Vị trí : - Thuộc phần I của bài thơ “Việt Bắc” Tái hiện lại một giai đoạn gian khổ nhưng vẻ vang của CM và k/chiến ở chiến khu Việt Bắc Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc... Đọc hiểu đoạn trí
Trang 1Tiết 25: Đọc văn
GV : Đặng Bá Lĩnh
Trang 2Khu giải phóng Việt Bắc ( tháng 6 / 1945 ) Gồm 6 tỉnh Đông Bắc: Cao, Bắc, Lạng, Thái, Tuyên, Hà
- Chỉ vùng rừng núi phía Đông Bắc của Tổ quốc
gồm 6 tỉnh: Cao Bằng, Bắc Cạn, Lạng Sơn,
Thái Nguyên, Hà Giang, Tuyên Quang Căn cứ địa cách mạng
Trang 3Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
I Tìm hiểu chung :
1 Tác phẩm “ Việt Bắc”
Trang 4Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
để trở về HN
Nhân sự kiện chính trị có tính lịch sử ấy , Tố Hữu sáng tác bài thơ này
Trang 6I Tìm hiểu chung :
+ Thể thơ : Lục bát + Cách tổ chức văn bản: Hình thức đối đáp
giao duyên + Xưng hô : “Mình” – “Ta”
Thường gặp trong ca dao, dân ca để diễn tả những tâm trạng của tình yêu riêng tư
Ở đây được Tố Hữu vận dụng sáng
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
Trang 7Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
Trang 8I Tìm hiểu chung :
1 Tác phẩm “ Việt Bắc”
a Vị trí :
- Thuộc phần I của bài thơ “Việt Bắc”
Tái hiện lại một giai đoạn gian khổ nhưng vẻ vang của CM và k/chiến ở chiến khu Việt Bắc
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
Trang 9- Đọc diễn cảm, đúng nhịp điệu thơ lục bát
- Giọng đọc phù hợp với giọng điệu của các câu, các đoạn thơ:
+ Có đoạn giọng điệu trữ tình, ngọt ngào, êm dịu, tha thiết, ngân nga + Có đoạn giọng khoẻ, chắc, gọn thể
+ 12 câu đầu: Lời gợi nhớ của người ở lại
+ 54 câu tiếp: Nỗi nhớ của người về
+ 16 câu cuối:
Lòng ơn Bác, ơn Đảng, ơn chính phủ của đồng bào VB và lời tâm nguyện của nhà thơ đối với VB
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
ở, người đi
Trang 10II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
Khung cảnh sáng tạo của nhà thơ
→ cái cớ để nhân vật trữ tình bầy tỏ tâm trạng
Trang 11- Mình về mình có nhớ ta
Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng
Mình về mình có nhớ không
Nhìn cây nhớ núi , nhìn sông nhớ nguồn ?
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
Áo chàm đưa buổi phân li
Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay… ”
* 4 câu đầu:
Trang 12- “ Mình về mình có nhớ ta
Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng
Mình về mình có nhớ không
Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn ? ”
* 4 câu đầu:
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
Trang 13- “ Mình về mình có nhớ ta
………
Mình về mình có nhớ không
……… ? ”
* 4 câu đầu:
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
Trang 14* 4 câu đầu:
Mười lăm năm
cây nhớ núi sông nhớ nguồn
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
Trang 19* 4 câu đầu:
Mười lăm năm
cây nhớ núi sông nhớ nguồn nguồn
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
Trang 21* 4 câu đầu:
Lời người ở lại ướm hỏi người ra đi về “nỗi nhớ”:
Khơi gợi kỉ niệm về một giai đoạn đã qua:
về không gian nguồn cội,
về thời gian nghĩa tình
Thể hiện tâm trạng băn khoăn, lo lắng, sự nhắc nhở với người ra đi
Ẩn chứa tâm trạng bịn rịn, nhớ thương, lưu luyến của người ở lại
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
Trang 22- “ Tiếng ai tha thiết bên cồn
Bâng khuâng trong dạ , bồn chồn bước đi
Áo chàm đưa buổi phân li
Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay… ”
* 4 câu sau :
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
Trang 23- “ Tiếng ai tha thiết bên cồn
Bâng khuâng trong dạ , bồn chồn bước đi
Áo chàm đưa buổi phân li
Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay… ”
* 4 câu sau :
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
Trang 24- “ Tiếng ai tha thiết bên cồn
Bâng khuâng trong dạ , bồn chồn bước đi
Áo chàm đưa buổi phân li
Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay… ”
* 4 câu sau :
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
Tiếng lòng người về xuôi đầy xúc động, bâng khuâng, lưu luyến, bịn rịn
Trang 25Tiếng lòng người về xuôi :
- Là sự nhớ thương đáp lại nhớ thương,
- Tha thiết đáp lại tha thiết
- Cái bịn rịn không nỡ rời chân đáp lại cái mặn nồng của người Việt Bắc
- Là lời ướm hỏi của người ở lai đối với
người ra đi về “nỗi nhớ”
→ tâm trạng bịn rịn, nhớ thương,
lưu luyến …của người ở lại
Trang 26Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
→ Tố Hữu đã dàn xong cảnh chia ly để từ
đó nói chuyện ân tình Cách mạng
2.(82 câu còn lại ):
Trang 27II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
ở, người đi
I Tìm hiểu chung :
1 Tác phẩm “ Việt Bắc”
2 Đoạn trích học
a.(12 câu đầu ):
Lời gợi nhắc của người ở lại
Trang 28- “ Mình đi, có nhớ những ngày Mưa nguồn suối lũ , những mây cùng mù ”
H /ảnh: “mưa lũ”, “mây mù”
Từ ngữ bổ trợ , tăng tiến : “những”, “cùng”
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
a.(12 câu đầu ):
Lời gợi nhắc của người ở lại
Trang 29- “ Mình về, có nhớ chiến khu Miếng cơm chấm muối , mối thù nặng vai ?”cơm chấm muối thù nặng vai
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
Gợi nhớ đến ý chí chiến đấu, tinh thần đoàn kết, sẻ chia của đồng bào Việt Bắc - cán bộ cách mạng
* Câu hỏi 2 :
a.(12 câu đầu ):
Lời gợi nhắc của người ở lại
Trang 30- “Mình về, rừng núi nhớ ai Trám bùi để rụng , măng mai để già
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
Sự trống trải của mảnh đất và lòng người VB
Gợi tình cảm gắn bó thân thiết, sâu nặng của người ở lại đối với người về xuôi
a.(12 câu đầu ):
Lời gợi nhắc của người ở lại
Trang 31Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
a.(12 câu đầu ):
Lời gợi nhắc của người ở lại
- “ Mình đi, có nhớ những nhà Hắt hiu lau xám , đậm đà lòng son
Trang 32- “ Mình đi, có nhớ những nhà Hắt hiu lau xám , đậm đà lòng son
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
a.(12 câu đầu ):
Lời gợi nhắc của người ở lại
Trang 33- “ Mình về, còn nhớ núi non Nhớ khi kháng Nhật, thủa còn Việt Minh
MÁI ĐÌNH HỒNG THÁI
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
a.(12 câu đầu ):
Lời gợi nhắc của người ở lại
Trang 34CÂY ĐA TÂN TRÀO
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
a.(12 câu đầu ):
Lời gợi nhớ của người ở lại
Trang 35- “Mình về, còn nhớ núi non Nhớ khi kháng Nhật, thủa còn Việt Minh
Mình đi, mình có nhớ mình Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa ? ”
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
a.(12 câu đầu ):
Lời gợi nhắc của người ở lại Điệp từ “mình”: 3 lần
Sự thống nhất, gắn bó khăng khít giữa Việt Bắc – Cách mạng
Trang 36Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
→ Đoạn thơ vừa là sự gợi nhớ cho người về vừa là sự tự bộc lộ nỗi nhớ của người ở lại
a.(12 câu đầu ):
Lời gợi nhắc của người ở lại
Trang 37II Đọc hiểu đoạn trích
Nhớ thiên nhiên
Việt Bắc
Nhớ cuộc sống kháng chiến Nhớ con người
Việt Bắc
Nhớ địa danh kháng chiến
Nỗi nhớ của người về
Lời đồng vọng của kẻ ở, người đi
Trang 38Dòng nào sau đây nói đúng nội dung phần đầu bài thơ “Việt Bắc” ( đoạn trích SGK)?
Tái hiện một thời gian khổ, vẻ vang của CM và k/chiến ở chiến khu VB nay đã trở thành những kỉ niệm sâu nặng trong lòng người
Trang 39Bài thơ “Việt Bắc” ra đời nhân sự kiện nào?
Đất nước bắt đầu bước vào cuộc kháng chiến
Trang 40Mang tính hiện đại
Mang tính trữ tình chính trị
và tính dân tộc đậm đà Mang tính suy tưởng, triết lí Nét đặc sắc trong văn bản “Việt Bắc” là ?
Củng cố: