2 Tác phẩm: a Hoàn cảnh sáng tác: - Được viết trong những ngày nhà thơ bị giam ở nhà lao Thừa Phủ Huế - Thuộc phần “Xiềng xích” của tập Từ ấy b Chủ đề: Tác phẩm là tâm trạng nhớ quê hươn
Trang 1Chào mừng cô và các bạn đến với phần thuyết trình của nhóm
em
Trang 2Tố Hữu
Trang 3-I Tìm hiểu
chung1) Tác giả:
- Tố Hữu (1920-2002) tên thật là Nguyễn Kim
Thành
- Quê ở tại làng Phù Lai, nay thuộc xã Quảng Thọ, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế
- Một số tác phẩm của ông: Từ ấy, Khi con tu hú, Kính gửi cụ Nguyễn Du,
Lượm, Máu và Hoa
=> Là một tác giả lớn của thơ ca hiện đại, thơ ca cách mạng
Các bạn hãy
kể một số
tác phẩm
của tác giả
Tố Hữu mà bạn biết
Trang 42) Tác
phẩm:
a) Hoàn cảnh sáng tác:
- Được viết trong những ngày nhà thơ bị giam ở nhà lao Thừa Phủ (Huế)
- Thuộc phần “Xiềng xích” của tập Từ ấy
b) Chủ đề: Tác phẩm là tâm trạng nhớ quê hương
da diết Qua đó thể hiện khát khao tự do cũng như nỗi oán hận đối với bọn thực dân cướp nước
c) Bố cục: 3 phần:
Phần 1: Từ đđầu đến “rất thiệt thà!” => Nỗi nhớ
da diết cuộc sống bên ngoài nhà tù
Phần 2: Tiếp theo đến “ngát trời…” => Nỗi nhớ về chính mình trong những ngày chưa bị giam cầm Phần 3: Còn lại => Trở lại thực tại trong trại giam mà lòng còn trĩu nặng nỗi nhớ triền miên
Trang 5II Đọc – hiểu văn
bản Cảm hứng của bài thơ
được gợi lên bởi tiếng hò vọng vào nhà tù
Vì sao tiếng hò lại có sức gợi cảm như thế đối
với nhà thơ?
- Tiếng hò vang lên lẻ loi, đơn độc giữa trưa yên tĩnh, sâu lắng gợi cảm giác buồn, hiu quạnh,
đồng điệu với cảnh ngộ và tâm trạng của
người tù
- Tiếng hò gợi dậy tất cả những gì của thế giới bên ngoài đó là âm thanh của cuộc sống bên ngoài đến được với người tù, đồng thời cũng là âm thanh tiêu biểu của xứ Huế
- Âm thanh đó gợi lên nỗi nhớ đồng quê, nhớ người dân quê da diết
Trang 61) Nỗi nhớ da diết của tác giả và niềm yêu quý thiên nhiên
- Nhớ cuộc sống dân dã:
Trang 7Đâu gió cồn thơm đất nhả mùi
Trang 8Đâu ruộng tre mát thở yên vui
Trang 9Đâu từng ô mạ xanh mơn mởn
Trang 10Đâu những nương khoai ngọt sắn bùi?
Trang 11Đâu những đường con bước vạn đời
Trang 12Xóm nhà tranh thấp ngủ im hơi
Trang 131) Nỗi nhớ của người tù cộng sản với cuộc sống bên ngoài nhà tù
- Nhớ cuộc sống dân dã:
+ Hình ảnh, màu sắc: rừng tre, nương khoai, xóm nhà tranh, lúa mềm xao xác.
+ Âm thanh: tiếng xe lùa nước, giọng hò.
+Mùi vị: gió cồn thơm, nương khoai ngọt.
=> Những hình ảnh gắn bó máu thịt với đồng quê, con người lao động.
Hình ảnh đồng quê được hình dung rõ ràng, cụ thể, không chỉ bằng đường nét, màu sắc, mà còn có cả hương vị hơi
mát… Tất cả đều là những cảnh sắc đơn
sơ, quen thuộc mà rất đỗi thân thương, không khí yên bình, hương vị, âm
thanh.
Trang 141) Nỗi nhớ của người tù cộng sản với cuộc sống bên ngoài nhà tù
- Nhớ cuộc sống dân dã
- Nhớ con người lao động
Trang 15b Nhớ người:Đâu những lưng cong xuống luống cày
Mà bùn hi vọng nức hương ngây Và đâu hết những bàn tay ấy Vãi giống tung trời những sớm mai
Trang 16Đâu những chiều sương xuống bãi đồng
Lúa mềm xao xác ở ven sôngVẳng lên trong tiếng xe lùa nước
Một giọng hò đưa hố não nùng
Trang 17Đâu những hồn thân tự thuở xưa Những hồn quen dãi gió dầm mưa Những hồn chất phác hiền như đất Khoai sắn tình quê rất thiệt thà!
Trang 181) Nỗi nhớ của người tù cộng sản với cuộc sống bên ngoài nhà tù
- Nhớ cuộc sống dân dã
- Nhớ con người lao động:
+ Cần cù chất phác: dãi gió dầm mưa, hiền như đất, rất thiệt thà.
+ Bền bĩ hi vọng:
“Mùi bùn hi vọng nức hương ngây”
“Vãi giông tung trời những sớm mai?”
+ Điệp khúc:
“Gì sâu bằng những trưa thương nhớ
Hiu quạnh bên trong một tiếng hò!”
=> Liên kết nhiều nội dung khác nhau và nhấn mạnh nỗi buồn da diết khắc khoải
Hình ảnh con người dân qu ê lam
lũ nhọc nhằn, vất vả nhưng vẫn đầy lạc quan Trong hình dung của tác giả, họ là người gieo mầm sự sống Đặc biệt, lí tưởng cách mạng
đã đưa Tố Hữu xích lại gần gũi với người dân quê và cảm nhận được tâm hồn rất đẹp của họ.
Trang 192) Niềm say mê lý tưởng và khát khao tự
do hành động
- Nhớ tới những ngày tháng tự do hoạt động cách mạng
“Rồi một hôm…ngát trời”
+ Hình ảnh mang tính biểu tượng: “ chim cà lơi”
Trang 20Qua tác phẩm bạn thấy diễn biến tâm trạng của nhà thơ thay đổi như thế nào?
3) Diễn biến tâm trạng của tác giả
Trang 21III Tổng kết
1) Nghệ thuật:
- Những câu thơ điệp khúc
=> Khắc sâu, tô đậm âm vang của tiếng hò khơi gợi nỗi nhớ thương của tác giả
- Hình ảnh quen thuộc: cánh đồng, dòng sông, nhà tranh, ruộng tre,
ô mạ, bãi đồng, lúa mềm…
2) Nội dung:
với quê hương dấu yêu, bên cạnh đó còn là khát khao được tự do và hành động của người chiến sĩ trẻ tuổi trong hoàn cảnh bị giam cầm
Trang 22Cảm ơn cô và các bạn đã chú ý lắng nghe
Phần thuyết trình
của chúng em xin hết