Bài 13. Dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm

Dùng để đánh dấu phần thuyết minh về con ba khía... đánh dấu phần bổ sung thêm thông tin về nhà thơ Lí Bạch I.. Nếu bỏ phần trong dấu ngoặc đơn thì ý nghĩa của câu như thế nào?Nếu bỏ ph

CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ

Kiểm tra miệng

Câu hỏi: Tìm chủ ngữ, vị ngữ và xác định quan hệ giữa các

vế trong câu ghép sau:

Mình đọc hay tôi đọc ?

Đáp án

b Mình đọc hay tôi đọc? Quan hệ lựa chọn.

C V C V

Dùng để đánh dấu phần thuyết minh (về con ba

khía).

I.Dấu ngoặc đơn:

Ví dụ: b (SGK)

đánh dấu phần bổ sung thêm

(thông tin về nhà thơ Lí

Bạch)

I Dấu ngoặc đơn:

Ví dụ c (SGK)

Nếu bỏ phần trong dấu ngoặc đơn thì ý nghĩa của câu như thế nào?

Nếu bỏ phần trong dấu ngoặc đơn thì ý nghĩa của câu cơ bản không thay đổi.

Bài tập nhanh

1 Nam, lớp trưởng lớp 8B, hát rất hay.

Phần nào trong các câu sau có thể cho vào trong dấu ngoặc đơn ?

- Nam (lớp trưởng lớp 8B) hát rất hay.

2 Mùa xuân, mùa đầu tiên trong năm, cây cối

đâm chồi nảy lộc

- Mùa xuân (mùa đầu tiên trong năm) cây cối

đâm chồi nảy lộc.

3 Bộ phim “Trường chinh” do Trung Quốc sản xuất rất hay

- Bộ phim “Trường chinh” (do Trung Quốc sản

xuất) rất hay.

Ghi nhớ SGK/134

- Dùng dấu ngoặc đơn với dấu chấm than (!) để tỏ ý mỉa mai.

LƯU Ý:

ĐÔI KHI

- Dấu (?) dùng để tỏ ý hoài nghi.

- Dấu (!) dùng để tỏ ý mỉa mai

- Dấu (?!) là vừa tỏ ý hoài nghi và mỉa mai.

ĐÁNH DẤU PHẦN

GIẢI THÍCH

ĐÁNH DẤU PHẦN THUYẾT MINH ĐÁNH DẤU PHẦN BỔ SUNG THÊM

DẤU NGOẶC ĐƠN

Ví dụ a

Báo trước lời đối thoại.

II Dấu hai chấm:

II Dấu hai chấm:

DẤU HAI CHẤM

Báo trước

lời đối thoại

Báo trước lời dẫn trực tiếp

Báo trước lời giải thích, thuyết minh

- Bán rồi! Họ vừa bắt xong.

(Lão Hạc, Nam Cao)

A Đánh dấu phần bổ sung.

B Báo trước lời đối thoại.

C Đánh dấu lời dẫn trực tiếp

D Đánh dấu phần giải thích.

B

Bài tập nhanh

a Đánh dấu phần bổ sung thêm.

b Đánh dấu phần thuyết minh

c Đánh dấu phần giải thích

d Đánh dấu lời dẫn trực tiếp

Nêu công dụng của dấu ngoặc đơn trong câu sau :

Cấm hút thuốc ở tất cả những nơi công cộng, phạt nặng

những người vi phạm ( ở Bỉ, từ năm 1987, vi phạm lần thứ nhất phạt 40 đôla, tái phạm phạt 500 đôla).

(Ôn dịch, thuốc lá)

b

BÀI TẬP VUI: Thêm, sửa dấu cho hợp lí ?

- Anh thanh niên bước vào đầu (đội cái mũ dưới chân đi đôi dép cao su trên trán) có vẻ suy nghĩ nói với tôi

- Chị cho tôi hỏi đây có phải là nhà bác

Thuyên?

- Anh thanh niên bước vào (đầu đội cái mũ,

dưới chân đi đôi dép cao su, trên trán có vẻ suy nghĩ) nói với tôi:

- Chị cho tôi hỏi đây có phải là nhà bác Thuyên?

Ghi nhớ/ SGK135

BT 2:

a Đánh dấu phần giải thích.

b Vị trí 1: Báo trước lời thoại

Vị trí 2: Đánh dấu phần thuyết minh.

c Đánh dấu phần thuyết minh (đủ màu là những màu nào)

- Có thể bỏ dấu hai chấm trong đoạn trích.

- Mục đích nhấn mạnh cái hay, cái đẹp của Tiếng

Việt.

BT 3:

Thay được vì nghĩa cơ bản không thay đổi.

ĐÁNH DẤU PHẦN

GIẢI THÍCH

ĐÁNH DẤU PHẦN THUYẾT MINH ĐÁNH DẤU PHẦN

BỔ SUNG THÊM

DẤU NGOẶC ĐƠN

Tổng kết: Dấu ngoặc đơn dùng để làm gì?

Tổng kết: Dấu hai chấm được dùng khi nào?

DẤU HAI CHẤM

Báo trước

lời đối thoại

Báo trước lời dẫn trực tiếp

Báo trước lời giải thích, thuyết minh

HƯỚNG DẪN HỌC TẬP

- Đối với bài học ở tiết học này:

+ Xem lại công dụng của dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm (xem sơ đồ).

-Đối với bài học ở tiết tiếp theo:

+ Sưu tầm, lập bảng thống kê những tác giả, tác phẩm

thuộc văn học Tây Ninh.

Stt TÊN BÚT DANH QUÊ NĂM SINH TÁC PHẨM

hoa

CÁCH THỐNG KÊ

VỀ TÂY NINH-  Đào Phan Toàn

Đưa em về Trung ương cục Miền Nam

Em sẽ hiểu những tháng ngày máu lửa

Hồ Dầu Tiếng đẫm mồ hôi tuổi trẻ Suối Trúc như mơ, trăng xuống la đà.

Dọc Trảng Bàng mươn mướt cỏ hoa Mai vàng nở, mùa xuân về trước ngõ Núi Bà Đen người hành hương tản bộ Khói nhang thơm cho cả dải biên thuỳ Tòa Thánh Cao Đài lồng lộng uy nghi Ánh mắt sáng soi niềm tin sức mạnh….