Lập trình hệ thống phkkhanh bai3

Lập trình hệ thống phkkhanh bai3 tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh...

BÀI 3: XỬ LÝ SỰ KIỆN

™ MỤC ĐÍCH THÍ NGHIỆM

Giúp sinh viên bằng thực nghiệm khảo sát các vấn đề chính sau đây :

- Tìm hiểu phương pháp chặn sự kiện

- Lập trình chặn sự kiện bàn phím

™ THIẾT BỊ SỬ DỤNG

1 Máy vi tính

PHẦN I : CƠ SỞ LÝ THUYẾT

Sự kiện (Event) là một tác động lên một đối tượng trong môi trường Windows Khi có một sự kiện xảy ra, Windows sẽ gởi thông điệp (message) đến đối tượng Các sự kiện thường xảy ra là:

- Sự kiện chuột: Click, Double Click, …

- Sự kiện bàn phím: nhấn phím, nhả phím, …

- Sự kiện cửa sổ: Activate, Load, Unload, …

Trong hệ điều hành Windows, hook (câu móc) là cơ chế cho phép một hàm chặn một sự kiện (thông điệp, chuột, phím nhấn) trước khi đưa đến đối tượng cần xử lý Hàm này cho phép thay đổi hoặc thậm chí cấm sự kiện xảy ra Chúng được gọi là hàm lọc (filter) và được phân loại dựa theo loại sự kiện bị chặn Để gọi được hàm lọc, ta cần phải thực hiện quá trình gắn (attach) vào quá trình câu móc (như câu móc bàn phím) Việc gắn một hay nhiều hàm lọc vào một quá trình câu móc được gọi là thiết lập (setting) một quá trình câu móc

Nếu một quá trình câu móc có nhiều hơn một hàm lọc, Windows sẽ duy trì một chuỗi các hàm lọc trong đó hàm được cài đặt vào gần nhất sẽ nằm ở đầu chuỗi và hàm cài đặt lâu nhất sẽ nằm ở cuối chuỗi Nếu sự kiện xảy ra làm khởi động quá trình câu móc, Windows sẽ gọi hàm lọc đầu tiên trong chuỗi Quá trình câu móc vào một sự kiện được

sử dụng bằng hàm SetWindowsHookEx và hàm UnhookWindowsHookEx dùng để xóa

bỏ hàm lọc khỏi quá trình

Khi một quá trình câu móc khởi động, Windows gọi hàm đầu tiên trong chuỗi hàm lọc và kết thúc quản lý quá trình, các hàm lọc phía sau sẽ không xử lý Để thực hiện các

hàm ở phía sau trong chuỗi hàm, Windows cung cấp hàm CallNextHookEx cho phép gọi

một hàm kế tiếp trong chuỗi hàm lọc Như vậy, nếu một hàm lọc nào đó không thực hiện hàm CallNextHookEx thì các hàm lọc ở phía sau sẽ không thực hiện

™ SetWindowsHookEx: Dùng để thêm một hàm lọc vào một quá trình câu móc,

gồm có 4 tham số:

- idHook: xác định loại hàm câu móc sẽ cài đặt Thông số này gồm các giá trị

sau:

WH_KEYBOARD: cài đặt hàm câu móc quản lý thông điệp gởi đi khi nhấn phím (ngoại trừ tổ hợp Ctrl – Alt – Del)

WH_MOUSE: cài đặt hàm câu móc quản lý thông điệp khi điều khiển chuột WH_CALLWNDPROC: cài đặt hàm câu móc quản lý thông điệp trước khi hệ thống gởi đến cửa sổ, chỉ cho phép xử lý thông điệp mà không được thay đổi thông điệp

WH_CALLWNDPROCRET: cài đặt hàm câu móc quản lý thông điệp sau khi cửa

sổ đã xử lý Loại này cho phép thay đổi giá trị trả về của thông điệp

WH_MSGFILTER: cài đặt hàm câu móc quản lý các thông điệp được tạo ra giống như có một sự kiện của dialog box, message box, menu hay scroll bar

WH_GETMESSAGE: cài đặt hàm câu móc quản lý các thông điệp được gởi tới hàng đợi

WH_CBT: cài đặt hàm câu móc để nhận thông báo từ ứng dụng CBT

WH_DEBUG: cài đặt hàm câu móc để gỡ rối một hàm câu móc khác

WH_FOREGROUNDIDLE: cài đặt hàm câu móc trong đó hàm này được gọi khi luồng (thread) foreground của ứng dụng rảnh (idle) Quá trình này thường sử dụng để thực thi các tác vụ có độ ưu tiên thấp khi luồng ưu tiên rảnh

WH_JOURNALPLAYBACK: cài đặt hàm câu móc để gởi các thông điệp đã được lưu bằng hàm câu móc WH_JOURNALRECORD

WH_JOURNALRECORD: cài đặt hàm câu móc lưu lại các thông điệp đã gởi đến hàng đợi

WH_KEYBOARD_LL: cài đặt hàm câu móc quản lý sự kiện bàn phím ở mức thấp (dùng cho Windows NT/2000/XP)

WH_MOUSE_LL: cài đặt hàm câu móc quản lý sự kiện chuột ở mức thấp (dùng cho Windows NT/2000/XP)

WH_SHELL: cài đặt hàm câu móc cho một ứng dụng shell

WH_SYSMSGFILTER: cài đặt hàm câu móc quản lý các thông điệp được tạo ra giống như có một sự kiện của dialog box, message box, menu hay scroll bar Hàm này quản lý cho tất cả ứng dụng trong cùng một desktop

- lpfn:

Con trỏ chỉ đến địa chỉ của hàm lọc Nếu tham số dwThreadId = 0 hay chỉ đến một luồng được tạo bởi một tiến trình (process) khác, tham số lpfn phải chỉ đến một hàm câu móc trong một thư viện liên kết động (DLL) Ngược lại, lpfn chỉ đến hàm câu móc chứa

trong bản thân tiến trình hiện hành

- hMod:

handle chỉ đến DLL chứa hàm xử lý xác định bằng tham số lpfn Tham số hMod

đặt là NULL nếu hàm câu móc nằm trong tiến trình hiện hành

- dwThreadId:

Xác định ID của luồng thực hiện quá trình câu móc Nếu dwThreadId = 0, hàm

câu móc sẽ tác động đến tất cả các luồng Ứng dụng có thể dùng hàm

GetCurrentThreadId để xác định ID của luồng hiện hành

™ UnhookWindowsHookEx: Dùng để xoá một hàm lọc ra khỏi chuỗi xử lý một

quá trình câu móc Hàm này lấy handle của quá trình câu móc trả về từ lệnh gọi hàm SetWindowsHookEx và luôn trả về giá trị TRUE

™ Hàm CallNextHookEx: Dùng để chuyển thông tin câu móc đến hàm câu móc

kế tiếp trong chuỗi xử lý

- hHook: handle của quá trình câu móc, là giá trị trả về từ lệnh gọi hàm

SetWindowsHookEx Thông thường Windows bỏ qua giá trị này

- nCode: mã của quá trình câu móc, hàm câu móc dùng mã này để xác định

phương pháp xử lý thông tin

- wParam: xác định tham số được xử lý bởi hàm câu móc

- lParam: giống như wParam

™ Hàm lọc

Hàm lọc thường có dạng như sau:

Function FilterFunc (ByVal nCode As Integer, ByVal wParam As Long, ByVal lParam As Long)

Hàm lọc nhận 3 tham số:

- nCode: mã của quá trình câu móc, là một số nguyên xác định hàm lọc, ví dụ như loại sự kiện làm khởi động quá trình câu móc Mã này được xác định khi hàm lọc xử lý sự kiện hay gọi hàm DefHookProc Nếu mã câu móc < 0 thì hàm lọc sẽ không xử lý sự kiện mà sẽ gọi hàm DefHookProc để truyền 3 tham số còn lại cho hàm lọc kế tiếp trong chuỗi hàm lọc bằng hàm CallNextHookEx

- Tham số thứ hai wParam và thứ ba lParam chứa các thông tin cần thiết cho hàm lọc Mỗi quá trình câu móc dùng các giá trị wParam và lParam khác nhau Các tham số tương ứng trong hàm lọc ứng với các sự kiện chuột và bàn phím cho như sau:

- Hook bàn phím:

nCode: nếu nCode < 0, hàm lọc phải chuyển thông điệp bằng hàm

CallNextHookEx mà không xử lý

wParam: loại thông điệp (WM_KEYDOWN, WM_KEYUP,

WM_SYSKEYDOWN hay WM_SYSKEYUP)

lParam: con trỏ chỉ đến cấu trúc KBDLLHOOKSTRUCTURE

Public Type KBDLLHOOKSTRUCT

vkCode As Long scanCode As Long flags As Long time As Long

dwExtraInfo As Long End Type

vkCode: mã phím nhấn scanCode: mã quét (phần cứng) flags:

=0: nhấn

=1: nhả

=1: nhấn ALT

=0: không nhấn

=1: phím mở rộng (phím F1 – F12, …)

=0: không phải

- Hook chuột:

nCode: giống như trên

wParam: loại thông điệp (WM_LBUTTONDOWN, WM_LBUTTONUP,

WM_MOUSEMOVE, WM_MOUSEWHEEL, WM_RBUTTONDOWN hay WM_RBUTTONUP)

lParam: con trỏ chỉ đến cấu trúc MSLLHOOKSTRUCTURE

Public Type MSLLHOOKSTRUCT

pt As POINTAPI hWnd As Long wHitTestCode As Long dwExtraInfo As Long End Type

Public Type POINTAPI

x As Long

y As Long End Type

pt: toạ độ con trỏ chuột

hWnd: handle của window nhận sự kiện chuột

PHẦN II : TIẾN TRÌNH THÍ NGHIỆM

- Khởi động Visual Basic

- Cửa sổ chương trình Visual Basic

- Vùng thiết kế:

Thiết kế giao diện của chương trình

- Project Explorer:

Hiển thị tất cả các Form và Module có trong chương trình

- Properties Window:

Hiển thị và cho phép sửa đổi thuộc tính của các đối tượng

- Thanh công cụ:

Tạo các đối tượng cho Project:

Vùng thiết kế

Properties Window

- Dùng VB6 tạo giao diện sau:

Chương trình cho Form1:

Dim handleKeyBoard As Long

Private Sub cmdExit_Click()

Unload Me

End Sub

Private Sub cmdhook_Click()

If cmdHook.Caption = "Start Hook" Then

cmdHook.Caption = "Stop Hook"

Command Button

Name = cmdHook

Caption = Start Hook

Textbox

Name = txtResult

MultiLine = True

ScrollBars = Both

Command Button Name = cmdExit

Command Button Option

Check box Frame

handleKeyBoard = SetWindowsHookEx(WH_KEYBOARD_LL, AddressOf LowLevelKeyboardProc, App.hInstance, 0)

Else

UnhookWindowsHookEx handleKeyBoard

handleKeyBoard = 0

cmdHook.Caption = "Start Hook"

End If

End Sub

Private Sub Form_Unload(Cancel As Integer)

If handleKeyBoard <> 0 Then UnhookWindowsHookEx handleKeyBoard

End Sub

- Tạo một module (Project > Add Module):

- Mở module mới:

- Mở cửa sổ code của Module:

Chương trình cho Module1:

Public Declare Sub CopyMemory Lib "kernel32" Alias

"RtlMoveMemory" (Destination As Any, Source As Any, ByVal Length As Long)

Public Declare Function GetKeyState Lib "user32" (ByVal nVirtKey As Long) As Integer

Public Declare Function SetWindowsHookEx Lib "user32" Alias "SetWindowsHookExA" (ByVal idHook As Long, ByVal lpfn As Long, ByVal hmod As Long, ByVal dwThreadId As Long) As Long

Public Declare Function CallNextHookEx Lib "user32" (ByVal hHook As Long, ByVal nCode As Long, ByVal wParam

As Long, lParam As Any) As Long

Public Declare Function UnhookWindowsHookEx Lib

"user32" (ByVal hHook As Long) As Long

Public Const HC_ACTION = 0

Public Const WM_KEYDOWN = &H100

Public Const WM_SYSKEYDOWN = &H104

Public Const WH_KEYBOARD = 2

Public Type KBDLLHOOKSTRUCT

vkCode As Long scanCode As Long flags As Long time As Long dwExtraInfo As Long End Type

Dim kb_pointer As KBDLLHOOKSTRUCT

Public Function LowLevelKeyboardProc(ByVal nCode As Long, ByVal wParam As Long, ByVal lParam As Long) As Long

If (nCode = HC_ACTION) Then

If wParam = WM_KEYDOWN Or wParam = WM_SYSKEYDOWN Then

CopyMemory kb_pointer, ByVal lParam, Len(kb_pointer)

Form1.txtResult.Text = Form1.txtResult.Text + Chr(kb_pointer.vkCode)

End If

End If

LowLevelKeyboardProc = CallNextHookEx(0, nCode, wParam, ByVal lParam)

End Function

- Lưu Project: File > Save Project (VD: bai3.vbp, bai3.frm, bai3.bas)

- Thực hiện biên dịch chương trình: File > Make bai3.exe

- Thực thi file bai3.exe

Thay đoạn in đậm bằng đoạn chương trình sau:

If kb_pointer.vkCode = 65 Then

LowLevelKeyboardProc = -1 Exit Function

Else

Form1.txtResult.Text = Form1.txtResult.Text + Chr(kb_pointer.vkCode)

End If

- Biên dịch và thực thi

- Sửa đổi chương trình để chặn tất cả các phím số

- Dùng VB6 tạo giao diện sau:

Chương trình cho Form1:

Private Sub Command1_Click()

If Command1.Caption = "Hook" Then

SetHook

Command1.Caption = "UnHook"

Else

UnSetHook

Command1.Caption = "Hook"

End If

End Sub

Command Button

Name = cmdHook

Caption = Hook

Label

Caption = Mouse Position

Label Caption = X pos

Label Caption = Y pos

Label Name = lblX Caption = “”

Label Name = lblY Caption = “”

If Command1.Caption = "UnHook" Then

UnSetHook

End If

End Sub

Chương trình cho Module1:

Type POINTAPI

x As Long

y As Long

End Type

Public Declare Function SetWindowsHookEx Lib "user32" Alias "SetWindowsHookExA" (ByVal idHook As Long, ByVal lpfn As Long, ByVal hmod As Long, ByVal dwThreadId As Long) As Long

Public Declare Function UnhookWindowsHookEx Lib

"user32" (ByVal hHook As Long) As Long

Public Declare Function CallNextHookEx Lib "user32" (ByVal hHook As Long, ByVal nCode As Long, ByVal wParam

As Long, lParam As Any) As Long

Public Declare Function GetCursorPos Lib "user32" (lpPoint As POINTAPI) As Long

Public Const WH_MOUSE_LL = 14&

Public Const WH_MOUSE = 7&

Public Const HC_ACTION = 0&

Public Const WM_RBUTTONDOWN = &H204

Public Const WM_RBUTTONUP = &H205

Public Const WM_LBUTTONDOWN = &H201

Public Const WM_LBUTTONUP = &H202

Public Const WM_MOUSEMOVE = &H200

Public Const VK_RBUTTON = &H2

Private lMShook As Long

Private bHookEnabled As Boolean

Public Function MouseProc(ByVal nCode As Long, ByVal wParam As Long, ByVal lParam As Long) As Long

Dim p_cursor As POINTAPI

If nCode = HC_ACTION Then

If (wParam = WM_RBUTTONUP Or wParam = WM_RBUTTONDOWN) Then

MouseProc = -1

Exit Function

ElseIf (wParam = WM_LBUTTONUP Or wParam = WM_LBUTTONDOWN) Then

GetCursorPos p_cursor

Form1.lblX.Caption = Str(p_cursor.x)

Form1.lblY.Caption = Str(p_cursor.y)

End If

End If

MouseProc = CallNextHookEx(lMShook, nCode, wParam, lParam)

End Function

Public Function SetHook()

If lMShook = 0 Then

lMShook = SetWindowsHookEx(WH_MOUSE_LL, AddressOf MouseProc, App.hInstance, 0&)

End If

If lMShook = 0 Then

MsgBox "failed to install hook :" & lMShook & " : " & WH_MOUSE_LL

bHookEnabled = False

Unload Form1

Exit Function

Else

bHookEnabled = True

End If

End Function

Public Function UnSetHook()

If bHookEnabled Then

Call UnhookWindowsHookEx(lMShook)

lMShook = 0

End If

bHookEnabled = False

End Function

Public Function InstalledHook()

MsgBox " installed hook is :" & lMShook

End Function

- Viết lại chương trình để hiển thị toạ độ con trỏ chuột mỗi khi di chuyển

- Viết lại chương trình cho cả hai cơ chế Hook bàn phím và chuột sao cho chỉ tác động lên cửa sổ hiện hành