Robinson Crusoe nhìn từ tư duy phản biện

Ông cãi lại lời cha và lao theo con đường thương trường và buôn bán nhiềumặt hàng khác nhau như vải vóc, mũ áo, rượu vang,…và cũng từng mở tiệm tạp hóa.Kinh doanh là việc phải đi đây đi

KHOA NGỮ VĂN - -

BÀI LUẬN

Đề tài:

Robinson Crusoe nhìn từ tư duy phản biện

VĂN HỌC HY-LA, TÂY ÂU VÀ MỸ

LỜI MỞ ĐẦU

Robinson Crusoe từ lâu đã trở thành một tiểu thuyết bất hủ cho tinh thần lạc quan,

ý chí nghị lực phi thường và đặc biệt là sự cần cù lao động Nó đã đem lại nhiều giá trịcho văn học cũng như đời sống Những ai đang bi quan hoặc chán nản trong cuộc đời khiđọc nó có thể “lên dây cót” tinh thần cho chính mình Nhân vật chính trong tác phẩm làRobinson Crusoe, được mọi người xem như tấm gương sáng để noi theo và học hỏi Tuynhiên, dường như hầu hết mọi người đều ca tụng những giá trị mà tiểu thuyết này đem lạichứ chưa nhìn thấu hết mọi khía cạnh của nó Nhân vật Robinson có thật sự hoàn hảo nhưchính nhiều người tưởng tượng? Và thật ra qua tác phẩm này, chúng ta còn có thể họcthêm được nhiều bài học quý giá khác nữa chứ không chỉ riêng về tinh thần lạc quan, ýchí hay cần cù lao động Nhận thấy sự hấp dẫn và lí thú của vấn đề này, tôi đã lựa chọn

đề tài “Robinson Crusoe nhìn từ tư duy phản biện”

PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

1.1 Tác giả Daniel Defoe (1660 – 1731)

1.1.1 Cuộc đời

Cuộc đời của Daniel Defoe có ảnh hưởng rất nhiều đến việc ông sáng tác tác phẩm

Robinson Crusoe Ông sinh ra tại London và có người cha làm nghề sản xuất nến và bán

thịt Từ nhỏ, cha của ông đã mong muốn ông sẽ trở thành mục sư và đưa ông vào học ởtrường dòng Tuy nhiên, ông không hề có chí hướng trở thành mục sư mà lại đặc biệtđam mê lĩnh vực kinh doanh Về điểm này có lẽ do ông được thừa hưởng từ người chacủa mình Ông cãi lại lời cha và lao theo con đường thương trường và buôn bán nhiềumặt hàng khác nhau như vải vóc, mũ áo, rượu vang,…và cũng từng mở tiệm tạp hóa.Kinh doanh là việc phải đi đây đi đó nên ông cũng được đến nhiều nơi trên thế giới:Pháp, Italia, Tây Ban Nha,… Vừa làm kinh doanh nhưng ông cũng như một người thủythủ được du ngoạn trên những chiếc tàu chở hàng và thậm chí còn từng bị rơi vào taynhững tên cướp biển Tuy nhiên, điều đáng buồn là con đường kinh doanh của ông khôngbao giờ thuận lợi Bên cạnh có những lúc ông làm ăn rất suôn sẻ nhưng rồi lại nhanhchóng bị thua lỗ, khủng hoảng Điều đáng khâm phục là không vì thế mà ông từ bỏ điước mơ kinh doanh cháy bỏng của mình Có lẽ do vậyoong mà sáng tác nhiều tác phẩm

về phát triển kinh doanh, mở rộng thương mại, vai trò của thương nhân, lịch sử thươngmại,… Điều này đã được nhà văn nổi tiếng Walter Scott nhận xét ở nhân vật RobinsonCrusoe: “Nhân vật này lập luận hệt như bất cứ một chủ tiệm buôn nào ở phố SarinhCorx”

Daniel tham gia rất nhiều hoạt động chính trị, đặc biệt dùng ngòi bút của mình đểlàm vũ khí chiến đấu lợi hại Ông là một trong số ít người dám chống lại nhà nước phongkiến chuyên chế và cả chế độ tư hữu Sở dĩ ông làm như vậy là do ông cho rằng đó chính

là nguồn gốc của sự bất bình đẳng Ông luôn muốn tất cả mọi người đều phải có nghĩa vụ

lao động Điều này chúng ta dễ dàng bắt gặp được ở hình tượng Robinson Crusoe trongtác phẩm cùng tên của ông.

Một đặc điểm về cuộc đời mà Daniel như soi mình vào nhân vật Robinson và cũng

vì thế mà ông rất hiểu tâm trạng của nhân vật khi bị giam lỏng ở đảo hoang Đó là ôngtừng bị ở tù nhiều lần Nguyên nhân khiến ông ở tù là do những bài báo ông viết “đụngchạm” đến vấn đề chính trị của đất nước Ông từng đăng hai bài báo có nội dung làm chomọi người hết sức kinh hoàng: “Điều gì sẽ xảy ra khi Nữ hoàng qua đời?” và “Bỗng xuấthiện người kế vị” Một lần nữa vào năm 1713, ông bị bắt giam do dám nhạo báng PiotrĐại Đế là “gấu Siberi” Tuy nhiên, cả hai lần ông đều may mắn thoát chết và được thả ranhanh chóng Daniel còn bị ngồi tù do nợ nần Việc kinh doanh không thuận lợi khiếnông rơi vào con đường túng thiếu Những ngày tháng cuối đời của ông là những ngàychua xót bởi sự cô đơn, bệnh tật và túng quẫn nhưng ông vẫn để lại cho đời một hìnhtượng bất tử, khơi dậy ý chí cho muôn đời, muôn thế hệ

1.1.2 Sự nghiệp

Ông bén duyên với văn chương khá muộn – lúc ông đã 59 tuổi Đó là độ tuổi đã có

nhiều trải nghiệm và chiêm nghiệm về cuộc đời Vì thế nên khi đọc tác phẩm Robinson

Crusoe chúng ta dễ dàng bắt gặp được hình ảnh nhân vật có những suy nghĩ sâu xa triết lí

mà hẳn là những người trẻ chưa thể có được

Ông thành công trong lĩnh vực văn chương với ngay sáng tác đầu tiên – Robinson

Crusoe Nhờ đó, ông vinh dự được liệt vào trong danh sách những nhà văn bất tử thế

giới Sau đó ông còn sáng tác thêm nhiều tiểu thuyết khác nữa: Thủ lĩnh Singleton (1720),

Moll Flanders (1722), Đại tá Jack (1722), Roxana: The fortunate mistress (1924),…

nhưng lại khá mờ nhạt do cái bóng của Robinson Crusoe quá lớn Tuy nhiên, giá trị của

những tác phẩm đó vẫn luôn được mọi người khẳng định Có thể thấy, mặc dù ông thamgia vào nghệ thuật khá muộn nhưng lại không hề bị lép vế so với nhiều nhà tiểu thuyếtcùng thời và khác thời Không những thế, ông còn trở thành một trong những nhà văn cócông sáng lâp tiểu thuyết Anh ở thế kỉ XVIII Những sáng tác của ông luôn được độc giảđón nhận và yêu mến, trở thành một đóng góp quý báu cho kho tàng văn học tiến bộ

1.2 Tác phẩm

1.2.1 Giới thiệu tiểu thuyết

Robinson Crusoe là sáng tác đầu tiên của ông, hoàn thành vào năm 1719 gồm

mười tám chương và đoạn kết Tên đầy đủ của nó là The life and strange surprizing

adventures of Robinson Crusoe of York (Cuộc đời và những chuyện phiêu lưu kì thú của Robinson Crusoe, người thủ thủy xứ York) nhưng hầu hết mọi người đều gọi tiểu thuyết

này một cách ngắn gọn là Robinson Crusoe.

Đây không phải là một câu chuyện tưởng tượng mà nó dựa trên một câu chuyện cóthật của một thủy thủy tên là Alexander Selkirk Selkirk là một chàng trai Scotland thíchphiêu lưu mạo hiểm từ khi còn bé Anh không thích đi theo con đường mà cha mình lựachọn mà muốn trở thành một thủy thủ đi trên những con tàu thương mại tới Châu Phi để

có thể kiếm được nhiều vàng làm giàu Tuy nhiên, Selkirk lại trở thành một cướp biển khimong muốn kiếm tiền của anh quá lớn Anh trở thành thuyền trưởng của con tàu CinquePorts khi mới 27 tuổi và sau mười tám tháng đã có một cuộc mâu thuẫn giữa các thuyềntrưởng của hạm đội Do quá nóng giận, Selkirk đòi lên bờ mà không hề suy nghĩ trướchậu quả Selkirk được mọi người chia cho một khẩu súng, một ít thuốc súng, thuốc lá,một cái rìu, một con dao, một cái nồi và một quyển Kinh thánh Khi đã bình tĩnh, Selkirk

vô cùng hối hận nhưng không được phép lên tàu nữa Kể từ đó anh chính thức bị giamcầm ở hoang đảo Tuy nhiên, anh không hề biết rằng anh đã rất may mắn khi nhữngngười trên tàu Cinque Ports bị đắm và mọi người đều bị chết hết Selkirk phải mất tới nửanăm để làm quen với cuộc sống trên hòn đảo Ở đây có rất nhiều dê rừng nên anh không

bị rơi vào cảnh chết đói Anh cũng tận dụng da dê để làm quần áo cho mình Đúng bốnnăm bốn tháng, Selkirk may mắn được cứu thoát ra khỏi hòn đảo Tuy nhiên, lúc này anh

đã gần như quên mất đi bản năng của con người khi không thể thốt lên được lời nào cũngnhư không thể giao tiếp do bốn năm qua không có ai để trò chuyện cùng anh Sau mộtthời gian, anh mới có thể nói lại được và bắt đầu kể câu chuyện của mình Lúc này, mọingười đều rất chú ý đến câu chuyện li kì của Selkirk, trong đó có cả Daniel Defoe Ông

đã đến gặp Selkirk để trực tiếp nghe lại câu chuyện và sáng tác tiểu thuyết Robinson

Crusoe

1.2.2 Tóm tắt

Robinson Cruroe kể về một chàng trai có thú đi biển, thích khám phá những vùng

đất mới Mặc kệ những lời khuyên ngăn của bố và nài nỉ của mẹ, vào ngày 1 tháng 9 năm

1651, Robinson xuống con tàu nhổ neo đi Luân Đôn mà không một lời từ biệt Chuyến đicủa Robinson không được suôn sẻ do anh bị say sóng và đặc biệt là gặp sóng to gió lớnnên tàu bị đắm May sao cả đoàn tàu được cứu trợ từ một chiếc tàu khác Sau chuyến đikinh hoàng đó, Robinson không quyết định trở về Hull – quê hương của mình mà đếnLuân Đôn Và cũng ở đây, Robinson đã được một thuyền trưởng giúp đỡ để trở thànhmột lái buôn Guinea thật thụ Tuy nhiên vào một chuyến đi Robinson bị một chiếc tàucướp biển Thổ Nhĩ Kì đuổi theo và bị bắt làm nô lệ suốt hai năm Sau khi thoát được,Robinson đến Brazil và trở thành một chủ trại thuốc lá và mía khá giả Nhưng sau bốnnăm sống ở Brazil, Robinson và một số chủ trại quyết định đi buôn ở Guinea để thực hiệnmột cuộc buôn bán lớn Không may đang đi lại gặp bão lớn, mọi người đều chết, chỉ cóRobinson may mắn sống sót Tàu đắm gần ngay đảo hoang, Robinson tìm cách đemnhững thứ còn lại trên tàu từ những thứ quan trọng nhất như súng, thuốc súng, lương thựccho đến những thứ lặt vặt như dây chão, sợi gai bện thừng, vải thô, lá buồm các cỡ,…Robinson còn xây cho mình một “lâu đài” kiên cố để bảo vệ sự an toàn của mình và bắtđầu một cuộc sống mới bằng cách săn bắn, trồng lúa mạch, nuôi dê, đan lát, nặn gốm,…Nhờ vậy mà Robinson có thể duy trì được một cuộc sống đầy đủ trên đảo hoang suốt hơn

28 năm Đến năm thứ 25, Robinson cứu được một tù binh da đen bị những người thổ dânđem đến đảo để hành hình và đặt tên cho hắn là Thứ Sáu (Friday) Không lâu sau,Robinson lại tiếp tục cứu được thêm hai tù binh nữa, trong đó một người là cha của ThứSáu, một ngày là người Tây Ban Nha – cũng bị trôi dạt vào đảo May mắn đến vớiRobinson vào một hôm khi có một chiếc tàu ghé đậu ở gần đảo hoang Robinson đã cứu

vị thuyền trưởng và lên kế hoạch để chiếm con tàu Đúng 28 năm, 2 tháng, 19 ngày lưulạc trên đảo hoang, Robinson được trở lại với đất liền cùng với Thứ Sáu

1.3 Tư duy phản biện

Theo Cẩm nang tư duy phản biện của Richard Paul và Linda Elder, “Tư duy phản

biện (critical thinking) là nghệ thuật phân tích và đánh giá tư duy với định hướng cải thiện nó”[3;9].

Còn theo Từ điển bách khoa toàn thư mở, “Tư duy phản biện là quá trình tư duy

biện chứng gồm phân tích và đánh giá một thông tin đã có theo các các nhìn khác cho vấn đề đã đặt ra nhằm làm sáng tỏ và khẳng định lại tính chính xác của vấn đề”

Vậy Tư duy phản biện chính là quá trình nhìn nhận lại những vấn đề có sẵn theo

một cách nhìn khác (có thể ngược lại) nhằm làm cho vấn đề được soi chiếu nhiều chiều

và khách quan hơn

CHƯƠNG 2: NHÂN VẬT ROBINSON CRUSOE

NHÌN TỪ TƯ DUY PHẢN BIỆN

2.1 Robinson Crusoe với các mối quan hệ xung quanh

Với khí hậu lạnh ở nước Anh, Robinson dường như cũng mang tính cách rất

“lạnh” Đồng thời, có thể thấy rõ ở nhân vật này là một con người hời hợt, không tìnhcảm Mọi thứ anh ta làm đều hoàn toàn được điều khiển bởi lí trí của chính mình, đặcbiệt, anh ta luôn làm tới cùng những điều mình muốn và không mảy may quan tâm đếnnhững người xung quanh

2.1.1 Với gia đình

Gia đình là nơi ấm áp nhất cũng là nơi mà mỗi con người chúng ta sinh ra và lớnlên Đây luôn là nơi mà ai đi cũng nhớ, ai về cũng thương Tuy nhiên ở trong tác phẩm,chúng ta không hề cảm nhận được điều này đối với nhân vật Robinson

Như được giới thiệu, Robinson là “con trai thứ ba và rất được nuông chiều,

chẳng phải tập làm một nghề nghiệp gì”[1,5] Chứng tỏ được rằng anh rất được bố mẹ

thương yêu Chính nhân vật cũng cảm nhận được tình cảm mà người bố đã dành cho

mình “Bố tôi đã cao tuổi lắm; chưa bao giờ ông chịu để cho tôi phải dốt nát Ông luôn

luôn cố gắng cho tôi được hưởng một sự giáo dục trọn vẹn và tốt đẹp.”[1,5] Vì thế nên

không có gì là quá khó hiểu khi ông muốn con trai mình trở thành một luật sư – công việctrí thức và ổn định Thế nhưng Robinson lại không thích ngành nghề này, anh đặc biệt

“say sưa với cái thú đi biển”[1,5] Vì thế mà dẫn đến cuộc mâu thuẫn tư tưởng giữa bố

mẹ và anh Tuy nhiên, nếu xem xét tình hình, bố anh đã cao tuổi như chính anh tự giớithiệu thì việc ông còn có thể quản lí được anh chỉ còn là những ngày ngắn ngủi mà anhthì còn đang rất trẻ (chỉ mới 19 tuổi) Vậy mà Robinson đã không biết nghĩ nhiều hơn chongười bố đã quá già yếu của mình mà bỏ xứ không một lời từ biệt Robinson chấp nhậnlời mời hấp dẫn của một người bạn lên tàu đi Luân Đôn trong một buổi đi chơi lang

thang Anh thực hiện một chuyến đi xa và đầy nguy hiểm nhưng “chẳng hỏi gì bố, cũng

chẳng chịu bỏ chút công báo tin cho gia đình biết”[1,8] và “phó mặc cho sự việc lôi cuốn đi, muốn ra sao thì ra”[1,8] Đây có được gọi là một hành động của người con hiếu

thảo và biết được tình hình sức khỏe của bố mình?

Khi bắt đầu chuyến đi đầu tiên của mình, anh vô cùng khó chịu bởi cơn say sóng

Trong cơn kinh hoảng đó, anh tự hứa “sẽ trở về với bố mẹ tôi và sống ngoan ngoãn theo

những lời khuyên của họ[1,9] Vậy mà cho đến hôm sau, khi gió tạnh biển lặng và đã

được an toàn, Robinson dường như chẳng còn nhớ gì tới lời hứa của mình nữa, cũng

không có một chút áy náy khi không thực hiện lời hứa đó Anh biết rằng “chắc chắn bố

tôi sẽ mổ bò ăn mừng”[1,13] nếu trở về Như vậy là đồng nghĩa với việc bố mẹ anh đang

rất mong chờ anh ở Hull và sẽ rất hạnh phúc khi gặp lại anh Nhưng với bản tính thíchkhám phá và phiêu lưu của mình, anh không về nhà thăm bố mẹ mà tiếp tục cuộc hànhtrình của mình

Càng đi thì “ý định trở về nhà càng ngày càng mờ nhạt”[1,14] Bốn năm sống ở

Brazil, Robinson có một cuộc sống dư dả và sung túc Ở đây bốn năm, anh an phận làm

ăn chứ không đi đây đi đó nhiều Vậy tại sao anh lại không chọn quê hương của mình –nơi có bố mẹ già đang chờ đợi để cắm dùi làm ăn? Thậm chí, anh còn chẳng nhớ hay mơmàng tới chuyện đó như đã nói trên mà chỉ quan tâm đến việc kiếm tiền cũng như kể lạicho mọi người câu chuyện hai lần được đi biển và gặp những thử thách như thế nào Chỉ

có quảng thời gian ở đảo hoang, Robinson mới khát khao được quay trở về với đất liền,

nhưng dường như mong muốn được tự do của anh cháy bỏng hơn là mong muốn đượcđoàn tụ với gia đình.

Có thể thấy được Robinson là một người “lạnh” theo đúng nghĩa của nó Trái timanh không hề nhớ nhung hay quyến luyến gì những người sinh thành ra anh Sau này ởphần khác, anh có vợ và sinh con Nhưng khi kể về cái chết của vợ mình, anh có thái độrất dửng dưng bình thường như không có gì Là một con người, dù có tài giỏi đến đâunhưng lại không có trái tim yêu thương nồng nhiệt và suy nghĩ cho gia đình thì cũng khó

mà ca tụng hoàn toàn được Điều này có thể lí giải được, có thể là do cách sống củangười Anh rất độc lập, khác với người Việt Nam ta – gắn bó và trọng tình cảm gia đìnhlên trên hết Nhưng về cơ bản, đạo lí về tình cảm gia đình đã được nhiều nước trên thếgiới công nhận chứ không chỉ riêng gì đất nước hình chữ S

2.1.2 Với những thổ dân da đen

Những ngày tháng ở trên đảo hoang một mình, Robinson cô đơn và thèm khátđược giao tiếp với con người Nhưng mọi thứ chỉ là mong ước, anh vẫn phải bầu bạn vớichú chó trung thành và với con vẹt nói được vài ba câu anh dạy, chưa kể bầy dê anh nuôi

để làm thịt và lấy sữa Nhưng khi lần đầu tiên có dấu chân của con người – mà Robinsonchắc chắn rằng đó không phải là của mình thì trong anh dấy lên một cảm giác rất lạ Đâyvừa là nỗi sợ vì biết đâu đó là của bộ tộc bên kia đảo, nhưng đó cũng là niềm hy vọng vìrất có thể sẽ có người giúp được anh

Tuy nhiên, Robinson không hề có ý định muốn kiếm người bầu bạn để chia sẻ vàcùng vượt qua khó khăn Anh cần một người đầy tớ, mà phải là đầy tớ trung thành Khibiết được những người thổ dân da đen thường đem những kẻ tử tội vào đảo của mình đểhành hình thì anh bắt đầu lên kế hoạch giải thoát tù nhân hòng bắt hắn về làm nô lệ cho

mình Thậm chí có phần hơi dã man khi Robinson “nhiều phen lần mò đến chỗ họ hành

hình tù binh cho nên con mắt cũng quen với cảnh rùng rợn ấy”[1;116] Biết rằng đó là

cảnh rùng rợn, nhưng anh lại thấy quen dần với nó Vậy chẳng khác nào anh là ngườikhông có trái tim xót thương đồng loại? Làm sao có thể nhìn những người cùng là conngười như mình bị hành hình mà dửng dưng như bình thường? Không chỉ dừng lại ở việcnhìn, anh còn muốn giải thoát tù nhân Nhưng để giải thoát được tù nhân nhằm mục đích

biến hắn thành kẻ đầy tớ trung thành cho mình thì buộc Robinson phải giết chết nhữngtên còn lại để không ai có thể quay về báo cáo và kêu gọi toàn bộ mọi người tới hòn đảo

Robinson đang ở Anh “chuẩn bị sẵn sàng hai khẩu súng hỏa mai và khẩu súng săn…để

sẵn sàng chiến đấu nếu cần”[1;117] Hay thậm chí anh còn có ý nghĩ: “Lúc nào tôi cùng

cứ hùng hùng hổ hổ sẵn sàng giáng một đòn thật mạnh vào đầu những người thổ dân ấy, diệt vài ba chục mạng như chơi để trừng phạt họ về những cuộc hành hình tàn nhẫn của họ”[1;117] Anh nghĩ rằng những cuộc hành hình của họ là tàn nhẫn, vậy ý nghĩ muốn

giết vài ba chục người của anh là không tàn nhẫn? Mặc dù sau đó anh có nhận thức lạiđược rằng họ không làm gì mình thì việc gì mình phải nhúng tay vào, tuy nhiên, đó cũngchỉ là cái cớ để che dấu đi sự lo sợ khi chạm trán với những con người ấy Rồi anh nhận

ra được vấn đề rằng đó là phong tục của những người thổ dân nên khiến họ cảm thấy như

vậy là bình thường và đặc biệt nhận định đúng đắng rằng: “Tôi có quyền gì? Sao tôi lại

có thể tự cho mình là quan tòa để xét xử những người đã hàng bao nhiêu thế kỉ nay vẫn

cứ yên trí là có quyền tiêu diệt và hành hình lẫn nhau”[1;118] Nhưng anh không còn giữ

được những quan điểm tốt đẹp đó nữa vì mong muốn được thoát khỏi hòn đảo này để tiếnvào đất liền quá lớn Anh thật sự cần người “phụ tá” cho mình Anh quyết tâm phải tómđược vài người thổ dân hoặc một tù binh càng tốt, vì họ sẽ biết ơn anh đã cứu mạng họ

Tuy nhiên “muốn thế thì chưa biết chừng tôi sẽ phải bắt buộc tiêu diệt cả đoàn người” [1;124] Có lẽ điều đó không làm anh có thể suy nghĩ hoặc nao núng “nhất định tôi phải

tìm cách tự giải thoát dù phải làm đổ máu”[1;124] Những điều Robinson suy nghĩ làm

cho người có lòng nhân đạo buộc phải rùng mình Bởi bản chất của những người thổ dân

họ không hề độc ác, thậm chí so với những người được sống trong xã hội văn minh thì họ

có phần tốt đẹp và lương thiện hơn, bằng chứng là Thứ Sáu Việc họ hành hành nhữngngười tù bình đều hoàn toàn là do phong tục và niềm tin sẽ đem đến những điều tốt đẹpcho bộ tộc của mình Cũng có lúc anh nhận ra được điều này nhưng với cả một đoàn thổdân đông người, anh sẵn sàng hi sinh họ để giải phóng cho duy bản thân anh mà thôi Xãhội sẽ như thế nào nếu như ai cũng có suy nghĩ như vậy?

Khi cứu được người tù binh – và không thể không giết những người còn lại – thì

tên cho người tù binh này và buộc Thứ Sáu phải gọi anh là “ông chủ” Như vậy,Robinson đã thiết lập một mối quan hệ không bình đẳng – quan hệ chủ tớ với người thổdân da đen này Sau đó không lâu, Robinson và Thứ Sáu lại tiếp tục tiêu diệt những tênthổ dân đưa hai người tù binh để hành hình Và hiển nhiên, hai người đó đều trở thànhnhững tên đầy tớ trung thành của Robinson Anh tự cho mình là “một vị chúa tể nhỏ, tất

cả hòn đảo này là giang sơn” [1;158]

Có thể thấy được Robinson là một người rất lạnh lùng và lí trí Tuy nhiên, anh hầunhư rất ít suy nghĩ cho những người xung quanh mà luôn luôn tìm lợi ích về cho bản thânmình Và vì thế nên có những lúc anh có phần hời hợt với gia đình mình và rất nhẫn tâmkhi xem mạng người của những người thổ dân là không đáng giá

2.2 Robinson Crusoe với danh hiệu “anh hùng”

Từ trước đến nay, mọi người đều nhìn nhận nhân vật Robinson Crusoe là mộtngười thông minh tài giỏi, có ý chí nghị lực phi thường, có lòng lạc quan yêu đời và đặcbiệt là rất chăm chỉ lao động Vì thế nên nhiều người xem Robinson là tấm gương để học

hỏi theo và xem “kiểu người ham thích đặt chân đến những miền núi non xa lạ như

Robinson trở thành mẫu người của thời đại”[2;347] Robinson được ca tụng như một anh

hùng và xem nó như một quyển sách giáo dục thanh thiếu niên “tinh thần yêu lao động,

kính trọng con người, rèn luyện cho các em ý chí quyết tâm hành động, khắc phục khó khăn, kiên trì bền bỉ, dũng cảm tự lực và biết phát huy sáng kiến”[2,352] Tuy nhiên, như

thế có quá ca tụng Robinson hay không? Mọi người hầu như chỉ nhìn vào những mặt màRobinson thể hiện rõ và bênh vực cho anh ta Anh ta được cho rằng là người biết kínhtrọng con người và dũng cảm nhưng thật chất anh chỉ xem trọng lợi ích cá nhân của bảnthân mình lên trên hết và đặc biệt là có nhiều lúc thể hiện được sự hèn nhát yếu đuổikhông thể che đậy của con người mình

2.2.1 Coi trọng lợi ích của bản thân lên trên hết

Robinson bắt đầu cuộc hành trình của mình vào năm mười chín tuổi bởi chí hướngmuốn khám phá những vùng đất anh chưa từng được đặt chân đến Vốn dĩ sinh ra trongmột gia đình giàu có nên từ nhỏ chẳng bao giờ phải làm gì cực khổ và lại rất được nuông

chiều nên anh muốn gì cũng được – trử việc anh muốn rời bỏ gia đình, quê hương Mànguyên nhân bố anh không muốn anh đi xa cũng bởi vì lo lắng mà không muốn anh gặpbất cứ chuyện gì không may Có thể do suốt ngày ngồi rồi, không phải làm việc gì nên

đầu óc Robinson “sớm quay cuồng với nhiều mơ ước viễn vông, táo bạo”[1;5] Ngay từ

trong tiềm thức của mình, lúc nào mọi thứ anh muốn cũng phải được và không ai có thểngăn cản Hay nói chính xác hơn, anh luôn đặt lợi ích và nhu cầu của mình lên hàng đầu

và không để bất cứ ai có thể làm ảnh hưởng đến nó Điều này là tốt hay xấu? Phải nói làtốt có, xấu có Tuy nhiên, nếu như con người ai cũng chỉ nghĩ đến lợi ích cá nhân màkhông quan tâm đến lợi ích chung thì xã hội khó mà yên ổn được

Ban đầu Robinson thực hiện những chuyến đi biển vì sở thích nhưng sau này, anh

lại vì lợi nhuận mà vượt biển Khi mở Brazil, những người bạn chủ trại “ngỏ ý muốn làm

một chuyến buôn ở Guinea”[1;30] và đặc biệt là anh sẽ “được hưởng một phần ngang với mỗi phần của họ mà không phải bỏ vào một xu nhỏ vốn nào’’[1;30] Nghe tới đây,

“máu tham mới thấy hơi đồng là mê”[1;30] của anh nổi lên và anh quyết định thực hiện

chuyến đi đó

Nhưng chuyến đi lần này lại không trót lọt và để lại một hậu quả không lường chotất cả những người trên tàu Tai nạn khủng khiếp do biển động đã làm cho tất cả mọingười chết và chỉ còn Robinson sống sót và bị giam cầm trên đảo hoang Anh bắt đầumột cuộc sống cô đơn một mình Nhưng với sự tháo vát của mình, Robinson hoàn toànxoay sở được và thậm chí là sống tốt bằng các món đồ anh lấy được trên chiếc tàu Suốtthời gian ở đảo hoang, chưa một ngày nào mà Robinson không nghĩ về việc được trở lạiđất liền Anh làm mọi cách để có thể thực hiện được ước muốn của mình Thế nhưng, sẽchẳng có gì sai nếu như anh quyết tâm làm điều anh muốn nếu anh không đụng chạm đếnlợi ích của người khác Mọi người đều cho rằng anh là người rất biết yêu thương mọingười nên đã cứu Thứ Sáu và những người khác Lí do anh cứu những người tù binh là vìanh cho rằng những người thổ dân kia rất dã man khi hành hình họ Nhưng thật chất ở bộ

tộc của Thứ Sáu, họ cũng đem những tù nhân đi hành hình: “Chúng tôi cũng đem một,

hai, có khi ba, bốn người đi giết”[1;134] Vậy làm sao phân định được bên nào tốt, bên

những kẻ nhẫn tâm? Như đã nói ở mục trên, Robinson đã sợ vướng vào rắc rối nếu ra mặt

để cho những người thổ dân kia biết Thậm chí anh có phần sợ họ sẽ biết rằng trên đảohoang này có người Nhưng vì rất muốn có một người đầy tớ trung thành nên anh đànhphải cứu giúp tên tù binh và giết những tên thổ dân kia Như vậy chẳng phải vì anh muốnthực hiện lợi ích của mình là kiếm một người hỗ trợ anh thoát khỏi nơi đảo hoang nàosao? Lợi ích của anh là trên hết, và vì thế chẳng có một mạng sống nào của những ngườithổ dân kia khiến anh cảm thấy thương tiếc cả

Điều may mắn đã đến với Robinson khi có một con tàu lớn cập bến gần đảo củaanh Ban đầu anh tính đi nhờ họ để có thể trở về đất liền nhưng sau khi quan sát thì anhthấy có gì đó bất ổn Thì ra đó là con tàu có một số thủy thủ nổi lên chống lại thuyềntrưởng Cứu được người thuyền trưởng, Robinson lên kế hoạch để chiếm con tàu Khátvọng được rời khỏi đây bằng con tàu mới xuất hiện ngày càng tràn đầy hi vọng Robinsonnhất quyết phải có cho bằng được nó Tuy nhiên, người trên tàu còn nhiều và còn cónhững kẻ đang đi kiểm tra tình hình trên đảo Để thực hiện được kế hoạch thì chắc chắnphải có người đổ máu – đó là suy nghĩ của Robinson Anh bảo với người tàu trưởng rằng:

“Nếu ông muốn, chúng ta có thể nổ súng vào quân địch trong khi chúng đương nằm ngủ Những tên nào may phúc thoát khỏi đợt súng đầu tiên mà muốn quy hàng thì sẽ được tha”[1;175] Đây là kế sách giết người hàng loạt nhân cơ hội bọn thủy thủ đang ngủ mà

không phòng vệ Tuy nhiên, có thể thấy được viên tàu trưởng là một người nhân từ Ôngkhông muốn giết chết hết tất cả vì hầu hết những người đó đều là người vô tội chỉ trừ cóhai tên đầu sỏ Robinson vẫn muốn mọi thứ chắc chắn vì khả năng hạ hết những ngườithủy thủ là rất cao và nếu không giết họ thì rất có thể sẽ làm hỏng mọi chuyện Nhưng

cuối cùng, Robinson vẫn theo ý kiến của tàu trưởng bởi “ông vẫn có ý ngần ngại không

muốn làm đổ máu nhiều”[1;176] Nhưng nếu không có ông can ngăn, chắc hẳn Robinson

đã không ngại ngần giết hết những người thủy thủ kia Bởi lúc này khát khao của anh đãdồn nén suốt hai mươi tám năm và không thể đợi được lúc nào có cơ hội nhiều hơn thếnữa Và tất nhiên, lợi ích của anh phải được đặt lên trên hết theo như ý mình

2.2.2 Sợ hãi khi gặp cá mối đe dọa trên đảo hoang