Về kiến thức: - Nêu được những chuyển biến quan trọng về kinh tế, chính trị, xã hội ở các nước Đông Nam Á sau chiến tranh thế giới thứ nhất và những điểm mới trong phong trào giải phóng
Trang 1TIẾT 17 – BÀI 16: CÁC NƯỚC CHÂU Á GIỮA HAI CUỘC
CHIẾN TRANH THẾ GIỚI (1918 – 1939)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Về kiến thức:
- Nêu được những chuyển biến quan trọng về kinh tế, chính trị, xã hội ở các nước Đông Nam Á sau chiến tranh thế giới thứ nhất và những điểm mới trong phong trào giải phóng dân tộc ở khu vực này
- Trình bày được một số phong trào cách mạng tiêu biểu ở các nước Đông Nam Á và cuộc Cách mạng tư sản năm 1932 ở Xiêm
2 Kỹ năng:
- Rèn luyện khả năng tổng hợp, hệ thống hóa các sự kiện lịch sử
3 Thái độ:
- Thấy được nét tương đồng và sự gắn bó giữa các nước Đông Nam Á trong cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do
- Nhận thức rõ tính tất yếu của cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân, của các dân tộc bị áp bức
II.THIẾT BỊ VÀ TÀI LIỆU DẠY HỌC
1.Giáo viên: Lược đồ các nước ĐNÁ sau Chiến tranh thế giới thứ nhất; tư liệu
có liên quan
2 Học sinh: SGK, vở ghi
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
(?) Nêu những sự kiện chính về cách mạng Trung Quốc trong những năm
1913 - 1919?
(?) Nêu những nhận xét về giai cấp lãnh đạo, con đường đấu tranh của cách mạng Ấn Độ trong những năm 1910 - 1939? Điểm khác nhau giữa cách mạng
Ấn Độ và cách mạng Trung Quốc là gì? Tại sao Đảng Quốc đại lại chủ trương đấu tranh bằng phương pháp hòa bình không sử dụng bạo lực?
3 Vào bài mới:
- GV đưa biểu tượng bông lúa ASEAN rồi nêu câu hỏi:
Trang 2+ Nhận biết hình tượng của tổ chức nào?
+ Em biết gì về tổ chức này?
- GV nhận xét và bổ sung, rồi dẫn dắt vào bài mới: Chúng ta nhận thấy sự lớn
mạnh của các quốc gia ở khu vực Đông Nam Á trong thời kỳ hiện đại Để hiểu
biết được lịch sử của khu vực này trong thời kỳ 1918 - 1939 chúng ta vào bài
mới
4 Dạy bài mới:
Hoạt động 1: Tập thể - cá nhân
- GV treo lược đồ Đông Nam Á để giúp
HS nhận biết 11 quốc gia trong khu vực
Từ đó, nhắc lại lịch sử cuối thế kỉ XIX
- Vào cuối thế kỉ XIX khu vực này diễn
ra những chuyển biến quan trọng về kinh
tế, chính trị - xã hội, các nước Đông
Nam Á (trừ Xiêm) đều trở thành thuộc
địa của thực dân phương Tây
(?) Tình hình kinh tế, chính trị, xã hội
của các nước ĐNÁ sau Chiến tranh thế
nhất?
- HS dựa vào SGK trả lời
(?) CM tháng Mười Nga đã có tác gì ở
ĐNÁ?
- HS dựa vào SGK trả lời
- GV chốt ý: Những tác động và ảnh
hưởng của Cách mạng tháng Mười đã
làm cho phong trào cách mạng ở các
nước thuộc địa phát triển mạnh mẽ hơn
và mang màu sắc mới
(?) Những nét mới trong phong trào
độc lập dân tộc ở Đông Nam Á?
I Tình hình các nước Đông Nam Á sau chiến tranh thế giới thứ nhất:
1 Tình hình kinh tế, chính trị, xã hội:
- Kinh tế: bị “hội nhập cưỡng bức” vào hệ
thống kinh tế của CNTB với tư cách:
+ Thị trường tiêu thụ
+ Cung cấp nguyên liệu thô
- Chính trị: quyền hành nằm trong tay các
nước TB thực dân
- Xã hội: phân hóa ngày càng sâu sắc.
+ GCTS dân tộc lớn mạnh
+ Giai cấp công nhân tăng về số lượng và ý thức cách mạng
- Cách mạng tháng Mười Nga 1917 đã tác động mạnh đến các nước Đông Nam Á
2 Khái quát về phong trào độc lập dân tộc
ở Đông Nam Á
Trang 3- HS trả lời, GV nhấn mạnh và chốt ý.
(?) Tại sao đầu thế kỷ XX xu hướng
mới - xu hướng vô sản lại xuất hiện ở
Đông Nam Á?
- Chương trình khai thác và bóc lột của
chủ nghĩa tư bản đã đưa tới sự phát triển
nhanh về số lượng của giai cấp công
nhân Họ nhanh chóng tiếp thu chủ nghĩa
Mác-Lênin nên có những chuyển biến
mạnh mẽ về nhận thức Vì vậy, Đảng
Cộng sản đã được thành lập ở nhiều
nước (tháng 5/1920: Đảng Cộng sản
Inđônêxia; năm 1930: Đảng Cộng sản
Inđônêxia; năm 1930: Đảng Cộng sản
Đông Dương, Mã Lai, Xiêm,
Philippin )
Hoạt động 2: Tập thể - cá nhân
(?) Vì sao Đảng Cộng sản mất quyền
lãnh đạo ở Inđônêxia?
- HS dựa vào SGK trả lời
- Đảng Dân tộc (chính Đảng của giai cấp
tư sản) chủ trương, đường lối đấu tranh
là đoàn kết với các lực lượng dân tộc,
chống đế quốc với phương pháp hòa
bình, không bạo lực, bất hợp tác với
chính quyền thực dân Đường lối này
giống với đường lối của Đảng Quốc đại
(?) Phong trào độc lập dân tộc ở
Inđônêxia trong thập niên 30 của thế kỉ
XX? Nhân dân Inđônêxia đã làm gì khi
chủ nghĩa phát xít xuất hiện?
- Phong trào dân tộc tư sản có những bước tiến mới:
+ GCTS dân tộc trưởng thành và lớn mạnh + Các đảng tư sản thành lập
- Phong trào giải phóng dân tộc theo khuynh hướng vô sản xuất hiện và phát triển Đảng Cộng sản thành lập và nắm vai trò lãnh đạo
II Phong trào độc lập dân tộc ở Inđônêxia
1 Phong trào độc lập dân tộc trong thập niên 20 của thế kỉ XX
- Tháng 5/1920, Đảng Cộng sản Inđônêxia thành lập và lãnh đạo phong trào cách mạng đến năm 1927
- Từ năm 1927, Đảng Dân tộc của giai cấp tư sản lãnh đạo đứng đầu là Ácmét Xucácnô
2 Phong trào độc lập dân tộc trong thập niên 30 của thế kỉ XX
- Năm 1933, cuộc đấu tranh ở cảng Surabaya
Trang 4- HS dựa vào SGK trả lời.
Hoạt động 3: Tập thể - cá nhân
(?)Phong trào đấu tranh chống thực
dân Pháp ở Lào và Campuchia?
- HS trả lời, GV chốt ý và ghi bảng
(?) Những nét chung trong phong trào
đấu tranh ở Lào và Campuchia?
- HS suy nghĩ trả lời
Hoạt động 4: Cá nhân
(?) Nét chính của phong trào đấu tranh
chống thực dân Anh của nhân dân Mã
Lai và Miến Điện?
- HS theo dõi SGK trả lời câu hỏi
Hoạt động 5: Tập thể - cá nhân
(?) Dựa vào SGK và hiểu biết, hãy trả lời
những câu hỏi sau đây:
- Đặc điểm chính trị nổi bật của Xiêm so
với các nước ĐNA là gì?
- Nét chính của cuộc cách mạng năm
1932?
- Tính chất, kết quả của cuộc cách mạng
này?
- HS trả lời, bổ sung GV kết luận: +
Xiêm là một nước duy nhất ở Đông Nam
- Cuối thập niên 30, thành lập Liên minh chính trị Inđônêxia
+ Tháng 2/1939: triệu tập Đại hội nhân dân + Tháng 9/1941 thành lập Hội đồng nhân dân
III Phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp ở Lào và Campuchia
- Nguyên nhân: do chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp
- Diễn biến:
+ Ở Lào: cuộc khởi nghĩa của Ong Kẹo và Commađam (1901 – 1937), của Chậu Pachay (1918 – 1922)
+ Campuchia: Phong trào ở Prâyveng, Công pông Chàm, Công pông chơ năng…
- Tháng 10/1930, ĐCS Đông Dương ra đời và lãnh đạo CM ở Lào và Campuchia
- 1936-1939 Mặt trận Dân chủ Đông Dương
đã có tác động đến phong trào chống Pháp
- Nhận xét chung:
+ Phong trào phát triển mạnh mẽ, kéo dài + Giai đoạn đầu mang tính tự phát
+ Có sự liên minh chiến đấu của nhân dân 3 nước Đông Dương
+ Từ 1930 có ĐCS Đông Dương lãnh đạo
IV Cuộc đấu tranh chống thực dân Anh ở
Mã Lai và Miến Điện
- Ở Mã Lai: phong trào chống thực dân Anh diễn ra sôi nổi, do giai cấp tư sản đã lãnh đạo
- Ở Miến Điện: phong trào của nhà sư Ốttama, phong trào Thakin đã giành thắng lợi
+ Năm 1937 Miến Điện tách khỏi Ấn Độ
Trang 5Á còn giữ được nền độc lập dù chỉ là
hình thức
+ Năm 1932: Do sự bất mãn ngày càng
gay gắt của các tầng lớp xã hội với chế
độ quân chủ Ra-ma VII, ở thủ đô Băng
Cốc, dưới sự lãnh đạo của giai cấp vô
sản Đứng đầu là Priđi Phanômiông
(Priđi là nhà tư sản, là người đứng đầu
của Đảng Nhân dân, linh hồn của cách
mạng năm 1932)
V Cuộc Cách mạng năm 1932 ở Xiêm
- Nguyên nhân: Tuy độc lập nhưng phụ thuộc Anh, Pháp về nhiều mặt
- Năm 1932 Xiêm nổ ra cuộc cách mạng do Priđi Phanômiông lãnh đạo
- Kết quả:
+ Lật đổ nền quân chủ chuyên chế, thiết lập chế độ quân chủ lập hiến
+ Mở đường cho Xiêm phát triển theo hướng TBCN
- Tính chất: là cuộc CMTS không triệt để
5 Củng cố, dặn dò:
- Nêu được khái quát phong trào độc lập ở Đông Nam Á giữa hai cuộc
CTTG
- Dặn dò HS đọc và soạn trước bài 17