêng tư của

mình

Hoạt động 2: 20’

- Mục tiêu: Nhận biết, phân tích được hoàn

cảnh, tâm trạng của Xô-cô-lốp trước, sau chiến

tranh khi chưa gặp bé Va-ni-a, hoàn cảnh của

bé Va-ni-a trước khi được Xô-cô-lốp nhận làm

con

- Nhiệm vụ: Báo cáo kết quả quả thảo luận

- Phương thức thực hiện: cá nhân đại diện

nhóm báo cáo; các nhóm khác bổ sung;

- Sản phẩm: Phiếu học tập của các nhóm

- Tiến trình thực hiện:

Bước 1 Giao nhiệm vụ:

- GV : Chia lớp thành 4 nhóm ; giao nhiệm:

II Đọc- hiểu văn bản

1/ Chiến tranh và thân phận con người:

a Trong chiến tranh

- Nhóm 1: Hoàn cảnh của Sô-cô-lốp trong

chiến tranh ?

- Nhóm 2: Hoàn cảnh của Sô-cô-lốp sau chiến

tranh trước khi gặp bé Va-ni-a ?

- Nhóm 3: Hoàn cảnh của bé Va-ni-a ?

- Nhóm 4: Suy nghĩ về thân phận con người

trong chiến tranh ?

GV : Phát phiếu học tập, một số tài liệu tham

khảo cho các nhóm học sinh

Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ:

- HS + Các nhóm thảo luận

+ Chuẩn bị trình bày

+ Cử đại diện trình bày

- GV Quan sát cá nhóm hoạt động, giải đáp

những băn khoăn của học sinh trong quá trình

thảo luận

Bước 3 Thảo luận, trao đổi, báo cáo

- GV : + Tổ chức cho các nhóm báo cáo kết

quả thảo luận của nhóm

+ Yêu cầu nhóm khác nhận xét, bổ sung

- HS : Trình bày phần thảo luận của nhóm, trả

lời các câu hỏi của giáo viên và nhóm khác

- Khi chiến đấu, bị thương hai lần, vào tay và chân

- Hai năm bị đày đọa trong các trại tập trung của phát xít Đức

- Vợ và hai con gái bị bom phát xít giết hại

- Con trai anh là A-na-tô-li – Đại úy pháo binh

hi sinh vào đúng ngày cuộc chiến giành thắng lợi

“ Trong người tôi như có cái gì đó vỡ tung ra…Tôi trở về đơn vị như người mất hồn…”

=> Chiến tranh đã tước đoạt tất cả những gì quí giá nhất: quê hương, gia đình, tình yêu thương, niềm hi vọng

b Sau chiến tranh:

- Xô-cô-lốp không nhà cửa, không quê hương, không người thân nhưng cố kìm nén nỗi đau

để sống

- Tự mưu sinh: Ở nhờ nhà bạn và xin làm lái

xe cho một đội vận tải

- Nỗi đau giày vò:

+ Ban ngày: Sống với công việc, tìm đến rượu như một cách để giải sầu

“Tôi đã quá say mê cái món nguy hại ấy ”

+ Ban đêm: Đêm nào cũng mơ thấy vợ con, gối đầm đìa nước mắt, thường xuyên mất ngủ

và gặp ác mộng

=> Trước khi gặp Va-ni-a, Xô-cô-lốp rơi vào cảnh ngộ đau khổ, tuyệt vọng

c Bé Va-ni-a:

- Va-ni-a mới được có 5-6 tuổi, rất non nớt, mồ

-Bước 4 : Nhận xét, đánh giá ; Chuẩn xác

kiến thức:

+ Như Kiến thức cần đạt

+ Giới thiệu một số hình ảnh nhân vật trong

phim Số phận một con người; một số hình ảnh

về chiến tranh chống phát xít Đức

côi cả cha lẫn mẹ, sống lang thang, ai cho gì

ăn nấy, bạ đâu ngủ đó

- Quần áo rách bươm xơ mướp

- Mặt mũi bê bết nước dưa hấu, lem luốc, bụi bặm, bẩn như ma lem

- Đầu tóc rối bù

- Cặp mắt – cứ như những ngôi sao sáng ngời sau trận mưa đêm

- Ý thức được nỗi bất hạnh của mình: đôi lúc lặng thinh, tư lự, thở dài

d Tiểu kết: Con người chịu những đau khổ

tột cùng do chiến tranh gây nên – sức tố cáo mạnh mẽ của chiến tranh phát xít

3 CỦNG CỐ BÀI HỌC (2’)

cần đạt

GV giao nhiệm vụ:

Câu hỏi 1: Những thông tin nào dưới đây không chính xác về tác giả “ Số phận

con người” ?

a Sinh 1905, mất 1984;

b Xuất thân từ tầng lớp công nhân

c Tham gia chiến tranh vê quốc và cách mạng từ rất sớm

d Giải thưởng Nô-ben văn học năm 1965.

Câu hỏi 2 : Dòng nào sau đây đánh giá đúng nhất về “Số phận con người” ?

a Tái hiện cuộc sống gian khổ của nhân dân Nga trong cuộc chiến tranh Vệ quốc

vĩ đại

b.Phản ánh cuộc sống và chiến tranh một cách toàn điện, chân thực;

c Ca ngợi những tấm gương hi sinh anh dũng của các chiến sĩ Hồng quân Liên

Xô trong cuộc chiến tranh Vệ quốc vĩ đại

d.Phê phán lối sống ích kỉ, lối nhìn thiển cận của không ít người Nga sau cuộc

chiến tranh

ĐÁP ÁN [1]='b' [2]='b' [3]='b'

Câu 3 Một trong những nét mới của truyện Số phận con người

a Cái nhìn thi vị , lãng mạn hoá chiến tranh

b.Dám nói lên sự thật dù sự thật đôi khi khắc nghiệt, cay đắng

c Hư cấu, tưởng tượng, tạo độ chệch nhất định về thời gian

d Dùng cái bi thương để tạo nên sự xúc động

4 VẬN DỤNG, HƯỚNG DẪN HỌC BÀI (3’)

- Viết đoạn văn (khoảng 200 từ)bày tỏ suy nghĩ về những em bé mồ côi trong cuộc sống hôm

nay

Lưu ý: Đảm bảo cấu trúc đoạn văn với khoảng 200 từ được quy định Về nội dung, từ

nhân vật bé Va-ni-a trong truyện, liên hệ những em bé mồ côi trong cuộc sống hôm nay.

- Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh

Nhóm 1: Cuộc gặp gỡ giữa Xô-cô-lốp và Va-ni-a được miêu tả qua những chi tiết nào?Nhận xét

về tính cách của Xô-cô-lốp

Nhóm 2: Việc Xô-cô-lốp nhận bé Va-ni-a làm con tác động lớn lao đến tâm trạng của người con

ấy ra sao?

Nhóm 3: Việc Xô-cô-lốp nhận bé Va-ni-a làm con nuôi tác động đến tâm trạng của người cha

như thế nào?

Nhóm4: Xô-cô-lốp đã vượt qua nỗi đau và sự cô đơn ra sao?(Khó khăn trong đời thường, chiêm

bao ám ảnh và nỗi đau khôn nguôi?

Lưu ý: Các nhóm chuẩn bị, cử người trình bày trước lớp trong tiết học sau

IV Rút kinh nghiệm tiết dạy:

………

………

………

………

HƯỚNG DẪN CHUẨN BỊ BÀI

Giới thiệu tác

giả Sô-Lô-Khốp

(Vẽ sơ đồ tư duy,

hình ảnh tác giả,

nước Nga, dòng

sông Đông… )

M Sô- lô- khốp (1905-1984)

- Xuất thân trong một gia đình lao động vùng sông Đông – Nga

- Năm 1922, đến Mát-xcơ-va làm nhiều nghề: đập đá, khuân vác, kế toán

- Năm 1932, là đảng viên của Đảng cộng sản Liên Xô

- Chiến tranh vệ quốc (1941-1945) ông làm phóng viên chiến trường cho

báo Sự thật.

- Năm 1965, ông được tặng thưởng giải Nô ben về văn học

Tác phẩm chính

mà em biết?

- Truyện sông Đông và Thảo nguyên xanh

- Sông Đông êm đềm (1925-1940): 4 quyển, 8 phần, đạt Giải thưởng Quốc gia

Hoàn cảnh sáng

tác?

- Truyện được công bố lần đầu trên báo Sự thật, số ra ngày 31 – 12 –

1956 và 1 – 1 – 1957

- Về sau, truyện được in trong tập “Truyện sông Đông”.

- Cách nhìn cuộc sống và chiến tranh chân thực toàn diện; nói lên sự thật dù đôi khi khắc nghiệt, cay đắng

Tóm tắt

Vẽ sơ đồ tư duy

- Xô-cô-lốp là một chiến sĩ Hồng quân, anh bị thương trong chiến đấu, bị giặc bắt, tra tấn dã man

- Trốn thoát về đơn vị thì nhận được tin vợ và hai con gái đã bị bom của phát xít giết hại Người con trai cả hi sinh vào ngày chiến thắng

- Anh giải ngũ trở về với nỗi đau mất mát; không trở về quê hương, đến ở nhờ nhà người bạn; làm lái xe vận tải

- Xô-cô-lốp đã gặp và nhận chú bé Va-ni-a làm con, chăm sóc, yêu mến

- Anh gặp rủi ro bị mất việc Trái tim đau đớn, rệu rã, anh vẫn cố dấu Va-ni-a Hai cha con dắt nhau đi lang thang “khắp nẻo đường nước Nga”

- Nhóm 1: Hoàn

cảnh của

Sô-cô-lốp trong chiến

tranh ?

- Khi chiến đấu, bị thương hai lần, vào tay và chân

- Hai năm bị đày đọa trong các trại tập trung của phát xít Đức

- Vợ và hai con gái bị bom phát xít giết hại

- Con trai anh - Đại úy pháo binh hi sinh vào đúng ngày cuộc chiến giành thắng lợi

Anh mất tất cả: gia đình, tình yêu thương, niềm hi vọng

- Nhóm 2: Hoàn

cảnh của

Sô-cô-lốp sau chiến

tranh trước khi

gặp bé Va-ni-a ?

- Ở nhờ nhà bạn và xin làm lái xe cho một đội vận tải

- Nỗi đau giày vò:

+Sống với công việc, tìm đến rượu như một cách để giải sầu;

+ Đêm nào cũng mơ thấy vợ con, gối đầm đìa nước mắt, thường xuyên mất ngủ và gặp ác mộng

=>Đau khổ, bế tắc, tuyệt vọng.

- - Nhóm 3:

Hoàn cảnh của bé

Va-ni-a ?

- Va-ni-a mới được có 5-6 tuổi, rất non nớt, mồ côi cả cha lẫn mẹ, sống

lang thang, ai cho gì ăn nấy, bạ đâu ngủ đó

- Quần áo rách bươm xơ mướp

- Đầu tóc rối bù

- Cặp mắt – cứ như những ngôi sao sáng ngời sau trận mưa đêm

- Ý thức được nỗi bất hạnh của mình: đôi lúc lặng thinh, tư lự, thở dài

- Nhóm 4: Suy

nghĩ về thân

phận con người

trong chiến

tranh ?

- Chiến tranh không chỉ là khí phách anh hùng, lòng quả cảm, là chiến tích chống xâm lược mà chiến tranh còn là những đau đớn tột cùng về vật chất và tinh thần

- Những mất mát do chiến tranh gây nên không dễ gì quên được và không có gì có thể bù đắp được