Mục đích, yêu cầu tóm tắt văn bản thuyết minh Thế nào là văn bản thuyết minh.. Mục đích của việc tóm tắt văn bản thuyết minh - Mục đích: Hiểu và nắm đ ợc nội dung chính của văn bản.. - Y
Trang 1Câu 1: Mục đích chủ yếu của thuyết minh là gì?
A.Bình luận về sự vật, hiện t ợng.
B Kể về sự vật, hiện t ợng.
C Nói rõ về sự vật, hiện t ợng.
D Ca ngợi sự vật, hiện t ợng.
Câu 2: Nguyên tắc của việc vận dụng, phối hợp và
lựa chọn các ph ơng pháp thuyết minh là gì?
A Làm cho ng ời đọc, ng ời nghe dễ tiếp thu
B Không xa rời mục đích thuyết minh
C Làm nổi bật bản chất và đặc tr ng của sự
vật hiện t ợng
D Cả A, B và C
Kiểm tra bài cũ:
Lựa chọn đáp án đúng cho những câu
sau:
Trang 2TãM T¾T V¡N B¶N THUYÕT MINH
Bµi
míi:
Trang 3A Lý thuyết:
I Mục đích, yêu cầu tóm tắt văn bản thuyết
minh
Thế nào là văn bản thuyết minh? vì sao phải
tóm tắt? - Văn bản thuyết minh là văn bản thông dụng trong đời sống Nó giới thiệu về một danh lam thắng cảnh, một công việc, một tác giả, tác phẩm
- Văn bản thuyết minh cung cấp cho ng ời đọc những tri thức khách quan Ph ơng pháp biểu đạt là giới thiệu, giải thích Ngôn ngữ chính xác, khoa học, dễ hiểu
- Để dễ nhớ, dễ sử dụng chúng ta phải tóm tắt văn
bản thuyết minh
? Mục đích của việc tóm tắt văn bản
thuyết minh
- Mục đích: Hiểu và nắm đ ợc nội dung chính của văn bản
- Yêu cầu: Bản tóm tắt cần ngắn gọn, rõ ràng, sát đúng với nội dung của văn bản gốc
Trang 4II Cách tóm tắt văn bản thuyết minh.
1 Ngữ liệu và khảo sát ngữ liệu
* Văn bản ( sgk –trang 69)
- Đối t ợng thuyết minh:
một kiểu công trình kiến trúc dùng để ở của ng ời dân miền núi
?Đại ý của văn bản là gì?văn bản giới thiệu nguồn gốc, kiến trúc, giá trị sử dụng
của nhà sàn
?Có thể chia văn bản thành mấy đoạn? ý chính mỗi đoạn ?
+ Mở bài: từ đầu đến “ văn hoá cộng
đồng”:
nêu định nghĩa và mục đích sử dụng nhà sàn
chia làm 3 đoạn:
?Văn bản thuyết minh về đối t ợng nào?
- Đại ý:
- Bố cục của văn bản:
+ Thân bài: từ “Toàn bộ nhà sàn cũng phải là nhà sàn”: nguồn gốc, cấu tạo và công
dụng của nhà sàn
+ Kết bài: từ “Nhà sàn của các dân tộc trong n ớc và thế giới” :
đánh giá, ca ngợi vẻ đẹp của nhà sàn
Trang 5Viết tóm tắt văn bản nhà sàn (độ
dài khoảng 10 câu)
Nhà sàn có mái che dùng để ở và sử dụng vào một
số mục đích khác Cấu tạo của nhà sàn bằng những vật liệu tranh, tre, nứa, lá đơn giản Nhà sàn gồm nhiều cột chống Mặt sàn để ở và có ngăn buồng.ở hai đầu là hai cầu thang Gầm sàn để gia súc hoặc chứa đựng Nhà sàn có từ thời đồ đá mới, tồn tại ở khu vực Đông Nam á nhất là núi và cao nguyên Nhà sàn có nhiều tiện lợi, phù hợp với c trú miền núi, đầm lầy, tận dụng nguyên vật liệu, chống đ ợc thú dữ, bảo vệ an toàn cho con ng ời Nhà sàn
ở một số vùng miền núi n ớc ta đạt tới trình độ thẩm mĩ, hấp dẫn khách du lịch trong và ngoài n ớc.
Trang 62 Cách tóm tắt văn bản thuyết minh:
- B ớc 1: Xác định mục đích, yêu cầu tóm tắt văn bản
thuyết minh
- B ớc 2: Đọc kỹ văn bản gốc để nắm đ ợc số liệu, t liệu, nhận định,
đánh giá về đối t ợng thuyết minh
- B ớc 3: Viết bản tóm tắt bằng lời văn của mình
- B ớc 4: Kiểm tra, sửa chữa văn bản tóm tắt
Trang 73 So sánh việc tóm tắt văn bản tự sự với việc tóm tắt văn bản thuyết minh
- Khác nhau:
Tóm tắt văn bản tự sự Tóm tắt văn bản thuyết
minh
Mục đích: Hiểu đ ợc đối t
ợng
Nhận thức đối t ợng
Cách thức: Dựa vào sự
vật chính, nhân vật chínhCách tóm tắt: 4 b ớc có nội dung khác tóm tắt văn bản
thuyết minh
Dựa vào số liệu, nhận
định,
định nghĩa…
4 b ớc có nội dung khác với tóm tắt văn bản tự sự
- Giống nhau:
đều là hình thức rút gọn văn bản
Trang 8III Ghi nhớ (Sgk- trang 70)
• Tóm tắt văn bản thuyết minh nhằm hiểu và nắm đ ợc những nội dung chính của văn bản đó Bản tóm tắt phải
rõ ràng, chính xác so với nội
dung của văn bản gốc
• Muốn tóm tắt văn bản thuyết minh cần xác định mục
đích, yêu cầu
tóm tắt; đọc văn bản gốc để nắm đ ợc đối t ợng thuyết minh; tìm bố
cục của văn bản Từ đó viết tóm l ợc các ý để hình thành văn bản tóm
tắt
Trang 9B Luyện tập
a Đối t ợng thuyết minh:
1 Bài tập 1:
- Tiểu sử, sự nghiệp nhà thơ Masuô Basô và những
đặc điểm của thể thơ Hai – c
- Đoạn 1:
b Bố cục của văn bản:
?Xác định đối t ợng thuyết minh của văn bản
Từ đầu đến “M-Siki (1867 – 1902)”: tóm tắt
tiểu sử và giới thiệu những tác phẩm của Basô
- Đoạn 2:
Từ “So với các thể loại thơ khác kho tàng văn hoá nhân loại”: thuyết minh về đặc điểm nội dung và nghệ thuật thơ Hai – c
Trang 10c ViÕt ®o¹n v¨n tãm t¾t:
Trang 112 Bài tập 2:
- Văn bản thuyết minh về một thắng cảnh.
- Đối t ợng thuyết minh: là một thắng cảnh.
- Sự khác biệt của văn bản thuyết minh này với các văn bản thuyết minh khác (văn bản thuyết minh về một công trình kiến trúc, một tác giả thơ, một tác phẩm…): + Tác giả tập trung vào nội dung của thắng cảnh Đó là
những đặc điểm về kiến trúc, về vẻ đẹp của đền Ngọc Sơn.
+Từ đó tác giả bày tỏ niềm tự hào, tình yêu tha thiết với những thắng cảnh nổi tiếng của đất n ớc.
Trang 12- Tóm tắt đoạn thuyết minh về Tháp Bút -
Đài Nghiên:
Đến đền Ngọc Sơn, gây ấn t ợng nhất với mọi ng ời
là công trình kiến trúc Tháp Bút - Đài Nghiên Tháp bút
đứng uy nghi trên núi Ngọc Bội Ba chữ tả thanh thiên (viết lên trời xanh) nổi trên mình tháp Cạnh Tháp Bút là cổng Đài Nghiên (cái đài đỡ nghiên mực) tạc bằng đá
đặt trên đầu ba chú ếch với thâm ý sâu xa Phía sau
đài nghiên là cầu Thê Húc (nơi đọng ánh sáng ban mai) nối sang Đảo Ngọc, nơi toạ lạc ngôi đền thiêng giữa rì rào sóng n ớc.
Trang 133 Bài tập 3:
Hãy đọc đoạn văn sau và thực hiện yêu cầu nêu ở d ới:
“Nguyễn Trãi là bậc đại anh hùng, một nhân vật toàn tài
hiếm có nh ng lại là ng ời phải chịu những oan khiên thảm khốc d ới thời phong kiến Ông là danh nhân văn hoá, nhà thơ, nhà văn kiệt xuất, có những đóng góp to lớn cho sự phát triển của văn học dân tộc”.
Có thể xem đây là đoạn văn tóm tắt văn bản thuyết
minh về Nguyễn Trãi (ngữ văn 10, trang 9), vì sao?
A Vì nó cô đọng và sát với nội dung văn bản về Nguyễn
Trãi
B Vì nó là đoạn văn viết bằng lời của ng ời tóm tắt.
C Vì nó hàm súc và nói đ ợc tầm vóc lớn lao của Nguyễn
Trãi.
D Vì nó ngắn gọn, dễ hiểu dễ nhớ.
Trang 141 Mục đích, yêu cầu của việc tóm tắt văn bản thuyết minh
2 Cách tóm tắt văn bản thuyết minh
1 Làm các bài tập còn lại trong sgk
2 Chuẩn bị bài “ Hồi trống Cổ Thành”
Củng cố: