Tuần 14. Đàn ghi ta của Lorca

Mặt trời hồng trên cát nóng Es-Pa- Nha Là tiếng đàn ghi ta của Lorca Giọt lệ nào ớt đẫm áo choàng đỏ thắm Es- Pa- Nha Hay giọt buồn ghi ta của Dặm đ ờng dài với những nỗi buồn ng ời v

Chào mừng các thầy cô đến dự giờ thao giảng chào mừng ngày 20/11/2008 tại

lớp 12a4

Chào mừng các thầy cô đến dự giờ thao giảng chào mừng ngày 20/11/2008

tại lớp 12a4

Thanh Th¶o

-Ca khúc

tôi với cây đàn ghi ta”

- Nhạc: Thanh Tùng.

- Lời: Huỳnh Ph ớc Liên.

- Trình bày: Việt Hoàng.

Mặt trời hồng trên cát nóng

Es-Pa- Nha

Là tiếng đàn ghi ta của Lorca

Giọt lệ nào ớt đẫm áo choàng

đỏ thắm Es- Pa- Nha

Hay giọt buồn ghi ta của

Dặm đ ờng dài với những nỗi

buồn ng ời vũ nữ Di Gan

Hát lên bài ca tranh đấu của

Lorca

Bay đi xa đi xa Tiếng đàn ghi ta của Lorca Bay đi xa đi xa

Lời thơ tranh đấu Es- Pa- Nha Vang vang trong tim ta

Tiếng đàn ghi ta của Lorca Vang vang trong tim ta

Lời thơ tranh đấu Es- Pa- Nha Lorca Gascia

Anh đã chết với cây đàn ghi ta

Lorca Gascia Lời anh vang mãi trong tâm hồn chúng ta

Lorca Gascia Anh sống mãi với cây

đàn ghi ta Lorca Gascia Lời anh vang mãi trong tâm hồi chúng ta

Trong trái tim của

Bay đi xa đi xa

Tiếng đàn ghi ta của Lorca

Bay đi xa đi xa

Lời thơ tranh đấu Es- Pa-

Nha

Vang vang trong tim ta

Tiếng đàn ghi ta của Lorca

Vang vang trong tim ta

Lời thơ tranh đấu Es- Pa-

đàn ghi ta Lorca Gascia Lời anh vang mãi trong tâm hồi chúng ta

Nếu tôi chết, hãy chôn tôi với cây đàn ghi ta!

Một số hình ảnh về đất

n ớc và văn hoá

Tây ban nha

Vò n÷ Di- Gan

Một số hình ảnh về

gar- xi- a lor- ca

và đàn ghi ta

Ghi nhớ (ng ời dịch- Hàm Đan)

Bao giờ tôi chết,

hãy chôn tôi với cây

đàn ghi ta trong cát Bao giờ tôi chết,

giữa hàng cam và

đám bạc hà.

Bao giờ tôi chết,

xin hãy chôn tôi trong chiếc chong chóng gió.

Bao giờ tôi chết!

Em h·y cho c¶ líp biÕt nh÷ng nÐt chÝnh vÒ Lorca?

I Kh¸i qu¸t.

1 T¸c gi¶.

- Tªn thËt lµ Hå Thµnh C«ng (1946).

- Quª ë huyÖn Mé

§øc, tØnh Qu¶ng Ng·i.

- Tèt nghiÖp khoa Ng÷ V¨n Tr êng §¹i häc Tæng hîp Hµ Néi, tõng c«ng t¸c ë chiÕn tr êng miÒn Nam.

Em cho biÕt nh÷ng nÐt chÝnh vÒ t¸c gi¶ Thanh Th¶o?

* Tác phẩm tiêu biểu: Những ng ời đi tới

biển (1977), Dấu chân qua trảng cỏ

(1978), Những ngọn sóng mặt trời (1981), Khối vuông ru- bích (1985), Từ

Em hãy nêu những tác phẩm tiêu biểu

của Thanh

Thảo?

Em cho biết những đặc

điểm chính của thơ Thanh

Thảo?

- Lµ s¸ng t¸c tiªu biÓu cho kiÓu th¬ t duy cña Thanh Th¶o.

c Bè côc:

Ba phÇn:

- PhÇn 1:(6 c©u ®Çu)- h×nh ¶nh Lorca,

con ng êi tù do, ng êi nghÖ sÜ c¸ch t©n trong khung c¶nh chÝnh trÞ vµ nghÖ thuËt T©y Ban Nha.

- PhÇn 2: (12 dßng tiÕp)- Lorca bÞ h¹ s¸t

vµ nçi xãt xa khi kh¸t väng c¸ch t©n cßn dang dë.

- PhÇn 3 (cßn l¹i)- niÒm xãt th ¬ng Lorca

vµ nçi tiÕc nuèi kh«ng ai tiÕp nèi c¸ch t©n nghÖ thuËt cña Lorca, suy t vÒ cuéc gi¶i

Em cã thÓ chia bµi th¬ ra lµm mÊy phÇn? Néi dung tõng phÇn?

II Đọc- hiểu văn bản.

1 Lời đề từ của bài thơ:

"Nếu tôi chết hãy chôn tôi với cây

đàn ghi ta“

- "Cây đàn" cần đ ợc hiểu

rộng là nghĩa biểu t ợng cho sự nghiệp lao động nghệ thuật của Lorca, là mọi đóng góp và cống hiến của ông trên lĩnh vực sáng tạo nghệ thuật

Ta nên hiểu “cây

đàn” với nghĩa

gì? Lời đề từ bài thơ có ý nghĩa gì?

- "Cây đàn" cũng nh cuộc đời Lorca Chôn cây đàn, không có

nghĩa là phủ nhận hoàn toàn quá khứ mà chỉ ra quá khứ là cái truyền thống mà t ơng lai phải tiếp nối và nhân lên.=> Thể hiện tình yêu say

đắm của Lorca với nghệ thuật, lời

di chúc, căn dặn những ng ời đến sau trong sáng tạo nghệ thuật phải biết chôn cất nghệ thuật của ông

để đi tới

2 Phần 1 (6 dòng đầu):

* Đất n ớc của Lorca:

- Hình ảnh: + áo choàng đỏ + Hoa li la

+ Vầng trăng

+ Yên ngựa

-> Không gian văn hoá đặc tr ng của Tây Ban Nha Gợi ra cuộc sống phóng khoáng, tự do, đồng thời còn nuôi d ỡng tâm hồn ng ời nghệ sĩ

Em hãy chỉ ra những hình ảnh mang đặc

tr ng của đất n ớc Tây Ban Nha thể hiện trong phần này?

- "Những tiếng đàn" + "bọt n ớc"

(âm thanh) (hình ảnh)

-> Cảm nhận riêng của Thanh Thảo

về tiếng đàn của Lorca: Nó không chỉ có âm thanh mà còn có hình

ảnh: nó có hình khối, trẻ trung, tròn trịa, nhảy nhót, lúc hiện lúc tan, tan rồi lại hiện, mỏng manh nh ng không thể bị tiêu diệt

Em hiểu thế nào

về cụm từ "tiếng

đàn bọt n ớc"?

-"áo choàng đỏ gắt"

Hình ảnh “áo choàng đỏ gắt”

gợi cho em điều

gì?

+ Nghĩa thực: văn hoá truyền thống- đấu bò tót ở Tây Ban Nha

+ Nghĩa ẩn: tình hình chính trị với những cuộc đàn áp khốc liệt của chính quyền độc tài ở đây

Khát vọng dân chủ Nền

chính trị độc tài

Khát vọng cách tân ng.t Nền ng.t già nua

* Hình ảnh Lorca trên nền văn hoá dân tộc:

Ng ời nghệ sĩ mong manh đơn

độc trong hành trình đi tìm cái

đẹp cuộc đời vẫn khát khao cách tân nghệ thuật giữa một thế giới bạo tàn với nền nghệ thuật già nua cằn cỗi

3 Phần 2 (12 dòng tiếp).

- Nhà thơ đã dùng một số thủ pháp nghệ thuật để miêu tả cái chết của Lorca theo lối t ợng tr ng siêu thực

+ Hoán dụ: - "tiếng đàn"- cuộc

đời của Lorca

- "áo choàng bê bết

đỏ"- cái chết của Lorca.

=> Hình ảnh hoán dụ gợi ra cảnh Lorca bị hành hình đột ngột, số phận bi thảm, bi kịch của ng ời nghệ

Em hãy chỉ ra những dòng thơ nói đến sự kiện thảm hại hành hình Lorca? Tác giả đã

dùng những biện pháp nghệ thuật nào để miêu tả cái chết của Lorca? (thời gian 3 phút

để tìm tòi trao đổi

nhóm)

Ngoài biện pháp hoán dụ, tác giả còn dùng biện pháp so sánh và chuyển đổi cảm giác để miêu tả cái chết của Lorca:

- "Tiếng ghi ta“

+ "Nâu": màu quen thuộc của vỏ đàn

ghi ta, màu của đất, của quê h ơng -> Nỗi niềm h ớng tới quê h ơng.

+ "Lá xanh": màu của sự sống t ơi

đẹp, của khát vọng, của tuổi trẻ, t ơng lai -> Niềm thiết tha với cuộc sống.

+ "Tròn bọt n ớc vỡ tan", "ròng ròng

máu chảy": Sự vỡ tan -> Đau đớn.

Ngoài biện pháp hoán

dụ, tác giả còn dùng biện pháp nghệ thuật nào để miêm tả cái chết của Lorca?

Đối lập

Tự do Bạo tàn

Gieo sự sống Huỷ diệt sự sống

Gieo cái đẹp Gieo cái ác

Trái tim yêu đời Hiện thực phũ phàng

Sự trong trẻo, tròn đầy Sự vỡ nát, đau

th ơng.

- Tấm lòng Thanh Thảo: đau xót, th ơng tiếc, ng ỡng mộ, trân trọng mãnh liệt một tài năng, một nhân cách nghệ sĩ lớn- Lorca trong giờ khắc bi th ơng nhất.

Ngoài 2 biện pháp trên tác giả còn dùng biện pháp nghệ thuật nào để miêu tả cái chết của Lorca? Em

hãy chỉ rõ?

NX của em về tấm lòng của tác giả đối với Lorca?

4 Phần 3: (còn lại).

- Những câu thơ "Không ai đáy

giếng", tác giả chủ yếu sử dụng các biện

pháp so sánh, ẩn dụ, t ợng tr ng hoá để khắc đậm niềm tin mãnh liệt vào sự bất

tử của tiếng đàn Lorca.

4 câu đầu, tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào?

Nói lên điều gì?

“Tiếng đàn” t

ợng tr ng cho gì?

+ Hình ảnh "đ ờng chỉ tay" là một ẩn dụ về

số phận, về một định mệnh nghiệt ngã, ít nhiều gợi nhớ đến cái chết oan khuất của Lorca.

ng hóa nh : "giọt n ớc vầng trăng- long lanh

trong đáy giếng", "dòng sông", "lá bùa",

"chiếc ghi ta màu bạc", đều đ ợc sáng tạo

theo lối thơ t ợng tr ng (chuyển nghĩa): vầng trăng nơi đáy giếng nh giọt n ớc mắt khổng lồ/ giọt n ớc mắt sáng trong nh vầng trăng bất tử; dòng sông, ghi ta màu bạc: cõi chết, nơi

siêu thoát Các hành động "ném lá bùa",

"ném trái tim mình", cũng có ý nghĩa t ợng tr

ng cho một sự giã từ, một lựa chọn

Hình ảnh "đ ờng chỉ tay" nói lên

điều gì?

+ Lila ngân vang: - Lorca và sự nghiệp của ông còn sống mãi.

- Sự cách tân luôn đ ợc trân trọng và còn phát triển

- Lời thúc giục

về sự đổi mới nền văn học n ớc nhà

Lời ngân vang cuối cùng có ý nghĩa gì?

Câu 1: Nhận định nào không đúng với nhà

thơ Thanh Thảo?

a Ngòi bút của ông luôn kh ớc từ cách biểu đạt

dễ dãi, tìm kiếm những cách biểu đạt mới.

b Ngòi bút ông luôn nỗ lực cách tân thơ Việt,

với xu h ớng đào sâu vào cái tôi nội cảm.

c Ngòi bút giàu suy t mãnh liệt, phóng túng

trong cảm xúc, nhuốm màu sắc t ợng tr ng siêu thực.

d Ngòi bút của ông góp phần làm mới thể lục

bát bằng những tìm tòi theo h ớng hiện đại tạo nên nét đẹp trong cấu trúc và hình

ảnh

C©u 2: Theo em, h×nh t îng Lor- ca trong bµi th¬ cã thÓ hiÖn trong c¸c ý d íi kh«ng? V× sao em tr¶ lêi nh vËy?

vÒ mét con ng êi, mét nghÖ sÜ, mét chiÕn

sÜ, vÒ mét xø së vµ vÒ chÝnh ©m nh¹c vµ thi ca.