Mục tiêu của môn học Thông qua môn học này sinh viên sẽ hiểu và nhận thức những kiến thức lý luận cơ bản về tài chính, tiền tệ, tín dụng và ngân hàng trong nền kinh tế thị trường, làm nề
Trang 1HỌC PHẦN TÀI CHÍNH – TIỀN TỆ Chương trình dành cho bậc đại học 45 tiết ( 3 ĐVHT )
Chuyên ngành: Kinh tế – Kế toán
1 Mục tiêu của môn học
Thông qua môn học này sinh viên sẽ hiểu và nhận thức những kiến thức lý luận cơ bản về tài chính, tiền tệ, tín dụng và ngân hàng trong nền kinh tế thị trường, làm nền tảng để nghiên cứu các môn nghiệp vụ thuộc chuyên ngành kinh tế, kế toán
2 Nội dung cơ bản của học phần
Học phần trình bày những kiến thức cơ bản như: Lý luận cơ bản về tài chính và cấu trúc hệ thống tài chính; lý luận cơ bản về tiền tệ; khái quát những nội dung cơ bản các khâu trong hệ thống tài chính: tài chính công, tài chính doanh nghiệp, các định chế tài chính trung gian, hoạt động của hệ thống ngân hàng; hoạt động thị trường tài chính
3 Điều kiện
Cần dựa vào các kiến thức của những môn học:
+ Kinh tế vĩ mô;
+ Kinh tế vi mô;
4 Kết cấu và nội dung chi tiết
Chương 1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TÀI CHÍNH (8 tiết)
1 Tiền đề ra đời và phát triển tài chính
2 Bản chất của tài chính 2.1 Nguồn tài chính 2.2 Bản chất tài chính
3 Chức năng của tài chính 3.1 Huy động nguồn lực tài chính 3.2 Phân bổ nguồn lực tài chính 3.3 Kiểm tra tài chính
4 Hệ thống tài chính 4.1 Khái niệm và cơ cấu hệ thống tài chính 4.2 Đặc trưng các khâu tài chính
Giảng phần 1, 2 , 3 và phần 4.1
Sinh viên tự nghiên cứu phần 4.2
Chương 2 NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TIỀN TỆ(8 tiết)
1 Lịch sử ra đời và phát triển tiền tệ
2 Bản chất và chức năng của tiền tệ
Trang 22.1 Bản chất 2.2 Chức năng
3 Cung cầu tiền tệ 3.1 Cầu tiền tệ 3.2 Cung tiền tệ
4 Lạm phát Giảng phần 1 , 2 , 3
Sinh viên tự nghiên cứu phần 4
Chương 3 TÀI CHÍNH CÔNG (8 tiết )
A Lý luận cơ bản về tài chính công
1 Sự ra đời và phát triển tài chính công 1.1 Tài chính công cổ điển
1.2 Tài chính công hiện đại
2 Khái niệm và đặc điểm của tài chính công 2.1 Khái niệm
2.2 Đặc điểm 2.3 Vai trò
3 Vai trò tài chính công
B Ngân sách nhà nước
1 Khái niệm và đặc điểm NSNN
2 Tổ chức hệ thống ngân sách nhà nước
3 Cân đối thu - chi NSNN
4 Thu NSNN
5 Chi NSNN
C Hệ thống các quỹ tài chính khác của nhà nước
1 Sự tồn tại khách quan các qũy tài chính của nhà nước
2 Hệ thống các quỹ tài chính của nhà nước 2.1 Quỹ dự trữ quốc gia
2.2 Bảo hiểm xã hội 2.3 Quỹ bảo hiểm y tế 2.4 Các quỹ hỗ trợ tài chính khác của nhà nước
Giảng phần A 2 và phần B
Sinh viên tự nghiên cứu phần A (1,3) và phần C
Chương 4 TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP (6 tiết)
1 Bản chất và vai trò tài chính doanh nghiệp 1.1 Doanh nghiệp và các đặc trưng của doanh nghiệp 1.2 Bản chất tài chính doanh nghiệp
1.3 Vai trò
2 Cấu trúc tài chính trong doanh nghiệp 2.1 Khái niệm và nhâïn tố ảnh hưởng đến cấu trúc tài chính của doanh
Trang 3nghiệp 2.2 Cấu trúc về vốn tài sản kinh doanh 2.2.1 Tài sản cố định
2.2.2 Tài sản lưu động 2.2.3 Đầu tư tài chính 2.3 Cấu trúc về nguồn vốn tài trợ hoạt động
3 Thu nhập và phân phối lợi nhuận
3.1 Thu nhập 3.2 Phân phối lợi nhuận Giảng phần 2 và phần 3
Sinh viên tự nghiên cứu phần 1
Chương 5 CÁC ĐỊNH CHẾ TÀI CHÍNH TRUNG GIAN (5 tiết )
1 Khái niệm , đặc điểm và phân loại định chế tài chính trung gian
2 Vai trò của các định chế tài chính trung gian
3 Đặc điểm cơ bản của một số định chế tài chính trung gian
4 Lãi suất
4.1 Khái niệm và một số loại lãi suất
4.2 các nhân tố quyết định lãi suất
4.3 Cấu trúc rủi ro và cấu trúc kỳ hạn
Giảng phần 1 , 3 , 4.1 , 4.2
Sinh viên tự nghiên cứu phần 2 và 4.3
Chương 6 THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH( 10 tiết )
1 Sự ra đời và phát triển thị trường tài chính
2 Khái niệm và phân loại thị trường tài chính
2.1 Khái niệm 2.2 Phân loại
3 Thị trường tiền tệ
3.1 Khái niệm và phân loại 3.2 Các công cụ
3.3 Các chủ thể 3.4 Các nghiệp vụ cơ bản
4 Thị trường vốn
4.1 Khái niệm và cơ cấu 4.2 Thị trường chứng khoán
5 Vai trò của thị trường tài chính Giảng phần 2 , 3 và phần 4
Sinh viên tự nghiên cứu phần 1 và phần 5
5 Phương pháp học và dạy
1 Tăng cường tính tự học, tự nghiên cứu của sinh viên
2 Giảng viên truyền đạt tóm tắt những nội dung chủ yếu của môn
Trang 43 Thảo luận theo nhóm: Giảng viên tổ chức sinh viên thảo luận theo nhóm với những câu hỏi đã gợi ý trước
6 Phương pháp đánh giá
1 Kiểm tra giữa học phần
2 Kiểm tra hết học phần
VI Các biện pháp hỗ trợ
Giảng powerpoint, transparency…
VII Tài liệu tham khảo
1 Giáo trình Lý thuyết tài chính – tiền tệ, chủ biên GS.TS Dương Thị Bình
Minh-TS Sử Đình Thành, NXB TK, 2004
2 Tiền tệ, ngân hàng, thị trường tài chính, PGS.TS Lê văn Tư, NXB TK, 2001
3 Một số điều cần biết về pháp lý trong kinh doanh bảo hiểm, NXB TK, 2001
4 Tài chính quốc tế, NXB TK, Trường Đại học Kinh tế Tp.HCM
5 Tiền tệ, ngân hàng và thị trường tài chính, Frederic S.Mishkin, NXB KHKT, năm 1994
6 Các định chế tài chính, Học viện ngân hàng, NXB, TK, năm 1998
7 Lãi suất trong nền kinh tế thị trường, NXB TK, năm 1997
8 The Economics of Money, Banking, and Financial Markets, Frederic S.Mishkin, 2004
9 Financial institutions management, Anthony Saunders, Publishing House of Mac Graw Hill, 2000 year
10 Financial markets and institutions, Anthony Saunders, Publishing House of Mac Graw Hill, 2001 year
11 Managing financial institutions, Mona J Gardner, a Division of Harcourt college Publishers, 2000 year
12 Public finance, Harvey S Rosen, 1995