CHUYỆN CHỨC PHÁN SỰ ĐỀN TẢN VIÊN Trích “Truyền kì mạn lục” Nguyễn DữTử Văn: Ngạc nhiên Hỏi rõ nội tình -> Càng quyết tâm trừ ác -> Yùnghĩa sự xuất hiện của thổ công: Giải thích rõ sự
Trang 1KIỂM TRA KIẾN THỨC CŨ?
Những hình ảnh sau đây gợi cho các em liên tưởng đến tác phẩm nào? Tác giả là ai?
Trang 2
Chuyện chức phán sự đền Tản viên
Nguyễn Dữ
I.Tìm hiểu chung 1 Tác giả
- Sống vào khoảng thế kỉ XVI
- Quê: Thanh Miện- Hải Dư ơng.
- Xuất thân trong gia đình khoa
Trang 3
Chuyện chức phán sự đền Tản viên
Nguyễn Dữ
I.Tìm hiểu chung 1 Tác giả
2 Thể loại truyền kì
- Là thể văn xuụi tự sự thời trung đại.
Trang 4
- Ph¶n ¸nh hiÖn thùc qua nh÷ng yÕu tè k× l¹,
hoang ®u êng.
Trang 5
Chuyện chức phán sự đền Tản viên
Nguyễn Dữ
Trang 6-P3: “Tử Văn vâng lời” đến “không bệnh mà mất”.=>Ngô
Tử Văn dưới âm ti
-P4 (Kết truyện): Còn lại: Tử văn nhận chức phán sự
* Gồm 3 phần(Chia theo kết cấu).
-P1(Mở truyện): Từ đầu đến “vung tay không cần gì cả”.
=>Giới thiệu Ngô Tử Văn và hành động đốt đền
- P2(Thân truyện) : Từ “Đốt đền xong” đến “khó lòng
thoát nạn”=> cuộc gặp TV với tướng giặc và Thổ thần
Trang 7
Chuyện chức phán sự đền Tản viên
Nguyễn Dữ
1 Đọc, xác định bố cục.
2 Tóm tắt văn bản.
Dựa vào những sự việc tiêu biểu, em hãy tóm tắt tác phẩm dựa theo nhân vật chính?
Trang 8Mở truyện Lai lịch và hành động đốt đền của Ngô
Tử Văn
Thân truyện -Cuộc gặp gỡ với hồn ma tên tướng giặc. -Gặp gỡ với Thổ thần
-Tử Văn bị bắt xuống Âm phủ và cuộc đối chất dưới Minh ti
-Thắng lợi trở về và nhậm chức Phán sự
Kết truyện Người quen cũ gặp xe quan Phán sự và
lời bình của tác giả
Trang 9?Qua phần tóm tắt, em hãy cho biết tính cách nhân vật Ngô Tử Văn được bộc lộ qua những chi tiết nào?
- Qua lời giới thiệu của tác giả.
- Qua hành động đốt đền.
- Qua cuộc xử kiện dưới Minh ti.
Trang 10về cách giới thiệu đó?
- Tên là Soạn, ngư ời Yên Dũng, Lạng Giang.
- Tính nóng nảy, cư ơng trực.
=> + Giới thiệu nhân vật ngắn gọn.
+ Tạo ấn tư ợng nổi bật về tớnh cỏch của nhõn vật.
Trang 11
* Qua hành động đốt đền.
- Nguyên nhân
đốt đền:
Vì sao Tử Văn đốt
đền?
+Tức giận trư ớc việc
“làm yêu làm quái” của hồn ma tên tư ớng giặc.
+ Muốn trừ hại cho dân
Trang 12
Chuyện chức phán sự đền Tản viên
Nguyễn Dữ
+ Lấy lũng trong sạch, thỏi độ chõn
thành của mỡnh mong được trời chia sẻ.
gội sạch sẽ, khấn trời”
Nhận xét về Ngô Tử Văn qua
Trang 13
- Chi tiết “châm lửa đốt đền”, “vung tay không cần gì cả”.
Trang 14=> Ý nghĩa của hành động đốt đền:
+ Thể hiện sự khảng khái, chính trực và dũng cảm
muốn vì dân trừ hại.
+ Thể hiện tinh thần dân tộc mạnh mẽ qua việc diệt trừ
hồn tên tướng giặc xâm lược, bảo vệ thổ thần nước Việt.
Trang 15=> Tử Văn là người giàu bản lĩnh, không
khoan nhượng trong cuộc đấu tranh với cái ác.
Trang 16Gỉa làm cư sĩ Trách mắng, đe dọa
Đòi trả đền nếu không sẽ kiện ở D.Vương
Cuộc gặp gỡ với thổ công :
Tử Văn bị hồn ma Bách hộ hành rơi vào trạng thái hôn mê:
Trang 17CHUYỆN CHỨC PHÁN SỰ ĐỀN TẢN VIÊN ( Trích “Truyền kì mạn lục” ) Nguyễn Dữ
Tử Văn: Ngạc nhiên
Hỏi rõ nội tình -> Càng quyết tâm trừ ác -> Yùnghĩa sự xuất hiện của thổ công:
Giải thích rõ sự việc, đưa câu chuyện phát triển cao hơn
P/ ánh thực tế các đền xung quanh đều ăn của đút, bao che kẻ ác Người làm việc tốt sẽ được đồng tình
Trang 18CHUYỆN CHỨC PHÁN SỰ ĐỀN TẢN VIÊN ( Trích “Truyền kì mạn lục” ) Nguyễn Dữ
Tử Văn: Ngạc nhiên
Hỏi rõ nội tình -> Càng quyết tâm trừ ác
=> Một lần nữa hành động của Tử Văn lại thể hiện:
Sự khảng khái, cương trực, dũng cảm vì dân trừ bạo của kẻ sĩ
Tinh thần dân tộc : Diệt trừ hồn ma kẻ giặc, bảo vệ thổ thần nước Việt
* Vụ xử án ở Minh ti (Âm phủ) :
- Nguyên nhân:
Trang 19CHUYỆN CHỨC PHÁN SỰ ĐỀN TẢN VIÊN ( Trích “Truyền kì mạn lục” ) Nguyễn Dữ
II ĐỌC HIỂU VB: 1.N/vật Ngô Tử Văn :
“Qua phía Đông,…đi nửa ngày đến 1 tòa nhà
rất lớn,xung quanh có thành sắt cao vọi đến mấy
chục trượng”
“Sang phía Bắc: Qua 1 con sông lớn, 1 cây cầu
dài, gió tanh sóng xám, hơi lạnh thấu
xương, mấy vạn quỷ Dạ Xoa mắt xanh, tóc đỏ”
Trang 20CHUYỆN CHỨC PHÁN SỰ ĐỀN TẢN VIÊN ( Trích “Truyền kì mạn lục” ) Nguyễn Dữ
II ĐỌC HIỂU VB: 1.N/vật Ngô Tử Văn :
Tình cảnh ngặt nghèo, tính mạng không biết ra sao
-> Thái độ Tử Văn lúc này:
Không hề khiếp sợ
Một mực kêu oan, đòi được minh xét
công khai
->Tính cách ngay thẳng, cương trực
Trang 21CHUYỆN CHỨC PHÁN SỰ ĐỀN TẢN VIÊN ( Trích “Truyền kì mạn lục” ) Nguyễn Dữ
II ĐỌC HIỂU VB: 1.N/vật Ngô Tử Văn :
* Vụ xử án ở Minh ti (Âm phủ) :
- Nguyên nhân:
- Tình cảnh Tử Văn:
Tình cảnh ngặt nghèo, tính mạng không biết ra sao
-> Thái độ Tử Văn lúc này:
Không hề khiếp sợ
Một mực kêu oan, đòi được minh xét
công khai
->Tính cách ngay thẳng, cương trực
- Trước điện Diêm Vương:
+ Bị D.Vương mắng phủ đầu và kết tội là hỗn láo
-> Thái độ Tử Văn:
Trang 22CHUYỆN CHỨC PHÁN SỰ ĐỀN TẢN VIÊN ( Trích “Truyền kì mạn lục” ) Nguyễn Dữ
II ĐỌC HIỂU VB: 1.N/vật Ngô Tử Văn :
* Vụ xử án ở Minh ti (Âm phủ) :
- Trước điện Diêm Vương:
+ Bị D.Vương mắng phủ đầu và kết tội là hỗn láo
-> Thái độ Tử Văn: Không hề nhụt chí
Tự tin giãi bày sự thật
Lời lẽ cứng cỏi, không chịu nhún nhường
Sẵn sàng chịu tội nếu nói càn
+ Đối mặt với tên Bách Hộ:
Bách Hộ: Xu nịnh Diêm Vương
Vu vạ cho Tử Văn
Ngoan cố trước tội lỗi của mình
Trang 23CHUYỆN CHỨC PHÁN SỰ ĐỀN TẢN VIÊN ( Trích “Truyền kì mạn lục” ) Nguyễn Dữ
II ĐỌC HIỂU VB: 1.N/vật Ngô Tử Văn :
* Vụ xử án ở Minh ti (Âm phủ) :
- Trước điện Diêm Vương:
+ Bị D.Vương mắng phủ đầu và kết tội là hỗn láo
+ Đối mặt với tên Bách Hộ:
Bách Hộ: Xu nịnh Diêm Vương
Vu vạ cho Tử Văn
Ngoan cố trước tội lỗi của mình
-> Thái độ Tử Văn:
Kiên quyết đấu tranh cho chân lí
Đòi đưa ra nhân chứng khiến tên Bách Hộ lập lờ nhận tội
+ Kết quả:
Trang 24CHUYỆN CHỨC PHÁN SỰ ĐỀN TẢN VIÊN ( Trích “Truyền kì mạn lục” ) Nguyễn Dữ
II ĐỌC HIỂU VB: 1.N/vật Ngô Tử Văn :
* Vụ xử án ở Minh ti (Âm phủ) :
- Trước điện Diêm Vương:
+ Đối mặt với tên Bách Hộ:
-> Thái độ Tử Văn:
Kiên quyết đấu tranh cho chân lí
Đòi đưa ra nhân chứng khiến tên Bách Hộ lập lờ nhận tội
+ Kết quả:
Tử Văn đã thắng kiện:
+ Được sống lại
+ Được ban thưởng: Xôi, lợn
+ Thổ thần nước Việt: Được trả lại đền, được phục hồi danh dự Tên tướng giặc: Bị vạch mặt, bị trừng trị đích đáng
Trang 25CHUYỆN CHỨC PHÁN SỰ ĐỀN TẢN VIÊN ( Trích “Truyền kì mạn lục” ) Nguyễn Dữ
II ĐỌC HIỂU VB: 1.N/vật Ngơ Tử Văn :
-> Ý nghĩa :(câu chuyện xử kiện của Diêm Vương:)
•+ Khát vọng công lý của nhân dân
•+ Đẩy kịch tính của truyện đến cao trào
•+ Có ý nghĩa khuyên răn, giáo dục con người nên sống và hành
•động cho đúng đắn
Trang 26CHUYỆN CHỨC PHÁN SỰ ĐỀN TẢN VIÊN ( Trích “Truyền kì mạn lục” ) Nguyễn Dữ
II ĐỌC HIỂU VB: 1.N/vật Ngơ Tử Văn :
* Vụ xử án ở Minh ti (Âm phủ) :
-> Ý nghĩa câu chuyện xử kiện của Diêm Vương:
•+ Khát vọng công lý của nhân dân
•+ Là tình huống nhằm đẩy kịch tính của truyện đến cao trào
•+ Có ý nghĩa khuyên răn, giáo dục con người nên sống và hành
•động cho đúng đắn.
* Tử Văn được tiến cử làm phán sự đền Tản Viên:
Trang 27CHUYỆN CHỨC PHÁN SỰ ĐỀN TẢN VIÊN ( Trích “Truyền kì mạn lục” ) Nguyễn Dữ
II ĐỌC HIỂU VB: 1.N/vật Ngô Tử Văn :
* Tử Văn được tiến cử làm phán sự đền Tản Viên:
- Chức quan xem xét về các vụ kiện tụng, giúp việc cho người xử án
-> đó là chức quan thực hiện công lý - Tử Văn được nhận chức này vì:
Tử Văn dũng cảm, dám bảo vệ đến cùng công lý, chính nghĩa.
- Ý nghĩa việc Ngô Tử Văn nhận chức phán sự đền Tản Viên:
Trang 28CHUYỆN CHỨC PHÁN SỰ ĐỀN TẢN VIÊN ( Trích “Truyền kì mạn lục” ) Nguyễn Dữ
II ĐỌC HIỂU VB: 1.N/vật Ngô Tử Văn :
* Tử Văn được tiến cử làm phán sự đền Tản Viên:
- Chức quan xem xét về các vụ kiện tụng, giúp việc cho người xử án
-> đó là chức quan thực hiện công lý - Tử Văn được nhận chức này vì:
Tử Văn dũng cảm, dám bảo vệ đến cùng công lý, chính nghĩa.
- Ý nghĩa việc Ngô Tử Văn nhận chức phán sự đền Tản Viên:
+ Là sự thưởng công xứng đáng cho người chính trực, dũng cảm
+ Khích lệ mọi người noi gương, chống lại cái xấu, cái ác
+ Thể hiện sự bất tử hóa k/vọng chính nghĩa, công lí của con người
Trang 29CHUYỆN CHỨC PHÁN SỰ ĐỀN TẢN VIÊN ( Trích “Truyền kì mạn lục” ) Nguyễn Dữ
II ĐỌC HIỂU VB: 1.N/vật Ngô Tử Văn :
* Tử Văn được tiến cử làm phán sự đền Tản Viên:
- Chi tiết cuối truyện:
“chắp tay thi lễ
…thoắt cưỡi gió biến mất ”
Tử Văn gặp người quen:
-> Yếu tố kì ảo, thể hiện phép thiêng, sự gần gũi trong tình người, tình đời
Tiểu kết:
Hình tượng nhân vật Tử Văn đại diện cho chính nghĩa trong
cuộc đấu trí cam go, không khoan nhượng với gian tà Chức phán
sự là một "phần thưởng” đưa nhân vật bất tử trong một cương vị xứng đáng
- Lời bình của tác giả: Hướng đến ca ngợi kẻ sĩ : Phải cứng cỏi, cương
trực, có dũng khí; Phải chống cái xấu, cái ác để bảo vệ công lí -> Sẽ được nhận phần thưởng xứng đáng
Trang 30- Sống: Kẻ ngoại xâm gây đại hoạ.
2 Ngụ ý phê phán :
=> Bản chất kẻ độc ác, gian trá, giảo hoạt…Đại diện cho cái ác
- Chết: - Chiếm đền, tác quái ,giả mạo tên họ. - Đút lót các quan lại, che mắt Diêm Vương và Thượng đế
* Tên Bách Hộ họ Thôi
-> Ý nghĩa: Phê phán hồn ma tên tướng giặc thực chất là phê phán
kẻ xâm lược; phê phán kẻ độc ác, hại dân, lừa lọc xảo trá
Trang 312 Ngụ ý phê phán : * Tên Bách Hộ họ Thôi
=> Bản chất kẻ độc ác, gian trá, giảo hoạt…Đại diện cho cái ác
-> Ý nghĩa: Phê phán hồn ma tên tướng giặc thực chất là phê phán
kẻ xâm lược; phê phán kẻ độc ác, hại dân, lừa lọc xảo trá
* Hệ thống quan lại, thần thánh thối nát ở cõi âm:
- Quan lại, thần thánh:
Tham nhũng, bao che, tiếp tay cho cái ác, để cái ác hoành hành
- Diêm Vương (Đại diện công lí ở cõi âm):
Bị che tay, bịt mắt; không biết những việc làm xằng bậy của kẻ dưới quyền
Trang 322 Ngụ ý phê phán :
* Tên Bách Hộ họ Thôi
-> Ý nghĩa: Phê phán hồn ma tên tướng giặc thực chất làphê phán
kẻ xâm lược; phê phán kẻ độc ác, hại dân, lừa lọc xảo trá
* Hệ thống quan lại, thần thánh thối nát ở cõi âm:
- Quan lại, thần thánh:
Tham nhũng, bao che, tiếp tay cho cái ác, để cái ác hoành hành
- Diêm Vương (Đại diện công lí ở cõi âm):
Bị che tay, bịt mắt; không biết những việc làm xằng bậy của kẻ dưới quyền
=> Hậu quả:
Kẻ ác nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật
Người lương thiện thì phải chịu cảnh oan ức, bất công
* Ý nghĩa tác phẩm:
- Giá trị hiện thực:
Mượn chuyện cõi âm để nói chuyện cõi dương:
Trang 33
2 Ngụ ý phê phán :
* Tên Bách Hộ họ Thôi
* Hệ thống quan lại, thần thánh ở cõi âm:
* Ý nghĩa tác phẩm:
- Giá trị hiện thực: Mượn chuyện cõi âm để nói chuyện cõi dương
+ Phản ánh hiện thực c/độ pk suy tàn, xh đầy rẫy bất công
-> Thế lực quan lại cường quyền pk luôn tìm cách hại dân lành+ Hình ảnh Diêm Vương xử kiện
-> Thể hiện ước mơ & k/vọng công lí của nhân dân
- Giá trị nhân đạo:
Ngợi ca phẩm chất ngay thẳng của kẻ sĩ + Khát khao công bằng Xh
3 Đặc sắc nghệ thuật:
*X©y dùng h×nh tư îng nh©n vËt mang tính điển hình
*Kể chuyện hấp dẫn với địa điểm, thời gian cụ thể
C¸ch dùng cảnh sinh động, t×nh huèng giµu kÞch tÝnh
* Sử dụng yếu tố kì ảo hoang đường
* KÕt cÊu : Th¾t nót c¨ng th¼ng kÕt
thóc bÊt ngê hîp lÝ
Trang 34III.Tổng kết
thần khảng khái, cương trực, dám đấu tranh chống lại cái ác, trừ hại cho dân của Ngô Tử Văn – một người trí thức nước Việt Đồng thời thể hiện niềm tin công
lí, chính nghĩa nhất định sẽ chiến thắng gian tà
lôi cuốn, giàu kịch tính; xây dựng nhân vật sắc nét; sử dụng nhiều yếu tố kì ảo.
Trang 35NGÔ TỬ VĂN
Khảng khái cương trực Hành
động
Thái độ
Đốt đền
trừ hại
cho dân
Điềm nhiên trước
hung thần
Gan dạ trước bọn quỷ sứ
Bất khuất trước DV
Đấu tranh cho chính nghĩa
Kết quả
Trừ họa
cho dân
Diệt tận gốc
kẻ thù xâm lược
Đảm đương nhiệm
vụ giữ gìn công lí
Minh oan, phục hồi danh vị cho Thổ công
Trang 36• IV,/Luyện tập:
• 1 Trên cơ sở các tình tiết chính
của câu chuyện, em hãy thử
xây dựng một kết thúc khác
của câu chuyện một cách hợp lý.
Tản Viên”, có những chi tiết
hiện thực mà bây giờ vẫn
mang tính thời sự.Theo em, đó
là những chi tiết nào?
Trang 37chuyÖn k× l¹ l u truyÒn trong d©n gian.
Trang 38- Dòng c¶m tè c¸o téi ¸c
tư íng giÆc.
Trang 39=> Tử Văn là người giàu bản lĩnh, bình tĩnh, sáng suốt và không khoan nhượng trong
cuộc đấu tranh với cái ác.
Trang 40 Câu hỏi tích hợp kỹ năng sống:
Ý kiến của em về rèn luyện con người có bản lĩnh?
Trang 41* Chi tiết Diêm Vương xử kiện
A Thể hiện niềm tin của con người thời trung đại: bên cạnh cõi trần còn
có một thế giới khác là âm phủ, nơi con người sau khi chết sẽ phải nhận
sự phán xét và thưởng phạt về những việc làm của mình khi còn sống.
B Thể hiện khát vọng công lí chưa thực hiện được trong cuộc sống trần thế của người xưa.
Trang 42* Chi tiết Diêm Vương xử kiện
C Nhằm đẩy xung đột kịch tính của truyện lên đến cao trào để nhân vật chính- Ngô Tử Văn- có dịp bộc lộ bản lĩnh, khí phách của mình.
D Có ý nghĩa khuyên răn, giáo dục con người nên sống và hành động thế nào cho đúng đắn, hợp lẽ phải, tránh làm điều ác.
Trang 43* Ngô Tử Văn nhận chức phán sự đền Tản Viên.
- Thổ công tiến cử NTV vào chức phán sự vì chàng là người ngay thẳng, dũng cảm bảo vệ công lí, chính nghĩa.
- ý nghĩa: Là sự thưởng công xứng đáng, có ý nghĩa noi gương cho đời sau
Trang 442 Ý nghÜa t t ëng cña truyÖn
Trang 300- Nghệ thuật kể chuyện lôi cuốn, nhân vật
được xây dựng sắc nét, tình tiết và diễn biến
giàu kịch tính, vËn dông s¸ng t¹o yÕu
tè thÇn k×.