địa lí 6 thcs gianh cho hs và gv

địa lí 6, giúp mọi người tham khảo, dành cho giáo viên thcs và các em học sinh thân mến. một số kiến thức cần biết.......................................................................................................................................................................

Trang 1

Trường THCS Đinh Tiên Hoàng – Địa lí 6

NS:22/8/2013

Tiết 1: BÀI MỞ ĐẦU

I Mục tiêu : Sau bài học, HS cần:

1/ Kiến thức: Giúp HS làm quen với bộ môn Địa lý, nắm được nội dung của môn địa lý lớp 6 là nghiên cứu về Trái đất và các thành phần tự nhiên của Trái đất Từ đó bướcđầu định hình được cách học tập với bộ môn này thế nào cho tốt

2/ Kĩ năng: HS bước đầu nhận thức được: Bản đồ, cách sử dụng bản đồ là một phần quan trọng trong chương trình học tập, bên cạnh đó còn phải biết thu thập, xử lý thông tin … Có kỹ năng quan sát thực tế, biết vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề cụ thể

3/ Thái độ: Gây cho các em có sự hứng thú với bộ môn, có mong muốn học tập tốt

để mở rộng hiểu biết, yêu thiên nhiên, đất nước

II Chuẩn bị của thầy và trò:

.- Một tờ bản đồ tự chọn

- Tranh ảnh về địa lí (nếu có)

III Tiến trình lên lớp:

1.Ôn định lớp

2 Bài mới.( 2’) Ở tiểu học, các em đã được làm quên với kiến thức Địa lí Bắt đầu từ lớp 6, Địa lí sẽ là một môn học riêng trong nhà trường phổ thông

Hoạt động1 : Tìm hiểu Nội dung của môn

Bước 1 : GV gọi một HS đọc nội dung của

mục 1 sau đó nêu câu hỏi : Môn Địa lí ở lớp 6

giúp các em hiểu biết được những vấn đề gì ?

Bước 2 : HS trả lời, GV chuẩn kiến thức

Trái Đất - môi trường sống của con người

với các đặc điểm riêng về vị trí trong vũ trụ, hình

dáng, kích thước …Các thành phần tự nhiên cấu

tạo nên Trái Đất : đất đá, không khí, nước, sinh

vật …

GV cung cấp : Ngoài ra chương trình còn

rèn cho chúng ta những kĩ năng về bản đồ, thu

thập thông tin, xử lí thông tin …Ngoài ra, chúng

còn làm cho vốn hiểu biết của các em trong thời

đại hiện nay thêm phong phú

Hoạt động 2 : Tìm hiểu cách học tập môn

Địa lí

Mục tiêu : Biết cách học tốt môn Địa lí

Thời gian : 15 phút

Cách tiến hành : Cả lớp

GV nêu vấn đề : Cần phải học như thếnào

1 Nội dung của môn Địa lí ở lớp 6

- Trái Đất

- Các thành phần tự nhiên cấu tạo nên Trái Đất

2 Cần học môn Địa lí như thế nào

- Khai thác kiến thức ở sách giáokhoa

- Quan sát trên tranh ảnh, hình

vẽ và nhất là trên bản đồ

- Liên hệ những điều đã học với

Trang 2

để đạt kết quả tốt ?

HS trả lời, GV chuẩn kiến thức bằng bản

đồ, tranh ảnh địa lí

GV cung cấp : Sự vật hiện tượng Địa lí không

phải lúc nào cũng xảy ra trước mắt chúng ta vì

vậy ngoài kiến thức có trong sách giáo khoa

- Nội dung đa dạng : Tự nhiên, dân cư …

GV kết luận : Môn Địa lí gắn liền với thiên

nhiên, với đất nước và đời sống của con người,

nên việc học tốt môn Địa lí trong nhà trường sẽ

giúp các em mở rộng những hiểu biết về các hiện

tượng địa lí xảy ra ở xung quanh, thêm yêu thiên

nhiên, quê hương đất nước

thực tế đời sống

-

IV Đánh giá (5’)

Môn Địa lí ỏ lớp 6 giúp các em hiểu biết được những vấn đề gì ?

Giúp ta tìm hiểu thế giới xung quanh thông qua Trái Đất - môi trường

sống của con người với các đặc điểm riêng về vị trí trong vũ trụ, hình dáng, kích thước

…Các thành phần tự nhiên cấu tạo nên Trái Đất : đất đá, không khí, nước, sinh vật …

V Hoạt động nối tiếp ( 5’)

Câu 1 Kể tên các hành tinh trong hệ Mặt Trời

Câu 2 Cách xác định kinh tuyến, vĩ tuyến, kinh tuyến gốc, vĩ tuyến gốc

IV.Phụ Lục:

Trang 3

: VỊ TRÍ, HÌNH DẠNG VÀ KÍCH THƯỚC CỦA TRÁI ĐẤT

I Mục tiêu : Sau bài học, học sinh cần:

- Biết vận dụng những điều đã học vào thực tế

- Quả địa cầu

- Tranh hệ Mặt trời

- Lưới kinh, vĩ tuyến

1.Ôn định lớp

3.Bài mới.2ph

-Trong vũ trụ bao la,TĐ là 1 hành tinh xanh trong hệ Mặt Trời,cùng quay quanh MTvới

TĐ còn 7 hành tinh khác với các kích thước khác nhau.Tuy rất nhỏ nhưng TĐ là thiên thểduy nhất có sự sống trong hệ MT.Rất lâu rồi con người luôn tìm cách khám phá những bí

ẩn về ‘chiếc nôi “của mình.Bài học này chúng ta sẽ tìm hiểu 1 số kiến thức đại cương vềTĐ

HĐ1: Tìm hiểu vị trí của TĐ trong hệ Mặt Trời

*Mục tiêu:Biết được vị trí của TĐ trong hệ MT

Thơi gian:9ph

GV giới thiệu khái quát hệ Mặt trời

MR: người tìm ra hệ Mặt trời: Ni-cô-lai Cô-pec-nic

(1473-1543): bác bỏ thuyết “Địa tâm hệ”, xây dựng

thuyết “Nhật tâm hệ”

1 Vị trí của Trái đất trong hệ mặt trời

Trang 4

Quan sát H1.1

-“Hệ Mặt Trời” là gì?

GV: “Hành tinh”: là những thiên thể quay xung quanh

Mặt trời

-Trong hệ Mặt trời có mấy hành tinh? Kể tên?

( Diêm Vương không phải là hành tinh)

-Trái đất nằm ở vị trí thứ mấy theo thứ tự xa dần hệ

MR: 5 hành tinh Thuỷ, Kim, Mộc, Hỏa, Thổ được

quan sát bằng mắt thường từ thời cổ đại Khi bắt đầu

có kính thiên văn (năm 1781), phát hiện ra các hành

tinh còn lại

-Ngoài những hành tinh trên, trong hệ Mặt trời còn

có những thiên thể nào?

Mặt Trăng, sao Bắc Đẩu…

GV lưu ý các thuật ngữ: Mặt trời, hệ Ngân Hà

HĐ2:Tìm hiểu hình dạng ,kích thước của TĐ và hệ

-Trong sự tích Bánh chưng, bánh dày, người xưa

quan niệm Trái Đất có hình gì?

GV: Thế kỉ XVII, hành trình vòng quanh Trái Đất của

Ma-zen-lăng trong 1083 ngày, loài người đã có câu

trả lời về hình dạng của Trái Đất

HS quan sát quả Địa cầu

-Trái đất có hình gì?

GV: lưu ý sự khác nhau giữa hình tròn và hình cầu

-Hình dạng thực tế của Trái Đất có phải là hình cầu

Gv giới thiệu cho HS điểm cực Bắc và cực Nam

-Các đường nối liền 2 điểm cực Bắc và cực Nam trên

bề mặt quả địa cầu gọi là gì?

- Độ dài của các đường kinh tuyến

-Nếu mỗi đường kinh tuyến cách nhau 1 0 , có bao

nhiêu đường kinh tuyến?

-Trái Đất ở vị trí thứ ba trong các hành tinh theo thứ tự xa dần Mặt Trời

2 Hình dạng, kích thước của Trái đất và hệ thống kinh,vĩ tuyến:

-Trái Đất có dạng hình cầu và kíchthước rất lớn

-Kinh tuyến : đường nối liền hai điểm cực Bắc và cực Nam trên bề mặt quả Địa Cầu

đi qua đài thiên văn Grin-uyt ở ngoại ô thành phố Luân Đôn ( nước Anh )

Trang 5

HS: 360 đường KT

-Thế nào là kinh tuyến gốc?

-Đường kinh tuyến gốc chia Trái Đất thành các nửa

-Những vòng tròn vuông góc với các kinh tuyến là

những đường gì? Nêu đặc điểm của nó?

- Độ dài của các đường vĩ tuyến?

- Thế nào là vĩ tuyến Bắc, vĩ tuyến Nam.

-Thế nào nửa cầu Bắc, nửa cầu Nam.,nửa cầu

tây,nửa cầu đông?

- Công dụng của hệ thống kinh tuyến, vĩ tuyến?

-Tại sao phải xác định kinh tuyến gốc và vĩ tuyến

gốc?

HS:+Để đánh số thứ tự các đường kinh-vĩ tuyến

+Phân chia các nửa cầu

-Thực tế trên bề mặt Trái Đất có đường kinh-vĩ tuyến

không?

HS:Không.các đường kinh,vĩ tuyến chỉ được thể hiện

trên bđ và quả địa cầu phục vụ chi nhiều mục đích

cuộc sống,sản xuất…của con người

- Kinh tuyến Đông : những kinh tuyến nằm bên phải kinh tuyến gốc

- Kinh tuyến Tây : những kinh tuyến nằm bên trái kinh tuyến gốc

- Vĩ tuyến : vòng tròn trên bề mặtĐịa Cầu vuông góc với kinh tuyến

(Xích đạo)

- Vĩ tuyến Bắc : những vĩ tuyến nằm từ Xích đạo đến cực bắc

- Vĩ tuyến Nam : những vĩ tuyến nằm từ Xích đạo đến cực Nam

-Nửa cầu Đông : nửa cầu nằm

Á, Phi và Đại Dương

- Nửa cầu Tây : nửa cầu nằm bên

Đ, trên đó có toàn bộ châu Mĩ

- - Nửa cầu Bắc : nửa bề mặt Địa Cầu tính từ Xích đạo đến cực Bắc

- Nửa cầu Nam : nửa bề mặt Địa Cầu tính từ Xích đạo đến cực Nam

IV Đánh giá :5ph

Làm bài tập 1 trang 8 (sgk)

Trang 6

Nam

V Hoạt động nối tiếp:5ph

1 Bài vừa học

- Nắm được vị trí của Trái Đất trong hệ Mặt Trời

- Biết được hình dạng, kích thước Trái Đất và các kinh , vĩ tuyến

- Làm bài tập 2 sgk

2 Bài sắp học

- Đọc nội dung của bài 3: Tỉ lệ bản đồ

- Tìm hiểu các vấn đề sau :

Câu 1 Tỉ lệ bản đồ cho chúng ta biết điều gì ?

Câu 2 Để đo tính khoảng cách trên thực tế, người ta làm như thế nào ?

- Hiểu ý nghĩa của tỉ lệ bản đồ, phân biệt được tỉ lệ số và tỉ lệ thứơc trên bản đồ

- Biết tỉ lệ bản đồ quy định mức độ thể hiện nội dung địa lí trên bản đồ

2 Kĩ năng: Biết cách đo và tính khoảng cách trên thực tế dựa vào tỉ lệ số và tỉ lệ thứơc

3 Thái độ: Biết áp dụng những điều đã học vào thực tế

II.Chuẩn bị của thầy và trò:

Trang 7

Trình bày vị ,hình dạng và kích thước của Trái đất trong hệ mặt trời?

HS: -Trái Đất ở vị trí thứ ba trong các hành tinh theo thứ tự xa dần Mặt Trời

-Trái Đất có dạng hình cầu và kích thước rất lớn

3 Bài mới: ( 2’) Các vùng đất biểu hiện trên bản đồ đều nhỏ hơn kích thước thực của chúng Vì vậy khi vẽ bản đồ người ta phải biết cách thu nhỏ các đối tượng địa lí cần vẽ theo một tỉ lệ nhất định Vậy tỉ lệ bản đồ là gì ? Tiết hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu

* GV: Giới thiệu về khái niệm bản đồ là gì?

trước khi tìm hiểu về tỉ lệ bản đồ.

Hoạt động1 : Tìm hiểu ý nghĩa của tỉ lệ bản

đồ

Mục tiêu : Hiểu ý nghĩa của tỉ lệ bản đồ, phân

biệt được tỉ lệ số và tỉ lệ thứơc trên bản đồ

GV đưa bản đồ, chỉ HS xem ở góc bản đồ về

tỉ lệ bản đồ Ví du : 1: 100000, 1: 150000 …

Đồng thời hướng dẫn HS quan sát H.8 và H.9

Cho biết hai hình này có gì giống và khác

nhau ?

HS trả lời : Nội dung thể hiện giống nhau

song tỉ lệ khác nhau

GV hỏi tiếp Vậy em hiểu tỉ lệ bản đồ là gì ?

Tỉ lệ bản đồ cho chúng ta biết điều gì ?

HS trả lời, GV chuẩn kiến thức

Từ những phân tích trên hãy cho biết : Bản đồ

nào có tỉ lệ lớn hơn ? Bản đồ nào thể hiện các

đối tượng địa lí chi tiết hơn ?

HS trả lời, GV chuẩn kiến thức

GV kết luận : Tỉ lệ bản đồ càng lớn thì mức độ

chi tiết của nội dung bản đồ càng cao

Hoạt động 2 : Tìm hiểu cách đo tính khoảng

cách trên bản đồ dưa vào tỉ lệ thước hoặc tỉ lệ

số

Mục tiêu : Biết cách đo tính khoảng cách trên

bản đồ dưa vào tỉ lệ thước hoặc tỉ lệ số

HS dựa vào sgk để nêu các bước đo tính

khoảng cách (theo đường chim bay) trên bản đồ

GV làm mẫu về cách đo, tính khoảng cách theo

cả hai tỉ lệ ( tỉ lệ thước hoặc tỉ lệ số )

Hoạt động 3 : Rèn kĩ năng đo tính khoảng

cách trên bản đồ

Mục tiêu : Biết đo tính khoảng cách trên bản

đồ

- Bản đồ là hình vẽ thu nhỏ trên mặt phẳng của giấy,tương đối chính xá về một khu vực hay toàn

-Tỉ lệ bản đồ càng lớn thì mức độ

chi tiết của nội dung bản đồ càng cao

2 Đo, tính các khoảng cách trên thực địa dựa vào tỉ lệ thước hoặc tỉ lệ số trên bản đồ

Có hai dạng tỉ lệ bản đồ: Tỉ lệ số

và tỉ lệ thước

-

Trang 8

Cách tiến hành : Theo nhóm

Các nhóm thực hành đo và tính khoảng cách

theo các bài tập của mục 2 trong sgk

GV lưu ý cho HS : Khi đo khoảng cách của

các đối tượng địa lí trên bản đồ, phải đo từ giữa

các kí hiệu, không đo từ cạnh của kí hiệu

HS trình bày kết quả ( đại diện một vài nhóm ),

góp ý và bổ sung cho nhau

Trang 9

Trường THCS Đinh Tiên Hồng – Địa lí 6

ND:21/9/2013

Tiết 4 Bài 4: PHƯƠNG HƯỚNG TRÊN BẢN ĐỒ

KINH ĐỘ, VĨ ĐỘ VÀ TOẠ ĐỘ ĐỊA LÝ

I Mục tiêu:

1.Kiến thức:

- H biết và nhớ các quy định về phương hướng trên bản đồ

- Tìm hiểu thế nào là kinh độ, vĩ độ, toạ độ địa lý của 1 điểm

II Chuẩn bị của thầy và trị

- Bản đồ châu Á, bản đồ khu vực Đơng Nam Á

1 Oån định lớp: Nắm lại sỉ số lớp

2 Kiểm tra bài cũ:5ph

Tỉ lệ bản đồ là gì ? Nêu ý nghĩa của tỉ lệ 1 : 15.000.000 trên bản đồ

Tỉ lệ bản đồ là tỉ số giữa các khoảng cách trên bản đồ, so với các khoảng cách

tương ứng trên thực địa

Nghĩa là 1cm trên bản đồ = 15000000 cm trên thực địa

3 Bài mới:(2ph) Khi nghe đài phát thanh cơn bão mới hình thành, để làm công việc phòng chống bão và theo dõi diễn biến cơn bão chuẩn xác cần phải xác định được vị trí và đường

di chuyển của cơn bão,cần phải xác định vị trí chính xác ta phải nắm vững phương hướng và tọa độ địa lí của các điểmtrên bản đồ Cô và các em cùng nghiên cứu qua bài học hôm nay

HĐ1: Tìm hiểu phương hướng trên

bản đồ

* Mục tiêu: Biết xác định được mọi

phương hướng trên bản đồ

* Thời gian: 10phút

* Các bước tiến hành: cá nhân

B1:

-TĐ hình cầu, làm thế nào xác định phương hướng

trên mặt quả địa cầu?

HS: + Lấy hướng tự quay của để chọn đơng, tây;

hướng vuơng gĩc với hướng chuyển động của TĐ

là bắc và nam Từ 4 hướng cơ bản định ra các

hướng khác

GV: Phần giữa bản đồ là phần trung tâm từ trung

tâm xác định hướng trên là hướng bắc, dưới là

hướng nam, trái là hướng tây, phải là là hướng

đơng

Nếu ở ngồi thực địa, điểm trung tâm là vị trí

người quan sát

1 Phương hướng trên bản đồ :

-Phương hướng chính trên bản đồ cĩ 8 hướng chính

-Cách xác định phương hướng trên bản đồ:

+Với bản đồ cĩ kinh tuyến vĩ tuyến:phải dựa vào các đường kinh tuyến và vĩ

Trang 10

-Cơ sở xác định hướng trên bản đồ dựa vào yếu tố

nào?

HS: Dựa vào các đường kinh tuyến

và vĩ tuyến

Quan sát H10 SGK

Giới thiệu các hướng chính

-Trên thực tế cĩ những bản đồ khơng thể hiện kinh

tuyến, vĩ tuyến, làm thế nào xác định được phương

GV chuẩn xác lại kiến thức

HĐ2: Tìm hiểu kinh độ, vĩ độ và

tọa độ địa lí

* Mục tiêu: HS nắm được kinh độ, vĩ

độ và tọa độ địa lí của một điểm

trên bản đồ và quả địa cầu

* Thời gian: 8phút

* Các bước tiến hành: cá nhân+

-Điểm C (H11) là nơi gặp nhau của đường kinh

tuyến, vĩ tuyến nào?

GV : Khoảng cách từ C đến kinh

tuyến gốc xác định kinh độ của

điểm C Khoảng cách từ C đến

xích đạo (vuông gốc) xác định vĩ

độ của điểm C

10

) (

20

do kinh

B

do vi

tuyến để xác định phương hướng

+Với các bản đồ khơng vẽ kinh,vĩ tuyến:phải dựa vào mũi tên chỉ hướng bắc,sau đĩ tìm các hướng cịn lại

2 Kinh độ, vĩ độ và toạ độ địa lý:

- Kinh độ và vĩ độ của một địa điểm là số độ chỉ khoảng cách từ kinh tuyến và vĩ tuyến đi qua địađiểm đó đến kinh tuyến gốc và vĩ tuyến gốc

- Tọa độ địa lý của một điểm chính là kinh độ, vĩ độcủa địa điểm đó trên bản đồ

- Cách viết tọa độ địa lý của một điểm

Viết : Kinh độ trên

Vĩ độ dưới

3 Bài tập:

Trang 11

Tọa độ địa lý của một điển là

Hoạt động 3 : Rèn luyện kĩ năng

Mục tiêu : Biết xác định hương, kinh độ, vĩ độ

Bước 2 : Các nhóm trình bày,

Giáo viên nhận xét

Tọa độ địa lý của các điểm A,

a Các chuyến bay từ Hà Nội đi:

Nam

-Kualalămpơ => Băng Cốc: Hướng Tây Bắc

- Kualalămpơ => Manila: Đơng Bắc

- Manila => Băng Cốc: Tây Nam

- Nắm được cách xác định phương hướng

- Biết xác định kinh độ, vĩ độ của một điểm

2 Bài sắp học

- Đọc nội dung của bài Kí hiệu bản đồ Cách biểu hiện địa hình trên bản đồ

- Tìm hiểu các vấn đề sau:

VI.PhụLục:

Trang 12

NS:26/9/2013

ND:28/9/2013

Tiết 5 KÍ HIỆU BẢN ĐỒ.CÁCH BIỂU HIỆN ĐỊA HÌNH TRÊN BẢN ĐỒ

I Mục tiêu:Sau bài học, HS cần:

1.Kiến thức: Hiểu ký hiệu bản đồ là gì, biết đặc điểm và sự phân loại các ký hiệu bản đồ

2 Kĩ năng: Biết cách đọc các ký hiệu trên bản đồ, đặc biệt là ký hiệu về độ cao của địa hình

3 Thái độ: Biết vận dụng để đọc bản đồ

II Chuẩn bị của thầy và trị:

Một số các kí hiệu phù hợp với sự phân loại trong sách giáo khoa

Bản đồ về các đối tượng địa lí ( tự nhiên, kinh tế )

III.Tiến trình lên lớp:

2 Kiểm tra bài cũ (:15ph) Nêu khái niệm kinh độ, vĩ độ, kinh

tuyến, vĩ tuyến ? xác định tọa độ địa lý của một điểm là thế nào?

Kinh độ và vĩ độ của một địa điểm là số độ chỉ

khoảng cách từ kinh tuyến và vĩ tuyến đi qua địa điểm đó đến kinh tuyến gốc và vĩ tuyến gốc

Kinh tuyến là đường nối cực Bắc và cực Nam trên quả Địa cầu Ví tuyến là

nhứng vịng trịn vuơng gốc với các kinh tuyến

Xác định kinh độ và vĩ độ của điểm đĩ

3.Bài mới:.Bất kể loại bản đồ nào cũng dùng một loại ngơn ngữ đặc biệt Đĩ là hệ thống kí hiệu để biểu hiện các đối tượng địa lí về mặt đặc điểm, vi, trí, sự phân bố trongkhơng gian…Cách biểu hiện loại ngơn ngữ bản đồ này ra sao, để hiểu được nội dung, ýnghĩa của kí hiệu ta phải làm gì Đĩ chính là nội dung bài học hơm nay

Hoạt động1 : Tìm hiểu các loại kí hiệu bản đồ

Mục tiêu : Biết được các loại kí hiệu bản đồ

GV yêu cầu HS quan sát hệ thống

kí hiệu ở trên bản đồ qua chú

giải

Muốn hiểu các ký hiệu trên

bản đồ ta phải làm gì ? vì sao ? Cĩ

bao nhiêu loại kí hiệu thường dùng ?

-Bảng chú giải

HS trả lời,GV chuẩn kiến thức

- Tại sao muốn hiểu ký hiệu phải đọc chú giải?

Bảng chú giải giải thích nội dung

và ý nghĩa của kí hiệu

* Em hãy nêu 1 vài kí hiệu phản ánh vị trí, sự phân

bố của đối tượng địa lí trong khơng gian ?

Sơng cĩ kí hiệu 1 đường kéo dài màu xanh, sân

bay được kí hiệu bằng biểu tượng máy bay …

GV cung cấp : Kí hiệu bản đồ rất đa dạng, chúng

cĩ thể là những hình vẽ, màu sắc …Được dùng 1

cách quy ước để thể hiện các sự vật, hiện tượng địa

lí trên bản đồ …

1 Các loại kí hiệu bản đồ

- Cĩ ba loại kí hiệu thường dùng để

thể hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ: Kí hiệu điểm, kí hiệu đường, kí hiệu diện tích

- Bảng chú giải giúp chúng ta hiểu nội dung và ý nghĩa của các kí hiệu dùng trên bản đồ

Trang 13

GV hỏi tiếp Quan sát hình 15 cho biết các dạng kí

hiệu

HS trả lời, GV chuẩn kiến thức

Kí hiệu hình học, kí hiệu chữ, kí hiệu tượng hình

Bảng chú giải giúp chúng ta hiểu được vấn đề gì

?

Người ta thường biểu hiện các đối tượng địa lí

trên bản đồ bằng các loại kí hiệu nào ?

Kí hiệu điểm, kí hiệu đường, kí hiệu diện tích

Hoạt động 2 : Tìm hiểu cách biểu hiện địa hình

GV hướng dẫn HS quan sát H.16 cho biết

Mỗi lát cắt cách nhau bao

nhiêu km?

Dựa vào khoảng cách các

đường đồng mức ở 2 sườn núi

phía Đông và phía Tây hãy cho biết

sườn nào có độ dốc lớn?

HS trả lời , GV nhận xét bổ sung

- Mỗi lát cắt cách nhau 100m

- Sườn phía Tây của quả núi trong hình dốc hơn

sườn phía Đơng

GV thuyết trình : Các đường đồng mức cũng là 1

dạng của kí hiệu đường

( Ngồi đường đồng mức (đường đẳng cao) cịn cĩ

đường đẳng sâu, cĩ cùng dạng hý hiệu song biểu

hiện ngược nhau

GV: Đường đồng mức: là đường nối

những điểm có cùng độ cao( tuyệt

đối) của địa hình trên bản đồ, còn

có tên là đường đẳng cao Trên bđ

các đườnh đồng mức sát

nhau(khoảng cách nhỏ) biểu hiện

địa hình dốc, các đường đồng mức

xa nhau (khoảng cách lớn) biểu

hiện địa hình thoải.)

Vd: độ cao dùng số dương (100m, 50m), đương

đẳng sâu dùng số âm (-100m, -50m)

GV hỏi Để đọc độ cao của địa hình trên bản đồ

người ta dựa vào những kí hiệu nào ?

HS trả lời, GV chuẩn kiến thức

GV củng cố tồn bài : Khi sử dụng bản đồ, trước

tiên chúng ta phải xem bảng chú giải Bởi vì trong

bảng chú giải cĩ giải thích đầy đủ tính quy ước của

-Một số dạng kí hiệu được sử dụng

để thể hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ:kí hiệu hình học,kí hiệu chữ ,kí hiệu tượng hình

2 Cách biểu hiện địa hình trên bản đồ

Trang 14

các kí hiệu

Ví dụ : Hình tam giác màu đen trên bản đồ là kí

hiệu của khoáng sản, hình bông lúa là một loại nông

sản …có hiểu được tính quy ước của các kí hiệu thì

chúng ta mới đọc được bản đồ và tìm thấy các thông

a Kí hiệu tượng hình, kí hiệu đường, kí hiệu điểm

b Kí hiệu điểm, kí hiệu đường, kí hiệu diện tích

c Kí hiệu hình học, kí hiệu đường, kí hiệu diện tích

d Kí hiệu điểm, kí hiệu đường, kí hiệu hình học

1 Bài vừa học

- Nắm được các dạng kí hiệu và các loại kí hiệu để đọc được bản đồ thông qua bảng chú giải

- Biết đọc độ cao bằng thang màu và đường đồng mức

2 Bài sắp học: Tiết ôn tập

HS về chuẩn bị nội dung ôn tập từ bài 1đến bài 5

VI.Phụ Lục

Trang 15

Ngày Soạn:02/10/2014

Ngày dạy: 06/10/2014

Tiết 6 ÔN TẬP

I/ Mục tiêu: Qua bài này HS cần nắm được

1/ Kiến thức: + Nắm được vị trí, hình dạng, kích thước của Trái Đất Tỉ lệ bản đồ

+ Biết xác định phương hướng trên bản đồ, kí hiệu bản đồ

2/ Kĩ năng: Tiếp tục rèn luyện kĩ năng xác định bản đồ, đọc các kí hiệu trên bản đồ

Để khắc sâu kiến thức đã học, thì tiết học hôm nay chúng ta cùng nhau ôn tập

Bước 1: Gv cho HS quan sát tranh các

hành tinh trong hệ Mặt Trời

Trái Đất nằm ở vị trí nào theo thứ tự xa

Tỉ lệ bản đồ được biểu hiện qua mấy

dạng ? Nêu đặc điểm của mỗi dạng.?

* Hoạt động 2: Phương hướng trên bản

đồ Kinh độ vĩ độ và tọa độ địa lí Kí

hiệu bản đồ

Mục tiêu: Nắm được đặc điểm phương

hướng trên bản đồ Kí hiệu bản đồ

Trang 16

Bước 1: GV cho HS quan sát các loại

bản đồ

Muốn xác định phương hướng trên bản

đồ ta dựa vào chi tiết nào?

Làm thế nào để xác định phương hướng

trên bản đồ?

Thế nào là kinh độ, vĩ độ và tọa độ địa

lí của 1 điểm?

Kí hiệu bản đồ cĩ mấy loại và mấy

dạng? Nêu các đối tượng thể hiện?

Dựa vào hệ thống đường kinh tuyến, vĩ tuyếnLấy phần giữa làm trung tâm phía trên chỉ hướng bắc, dưới chỉ hướng nam tâ phải chỉ hướng đơng, tay trái chỉ hướng tây

Kinh độ của một địa điểm là số đo chỉ khoảng cách từ kinh tuyến đi qua điểm đĩ đến kinh tuyến gốc

Vĩ độ của một địa điểm là số đo chỉ khoảng cách từ vĩ tuyến đi qua điểm đĩ đến vĩ tuyến gốc

Kinh độ và vĩ độ của 1 địa điểm được gọi chung

là tọa độ địa lí của điểm đĩ4/ Kí hiệu bản đồ

Kí hiệu điểm: sân bay, cảng biển, nhà máy thủy điện

Kí hiệu đường: ôtô, sông …

Kí hiệu diện tích: vùng trồng lúa, rừng

Kí hiệu hình học: thường dùng đểthể hiện các mỏ khoáng sản + Kí hiệu chữ: dùng các chữcái đầu tiên của kim loại (viết tắt) để thể hiện các mỏ

khoáng sản + Kí hiệu tượng hình: mô tả hình dáng gần đúng với hình dạng của sinh vật

IV/ Đánh giá: GV hệ thống lại kiến thức bài ơn tập

V/ Hoạt động nối tiếp(3’)

1/ BVH: Nắm lại kiến thức bài ơn tập

Nhắc HS học kỹ trong nội dung đã ơn tập

1/ Bai mở đầu; Kinh tuyến, vĩ tuyến, kinh tuyến gốc, vĩ tuyến gốc

2/ Tỉ lệ bản đồ cho ta biết điều gì ? tỉ lệ thước ,tỉ lệ số?

3/ Kiù hiệu bản đồ ( loại kí hiệu và dạng kí hiệu )

4/ Kinh độ, vĩ độ và toạ độ địa lí của một điểm

Hướng dẫn sau tiết kiểm tra.

Bài 7 Sự vận động tự quay quanh trục của Trái Đât và các hệ quả

- Tại sao cĩ hiện tượng ngày đêm kế tiếp nhau ở mọi nơi trên bề mặt Trái Đất

-Sự phân chia bề mặt Trái Đất ra 24 khu vực giờ cĩ thận lợi gì về mặt sinh hoạt và đời

sống

VI.Ph ụ lục

Trang 17

NS12/10/2013

ND:14/10/2013

Tiết 7

KIỂM TRA MỘT TIẾT ĐỊA LÍ 6

1 XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU KIỂM TRA:

- Đánh giá kết quả học tập của học sinh nhằm điều chỉnh nội dung, phương pháp dạyhọc và giúp đỡ học sinh một cách kịp thời

- Kiểm tra kiến thức, kĩ năng cơ bản ở những nội dung: Về trái đất (4 bài:Vị trí ,hìnhdạng và kích thước của TĐ;Tỷ lệ bản đồ;Phương hướng trên bản đồ.Kinh độ ,vĩ độ và tọa

độ địa lí;Kí hiệu bản đồ.Cách biểu hiện địa hình trên bản đồ).Mở đầu 1 bài

- Kiểm tra ở cả 3 cấp độ nhận thức: biết, hiểu và vận dụng

2 XÁC ĐỊNH HÌNH THỨC KIỂM TRA:

Hình thức kiểm tra trắc nghiệm và tự luận

3 XÂY DỰNG MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA:

- Ở đề kiểm tra 1 tiết, Địa lí 6, nội dung kiểm tra như sau:

Chủ đề về trái đất với số tiết là 4 tiết (100%) phân phối cho các nội dung như sau:+Vị trí ,hình dạng và kích thước của TĐ(30%)

+ Tỷ lệ bản đồ(20%)

+ Phương hướng trên bản đồ.Kinh độ ,vĩ độ và tọa độ địa lí(30%)

+Kí hiệu bản đồ.Cách biểu hiện địa hình trên bản đồ (20%)

- Trên cơ sở phân phối số tiết như trên, kết hợp với việc xác định chuẩn quan trọng

ta xây dựng ma trận đề kiểm tra như sau:

Trang 18

Cấp thấp Cấp cao

N TL

lệ bản đồ

Biếtcáchtính

tỉ lệ bản

đồ dựa vào

tỉ lệ

số

và tỉ

lệ thước10%=1đ

C3

10%

=1đC4

về phương hướng trên bđ

Trang 19

10%=1đ

C5,C6

20%=2đC1Nắm được kí

hiệu bđ,phân loại các kí hiệu

Biết được các đốitượng địa lí được biểu hiện bằng các loại kí hiệu 10%=2đ

C3

10%=1đC4

%)

4 VIẾT ĐỀ KIỂM TRA TỪ MA TRẬN:

Phần 1: trắc nghiệm khách quan:(4đ)

+ Hãy khoanh tròn vào chữ cái đứng trước ý em cho là đúng trong các câu sau:

Câu 1(0.5đ): Theo thứ tự xa dần mặt trời,trái đất nằm ở vị trí thứ mấy?

- Tỉ lệ bản đồ(c) thì mức độ chi tiết của nội dung bản đồ(d)

+ Hãy ghép các nội dung ở cột A với nội dung ở cột B sao cho phù hợp

Câu 4(1đ)

3-d sân bay,cảng biểnCâu 5(0,5đ) Chọn câu trả lời đúng

Trang 20

Phần Tự luận(6đ)

1 (2đ) Muốn xác định phương hướng trên bản đồ ta dựa vào các đường kinh tuyến, vĩ

tuyến Vậy em hãy áp dụng điền các hướng còn lại ở hình bên dưới

B

2 Có mấy loại kí hiệu bản đồ?địa hình được biểu hiện trên bản đồ bằng loại kí hiệu nào? (1đ)

3 Kinh tuyến,vĩ tuyến là gì? (2đ)

4 Dựa vào số ghi tỉ lệ của các bản đồ sau:

1:200000 vaf:6000000, cho biết 5cm trên bản đồ ứng với bao nhiêu km trên thực tế?(1đ)Hết

5 XÂY DỰNG HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ BIỂU ĐIỂM:

- Điểm toàn bài tính theo thang điểm 10

- Cho điểm tối đa khi HS trình bày đủ các ý và bài làm sạch đẹp

T

TN

N

ĐN ĐB

Trang 21

Câu 2.

- Địa hình được biểu hiện trên bản đồ bằng hệ thống thang màu và đường mức (0,5đ)

- Có 3 lọa ký hiệu: Điểm, đường và diện tích (0,5đ)

Câu 3 - KT là đường nối liền 2 điểm cực B và cực N trên bề mặt quả địa cầu(1đ).

- VT là vòng tròn trên bề mặt địa cầu vuông góc với KT (1đ)

Câu 4 -Đối với bản đồ có tỉ lệ 1: 200000, 5 cm trên bản đồ ứng với 10km ngoài thực địa

(vì theo tỉ lệ 1 cm trên BĐ ứng với 2km ngoài thực địa Vậy 5cm trên BĐ ứng với 10km ngoài thực địa) (0,5đ)

- Đối với bản đồ có tỉ lệ 1: 6000000, 5cm trên bản đồ ứng với 300km ngoài thực địa.(0,5đ)

6 XEM XÉT LẠI VIỆC BIÊN SOẠN ĐỂ KIỂM TRA:

Trang 22

Ngày soạn: 16/10/2014

Ngày dạy: 20/10/2014

Tiết 8 SỰ VẬN ĐỘNG TỰ QUAY QUANH TRỤC CỦA TRÁI ĐẤT

VÀ CÁC HỆ QUẢ I.Mục tiêu: Sau bài học, HS cần:

1 Kiến thức:

+ Trái đất chuyển động tưởng tượng quanh trục, hướngTây - Đông thời gian tự quay 1 vòng 24 giờ

+ Hệ quả của sự vận động trái đất quanh trục

2 Kĩ năng: Biết dùng quả địa cầu chứng minh hiện tượng

ngày đêm kế tiếp nhau

3 Thái độ: Giải thích hiện tượng địa lý trên cơ sở thế giới

quan khoa học

-Quả địa cầu

-Các hình vẽ SGK phĩng to

1 Oån định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ: (5ph) Trả sửa bài 1 tiết

3 Bài mới: ( 2’) Em cho biết bây giờ là mấy giờ ?(12h30)khi nào lại cĩ (12h30)ngày hơm sau.Như vậy từ ngày này qua ngày khác ,từ mùa này qua mùa khác cĩ liên tục diễn

ra Vì sao cĩ hiện tượng kì lạ đĩ ?vì sao cĩ sự qui định đĩ ?chúng ta cùng tìm hiểu bài hơm nay

Hoạt động1 : Tìm hiểu sự vận động của Trái Đất

quanh trục

Mục tiêu : Biết hướng tự quay của Trái Đất và thời

gian tự quay quanh trục

Thời gian : 12 phút

Cách tiến hành : Cả lớp

GV giới thiêu QĐC Trong thực tế QĐC

không phải đứng yên mà quay quanh

một trục tưởng tượng nối liền 2 cực và

Dựa H19 Trái Đất tự quay quanh trục

theo hướng ?

HS lên bảng thể hiện hướng quay

trên QĐC

Thời gian Trái Đất tự quay 1 vòng

quanh trục trong một ngày đêm được

quy ước là bao nhiêu giờ ?

Cùng một lúc trên TĐ có bao nhiêu

giờ khác nhau (24 giờ GV giới thiệu

hình 20 )

Mỗi khu vực giờ chênh nhau bao

nhiêu ? (1 giờ )

GV để tiện tính gờ trên toàn Thế

giới năm 1884 Hội nghị quốc tế thống

nhất lấy khu vực có kinh tuyến gốc

1 Sự vận động c ủ a Trái Đấ t quanh trục :

-Trái đất tự quay quanh một trục tưởng tượng nối liền 2 cực và nghiêng

- Hướng tự quay của Trái Đất từ Tây sang Đông

- Thời gian tự quay 1 vòng quanh trục 24 giờ.(một ngày đêm) Vì vậy ,bề mặtTrái Đất được chia ra thành 24 khu vực giờ

Trang 23

khu vực giờ gốc

Đánh số như thế nào ? (nhanh hơn,

chậm hơn)

Nước Việt Nam nằm trong khu vực giờ

thứ mấy ? sớm hơn giờ gốc là bao

Giờ phía Đông và giờ phía Tây có

sự chênh lệch như như thế nào (Phía

Đông nhanh hơn 1 giờ, phía Tây chậm

hơn 1 giờ)

Chuyển ý:Sự chuyển động của TĐ sinh ra các hệ quả

gì ?chúng ta đi tim hiểu sag phần 2

Hoạt động 3 : Tìm hiểu hệ quả của

sự vận động tự quay quanh trục

của trái đất

Mục tiêu : Biết hệ quả của sự vận động

tự quay quanh trục của trái đất

Thời gian : 12 phút

GVdùng quả Địa Cầu và ngọn đèn

để minh họa

Cho nhận xét diện tích được chiếu

sáng gọi là gì ? Nửa không được

chiếu sáng gọi là gì ?

Nếu trái đất không tự quay quanh

trục thì có ngày đêm không ? thời

gian ngày là bao nhiêu ? đêm là bao

nhiêu ?

Nêu ý nghĩa vận động tự quay trục

của Trái Đất

Hình 22 cho biết ở Bắc bán cầu các

vật chuyển động theo hướng từ P - N,

O - S bị lệch hướng về tay phải hay

trái (Gợi ý P- N hướng bị lệch của vật chuyển

động từ xích đạo - cực; hướng nào ? ( ĐB –

TN) ; O - S từ cực – xích đạo hướng nào ? (TN -

ĐB) Khi nhìn theo hướng chuyển động ơ

nửa cầu Bắc lệch hướng nào ? ở

2) Hệ quả của sự vận động tự quay quanh trục của trái đất :

- Hiện tượng ngày, đêm kế tiếp nhau ở khắp mọi nơi trên Trái Đất

- Sự chuyển động lệch hướng của các vật thể ở nửa cầu Bắc và nửa cầu Nam trên bề mặt Trái Đất

Trang 24

nửa cầu Nam lệch hướng nào ?

- Hướng gió tín phong Đông Bắc

- Dòng chảy của sông

- Đường đi của các viên đạn pháo …

IV Đánh giá (4’) Chọn ý đúng nhất

Câu 1 Trái đất cĩ ngày và đêm là do :

a Trái Đất hình câù b Trái Đất luơn quay quanh trục c Trái Đất quay quanh Mặt

Trời Câu 2 Ngày và đêm cứ kế tiếp nhau là do :

a Trái Đất hình câù b Trái Đất luơn quay quanh trục c Cả hai ý trên

V Hoạ t động nối tiếp ( 5’)

1 Bài vừa học : Trả lời câu hỏi 1, 2 sgk

2 Bài sắp học : Sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời.

- Tại sao có các mùa: Xuân, Hạ , Thu , Đông

- Tại sao có 2 mùa nóng, lạnh trái

ngược nhau ở hai nửa cầu

VI.Phụ Lục:

Trang 25

Ngày soạn: 23/10/2014

Ngày dạy: 27/10/2014

Tiết 9 Bài 8 :SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT QUANH MẶT TRỜI

I.Mục tiêu: Qua bài HS cần trình bày được

1 Kiến thức:

- Hiểu được cơ chế của sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời

( quỹ đạo, thời gian chuyển động và tính chất của sự chuyển động )

- Nhớ vị trí xuân phân, hạ chí, thu phân và đông chí trên quỹ đạo của Trái Đất

2 Kĩ năng: Biết sử dụng quả Địa Cầu để lặp lại hiện tượng chuyển động tịnh tiến của

Trái Đất trên quỹ đạo và chứng minh hiện tượng các mùa

3 Thái độ: Biết vận dụng những điều đã học vào thực tế

- Quả Địa cầu

- Tranh về sự vận động của Trái Đất quanh Mặt Trời

III Tiến trình bài dạy:

1 Ổn định:

2 KTBC: ( 5’) Tại sao có hiện tượng ngày đêm kế tiếp nhau ở khắp mọi nơi trên Trái

Đất và cho biết hướng tự quay của Trái Đất ?

Đáp án : - Trái Đất hình cầu

Trái Đất tự quay quanh trục

- Trái Đất tự quay quanh trục từ Tây sang Đông

3 Bài mới: ( 2’) Trái Đất trong khi chuyển động quanh Mặt Trời vẫn giữ nguyên độ nghiêng và hướng của trục trên mặt phẳng quỹ đạo Sự chuyển động tịnh tiến đó đã sinh

ra hiện tượng thay đổi các mùa và hiện tượng độ dài của ngày, đêm chênh lệch trong năm

Hoạt động1 :Tìm hiểu sự chuyển động của

Trái Đất quanh Mặt Trời

Mục tiêu : Nắm được sự chuyển động của Trái

Đất quanh Mặt Trời

GV treo tranh Trái Đất có nhiều chuyển

động Ngoài sự chuyển động tự quay quanh trục,

Trái Đất còn chuyển động quanh Mặt Trời theo

một quỹ đạo có hình elip gần tròn GV giải thích

các thuật ngữ : quỹ đạo, hình elip

GV nêu yêu cầu Quan sát H.23, hãy cho biết:

- Hướng chuyển động Trái Đất quanh Mặt Trời

- Độ nghiêng và hướng của trục Trái Đất ở các

vị trí : xuân phân, hạ chí, thu phân và đông chí

GV gợi ý : Ngày xuân phân là ngày 21- 3

Ngày hạ chí : 22-6

Ngày thu phân : 23-9

Ngày đông chí : 22-12

Khi chuyển động quanh Mặt Trời, Trái Đất

đồng thời vẫn tự quay quanh trục ( thời gian Trái

Đất chuyển động quanh Mặt Trời 1 vòng là 365

ngày 6 giờ )

GV cung cấp: Hướng của trục Trái đất không

1 Sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời

- Trái Đất chuyển động quanh Mặt

Trời theo một quỹ đạo có hình elip gần tròn

- hướng chuyển động từ Tây sang Đông

- Thời gian Trái Đất chuyển động trọn một vòng quanh mặt trời là 365 ngày 6 giờ

- Trong khi chuyển động trên quỹ đạoquanh mặt trời, trục Trái Đất lúc nào

trên mặt phẳng quỹ đạo và hướng nghiêng của trục không đổi Đó là sự

Trang 26

chuyển động tịnh tiến

Chuyển ý : Sự chuyển động của Trái Đất quanh

Mặt Trời sinh ra hiện tượng các mùa ?

Hoạt động 2 :Tìm hiểu hiện tượng các mùa

Mục tiêu : Nắm được hiện tượng các mùa

GV yêu cầu học sinh Quan sát hình 24, cho biết

Trong ngày 22-6 (hạ chí), nửa cầu nào ngả về

cầu Nam thì ngược lại

GV yêu cầu tiếp

Quan sát hình 24 và cho biết :

Trái Đất hướng cả hai nửa cầu Bắc và nam về

phía Mặt Trời như nhau vào các ngày nào ?

Trong ngày xuân phân 21-3 và thu phân 23-9

Khi đó ánh sáng mặt trời chiếu thẳng góc vào

nơi nào trên bề mặt Trái Đất ?

Thẳng góc vào đường xích đạo

Nước ta nằm ở khu vực nhiệt đới, quanh năm

nóng, sự phân hoá ra bốn mùa không rõ rệt Ở

miền Bắc, tuy cũng có bốn mùa, nhưng hai mùa

xuân và thu chỉ là những thời kì chuyển tiếp

ngắn Ở miền Nam, hầu như nóng quanh năm,

chỉ có hai mùa : một mùa khô và một mùa mưa

Em hãy kể tên các mùa và cho biết thời gian của

từng mùa ?(mùa xuân, mùa hạ, mùa thu, mùa

- Các mùa tính theo dương lịch và âm lịch có khác nhau về thời gian bắt đầu

1 Bài vừa học.

- Nắm được vị trí của Trái Đất trong các ngày xuân phân, thu phân, đông chí, hạ chí

- Biết được thời gian các mùa

2 Bài sắp học Bài 9 Hiện tượng ngày, đêm dài ngắn theo mùa

Câu 1 Vào các ngày hạ chí, đông chí ánh sáng mặt trời chiếu thẳng góc vào mặt đất ở vĩ tuyến bao nhiêu ? Vĩ tuyến đó là đường gì ?

Câu 2 Tìm những câu ca dao tục ngữ nói về sự dài ngắn giữa ngày và đêm

Trang 27

VI.Ph ụ Lục

Ngày soạn: 29/10/2014

Ngày dạy: 03/11/2014

Tiết 10 Bài 9: HIỆN TƯỢNG NGÀY, ĐÊM DÀI NGẮN THEO MÙA

I Mục tiêu: Sau bài hoc, HS cần:

- Biết cách dùng quả địa cầu và ngọn đèn để giải thích hiện tượng ngày đêm dài ngắn

3.Thái độ: tham gia tích cực vào các hoạt động bảo vệ, cải tạo môi trường

II Chuẩn bị của thầy và trị :

- H24, 25 (SGK) phĩng to

2 Kiểm tra bài cũ: 5ph

Nêu nguyên nhân sinh ra các mùa trên trái đất Phân tích các mùa ở nửa cầu Bắc và

nửa cầu Nam ở ngày 22/6.?

Đáp án: Khi chuyển động trên qũi đạo, hai nửa cầu Bắc, Nam thay phiên nhau ngả dần và chếch xa Mặt Trời → sinh ra các mùa

3 Bài mới: Hiện tượng đêm dài ngắn theo mùa là hệ quả quan trọng thứ 2 của sự vận động quanh MT của TĐ,hiện tượng này biểu hiện ở các vĩ độ khác nhau,thay đổi ntn?

HĐ1: Tìm hiểu hiện tượng ngày đêm dài

ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên Trái đất

* Mục tiêu: HS nắm hiện tượng ngày

đêm dài ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên Trái

đất

* Thời gian:20 phút

-Hãy xác định đâu là trục Trái Đất, đâu là

đường phân chia sáng, tối?

-Tại sao đường biểu hiện trục Trái Đất và

đường phân chia sáng tối khơng trùng nhau?

Chúng cắt nhau ở đâu? Sự khơng trùng nhau

này sinh ra hiện tượng gì?

-Vào ngày 22/6, ASMT chiếu thẳng gĩc vào

mặt đất ở vĩ tuyến nào? Vĩ tuyến đĩ gọi là gì?

-Vào ngày 22/12, ASMT chiếu thẳng gĩc vào

vĩ tuyến nào? Tên gọi của vĩ tuyến này?

Thảo luận nhĩm:

1 Hiện tượng ngày đêm dài ngắn ở các

vĩ độ khác nhau trên Trái đất

- Do đường phân chia sáng tối khơng

trùng với trục Trái đất (BN) → sinh ra

hiện tượng ngày đêm dài, ngắn khác nhau theo vĩ độ

Trang 28

-Vào ngày 21/3 và 23/9, ASMT chiếu thẳng

gĩc vào mặt đất ở vị trí nào? Kết luận?

B2: HS trả lời – HS khác nhận

xét bổ sung

GV kết luận

* Chuyển ý:

HĐ2: Tìm hiểu Ở hai miền cực cĩ số ngày

đêm dài 24 giờ thay đổi theo mùa

* Mục tiêu: HS nắm Ở hai miền cực cĩ

số ngày đêm dài 24 giờ thay đổi theo mùa

B2: HS trả lời – HS khác nhận

xét bổ sung

2 Ở hai miền cực cĩ số ngày đêm dài

24 giờ thay đổi theo mùa

-Ngày 22/6:

-Tại vịng cực Bắc: ngày dài 24h

Tại vịng cực Nam: đêm dài 24h

HS: Mọi nơi đều cĩ ngày dài 6 tháng và đêm dài 6 tháng

- Giải thích câu ca dao của nhân dân ta:

“Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng

Ngày tháng mười chưa cười đã tối”

- (Nếu cịn thời gian) Tại sao các nước ở vĩ độ cao cĩ hiện tượng đêm trắng?

V.Hoạt động nối tiếp:

1 Bài vừa học

- Trả lời câu hỏi SGK, tập bản đồ

- Thực hành với quả địa cầu

2 Bài sắp học: CẤU TẠO BÊN TRONG CỦA TRÁI DẤT

Trang 29

- Tìm hiểu cấu tạo bên trong của Trái Đất: gồm mấy lớp, trạng thái, nhiệt độ của mỗi lớp

- Địa mảng là gì? Các địa mảng di chuyển như thế nào?

VI.Phụ Lục

Ngày Soạn:06/11/2014

Ngày dạy: 10/11/2014

Tiết 11 B ài 10 CẤU TẠO BÊN TRONG CỦA TRÁI ĐẤT

I Mục tiêu: Sau bài học, Hs cần:

1.Kiến thức:

- Biết và trình bày được cấu tạo bên trong của Trái đất gồm 3 lớp: Lớp vỏ, lớp trung gian

và lõi Mỗi lớp đều cĩ những đặc tính riêng về độ dày, trạng thái vật chất và nhiệt độ

- Biết lớp vỏ Trái đất được cấu tạo do 7 địa mảng lớn và 1 số địa mảng nhỏ Các địa mảng di chuyển rất chậm cĩ thể tách xa nhau được hoặc xơ vào nhau

2.Kĩ năng: xác định được đúng các địa mảng trên lược đồ

- Các hình vẽ SGK phĩng to

III Tiến trình lên lớp :

Trái đất cĩ những chuyển động nào? Sinh ra những hiện tượng gì? Ảnh hưởng ntn đến đời sống, sản xuất của lồi người?

Đáp án: sinh ra hiện tượng ngày đêm dài, ngắn khác nhau theo vĩ độ

3.Bài mới: Trái Đất là hành tinh duy nhất trong hệ Mặt Trời có sự sống Chính vì vậy từ lâu các nhà khoa học đã dày công tìm hiểu Trái Đất được cấu tạo ra sao, bên trong nó gồm

những gì?sự phân bố lục địa và đại dương trên vỏ Trái Đất ntn? Tiìm hiểu qua tiết học hôm nay

HĐ1: Tìm hiểu cấu tạo bên trong

của Trái đất

* Mục tiêu: HS nắm cấu tạo bên

trong của Trái đất

* Các bước tiến hành: cá

nhân + nhóm

B1:

-Bán kính Trái đất dài bao nhiêu km?

-Để biết được độ sâu của Trái đất,

người ta làm như thế nào?

GV nêu các phương pháp gián tiếp để

vỏ phân thành 2 tầng: tầng Granit ở trên

1 Cấu tạo bên trong của Trái đất

-Các lớp cấu tạo Trái Đất: +Lớp vỏ

+Lớp trung gian + Lớp lõi Traiù Đất

Trang 30

và tầng Badan phía dưới

-Cho biết đặc điểm của lớp trung gian?

MR: Cịn gọi là bao Manti Chia 2 tầng:

tầng trên cĩ những dịng đối lưu vận

chuyển vật chất liên tục, là nguyên nhân

chính làm cho các địa mảng di chuyển

-Nêu đặc điểm của lớp nhân (lõi)?

-Tâm động đất và lị mắc ma nằm ở

phần nào của Trái đất?

-Trạng thái vật chất của lớp trung gian?

Lớp này cĩ ảnh hưởng ntn đến đời sống

xã hội lồi người trên bề mặt Trái đất

khơng? Vì sao?

-Trong 3 lớp, lớp nào cĩ vai trị quan

trọng nhất?

B2: HS trả lời – HS khác

nhận xét bổ sung

GV kết luận

* Chuyển ý:

HĐ2:Tìm hiểu cấu tạo của

lớp vỏ trái đất

* Mục tiêu: HS nắm cấu tạo

của lớp vỏ Trái đất

nhân + nhóm

+ B1:

-Lớp vỏ Trái đất chiếm bao nhiêu %

thể tích và khối lượng của Trái đất?

-Vai trị của lớp vỏ Trái đất?

-Trên lớp vỏ Trái đất cĩ những thành

phần tự nhiên nào?

Quan sát H 27

-Vỏ Trái đất cĩ cấu tạo như thế nào?

-Nêu tên các địa mảng chính của lớp vỏ

Trái đất?

-Các địa mảng cĩ di chuyển khơng?

-Vì sao các địa mảng cĩ thể di chuyển?

-Tốc độ di chuyển của các địa mảng?

Thảo luận nhĩm

-Hai địa mảng nằm kề nhau cĩ những

cách tiếp xúc nào? Kết quả của những

sự tiếp xúc này?

-Xác định những chỗ tiếp xác của các

địa mảng trên lược đồ?

-Hiện nay các địa mạng cĩ di chuyển

khơng?

GV kết luận

2 Cấu tạo của lớp vỏ Trái đất

-Lớp vỏ Trái đất là lớp đá rắn chắc ở lớp ngoài cùng Trái Đất, được cấu tạo do một số địa mảng nằm kề nhau

- Vỏ Traí Đất chiếm 1% thể tích và 0.5% khối lượng của Trái Đất, nhưng có vai trò rất quang trọng, vì là nơi tồn tại của các thành phần tự nhiên khác và là nơi sinh sống, hoạt động của xã hội loài người

- Vỏ Trái Đất do một số địa mảng kề nhau tạo thành

Các địa mảng di chuyển rất chậm, 2 địa mảng cĩ thể tách xa nhau,hoặc xơ vào nhau

Trang 31

- Làm câu hỏi, bài tập SGK, tập bản đồ

2 BSH: Thực hành: SỰ PHÂN BỐ CÁC LỤC ĐỊA VÀ ĐẠI DƯƠNGTRÊN BỀ MẶT TRÁI ĐẤT

- Chuẩn bị cho giờ thực hành sau:

+Địa cầu, bản đồ thế giới

+Tìm hiểu trên Trái đất cĩ nhựng lục địa và đại dương nào?

+Phân biệt sự khác nhau giữa lục địa và châu lục

VI.Phụ Lục

Trang 32

-Nghiêm túc nghiên cứu từ đĩ say mê hứng thú về tự nhiên xung quanh chúng ta

- Bản đồ thế giới, bản đồ cịn trống

1 Oån định lớp: Nắm lại sĩ số lớp

2 Kiểm tra bài cũ:

- Gọi 1 HS lên bảng làm BT3 trên bảng phụ.

- Cấu tạo bên trong của Trái đất gồm mấy lớp? Tầm quan trọng của lớp vỏ Trái đất với

xã hội lồi người.

-Phân biệt lục địa và châu lục?

+Lục địa là khái niệm về tự nhiên

- Khoảng 2/3 diện tích bề mặt Trái Đất là đại dương và 1/3 là lục điạ

- Lục địa phân bố chủ yếu ở nửa cầu bắc, còn đại dương phân bố

ở nửa cầu Nam

+ Trên Trái Dất có 6 lục địa

-Lục địa Á – Âu: ở nửa cầu Bắc, cĩ diện tích lớn nhất

-Lục địa Ơxtrâylia: nửa cầu Nam, bé nhất.-Lục địa phân bố ở Bắc bán cầu: Âu-Á,

Trang 33

+Châu lục là khái niệm mang tính hành

châu lục > diện tích lục địa

-Các đại dương trên thế giới cĩ thơng với

nhau khơng? Gọi là gì?

-Con người đã làm gì để nối các đại dương

trong giao thơng đường biển?

GV yêu cầu HS xác định vị trí các kênh

đào

-Phân biệt lục địa và châu lục

-Lục địa là khái niệm về tự nhiên

-Châu lục là khái niệm mang tính hành

Các Đại dương trên thế giới đều thông với nhau có tên chung.Đại Dương thế giới

IV Đánh giá:

-Xác định vị trí các lục địa, Đại dương trên bản đồ thế giới

V Hoạt động nối tiếp:

1 BVH:

- Ơn các kiến thức chương I

- Thực hành trên quả địa cầu cá nhân

- Đọc lại các bài đọc thêm

2.BSH: TÁC ĐỘNG CỦA NỘI LỰC VÀ NGOẠI LỰC TRONG VIỆC

HÌNH THÀNH ĐỊA HÌNH BỀ MẶT TRÁI ĐẤT

-Tìm hiểu nội lực và ngoại lực là gì?

- Tác động của những lực này trên bề mặt Trái Đất?

- Hiện tượng núi lửa, động đất sinh ra từ lớp nào của Trái đất?

VI.Phụ Lục

Trang 34

Ngày soạn: 19/11/2014

Ngày dạy:24/11/2014

CHƯƠNG II: CÁC THÀNH PHẦN TỰ NHIÊN CỦA TRÁI ĐẤT

Tiết 13 Bài 12 :TÁC ĐỘNG CỦA NỘI LỰC VÀ NGOẠI LỰC TRONG VIỆC

-Phân biệt được núi thường và núi lửa

-Biểu hiện của một trận động đất

3 Thái độ: Biết yêu thiên nhiên và bảo vệ môi trừơng và biết cách phòng chống khi có thiên tai xảy ra

- Bản đồ tự nhiên thế giới

- Tranh ảnh, núi cao, đồi, đồng bằng, hoang mạc cát, núi lửa phun

+Xác định vị trí, giới hạn các lục địa, đại dương trên bản đồ thế giới.?

Đáp án: HS lên xác định trên quả địa cầu hoặc trên bản đồ

3.Bài mới: Địa hình trên bề mặt Trái Đất rất phức tạp Đó là kết quả của sự tác động lâu dàivà liên tục của hai lực đối nghịch nhau Đó là những lực nào chúng ta cùng nghiên cứu tiết học này

lực và ngoại lực

* Mục tiêu: HS nắm nội lực và

ngoại lực và tác động của chúng

lên địa hình

* Các bước tiến hành: cá nhân +

nhóm

+ B1:

-Xác định trên bản đồ thế giới những nơi cĩ núi

cao, đồng bằng, địa hình thấp hơn mực nước biển?

GV cho HS quan sát tranh: Hoang mạc cát, đồng

1 Tác động của nội lực và ngoại lực:

-Nội lực :là những lực sinh ra ở bên trong Trái đất

-Ngoại lực: là những lực sinh ra

ở bên ngoài, trên bề mặt tráiđất

Trang 35

bằng châu thổ, địa hình đơi thạch, địa hình caxtơ,

cồn cát …

-Ngoại lực gồm những yếu tố nào?

-Như thế nào là “phong hố” và “xâm thực”?

-Em cĩ nhận xét gì về nội lực và ngoại lực?

(Chúng tồn tại song song)

-Nếu nội lực lớn hơn, hoặc nhỏ hơn ngoại lực thì

mặt đất sẽ ntn?

*Chú ý: Nội lực sinh ra thường chậm chạp (VD

dãy Xăng đi na vi mỗi năm cao thêm 1 – 2cm, Hà

Lan bị hạ thấp 0,1- 12cm) nhưng cĩ khi lại xảy ra

* Mục tiêu: HS nắm được động đất

và núi lửa cách phòng chống

chúng

* Các bước tiến hành: cá nhân +

nhóm

+ B1:

-Hiện tượng núi lửa, động đất sinh ra từ lớp nào

của Trái đất?

HS quan sát tranh về núi lửa

-Nêu cấu tạo của núi lửa?

-Măc ma là gì?

-Hiện tượng núi lửa xảy ra như thế nào?

-Trên Trái đất cĩ khoảng bao nhiêu ngọn núi lửa?

-Núi lửa cĩ mấy loại?

-Thế nào là núi lửa hoạt động? Tác hại của nĩ?

-Thế nào là núi lửa đã tắt?

-Tại sao ở vùng núi lửa đã tắt thu hút nhiều dân

cư?

MR về vành đai lửa Thái Bình Dương

-Tại sao Nhật bản, Ha oai hay cĩ núi lửa?

MR:Ở Nhật cĩ ngọn núi lửa Pu-đi-Yama một

cảnh đẹp nổi tiếng…

-VN cĩ núi lửa khơng? Tây Nguyên, Đơng Nam

Bộ

-Nêu biện pháp nhằm tránh tác hại của núi lửa?

-Khi phát hiện một ngọn núi lửa sắp phun thì em

phải làm gì?

HS quan sát tranh động đất

-Động đất là gì? Biểu hiện của động đất?

-Mơ tả tác hại của 1 trận động đất?

- Tác động của nội lực thường làm cho bề mặt trái đất gồ ghề còn tác động ngoại lực lại thiên về san bằng, hạ thấp địa hình

- Do tác động của nội lực, ngoại lực nên địa hình trái đất có nơi cao, nơi thấp, có nơi san

bằng, có nơi gồ ghề

2 Núi lửa và động đất :

a) Núi lửa :

- Là hình thức phun trào mắc

ma từ dưới sâu lên mặt đất

-Sau một thời gian ngừng phun, dung nham bị phân huỷ tạo thành lớp đất đỏ Bazan phì nhiêu

-Biện pháp: xây dựng các trung tâmnghiên cứu, dự báo động đất

b) Động đất

Là hiện tượng xảy ra đột ngột từ một điểm ở dưới sâu trong lòng đất làm cho các lớp đất đá gần mặt đất bị rung chuyển

Trang 36

người)

1 HS đọc trận động đất ở Chilê

-Động đất chia làm mấy loại? 3 loại (9 độ ríc te)

-Nước ta cĩ hiện tượng động đất khơng?

VN: 1993 cĩ 1 trận động đất 4,5 độ ríc te → gây

hại khơng đáng kể

Tại In đô: 25/10/2010 xảy ra động

đất và sóng thần

-Cho biết những việc nên làm khi cĩ động đất xảy

ra?

Thảo luận nhĩm:

-Nhĩm 1: Núi lửa và động đất do lực nào tạo nên?

-Nhĩm 2:Những vùng đất như thế nào thường hay

xảy ra núi lửa, động đất?

-Nhĩm 3:Nếu động đất, núi lửa xảy ra dưới đáy

biển sẽ xảy ra hiện tượng gì? Những biểu hiện của

hiện tượng này?

-Nhĩm 4:Con người cĩ những biện pháp gì để hạn

chế thiệt hại do động đất, núi lửa gây ra?

Hs đại diện nhĩm trả lời Nhĩm khác bổ sung (nếu

* Biện pháp hạn chế tác hại của động đất:

+Thiết kế các cơng trình chịu được chấn động lớn

+Nghiên cứu dự báo để sơ tán dân

IV Đánh giá:5ph

-Nội lực và ngoại lực khác nhau như thế nào?

-Phân biệt núi lửa và núi thường ?

V Hoạt động nối tiếp:

1 BVH:

- Trả lời câu hỏi, bài tập SGK, tập bản đồ

- Sưu tầm các tài liệu về động đất, núi lửa

2 BSH: ĐỊA HÌNH BỀ MẶT TRÁI ĐẤT

-Tìm hiểu trên bề mặt Trái đất cĩ những dạng địa hình nào?

- Phân biệt được núi già và núi trẻ

-Thung lũng là gì? Cho ví dụ

Trang 37

Ngày soạn: 19/11/2012

Ngày dạy: 21/11/2012

I Mục tiêu : Sau bài học, HS cần:

- Xác định được trên bản đồ 1 số núi già, núi trẻ

-Nhận biết địa hình cáxtơ qua tranh ảnh và trên thực địa

3.Thái độ:

-Ý thức được sự cần thiết phải bảo vệ các cảnh đẹp tự nhiên trên Trái đất nĩi chung và ở Việt Nam nĩi riêng

-Khơng cĩ hành vi tiêu cực làm giảm vẻ đẹp của các quang cảnh tự nhiên

- Bản đồ tự nhiên thế giới, Việt Nam

- Sơ đồ thể hiện độ cao tương đối, tuyệt đối, bảng phân loại núi theo độ cao

- Tranh ảnh về núi già, núi trẻ

1 Ổn định lớp: Nắm lại sỉ số lớp

2 Kiểm tra bài cũ:5ph

+Tại sao nĩi nội lực và ngoại lực là 2 lực đối nghịch nhau?

+Thế nào là hiện tượng núi lửa, động đất?

Đáp án: 1/ - Tác động của nội lực thường làm cho bề mặt trái đất gồ ghề còn tác động ngoại lực lại thiên về san bằng, hạ thấp địa hình

- Do tác động của nội lực, ngoại lực nên địa hình trái đất cónơi cao, nơi thấp, có nơi san bằng, có nơi gồ ghề

2/ Động đất: hiện tượng xảy ra đột ngộttừ một điêmt ở

dưới sâu trong lòng đất làm cho các lớp đất đá gần mặt đất bị rung chuyển

Núi lửa : Là hình thức phun trào mắc ma từ dưới sâu lên mặt đất

3 Bài mới Địa hình bề mặt trái đất rất đa dạng, mỗi loại cĩ những đặc điểm riêng và phân bố mọi nơi Núi là dạng địa hình thế nào? những căn cứ phân loại núi? chúng ta cùng tìm hiểu qua tiết học này

Hoạt động của GV và HS Nội dung

HĐ1:Tìm hiểu núi và độ cao của núi

* Mục tiêu: HS phân biệt được

núi và độ cao của núi

nhân + nhóm

1 Núi và độ cao của núi

Trang 38

+ B1:

Quan sát H36+liên hệ thức tế

-Núi là gì?

-Núi cĩ những bộ phận nào?

Quan sát bảng phân loại

-Tên ngọn núi cao nhất nứơc ta? Độ

cao?

-Thuộc loại núi nào?

Phanxipăng 3143m

-Đỉnh núi nào cao nhất thế giới?

Thuộc loại núi nào?

Evơret (Chơmơlungma) 8848m

HS quan sát H34

- Thế nào là độ cao tuyệt đối, tương

đối?

-Độ cao của núi trên bản đồ là độ cao

tuyệt đối hay tương đối?

-Theo qui ước, độ cao nào lớn hơn?

GV kết luận

* Chuyển ý:Trăng bao nhiêu

tuổi thì trăng già, núi bao nhiêu tuổi

lại là núi non.Chúng ta cùng tìm hiểu

mục 2

HĐ2:Tìm hiểu núi già và núi trẻ

núi già và núi trẻ

+Tên 1 số núi già, núi trẻ

HS trả lời Nhĩm khác bổ sung (nếu

-Quan sát các dãy núi ở địa phương,

em hãy cho biết các núi này thuộc

dạng núi nào?

MR: những khối núi già được vận

động Tân kiến tạo làm trẻ lại: Hồng

2 Núi già, núi trẻ

Hìnhthái

-Đỉnh: nhọn, cao

-Sườn: dốc-Thung lũng:

sâu, hẹp

-Đỉnh: trịn-Sườn: thoải-Thung lũng rộng

Thờigian

Cách nay hàng chục triệu năm

Cách nay hàng trăm triệu năm

Himalaya, Anđet…

Uran,Xcănđinavi,Apalat

3 Địa hình Caxtơ và các hang động

-Địa hình Caxtơ (địa hình đá vơi): đỉnh nhọn,sắc,

Trang 39

GV kết luận

* Chuyển ý:

HĐ3:Tìm hiểu địa hình Caxtơ và các

hang động

núi già và núi trẻ

-Tại sao nĩi đến địa hình Cáxtơ, người

ta hiểu ngay đĩ là địa hình hang động?

-Địa hình Caxtơ cĩ giá trị kinh tế như

thế nào?

-Kể tên những hang động nổi tiếng ở

nước ta?

Động Phong Nha-Kẻ Bàng, Vịnh Hạ

Long, chùa Hương Tích…

GV kết luận

* Tích h ợp gi áo dục mơi trường:

địa hình trên bề mặt trái đất cĩ ảnh

hưởng trực tiếp tới mọi hoạt động

sống của con người,cũng như con

người trong sinh hoạt và sản xuát của

mình cũng làm tác động làm thay đổi

địa hình.vì thế con người phải cĩ ý

thức về hành động của mình đối với

mơi trường Coa nghĩa là cần cĩ tác

động theo chiều hướng tích cực

-Nêu cách phân biệt núi già, núi trẻ

V.Hoạt động nối tiếp :

1 BVH:

- Làm các bài tập bản đồ, sưu tầm hình ảnh về đồng bằng, cao nguyên

-Ơn tập theo đề cương để thi HKI

2 BSH: ĐỊA HÌNH BỀ MẶT TRÁI ĐẤT (tt)

- Mơ tả dạng địa hình bình nguyên (đồng bằng)?

- Cĩ mấy loại đồng bằng? Cho ví dụ?

- Kể tên một số đồng bằng ở nước ta? Đồng bằng đĩ thuộc loại nào?

Trang 40

- Đồi có hình dạng ntn?

- Nước ta vùng nào có nhiều đồi?

- Giá trị kinh tế của vùng đồi?

Ngày soạn: 26/11/2011

Ngày dạy : 28 /11/2011

Tiết 15 ĐỊA HÌNH BỀ MẶT TRÁI ĐẤT (tiếp theo)

I Mục tiêu : Sau bài học HS biết

1.Kiến thức:

- Trình bày được 1 số đặc điểm về hình thái của đồng bằng, cao nguyên, đồi

- Biết sự phân loại đồng bằng, ích lợi của đồng bằng và cao nguyên

- Phân biệt sự khác nhau giữa đồng bằng vào cao nguyên

2.Kĩ năng:

Định dạng
Số trang	108
Dung lượng	1,69 MB