ĐÁP ÁN ĐỊA 6 KÌ 1 BÀI 7: SỰ VẬN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT QUANH TRỤC Câu 1 : Sự phân chia bề mặt Trái Đất ra 24 khu vực giờ có thuận lợi gì về mặt sinh hoạt và đời sống?. - Trái Đất có dạng hìn
Trang 1ĐÁP ÁN ĐỊA 6 KÌ 1 BÀI 7: SỰ VẬN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT QUANH TRỤC
Câu 1 : Sự phân chia bề mặt Trái Đất ra 24 khu vực giờ có thuận lợi gì về mặt sinh hoạt và đời sống?
Trả lời
- Trước hết, trên bề mặt Trái Đất, giờ ở mỗi kinh tuyến đều khác nhau thì trong sinh hoạt quá phức tạp Ngay trong khu vực nhỏ củng có giờ khác nhau
- Nếu chia bề mặt Trái Đất ra 24 khu vực giờ có thuận lợi hơn là tiện việc đi lại, giao
dịch…phát triển kinh tế, xã hội của một nước và các quốc gia trên Thế giới
Câu 2: Tại sao có hiện tượng ngày đêm kế tiếp nhau không ngừng trên Trái Đất?
- Trái Đất có dạng hình cầu nên Măt Trời chỉ chiêú sáng được một nửa Trái Đất
- Một nửa Trái Đất được chiếu sáng là ban ngày còn nửa kia không được chiếu sáng là ban đêm
- Vì Trái đất quay quanh trục từ Tây sang Đông nên khắp nơi trên Trái Đất luân phiên
được chiếu sáng và lần lượt có ngày và đêm
Câu 3: Người ta chia bề mặt Trái Đất ra làm 24 khu vực giờ , vậy mỗi khu vực giờ rộng
15 0 kinh tuyến ( 360: 24 = 15)
Cùng một lúc trên Trái Đất có 24 giờ khác nhau Bề mặt Trái Đất được chia ra làm 24 khu vực giờ Mỗi khu vực có một giờ riêng thống nhất
Khu vực có kinh tuyến gốc đi qua được coi là khu vực giờ gốc ( giờ GMT) và đánh số 0 ( còn gọi là giờ quốc tế ) Phía Đông có giờ sớm hơn phía Tây
Câu 4: Việt Nam nằm ở múi giờ thứ 7 ( Từ kinh tuyến 97,5 0 kinh Đông đến 112,5 0 kinh Đông)
Câu 5: Sự vận động tự quay quanh trục của Trái Đất
- Hướng tự quay: Từ Tây sang Đông
- Thời gian tự quay 24h/vòng (1 ngày đêm)
- Người ta chia bề mặt Trái Đất thành 24 khu vực giờ Mỗi khu vực có một giờ riêng thống nhất gọi là giò khu vực
- Khu vực kinh tuyến gốc đi qua gọi là khu vực giờ gốc
- Giờ phía Đông sớm hơn giờ phía Tây
Câu 6: Giờ khu vực được tính như thế nào theo giờ của khu vực giờ gốc?
Nếu ở phía Đông khu vực giờ gốc được cộng thêm số khu vực cách xa khu vực giờ gốc Nếu ở phía Tây khu vực giờ gốc được trừ đi số khu vực cách xa khu vực giờ gốc
Giả sử có một trận bóng đá quốc tế diễn ra ở thủ đô Pa-ri ( Pháp) vào hồi 14h30 phút giờ GMT ngày 1 - 10 – 2003; thì ở Hà Nội ( Việt Nam), Niu Đê-li ( Ấn Độ), Bắc Kinh ( Trung Quốc ) sẽ xem truyền hình trực tiếp trận bóng đá vào lúc mấy giờ của ngày hôm đó
- Trả lời
Hà Nội : Nằm ở múi giờ số 7 nên giờ trực tiếp ngày đó là: 14h30 phút + 7 = 21h30 phút Niu Đê-li ( Ấn Độ) nằm ở múi giờ số 5 nên giờ trực tiếp ngày đó là: 14h30 phút + 5 = 19h30 phút
Trang 2Bắc Kinh ( Trung Quốc ) nằm ở múi giờ số 8 nên giờ trực tiếp ngày đó là: 14h30 phút + 8 = 22h30 phút
a Hiện tượng ngày đêm:
- Do Trái Đất quay quanh trục từ Tây sang Đông nên khắp mọi nơi trên Trái Đất đều lần lượt có ngày và đêm
Diện tích được Mặt Trời chiếu sáng gọi là ban ngày, Diện tích nằm trong bóng tối gọi là đêm
b Sự lệch hướng
- Các vật chuyển động trên bề mặt Trái Đất bị lệch về hướng
- Ở nửa cầu Bắc vật chuyển động sẽ lệch về bên phải, còn ở nửa cầu Nam lệch về bên trái Ảnh hưởng của sự lệch hướng tới các đối tượng địa lí trên bề mặt Trái Đất : ảnh hưởng tới hướng gió Tín Phong _Đông Bắc
Hướng giớ Tây_ Tây Nam; dòng biển, dòng chảy của sông ( trong quân sự - đạn bắn theo hướng kinh tuyến)
Câu 7: Tại sao hàng ngày chúng ta thấy Mặt trời, Mặt Trăng và các ngôi sao trên bầu trời chuyển động theo hướng từ Đông sang Tây?
Trả lời: Hàng ngày, chúng ta thấy Mặt trời, Mặt Trăng và các ngôi sao trên bầu trời chuyển động theo hướng từ Đông sang Tây bởi vì trước đây người ta cho rằng Trái Đất đứng yên, còn Mặt trời, Mặt Trăng và các ngôi sao quay xung quanh Trái Đất, thực ra đât chỉ là sự chuyển động giả mà thôi Cũng như khi ta đi xe hoặc tàu, ta không có cảm giác xe, tàu chạy
mà thấy xe, tàu đứng yên, còn mọi vật cây cối hai bên đường thì chạy lùi lại phía sau Cho nên khi ở trên Trái Đất, cũng giống như ngồi trên xe tàu Trái Đất quay từ Tây sang Đông nên chúng ta thấy Mặt trời, Mặt Trăng và các ngôi sao trên bầu trời chuyển động ngược lại
do việc chúng ta không nhận sự chuyển động của Trái Đất
Câu 8: Tạii sao các vật chuyển động trên bề mặt Trái Đất đều bị lệch hướng?
Do sự vận động tự quay quanh trục của Trái Đất nên mọi vật chuyển động trên bề mặt Trái Đất đều bị lệch hướng
Câu 9: Với quả Địa Cầu và ngọn đèn trong phòng tối, em hãy chứng minh hiện tượng ngày đêm kế tiếp nhau trên Trái Đất
Trái Đất bao giờ cũng có dạng hình cầu, ngọn dèn trong phòng tối cũng giống như Mặt Trời , do đó nó chỉ chiếu sáng được một nửa Nửa được chiếu sáng là ngày, nửa nằm trong bóng tối là đêm Vì vậy, ta có hiện tượng ngày đêm kế tiếp nhau không ngừng trên Trái Đất
Bài 8: SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT QUANH MẶT TRỜI
Câu 1: Tại sao Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời lại sinh ra hai thời ký nóng lạnh luân phiên nhau ở hai nửa cầu trong một năm?
Trả lời
a) Vì trong khi chuyển động trên quỹ đạo quanh Mặt trời, trục Trái Đất lúc nào cũng nghiêng theo một hướng không đổi
Trang 3b) Vì nửa cầu Bắc và nửa cầu Nam luân phiên nhau ngả về phía Mặt Trời
c) Vì nửa cầu nào ngả về phía Mặt Trời thì lúc ấy là mùa nóng của nửa cầu đó
d) Vì nửa cầu nào không ngả về phía Mặt Trời thì lúc ấy là mùa lạnh của nửa cầu đó
Câu 2: Sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời
- Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời theo hướng từ tây sang đông trên quỹ đạo có hình elíp gần tròn
- Thời gian Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời một vòng là 365 ngày 6 giờ
- Trong khi chuyển động trên quỹ đạo ( quanh Mặt trời) , Trái Đất lúc nào cũng giữ nguyên
độ nghiêng và hướng nghiêng của trục không đổi Sự chuyển động đó gọi là sự chuyển
động tịnh tiến.
Câu 3: Vào những ngày nào trong năm, hai nửa cầu Bắc và Nam đều nhận được lượng nhiệt như nhau? Khi đó, ánh sáng Mặt Trời chiếu thẳng góc vào nơi nào trên bề mặt Trái Đất?
- Vào các ngày 21-3 và 23 - 9 hai bán cầu có góc chiếu của Mặt Trời như nhau, nhận được một lượng nhiệt và ánh sáng như nhau Đó là lúc chuyển tiếp giữa các mùa nóng và mùa lạnh ở hai nửa cầu của Trái Đất Khi đó ánh sáng Mặt Trời chiếu thẳng góc vào khu vực xích đạo
Câu 4: Hiện tượng các mùa:
- Do trục Trái Đất nghiêng và không đổi hướng trong khi chuyển động trên quỹ đạo nên Trái Đất có lúc ngả nửa cầu Bắc, có lúc ngả nửa cầu Nam về phía Mặt Trời
Nửa cầu nào ngả về phía Mặt Trời, thì có góc chiếu lớn, nhận được nhiều ánh sáng và nhiệt Lúc ấy là mùa nóng của nửa cầu đó Nửa cầu nào không ngả về phía Mặt Trời, thì có góc chiếu nhỏ, nhận được ít ánh sáng và nhiệt Lúc ấy là mùa lạnh của nửa cầu đó
Vào các ngày 21-3 và 23 - 9 hai bán cầu có góc chiếu của Mặt Trời như nhau, nhận được một lượng nhiệt và ánh sáng như nhau Đó là lúc chuyển tiếp giữa các mùa nóng và mùa lạnh ở hai nửa cầu của Trái Đất
Người ta còn chia một năm ra bốn mùa Ở nửa cầu Bắc, các nước theo dương lịch tính thời gian bắt đầu và kết thúc các mùa có khác một số nước quen dùng âm dương lịch ở Châu Á
Nước ta nằm ở khu vực nhiệt đới, sự phân hóa ra bốn mùa không rõ rệt Ở miền Bắc tuy cũng có bốn mùa nhưng hai mùa xuân và thu chỉ là nhưng thời kỳ chuyển tiếp ngắn Ở miền Nam, hầu như nóng quanh năm, chỉ có hai mùa: một mùa mưa và một mùa khô
BÀI 9: HIỆN TƯỢNG NGÀY, ĐÊM DÀI NGẮN THEO MÙA
Câu 1: Cho biết vì sao đường biểu diễn trục Trái Đất (BN) và đường phân chia sáng tối (ST) không trùng nhau? Sự không trùng nhau đó nảy sinh hiện tượng gì?
+ Trục Trái Đất nghiêng với mặt phẳng quý đạo một góc 66033/
+ Trục sáng tối vuông với mặt phẳng quỹ đạo một góc 900 nên hai đường cắt nhau ở đâu thành góc 23027/
Trang 4+ Sinh ra hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau ở hai nửa cầu
Câu 2: Hãy phân tích hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau trong các ngày 22- 6
và 22-12
đêm
Mùa gì? Kết luận
22/6
( Hạ chí)
Bắc Bán cầu
90 0 B
66 0 33 / B
23 0 27 / B
Ngày = 24 h Ngày = 24 h Ngày > đêm
Nóng Càng lên vĩ độ cao
càng dài ra Từ
66 0 33 / B→cực, ngày =24 h
đêm
Nam Bán cầu
23 0 27 / N
66 0 33 / N
90 0 N
Ngày < đêm Đêm = 24 h Đêm =24h
Lạnh
Càng đến cực Nam ngày càng ngắn lại, đêm dài ra Từ
66 0 33 / N
→cực, đêm = 24h
( Ngày 22/12 ngược lại )
Câu 3: Nêu ranh giới ánh sáng Mặt Trời chiếu thẳng góc với mặt đất vào ngày 22/6 và 22/12, đường giới hạn các khu vực có ngày hoặc đêm dài 24 giờ.
- Ngày 22/6: ánh sáng chiếu thẳng góc với mặt đất ở vĩ tuyến 23027/ B, vĩ tuyến đó gọi là chí tuyến Bắc
- Ngày 22/12: ánh sáng chiếu thẳng góc với mặt đất ở vĩ tuyến 23027/ N , vĩ tuyến đó gọi
là chí tuyến Nam
- Các vĩ tuyến 66033/ Bắc và Namlà những đường giới hạn các khu vực có ngày đêm dài 24h ở nửa cầu Nam và nửa cầu Bắc, gọi là các vòng cực
Câu 4: Rút ra kết luận về về hiện tượng ngày, đêm dài ngắn theo vì độ trên Trái Đất
Do trục Trái Đất nghiêng nên trục nghiêng của Trái Đất và đường phân chia sáng tối
không trùng nhau mà cắt nhau ở tâm Trái Đất một góc 230 27/ nên khi quay quanh Mặt Trời , Trái Đất có khi chúc nửa cầu Bắc, có khi ngả cầu Nam về phía Mặt Trời nên các dịa điểm trên hai nửa cầu có hiện tượng dài ngắn khác nhau theo vĩ độ Đường xích đạo có ngày và đêm như nhau
+ Từ xích đạo về hai cực thời gian chênh lệch giữa ngày và đêm càng lớn
Kết luận: Càng lên vĩ độ cao, khoảng thời gian chênh lệch giữa ngày - đêm trong 1 mùa càng lớn, số giờ chiếu sáng trong năm càng nhỏ
Câu 5: Dựa vào bảng sau đây, hãy giải thích tại sao số ngày có ngày dài suốt 24 giờ lại tăng từ vòng cực đến cực
Trang 5Vĩ độ 66 0 33 / B 70 0 B 75 0 B 80 0 B 85 0 B 90 0 B
Số ngày có
ngày dài
suốt 24
giờ
a) Vẽ biểu đồ cột: ( Tập vẽ biểu đồ như hướng dẫn trong vở bài tập Địa lí câu 3a, T 34) b) Nhận xét:
- Vào ngày 22-6 và 22-12 các địa điểm ở:
+ Vĩ tuyến 66033’B - Có một ngày hoặc một đêm dài suốt 24 h
- Số ngày có 24 giờ tăng lên từ 66 0 33 / B đến 90 0 B
- Ở hai cực có ngày đêm dài suốt 6 tháng
* Giải thích: Do trục Trái Đất nghiêng 66 0 33/ B và không đổi hướng khi chuyển động
quanh Mặt Trời nên số ngày dài suốt 24 giờ lại tăng từ vòng cực đến cực
BÀI 10: CẤU TẠO BÊN TRONG CỦA TRÁI ĐẤT
CẤU 1: Cấu tạo bên trong của Trái Đất gồm mấy lớp? Nêu đặc điểm từng lớp?
Gồm 3 lớp:
+ Lớp vỏ
+ Lớp trung gian
+ Lớp lõi ( nhân)
Đặc điểm:
- Lớp vỏ: Mỏng nhất, chỉ dày từ 5 đến 70 km, càng xuống sâu nhiệt độ càng cao, tối đa là
10000 C Nhưng quan trọng nhất vì đó là nơi tồn tại của các thành phần tự nhiên, môi trường và XH loài người
- Lớp trung gian: Dày khoảng 3000m, có thành phần vật chất ở trạng thái dẻo quánh, nhiệt độ từ 15000 đến 47000 C, là nguyên nhân gây nên sự di chuyển của các lục địa trên bề mặt TĐ
- Lớp Lõi, dày khỏang 3000km, phía ngoài lỏng, phía trong rắn, đặc, nhiệt độ cao nhất khoảng 50000 C
CÂU 2: Trình bày đặc điểm của lớp vỏ Trái Đất và nói rõ vai trò của nó đối với đời sống
và hoạt động của con người
Lớp vỏ: mỏng nhất, là nơi tồn tại của các thành phần tự nhiên : không khí, nước, sinh vật là nơi sinh sống, hoạt động của xã hội loài người , chiếm 1% thể tích và 5% khối lượng
Lớp vỏ Trái Đất được cấu tạo bởi một số địa mảng kề nhau, các dịa mảng này có bộ phận nổi cao lên mặt nước biển là lục địa, các đảo và có bộ phận trũng, thấp, bị nước bao phủ là đại dương
Câu 3: Kể tên các địa mảng xô vào nhau: Mảng Á Âu với mảng Phi Mảng Thái Bình
Dương với mảng Ấn Độ Mảng Ấn Độ với mảng Á Âu
Các địa mảng tách xa nhau ra: Mảng Bắc mĩ với mảng Á Âu Mảng Nam Mĩ với mảng
Phi Mảng Phi với mảng Nam cực
Nếu hai địa mảng tách xa nhau: Hình thành các dãy núi ngầm dưới đại dương.
Trang 6Nếu hai địa mảng xô vào nhau: Hình thành núi và đồng thời cũng sinh ra các hiện tượng
núi lửa, động đất
Tập vẽ biểu đồ: Hình tròn ( như bài tập 2a T 40+ 41/ Vở bài tập Địa lí 6)
Hình cột ( như bài 3a T33+ 34 / Vở bài tập Địa lí 6)
Đề nghị phụ huynh kiểm tra việc học thuộc đáp án của học sinh, để con ( em mình ) đạt kết quả bộ môn tốt nhất!