Bài 29. Tổng kết về ngữ pháp

Bài 29. Tổng kết về ngữ pháp tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực...

TỔNG KẾT VỀ NGỮ PHÁP

TIẾT 148-149:

Ngữ văn 9 Nhiệt liệt chào mừng các thầy cô về dự giờ

Xác định thành phần biệt lập trong các câu sau, cho biết đó là các thành phần biệt lập gì?

a) Chao ôi! Bắt gặp một người như anh ta là một cơ hội hãn hữu cho sáng tác……

(Lặng lẽ SaPa- Nguyễn Thành Long)

b) Buy- Phông chỉ thấy con cừu là ngu ngốc và sợ sệt

“Chính vì sợ hải- ông nói- mà chúng hay tụ tập thành bầy.”

(Chó Sói và Cừu trong thơ ngụ ngôn La- Phông-Ten, H.Ten)

=>Thành phần cảm thán

=> Thành phần phụ chú

Kiểm tra bài cũ

TỔNG KẾT VỀ NGỮ PHÁP

TIẾT 148-149:

I Danh từ, động từ, tính từ.

A Từ loại.

a Một bài thơ hay không bao giờ ta đọc qua

một lần mà bỏ xuống được.

(Nguyễn Đình Thi, Tiếng nói của văn nghệ)

b Mà ông, thì ông không thích nghĩ ngợi như thế một tí nào

d Đối với cháu, thật là đột ngột ( )

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

e – Vâng ! Ông giáo dạy phải ! Đối với chúng mình thì thế là sung sướng (Nam Cao, Lão Hạc)

c Xây cái lăng ấy cả làng phục dịch , cả làng

Bµi 2: Chọn một từ trong ba nhóm từ sau để điền vào chỗ trống cho thích hợp:

/ / hay / / đọc / / lần / / nghĩ ngợi

rất hơi quá

rất hãy một vừa

/ / cái (lăng) / / phục dịch / / làng

rất hơi quá

những đã

các hãy

/ / đột ngột

/ / ông (giáo)

/ / phải / / sung sướng

những các một

hãy

đã vừa

rất hơi quá

quá

rất

Bµi 3: Hãy cho biết danh từ, động từ, tính từ có thể đứng sau những từ nào?

 Danh từ có thể đứng sau: những, các, một.

 Động từ có thể đứng sau: hãy, đã, vừa.

 Tính từ có thể đứng sau: rất, hơi, quá.

Bài 4

Ý nghĩa khái quát

của từ loại

Khả năng kết hợp

Kết hợp về phía trước

Từ loại Kết hợp về phía

sau Chỉ sự vật (người,

Danh từ: lần, lăng, làng, ông giáo

-Số từ (một, hai…)

-Lượng từ (những, các, mỗi, mọi,từng,)

Chỉ từ: (này, kia,

ấy, nọ, đó, đây )

-Phó từ chỉ thời gian

(đã, đang, sẽ, vừa, sắp,…)

-Phó từ chỉ sự cầu khiến (hãy, đừng chớ)

- Phó từ chỉ sự hoàn thành:

(xong, rồi)

-Phó từ chỉ hướng (lên,

xuống, ra, vào,…)

-Các phó từ chỉ mức độ: (rất,khá ,hơi, quá, lắm,…)

Tính từ:

hay, đột ngột, phải, sung

sướng, …

-Phó từ chỉ mức độ: (quá, lắm,

cực kì, …)

Bài 5: Cỏc từ in đậm ( màu đỏ) vốn thuộc từ loại nào và ở đõy chỳng được dựng như từ thuộc từ loại nào ?

a.Nghe gọi, con bộ giật mỡnh, trũn mắt nhỡn.

Nú ngơ ngỏc, lạ lựng Cũn anh, anh khụng

ghỡm nổi xỳc động

(Nguyễn Quang Sỏng, Chiếc lược ngà)

( ĐT )

b Làm khí tượng, ở được cao thế mới là lý tưởng chứ.

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ SaPa)

c Những băn khoăn ấy làm cho nhà hội họa không

nhận xét được gì ở cô con gái ngồi trước mặt đằng kia

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ SaPa)

- Lý tưởng Danh từ

( TT )

- Băn khoăn Tính từ

( DT )

Các từ loại khác là những từ loại nào? Cho biết khái niệm của từng từ loại.

II Các từ loại khác

Các từ loại khác:

-Số từ: là những từ chỉ số lượng và thứ tự của sự vật vd: một, hai…

-Lượng từ: là những từ chỉ lượng ít hay nhiều của sự vật

vd: những, mấy, các…

-Đại từ: là những từ trỏ người, sự vật,hoạt động, tính chất…hoặc dùng

để hỏi vd: tôi, anh, mày,chúng ta, chúng tôi…

-Chỉ từ: là những từ trỏ sự vật nhằm xác định vị trí trong không gian hoặc thời gian vd: ấy, kia, này…

-Phó từ: là những từ chuyên đi kèm với động từ, tính từ để bổ sung ý nghĩa cho động từ, tính từ vd: đã, mới , đang…

-Quan hệ từ : là những từ biểu thị ý nghĩa quan hệ sở hữu,so sánh,nhân quả…giữa các bộ phận của câu, giữa câu và câu trong đoạn văn

vd: đi, nào, với, ạ…

-Thán từ: là những từ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của người nói hoặc dùng để gọi đáp vd: a, ôi, than ôi…

Số

từ Đại

từ

Lượng từ

Chỉ từ

Phó từ

Quan

hệ từ

Trợ từ

Tình thái từ

Thán từ

chỉ ba

cả

ở

của

tôibao nhiêu

nhưng bao giờ

Bài 2 Những từ chuyên dùng ở cuối câu để tạo thành câu nghi vấn :

 à, ư, hử, hở, hả, vậy…

Tình thái từ

MÔ HÌNH CẤU TẠO CỦA CÁC CỤM TỪ

Phần trước Phần trung tâm Phần sau

Từ chỉ thời gian, sự tiếp

diễn, mức độ, Tính từ So sánh, mức độ, phạm vi, nguyên nhân,

3 Cụm động từ:

Phần trước Phần trung tâm Phần sau

Từ chỉ thời gian, sự tiếp

diễn, sự khuyến khích, Động từ Đối tượng, hướng, địa điểm, thời gian,

Tìm phần trung tâm của cụm danh từ in đậm Chỉ ra những dấu hiệu cho biết đó là cụm danh từ.

a/Những điều kì lạ là tất cả những ảnh hưởng quốc tế đó đã nhào nặn với cái gốc văn hóa dân tộc không gì lay chuyển

được người, để trở thành một nhân cách rất Việt Nam, một lối sống rất bình dị rất Việt Nam,rất phương Đông nhưng cũng đồng thời rất mới, rất hiện đại

(Lê Anh Trà , Phong cách Hồ Chí Minh, cái vĩ đại gắn với cái giản dị)

Cụm danh từ Phần trung tâm Dấu hiệu

b Ông khoe những ngày khởi nghĩa dồn dập ở làng

(Kim Lân, Làng)

c Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng.

Tiếng cười nói xôn xao của đám người mới tản

(Kim Lân, Làng)

ngày

Tiếng

Bài 2 Tìm phần trung tâm cụm động từ.

a Vừa lúc ấy, tôi đã đến gần anh Với lòng mong

nhớ của anh, chắc anh nghĩ rằng, con anh sẽ chạy

(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà)

b Ông chủ tịch làng em vừa lên cải chính .

(Kim Lân, Làng)

đến

lên

chạy ôm

Bài 3 Tìm phần trung tâm các cụm từ in đậm.

a để trở thành một nhân cách rất Việt Nam ,

rất mới, rất hiện đại.

(Lê Anh Trà, Phong cách Hồ Chí Minh, cái vĩ đại gắn với cái giản dị)

Việt Nam bình dị

phương Đông

Việt Nam

Cụm tính từ

b Những khi biết rằng cái sắp tới sẽ không êm ả thì chị

tỏ ra bình tĩnh đến phát bực.

(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)

c Không, lời gửi của một Nguyễn Du, một Tôn-xtôi cho

nhân loại phức tạp hơn , cũng phong phú và sâu sắc

CỦNG CỐ

- Đại diện các tổ lên bảng

trình bày bản đồ tư duy: tổng kết kiến thức đã học về từ loại

và cụm từ.

bài ở tiết học trước )

* Chuẩn bị bài mới:

• Soạn bài: Luyện tập viết biên bản

• 1 Đặc điểm của một biên bản ?

• 2 Nêu bố cục phổ biến của một biên bản ?

• 3 Chuẩn bài tập 2, 3.