loại.Chỉ khi nào mỗi người lao động tự giác và lao động sáng tạo thì mới không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho tất cả mọi người, míi thực hiện được mục tiêu của Đảng, c
Trang 1Đề cương và gợi ý ụn tập mụn GDCD 8 Học kỡ I
năm học: 2012-2013
Nội dung:
ễn lại toàn bộ hệ thống bài tập đó làm
ễn lý thuyết theo cõu hỏi:
1.Thế nào là tự lập ? Nờu biểu hiện của tự lập ?
2.Nờu ý nghĩa của tự lập? H/S cần phải làm gỡ để cú tớnh tự lập
3.Thế nào là lao động tự giỏc, lao động sỏng tạo?
4.Vỡ sao trong thời đại hiện nay chỳng ta phải lao động tự giỏc và sỏng tạo?
Kể một số việc làm của em thể hiện lao động tự giỏc và lao động sỏng tạo? 5.Trỏch nhiệm của H/S trong việc rốn luyện lao động tự giỏc và lao động sỏng tạo?
6.Nờu quyền và nghĩa vụ của cha mẹ, ụng bà
7.Nờu quyền và nghĩa vụ của con, chỏu
Gợi ý:
1.Tự lập là:
-Tự làm lấy, tự giải quyết cụng việc của mỡnh, tự lo liệu tạo dựng cho cuộ sống của mỡnh
-Khụng trụng chờ, dựa dẫm vào người khỏc
*Biểu hiện: -Tự tin, dỏm đương đầu với những khú khăn thử thỏch
-í chớ nỗ lực phấn đấu, vươn lờn trong học tập, cụng việc , cuộc sống
2 í nghió của tự lập:
-Giỳp thành cụng trong c/s
-Được mọi người yờu quý kớnh trọng
*Trỏch nhiệm của h/s:
-Phải rốn luyện tớnh tự lập ngay từ khi cũn ngồi trờn ghế nhà trường trong mọi lĩnh vực
3.Lao động tự giỏc, lao động sỏng tạo
* Lao động tự giỏc: Chủ động khi làm mọi việc khụng cần ai nhăc nhở, khụng cần phải cú ỏp lực từ bờn ngoài
* Lao động sỏng tạo: trong qua trỡnh lao động luụn suy nghĩ, cải tiến để tỡm tũi cỏi mới, tỡm ra cỏch giải quyết tối ưu nhằm khụng ngừng năng cao chất lượng,hiệu quẩ lao động
4.Trong thời đại hiện nay chỳng ta phải lao động tự giỏc và sỏng tạo vỡ:
- Chỳng ta đang sống trong thời đại KH-KT phỏt triển được ứng dụng vào mọi lĩnh vực của đời sống và trong sản xuất XH Khụng tự giỏc sỏng tạo trong học tập lao động thỡ khụng thể tiếp cận với sự phỏt triển của nhõn
1
Trang 2loại.Chỉ khi nào mỗi người lao động tự giác và lao động sáng tạo thì mới không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho tất cả mọi người, míi thực hiện được mục tiêu của Đảng, của dân tộc là : “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”.Thực hiện mục tiêu trên là trách nhiệm của mọi người
-Thế hệ học sinh, sinh viên, thanh niên là lực lượng chủ yếu trong những năm thập niên đầu thế kỉ XXI Đó là những quyết định thực hiện mục tiêu nhiệm vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.Vì vậy đòi hỏi thanh niên, học sinh, sinh viên phải là những người tự giác, sáng tạo trong học tập, lao động xã hội
*Hs tù liên hệ
5.Trách nhiệm hs :
-Phải có kế hoạch lao động tự giác, lao động sáng tạo trong học tập
-phải tự giác, không nên phải để nh¾c nhở thực hiện nhiệm vụ học tập lao động
-Học sinh phải biết sáng tạo, nghĩa là chịu khó suy nghĩ tìm cách cải tiến trong học tập và lao động
-Tự giác và sáng tạo là yếu tố góp phần nâng cao hiệu quả, chất lượng học tập lao động
-Hs phải rèn luyện hàng ngày về ý thức tự giác và sáng tạo
6.Trách nhiệm của cha mẹ, ông bà:
- Cha mẹ có quyền và nghĩa vụ:
+ Nuôi dạy con thành những công dân tốt, bảo vệ quyền và lîi Ých hợp pháp của con
+ Tôn trọng ý kiến của con
+ Không được đối xử ngược đãi, xúc phạm con, ép buộc con làm những điều trái pháp luật, trái đạo đức
- Ông bà nội, ngoại có quyền và nghĩa vụ :
+ Trông nom chăm sóc, giáo dục cháu
+ Nuôi dưỡng cháu chưa thành niên hoặc cháu thành niên bị tàn tật nếu cháu không có người nuôi dưỡng
7.Quyền và nghĩa vụ của con, cháu:
-Con cháu có bổn phận: Yêu quý, kính trọng, biết ơn cha mẹ, ông bà
-Có quyền và nghĩa vụ: Chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ, ông bà, đặc biệt khi cha mẹ ông bà ốm đau, già yếu
-Nghiêm cấm con, cháu có hành vi ngược đãi, xúc phạm cha mẹ, ông bà
2
Trang 3Duyệt của BGH Duyệt của tổ chuyên môn Giáo viên lập
CA DAO, TỤC NGỮ :
( Bài 1 :
- Nói phải củ cải cũng nghe - Phải
chẳng qua lẽ, khoẻ chẳng qua phép
- Làm người phải đắn phải đo Phải
cân nặng nhẹ, phải dò nông sâu -
Làm người mà chẳng biết suy Đến
khi nghĩ lại còn gì là thân
( Bài 2 :
- Cây ngay không sợ chết đứng
- Đói cho sạch, rách cho thơm
- Giấy rách phải giữ lấy lề
- Cây ngay bóng thẳng, cây cong
bóng vẹo
( Bài 3 :
- Lời nói không mất tiền mua
Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau
- Cười người chớ vội cười lâu
Cười người hôm trước hôm sau
người cười
- Kính trên nhường dưới
- Ăn có mời, làm có khiến
( Bài 4 :
- Nói chín thì nên làm mười
Nói mười làm chín kẻ cười người
chê
- Nói lời thì giữ lấy lời Đừng như
con bướm đậu rồi lại bay
- Khôn ngoan chẳng lọ thật thà
- Quân tử nhất ngôn
( Bài 6 :
- Gần mực thì đen, gần đèn thì
sáng
- Chọn bạn mà chơi, chọn nơi mà
ở
- Bạn bè là nghĩa tương thân, Khó khăn, thuận lợi ân cần có nhau Bạn bè là nghĩa trước sau, Tuổi thơ cho đến bạc đầu không phai
PHÂN BIỆT GIỮA PHÁP LUẬT
VÀ KỈ LUẬT Pháp luật
- Do nhà nước ban hành
- Bắt buộc mọi công dân tuân theo
- Khi vi phạm : phạt tù, phạt tiền
Kỉ luật
- Do tập thể, tổ chức của cơ quan, nhà máy, trường học ban hành nội quy
- Chỉ những người làm trong của
cơ quan, nhà máy, trường học tuân thủ nội quy nơi đó
- Khi vi phạm : kiểm điểm, khiển trách ( đuổi học, đuổi việc
( Hành vi thể hiện lối sống liêm khiết :
+ Làm giàu bằng sức lao động và tài năng của mình + Không hối lộ, không làm ăn gian lận + Nhiều doanh nghiệp trẻ kiên trì phấn đấu vươn lên, thành đạt làm giàu cho đất nước ; luôn kiên trì, phấn đấu vượt lên để đạt được KQ cao trong công việc
+ Sẵn sàng giúp đỡ người khác khi
3
Trang 4họ gặp khó khăn
( Hành vi thể hiện việc tôn trọng người khác : - Đi nhẹ, nói khẽ khi vào bệnh việc - Cảm thông, chia sẻ khi người khác gặp điều bất hạnh - Lắng nghe ý kiến của mọi người - Lễ phép với ông bà, cha mẹ
( Hành vi thể hiện lối sống tự lập : - Trong học tập : + Tự học, tự tìm tòi, nghiên cứu + Tự chuẩn bị đồ dùng học tập - Trong cuộc sống sinh hoạt, lao động : + Giúp đỡ gia đình trong những công việc hàng ngày + Hoàn thành nhiệm vụ được giao + Tích cực tham gia vào các hoạt động của tập thể
( Hành vi thể hiện việc biết tôn trọng và hỏi hỏi các dân tộc khác : - Giao lưu, hợp tác, xây dựng tình đoàn kết hữu nghị - Tôn trọng, học hỏi tất cả các dân tộc - Tiếp thu có chọn lọc, phù hợp điều kiện cấp thiết tránh bắt chước - Tìm hiểu đời sống VH, KT các dân tộc khác
( Hành vi thể hiện tính lao động tự giác và sáng tạo : - LĐ tự giác : + Tự giác học bài và làm bài + Nhiệt tình tham gia mọi công việc ở trường, ở cộng đồng - LĐ sáng tạo : + Cải tiến phương pháp học tập + Trao đổi kinh nghiệm học hỏi
4
Trang 5
5
Trang 6HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN ĐỀ CƯƠNG HỌC KỲ I MÔN GDCD –
KHỐI 8
I/ CÂU HỎI TỰ LUẬN:
BÀI 1: TÔN TRỌNG LẼ PHẢI 1/ Thế nào là tôn trọng lẽ phải? Tìm một số hành vi biết tôn trọng lẽ
phải và không tôn trọng lẽ phải?
BÀI 3: TÔN TRỌNG NGƯỜI KHÁC 2/ Tôn trọng người khác là gì? Việc làm nào của bản thân thể hiện tôn
trọng người khác?
3/ Vì sao phải tôn trọng người khác? Tìm một số câu ca dao, tục ngữ
thể hiện tôn trọng người khác?
BÀI 5: PHÁP LUẬT VÀ KỈ LUẬT 4/ Pháp luật là gì? Kỉ luật là gì?
5/ Tìm một số hành vi biết tôn trọng pháp luật và thiếu tôn trọng kỉ
luật?
BÀI 6: XÂY DỰNG TÌNH BẠN TRONG SÁNG LÀNH MẠNH 6/ Những biểu hiện như thế nào là tình bạn trong sáng lành mạnh? Tìm
một số câu ca dao, tục ngữ thể hiện tình cảm bạn bè?
BÀI 9: GÓP PHẦN XÂY DỰNG NẾP SỐNG VĂN HÓA Ở KHU
DÂN CƯ 7/ Xây dựng nếp sống văn hóa ở cộng đồng dân cư là như thế nào? Nêu việc làm của bản thân biết góp phần xây dựng nếp sống văn hóa tại gia
đình?
BÀI 10: TỰ LẬP 8/ Tự lập là gì? Biểu hiện như thế nào thể hiện tính tự lập? Bản thân
mỗi học sinh cần làm gì để có được tính tự lập?
BÀI 11: LAO ĐỘNG TỰ GIÁC, SÁNG TẠO 9/ Lao động tự giác là gì? Lao động sáng tạo là gì? Nêu 3 biểu hiện của
lao động tự giác và 3 biểu hiện của lao động sáng tạo?
II/BÀI TẬP TÌNH HUỐNG:
BÀI TẬP 1: Bố mẹ Tân li hôn, Tân ở với bà nội, Bà vừa già, yếu lại nghèo Thương bà, Tân bỏ học đi kiếm tiền Do bị bạn bè xấu rủ rê, Tân đã lao vào con đường trộm cắp, cướp giật và giờ đây Tân đang ở
trại giam để chờ ngày xét xử của pháp luật
Theo em:
Trang 7a Bố mẹ Tân đã vi phạm điều gì?
b em là bạn Tân, em sẽ ứng xử như thế nào trước sự rủ rê, lôi kéo của
người khác?
BÀI TẬP 2: Hằng năm, cứ sắp đến Tết Nguyên đán là nhà Tâm lại bận rộn với việc làm rượu bán ra thị trường Cả nhà làm việc dưới sự điều khiển của bố Tâm, từ việc pha chế, đóng chai, dán nhãn mác Sau những công đoạn đó, những chai rượu được mang nhãn mác các loại rượu đã có thương hiệu trên thị trường Năm nay Tâm đã học lên lớp 8,
đã hiểu đó là việc làm vi phạm pháp luật, nên nói với bố không nên làm như vậy nữa Nhưng bố Tâm không nghe Tâm nói, thậm chí con2 mắng Tâm là “trứng khôn hơn vịt” và cứ bắt Tâm phải làm việc đóng chai,
dán mác giả
Hỏi:
a/ Theo em, bố Tâm đã có những vi phạm gì?
b/ Tâm phải làm thế nào trong trường hợp này?
BÀI TẬP 3: Nếu người bạn thân của em mắc khuyết điểm, em sẽ lựa
chọn cách ứng xử nào sau đây Vì sao?
- Bỏ qua như không biết khuyết điểm đó và vẫn chơi thân với bạn như
bình thường
- Xa lánh không chơi với bạn
- Chỉ rõ cái sai cho bạn và khuyên bạn, giúp đỡ bạn để lần sau không
mắc khuyết điểm đó nữa
Cần lưu ý:
- Cần tham khảo thêm nội dụng và phần bài tập từ bài 1 đến bài 12 để thực hiện phần trắc nghiệm đạt hiệu quả tốt nhất (Hạn chế những bài
ngoại khóa)
- Học sinh tự chia nhóm theo hướng dẫn trên lớp làm các bài tập SGK
Nếu chưa rõ liên hệ GVBM để được hướng dẫn
ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN 8
Bài 13:
Thế nào là tệ nạn xã hội ?
Tệ nạn xã hội bao gồm:
- Những hành vi sai lệch chuẩn mực xã hội, vi phạm đạo đức và pháp luật
- Gây hậu quả xấu về mọi mặt
Bài 14:
Trách nhiệm của mỗi công dân trong việc phòng chống nhiễm
HIV/AIDS là gì?
Trang 8Mỗi chúng ta :
- Cần có hiểu biết đầy đủ về HIV/AIDS
- Không phân biệt đối xử với người bị nhiễm và gia đình họ
- Tích cực tham gia phòng, chống HIV/AIDS
Bài 15:
Trách nhiệm của công dân, học sinh trong việc phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại là gì?
- Tự giác, tìm hiểu và thực hiện nghiêm chỉnh các qui định phòng ngừa
- Tuyên truyền, vận động mọi người cùng thực hiện
- Tố cáo những hành vi vi phạm hoặc xúi giục người khác vi
phạm…
Bài 16:
Thế nào là quyền sở hữu?
Quyền sở hữu tài sản của công dân là quyền của công dân ( chủ sở hữu) đối với tài sản thuộc sở hữu của mình, bao gồm:
- Quyền chiếm hữu
- Quyền sử dụng
- Quyền định đoạt (quan trọng nhất)
Bài 17:
Thế nào là tài sản nhà nước và lợi ích công cộng ?
Tài sản nhà nước là tài sản thuộc sở hữu toàn dân, do nhà nước thống nhất quản lí
Lợi ích công cộng là những phúc lợi, những điều cần thiết có ích cho mọi người, cho xa hội như các công trình công cộng, công trình phúc lợi, cầu đường, nhà văn hóa…
Bài 18:
* Quyền khiếu nại là gì?
Quyền khiếu nại là quyền của công dân đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại các quyết định hành chính, hành vi hành chính, khi có căn cứ cho rằng, quyết định hành chính đó trái pháp luật, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của mình
* Quyền tố cáo là gì?
Quyền tố cáo là quyền của công dân báo cho cơ quan, tổ chức, ca nhân
có thẩm quyền về hành vi vi phạm pháp luật của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe doạ gây thiệt hại đến lợi ích nhà nước, quyaền và lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức Bài 19:
Thế nào là quyền tự do ngôn luận?
Trang 9quyền tự do ngôn luận là quyền của công dân được tham gia bàn bạc, thảo luận, đóng góp ý kiến vào những vấn đề chung của đất nước, xã hội
Bài 20:
Nội dung Hiến pháp qui định điều gì?
Nội dung Hiến pháp qui định:
- Những vấn đền nền tảng
- Những nguyên tắc mang tính định hướng của đường lối xây dựng, phát triển đất nước trên mọi lĩnh vực
Bài 21:
Pháp luật là gì?
Pháp luật là:
- Các qui tắc xử sự chung
- Có tính bắt buộc
- Do nhà nước ban hành và đảm bảo thi hành bằng các biện pháp giáo dục, thuyết phục, cưỡng chế
II/ BÀI TẬP:
Bài tập tình huống:
Bài 15:
A và B tình cờ nhặt được quả bom bi bên lề đường A nói với B “
chúng mình mang về đập ra lấy chì, thuốc nổ bán lấy tiền đi” B không đồng ý và khuyên ngăn “ Không được làm thế, rất nguy hiểm đến tính mạng” A không nghe và cứ đem quả bom bi đó về
Hỏi?
a) Em tán thành ý kiến nào? Vì sao?
b) Nếu em là B em sẽ xử lý như thế nào?
Đáp án:
a) Em tán thành với ý kiến của bạn B vì đập ra rất nguy hiểm, có thể gây hại cho mình và những người xung quanh
b) Nếu em là B em sẽ khuyên A không nên làm vậy, nếu A không nghe em sẽ báo với người lớn để kịp thời xử lý
Bài 16:
Bình nhặt được một túi xách nhỏ trong đó có tiền, giấy CMND mang tên Hoàng Anh Trung và các giấy tờ khác Do đánh mất tiền đóng học phí, Bình đã vứt giấy CMND và các giấy tờ, chỉ giữ lại tiền
Hỏi :
a Bình hành động như vậy là đúng hay sai ? Vì sao ?
b Nếu em là Bình em sẽ hành động như thế nào ?
Trang 10Đáp án:
a) Bình hành động như vậy là sai
Vì đó không phải là tài sản của Bình nên Bình không có quyền sử dụng
b) Nếu em là Bình em sẽ đến trụ sở công an nộp lại để có thể trả lại cho người mất
Bài 17:
Giờ ra chơi, các bạn nam lớp 8B rủ nhau đá bóng trong sân trường Đang hăng say, Hùng sút mạnh, quả bóng bay chệch về phía lớp học làm vỡ cửa kính Thấy thế cả đám liền bỏ chạy
Hỏi :
a Các bạn nam lớp 8B bỏ chạy như vậy là đúng hay sai ? Vì sao ?
b Nếu em là bạn cùng lớp em sẽ khuyên các bạn như thế nào ?
Đáp án:
a ) Các bạn lớp 8B bỏ chạy như vậy là sai
Vì làm vỡ cửa kính không biết xin lỗi mà còn bỏ chạy, thiếu trách
nhiệm trong việc bảo vệ tài sản nhà trường
b ) Nêu em là bạn cùng lớp em sẽ khuyên các bạn phải đến nhận lỗi với thầy cô về việc làm sai của mình và khuyên các bạn lần sau phải cẩn thận hơn khi chơi đá bóng
Ở dưới là đề tham khảo
Trường : BÀI KIỂM TRA HỌC KÌ II
Họ và tên:……… Môn: GDCD 8 ; Thời gian: 45 phút
Trang 11Lớp: 8:…… Năm học : 2012 - 2013
Điểm Lời phê của thầy cô
I - PHẦN TRẮC NGHIỆM : ( 4 đ ) Khoanh tròn đáp án em cho là đúng nhất Câu 1: Ý kiến sau đây không phải là biện pháp phòng chống tệ nạn xã hội là:
A Bản thân nhận thức được tác hại của tệ nạn xã hội.
B Đẩy mạnh công tác tuy ên truy ền phòng chống tệ nạn xã hội.
C Sống giản dị, lành mạnh
D Chú trọng công việc làm ăn kinh tế hơn việc giáo dục con cái.
Câu 2: Pháp luật không nghiêm cấm hành vi :
A Tàng trữ chất ma túy B Tiêm chích ma túy.
C Các hành vi làm lây truyền HIV/AIDS.
D Gần gũi và giúp đỡ người bị nhiễm HIV/AIDS hòa nhập với cộng đồng.
Câu 3: Công dân không có quyền sở hữu những tài sản :
A Của cải để dành B Tư liệu sinh hoạt.
C Vốn trong doanh nghiệp mà mình tham gia.
D Các bảo vật có giá trị văn hóa – lịch sử được phát hiện tình cờ.
Câu 4: Hành vi thể hiện sự vi phạm nghĩa vụ tôn trọng tài sản Nhà nước và lợi ích công cộng:
A Không lãng phí điện nước B Lấy tiền nhà nước cho vay để lấy lãi cho mình.
C Trồng cây gây rừng D Tham gia lao động công ích.
Câu 5: Khi công dân phát hiện cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân gây thiệt hại đến lợi ích của nhà nước thì họ có quyền:
A Khiếu nại B Tố cáo C Kiến nghị D Yêu cầu.
Câu 6: Quyền khiếu nại, tố cáo của công dân được quy định tại:
A Điều 58 Hiến pháp 1992 B Điều 64 Hiến pháp 1992.
C Điều 74 Hiến pháp 1992 D Điều 78 Hiến pháp 1992.
Câu 7: Việc làm nào sau đây thể hiện quyền tự do ngôn luận :
A Phao tin đồn nhảm trong khu vực dân cư B Tuyên truyền mê tín dị đoan.
C Cho đăng bài viết nhằm vu khống người khác
D Phổ biến kinh nghiệm của mình trong sản xuất để trao đổi, học tập
Câu 8: Cơ quan có quyền lập hiến và lập pháp là:
A Hội đồng nhân dân
B Chính phủ.
C Quốc hội
D Ủy ban thường vụ Quốc hội
II - PHẦN TỰ LUẬN : ( 6 đ)
Câu 9: (2đ) Em hiểu thế nào là Hiến pháp? Vì sao m ọi người phải “ Sống và làm việc theo Hiến pháp và Pháp luật”?
Câu 10: ( 1đ) Vì sao phải phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại?