Cây-mồng-tơi

Sâu hại Bảng: Điều tra sâu hại ở ruộng trồng mồng tơi Điểm điều tra 1 m2/điểm Mật độ cây cây/m2 Mật độ sâu con/m2 Số cây bị sâu ăn Tỷ lệ sâu hại % Loại sâu khoang, sâu xám... Bảng: Điều

PHẦN 1: KHẢO SÁT, ĐIỀU TRA, ĐÁNH GIÁ MÔ HÌNH TRỒNG RAU VIETGAP TẠI XÃ QUẢNG THÀNH-HUYỆN QUẢNG ĐIỀN

1.1 Giống

Mồng tơi xanh của công ty Trang Nông:

- Đóng gói: 10g/gói ~ 310 hạt

- Giá: 11000 đồng/ gói

- Thích hợp vùng nhiệt đới, sinh trường mạnh, thích hợp ở nhiệt độ từ 25 – 30 ̊C

Là dạng dây leo, lá to bản, mọng nước và mềm Bộ rễ ăn nông (chỉ phát triển mạnh phần rễ phụ gần mặt đất)

1.2 Đất trồng

- Đất thịt nhẹ và trung bình

- Thành phần cơ giới: 35% cát, 50% mùn, 15% sét

- Độ tơi xốp: Trung bình

1.3 Nước tưới

- Nguồn: Chủ yếu là từ giếng khoan

- Phương pháp tưới: có 2 cách tưới chủ yếu: phun mưa và dùng vòi tưới theo kiểu truyền thống

Nguồn nước (giếng khoan)

Hệ thống tưới phun mưa

1.4 Dịch hại

Tiến hành điều tra 5 điểm chéo góc trên ruộng mồng tơi, mỗi điểm có diện tích 1 m2, thu được kết quả:

1.4.1 Sâu hại

Bảng: Điều tra sâu hại ở ruộng trồng mồng tơi

Điểm điều tra

(1 m2/điểm)

Mật độ cây (cây/m2)

Mật độ sâu (con/m2)

Số cây

bị sâu ăn

Tỷ lệ sâu hại %

Loại sâu

khoang, sâu xám

1.4.2 Bệnh hại

- Bệnh hại chủ yếu là bệnh đốm mắt cua

+ Cấp 1: < 1% diện tích lá bị bệnh

+ Cấp 3: từ 1 - 5% diện tích lá bị bệnh

+ Cấp 5: > 5 - 25% diện tích lá bị bệnh

+ Cấp 7: > 25 - 50% diện tích lá bị bệnh

+ Cấp 9: > 50 % diện tích lá bị bệnh

Bảng: Điều tra bệnh hại ở ruộng mồng tơi

Điểm

điều

tra

Tổng

số cây

điều

tra/m2

TT cây bị bệnh

Tổng

số lá/

cây bệnh

Số lá bị bệnh

Cấp bệnh

Cấp 1

Cấp 3

Cấp 5

Cấp 7

Cấp 9

6 14 5 1 2 2 0 0

7 16 10 1 2 4 3 0

1.4.3 Cỏ dại

Bảng : Điều tra cỏ dại ở ruộng trồng mồng tơi

Điểm điều tra Mật độ mồng tơi

(cây/m2)

Mật độ cỏ (cây/m2)

Loại cỏ

ốc, dền đỏ, cỏ chỉ,

cỏ mần trầu…

TB 76,6 15,4

1.4.4 Động vật gây hại

Động vật gây hạị có: Ốc sên

1.5 An toàn nông sản

- Cách ly về không gian chưa đảm bảo, khoảng cách từ khu dân cư đến vùng trồng trọt còn rất gần

- Vẫn còn dùng nước ao hồ chưa qua xử lý để tưới trực tiếp cho cây

- Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật còn nhiều

- Thời gian cách ly thuốc bvtv chưa được đảm bảo

1.6 Công tác bảo vệ môi trường

- Công tác bảo vệ môi trường chưa được quan tâm, bao bì trong sản xuất nông nghiệp ở đây vẫn còn vứt bừa bãi

PHẦN 2: QUY TRÌNH TRỒNG MỒNG TƠI VỤ KHÔ TẠI XÃ QUẢNG THÀNH – HUYỆN QUẢNG ĐIỀN

2.1 Thời vụ

Mồng tơi được gieo trồng chủ yếu trong vụ xuân và thu hoạch suốt vụ hè thu Gieo trồng từ đầu tháng 3 đến tháng 5, thu hoạch từ tháng 5 đến tháng

9, 10

2.2 Giống

Mồng tơi xanh TN1 của công ty Trang Nông

Giống mồng tơi xanh TN1

2.3 Làm đất và lên luống

2.3.1 Làm đất

- Dùng bừa, máy phay để cày đất và phơi ải 5-7 ngày, có thể bón vôi để xử lý đất

- Làm đất nhỏ, vụn, tơi xốp

- Đường kính viên đất ở lớp đất mặt thích hợp từ 2 - 3 cm

- Bón lót: trộn đều vào đất hoặc bón theo rãnh

+ Phân chuồng hoai mục :100-150 kg/sào

Chú ý:

- Lên luống tạo cho lớp đất trên cùng nhỏ hơn ở lớp đất dưới

- Không nên làm đất nhỏ quá sẽ dẫn đến đóng váng trên bề mặt sau khi tưới nước

- Không làm đất quá to ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của bộ rễ

- Trong quá trình làm đất thu gom, nhặt sạch cỏ dại, đặc biệt cỏ thân ngầm.

2.3.2 Lên luống trồng

- Đối với vụ khô lên làm luống vừa phải:

+ Độ cao của luống: 15 - 20 cm

+ Mặt luống: 1 - 1,2m có thể làm luống kiểu lòng khay để giữ nước

+ Rãnh: 30 - 40 cm

Kích thước luống ươm cây giống vụ khô

2.4 Gieo trồng

Có 3 phương pháp:

- Gieo trực tiếp hạt ra ruộng (được áp dụng phổ biến vụ khô vì vậy ở đây chúng tôi chỉ đề cập đến phương pháp này)

- Trồng bằng cây con được ươm

- Giâm cành

2.4.1 Xử lý hạt giống mồng tơi

2.4.1.1 Tiêu chuẩn lựa chọn và phương pháp

- Hạt giống phải mang tính đặc trưng của giống

- Hạt không có màu nâu đỏ, vỏ hạt không nhẵn

- Hạt không có mầm mống sâu bệnh

- Tỷ lệ nẩy mầm cao > 90 %

- Không lẫn tạp, cỏ dại

2.4.1.2 Xử lý hạt giống trước khi gieo

- Thời điểm xử lý: Trước khi gieo hạt

- Cách xử lý:

Bước 1: Thúc mầm hạt giống

- Ngâm nước nóng nhiệt độ 30 - 35 0 ( 2 sôi + 3 lạnh)

Bước 2: Thời gian ngâm:3 - 4 giờ

Bước 3: Vớt hạt ra, đãi sạch, loại bỏ hạt lép.

Bước 4: Để ráo nước rồi mới đem gieo.

Lưu ý: Nếu trước ngày gieo hạt có mưa to thì không cần xử lý hạt

2.4.2 Gieo hạt mồng tơi

Bước 1: Xác định lượng hạt

- Lượng hạt gieo 1-1,2 kg/ sào (500 m2)

Bước 2: Gieo hạt

- Gieo vãi: Vãi hạt giống đều trên luống, rải móng

- Rạch hàng để gieo: Đảm bảo khoảng cách 8-10 *12-15 cm

Bước 3: Lấp hạt

- Hạt được lấp ở độ sâu: 1,5 - 2 cm

- Gieo hạt xong cào nhẹ hoặc dùng tay xoa nhẹ đều trên mặt luống cho đất phủ kín hạt

- Sau khi lấp hạt xong dùng: Trấu, hoặc rơm rạ băm ngắn 3- 4 cm phủ lên luống

Bước 4: Tưới nước: Tưới vào buổi sáng và buổi chiều mát.

Lưu ý:

- Không lấp đầy dầy quá thời gian nẩy mầm kéo dài

- Lấp đất mỏng 1 cm cây mọc lên sẽ bị yếu

- Chia hạt làm 2 lượt để hạt phân bố đều trên mặt luống ( khi gieo trộn hạt với đất bột)

2.5 Phân bón:

2.5.1 Các loại phân dùng để bón cho rau mồng tơi

- Phân hữu cơ: Phân chuồng (phân bò, trâu, gà đã được ủ xử lý)

- Phân hóa học:

+ Phân đạm: Thường sử dụng phân đạm Ure có hàm lượng đạm nguyên chất 46

%

- Phân hữu cơ vi sinh: BioGro có 2 loại:

 BioGro bón qua rễ:

Phân bón biogro qua rễ

Với phân vi sinh qua rễ thì bón lót 27 – 42 kg/sào (500m2) cộng với 50% urê và 50% lân so với bình thường vẫn lót Các giai đoạn sau lượng đạm giảm một nửa Với phân vi sinh phun qua lá thì trong tháng đầu khi lá còn non, bà con phun mỗi tuần 1 lần

+ Có khả năng thay thế ít nhất 50% phân đạm và lân hóa học

+ Làm cây khỏe, tăng khả năng chống chịu sâu bệnh

+ Làm giảm lượng nitrat (chất gây ung thư) tồn tại trong rau

+ Cải tạo đất

 BioGro bón qua lá: được chiết rút từ sản phẩm do vi sinh vật tạo ra

+ Có tác dụng nhanh hơn bón qua rễ ( 5 -7 ngày).

+ Có khả năng cung cấp vitamin, các chất kích thích sinh trưởng mà rễ không hấp thụ

+ Không gây độc hại

Phân bón lá biogro

2.5.2 Lượng phân bón cho cây mồng tơi

- Bón lót: trộn đều vào đất hoặc bón theo rãnh

+ Phân chuồng hoai mục :100-150 kg/500m2

- Bón thúc:

Bảng lượng phân bón thúc cho cây mồng tơi

Lần bón Loại phân

Lượng (kg/500m2)

Cách bón

- Bón thúc lần 1

(Cây có 2 - 3 lá

- Vi sinh qua lá 70 ml pha với

20-21 lít nước

Pha phân vi sinh với nước, dùng bình phun đều trên mặt

lá

- Bón thúc lần 2

(Nếu cây sinh

trưởng kém)

- Phân đạm ure 0,6-0,7 kg

Hòa với nước tưới hoặc vãi

Lưu ý: nên tưới nước sau khi bón đạm

Lưu ý:

- Sau mỗi lần cắt cần bón thêm mỗi miếng khoảng 0,3 kg NPK

- Sau khi thu hoạch được 3 lứa thì bón thêm tro và 5 kg lân

- Chỉ thu hoạch sau khi tưới thúc 10 - 15 ngày

2.6 Chăm sóc và phòng trừ sâu, bệnh

2.6.1 Tưới nước

- Dùng ô doa tưới đều trên mặt luống

- Tưới phun mưa bằng hệ thống máy bơm

- Trời nắng nóng, độ ẩm thấp đất khô hanh

+ Tưới 2 lần/ngày

+ Tưới vào lúc sáng sớm hoặc chiều mát

2.6.2 Làm cỏ

- Tiến hành thường xuyên bằng tay, cuốc, dằm

- Một số cỏ thường gặp: Cỏ gấu, cỏ mần trầu,

- Nhỏ cỏ phải lấp đất bù vào chổ hổng tránh đọng nước

2.6.3 Phòng trừ sâu bệnh

2.6.3.1 Sâu hại

Sâu khoang hại mồng tơi

Cây mồng tơi thường bị sâu khoang, sâu xám và một số sâu ăn lá khác gây hại nhưng ít gây nghiêm trọng hơn bệnh, cần sử dụng biện pháp thủ công bắt sâu và ngắt ổ trứng Trong trường hợp bị sâu hại nặng thì mới dùng thuốc NPV hoặc Sherpa 25 EC

2.6.3.2 Bệnh hại

a Bệnh đốm mắt cua

Vết bệnh trên lá thường hình tròn, ở giữa có nhiều vòng đồng tâm, chính giữa có màu xám có các chấm đen nhỏ, xung quanh màu nâu đỏ, ngoài cùng có màu vàng

Bệnh đốm mắt cua ở mồng tơi

Cách phòng trừ: Bendazol 50WP: 10-20g/ bình 8 lít ( 0.25- 0.5 kg/phuy 200 lít) + Hexin 5SC: 20-30cc bình 8 lít ( 0,5- 0,75 lít/ phuy 200 lít )

b Bệnh thối rễ

Thối rễ ở mồng tơi

Thối rễ đậu đỗ Bệnh do nhiều loài nấm gây ra Trên cây con, bệnh làm thối rễ, cành và lá sò Mầm cây chuyển thành màu nâu và chết trước khi vươn lên mặt đất Trên lá sò có vết loét sâu, màu nâu, có khi chiếm đến nửa lá Khi cây lớn, bệnh làm cho rễ đen và chết Bệnh xâm nhập ở gốc thân làm cây ngừng sinh trưởng và héo Nguồn gây bệnh từ đất và hạt giống mang mầm bệnh

2.6.3.3 Động vật gây hại

Ốc sên hại mồng tơi

Động vât gây hại cho mồng tơi ở vụ này chủ yếu là ốc sên nhưng mức gây hại không đáng kể Biện pháp chủ yếu là bắt bằng tay, thu gom và đem đi tiêu hủy

2.7 Thu hoạch mồng tơi

2.7.1 Giai đoạn thu hoạch thích hợp

- Sau trồng khoảng 1 tháng thì thu hoạch lứa đầu tiên khi cây cao 20-25cm

2.7.2 Phương pháp thu hoạch

- Trang bị đồ bảo hộ lao động, găng tay cao su

- Dùng dao sắc cắt gốc cách mặt đất 5-10cm Từ đó trở đi khoảng 12-15 ngày lại thu được một lứa Nên thu vào buổi sáng sớm, thu hoạch khi trời nắng nóng rau

dễ bị héo, ôi, kém phẩm chất

Thu hoạch mồng tơi

2.7.3 Tiêu chuẩn chất lượng

- Cây, màu trắng nhạt đến đậm,

- Không có vết sâu, bệnh, côn trùng

- Đảm bảo thời gian cách ly phun phân bón và thuốc bvtv (ít nhất 7 ngày sau lần phun cuối )

Rau mồng tơi

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 http://www.khuyennongvn.gov.vn/vi-VN/khoa-hoc-cong-nghe/khcn-trong-nuoc/ky-thuat-trong-rau-mong-toi-an-toan_t114c40n5596

2 http://camnangcaytrong.com/ky-thuat-trong-cay-rau-mong-toi-an-toan-trong-tai-ruong-san-xuat-nd718.html

3 http://mygarden.com.vn/phong-tru-sau-benh-cho-rau-mong-toi/

4 https://caykieng.farmvina.com/phan-vi-sinh-biogro/