banh trôi nước

Kiến thức: - Thông qua hình ảnh chiếc bánh trôi nước, Hồ Xuân Hương đã thể hiện niềm cảm thông sâu sắc với số phận của người phụ nữ, đồng thời ca ngợi, trân trọng những phẩm chất cao đẹ

PHÒNG GD&ĐT HUYỆN ĐẮKHÀ

TRƯỜNG THCS CHU VĂN AN

MÔN: NGỮ VĂN LỚP: 7

GV: Lê Thị Ngọc Tú

BÀI MỚI

CỦNG CỐ

DẶN DÒ

NỘI DUNG

A Mục tiêu

1 Kiến thức:

- Thông qua hình ảnh chiếc bánh trôi nước, Hồ Xuân Hương đã thể hiện niềm cảm thông sâu sắc với số phận của người phụ nữ, đồng thời

ca ngợi, trân trọng những phẩm chất cao đẹp của họ

- Ngôn ngữ bài thơ bình dị, trong sáng gần gũi với văn học dân gian

2 Kĩ năng:

- Rèn cho học sinh kĩ năng cảm thụ tác phẩm thơ sáng tác theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt

3 Thái độ:

- Giáo dục học sinh:

+ Trân trọng vẻ đẹp của người phụ nữ

+ Cảm thông chia sẽ với những bất hạnh của họ trong xã hội phong kiến

KIỂM TRA BÀI CŨ

1 Tác giả của văn bản “ Côn Sơn Ca” là:

A Lý Thường Kiệt B Trần Quang Khải

C Trần Nhân Tông D Nguyễn Trãi

2.Văn bản “Côn Sơn Ca” được viết theo thể thơ nào?

A Lục bát B Ngũ ngôn tứ tuyệt

C Thất ngôn tứ tuyệt D Song thất lục bát

3 Nội dung văn bản “ Côn Sơn Ca” là:

A Miêu tả cảnh sắc Côn Sơn

B Tâm hồn yêu thiên nhiên của Nguyễn Trãi

C Cả A,B đều đúng

D Cả A,B đều sai

Tiết 26: Văn bản

Hồ Xuân Hương

I Giới thiệu tác giả - tác phẩm.

1.Tác giả: Hồ Xuân Hương

- Con ông Hồ Phi Diễn Quê ở Làng

Quỳnh Đôi, Quỳnh Lưu, Nghệ An

-Từng sống ở phường khán xuân gần

Hồ Tây, Hà Nội

-Là nữ sĩ tài hoa trong lịch sử thơ ca

dân tộc

-Được mệnh danh là “ Bà chúa thơ nôm”

2 Tác phẩm:

Bài thơ “ Bánh trôi nước” tiêu biểu cho

phong cách nghệ thuật thơ độc đáo của nữ sĩ

Hồ Xuân Hương

Em hãy nêu những nét chính về nhà thơ Hồ Xuân Hương

và tác phẩm “ Bánh trôi nước” ?

II Đọc và tìm hiểu chung.

1 Đọc: Bài thơ: BÁNH TRÔI NƯỚC

Hồ Xuân Hương

Thân em vừa trắng lại vừa tròn Bảy nổi ba chìm với nước non Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn

Mà em vẫn giữ tấm lòng son

2 Từ khó: Chú ý các từ

Rắn: Cứng Nát: Nhão

3 Thể loại:

Bài thơ thuộc thể thơ “ Thất ngôn tứ tuyệt đường luật” ( 4 câu mỗi câu 7 chữ, tiếng thứ 7 của câu 1,2,4 là thanh bằng và hiệp vần

với nhau.)

4 Đề tài: Vịnh vật

III ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

1 Nghĩa tả thực: Hình ảnh cái bánh trôi.

- Hình thức bên ngoài: Màu trắng, hình tròn

-Cách luộc bánh : Bánh còn sống thì chìm

Bánh chín thì nổi

-Cách làm bánh: Bánh nhão hay cứng

là do người nặn

- Nhân bánh : Màu đỏ

Miêu tả xáo trộn, chi tiết chọn lọc, chân thực, hình ảnh sinh động

đúng với cái bánh trôi nước

- Bài thơ có mấy lớp nghĩa ?

-Với nghĩa tả thực hình ảnh chiếc bánh trôi được nhà thơ

Hồ Xuân Hương Miêu tả như thế nào ?

-Hãy nhận xét nghệ thuật miêu tả chiếc

bánh trôi của nhà thơ ?

2 Nghĩa tượng trưng: Hỡnh ảnh người phụ nữ.

a Hình thể:

Thân em

Vừa trắng Vừa tròn

xinh đẹp

 khoẻ mạnh

hoàn hảo

 Vẻ đẹp ngoại hình

b Thân phận:

Bảy nổi, Ba chìm

Đối lập

Đảo thành ngữ

Bấp bênh, trôi nổi

Rắn nỏt mặc dầu tay kẻ nặn Phú thỏc, số phận phụ thuộc vào người khỏc.

c Phẩm chất.

- Tấm lũng son Sự son sắc thủy chung.

Vẻ đẹp ngoại hỡnh-nhõn cỏch Dự gặp bất kỡ hoàn cảnh nào, người phụ nữ vẫn giữ được tấm lũng son sắc, thủy chung, nghĩa tỡnh.

Với nghĩa tượng trưng, tỏc giả Hồ Xuõn Hương đó ca ngợi hỡnh ảnh người phụ nữ với những vẻ đẹp nào ?

Trong hai nghĩa: Nghĩa tả thực và nghĩa ẩn dụ, nghĩa nào đã quyết định giá trị của bài thơ ?

IV Tổng kết - Ghi nhớ:

1 Nghệ thuật:

- ẩn dụ, đảo thành ngữ

- Kết cấu chặt chẽ, độc đáo.

- Ngôn ngữ bình dị, dễ hiểu

- Bài thơ mang âm h ởng ca dao dân ca

2 Nội dung:

- Trân trọng vẻ đẹp ngoại hỡnh và phẩm chất của ng ời phụ nữ.

- Cảm thông cho số phận chỡm noồi của họ

Ghi nhớ:

- Với ngôn ngữ bình dị,bài thơ Bánh trôi n

ớc cho thấy Hồ Xuân H ơng vừa rất trân

trọng vẻ đẹp, phẩm chất trong trắng, son sắc của ng ời phụ nữ Việt Nam ngày x

a,vừa cảm th ơng sâu sắc cho thân phận chìm nổi của họ.

- Thân em như giếng giữa đàng Người khôn rửa mặt người phàm rửa chân

LUYỆN TẬP

* Tìm những câu ca dao có từ “thân em” ?

- Thân em như quế giữa rừng Thơm tho ai biết ngát lừng ai hay

- Thân em như củ ấu củ gai Nửa trong thì trắng nửa ngoài thì đen

- Mối liên quan trong cảm xúc giữa bài thơ: “ Bánh trôi nước” của Hồ Xuân Hương với các câu hát than thân:

• Cảm xúc chung đều chỉ thân phận bấp bênh, chìm nỗi của người phụ nữ Họ không có quyền hạn gì, không làm chủ được cuộc đời mình mà hoàn tòan phụ thuộc vào xã hôi

phong kiến đầy rẫy bất công

* H ớng dẫn học ở nhà:

- Học thuộc lòng bài thơ.

- Làm bài luyện tập (trong sách giáo khoa).

- Soạn bài "Qua đèo Ngang".