Thế giới của loài rắn

THẾ GIỚI LOÀI RẮNSINH SẢN CÁCH DI CHUYỂN CÁCH BẮT MỒI HIỆN TƯỢNG LỘT XÁC RẮN ĐỘC VÀ RẮN LÀNH CÁCH TỰ VỆ CỦA RẮN CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG SỐNG LỢI ÍCH VÀ TÁC HẠI CÁCH PHÒNG CHỐNG KHI BỊ RẮN C

THẾ GIỚI LOÀI RẮN

SINH SẢN

CÁCH DI CHUYỂN CÁCH BẮT MỒI

HIỆN TƯỢNG LỘT XÁC

RẮN ĐỘC VÀ RẮN LÀNH CÁCH TỰ VỆ CỦA RẮN CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG SỐNG

LỢI ÍCH VÀ TÁC HẠI CÁCH PHÒNG CHỐNG KHI BỊ RẮN CẮN

Rắn có cấu tạo chuyển hoá với lối sống bò bằng bụng và nuốt mồi lớn Rắn có cơ thể dài, tứ chi dai và xương mỏ ác tiêu biến, cột sống

dài có nhiều đốt sống gồm phần thân và đuôi Có răng mọc trên nhiều xương của bộ hàm Rắn độc có răng độc lớn thông với tuyến độc mắt có mí dính liền và trong suốt Xoang tai giữa và màng nhĩ tiêu biến Lưỡi dài đầu chẻ đôi thò

ra khỏi miệng

 CẤU TẠO

CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG SỐNG

Thường sống ở những nơi hoang dã, hẻo lánh như rừng già và hoang mạc Sống chui rúc luồn lách chỗ rậm rạp và tối tăm và chủ yếu hoạt động về đêm, rắn ở khắp mọi nơi trên thế giới trừ những vùng rất lạnh

 NƠI SỐNG

CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG SỐNG

Rắn gồm khoảng 2700 loài, ở Việt Nam có 145 loài Có

3 nhóm rắn là:

 Nhóm rắn nguyên thuỷ: trăn nhiệt đới và trăn nam mĩ

 Nhóm rắn mù: bao gồm các loài rắn sọc

 Nhóm rắn tiến hoá gồm rắn nanh độc, rắn hổ mang, rắn biển và rắn Viper

 PHÂN LOẠI

CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG SỐNG

CÁCH DI CHUYỂN

 Vì không có chân, rắn phải

dùng da bụng phối hợp với

xương sườn để di động theo

kiểu bò sát Luồn lách, chui

rúc, leo trèo và bơi lội

CÁCH DI CHUYỂN

Rắn chui xuống cát theo phương

thẳng đứng ngọ nguậy và lắc lư

thân mình Khi xuyên xuống được

rồi nó xúc cát lên qua lưng, các

lớp vảy dọc theo thân giúp nó

chuyển các hạt cát dọc thân Lúc

này rắn hổ cát hầu như bị chôn

hoàn toàn trong cát Nhờ vậy nó

tránh được cái nóng, kẻ thù cũng

 Một con rắn hổ cát rúc vào trong cát đầu tiên cái đuôi ngoe nguẩy Khi nó bắt đầu chui mắt của nó không bị cát lọt vào là nhờ một cửa sổ trong suốt che chắn cho mắt

Rắn tấn công mồi bằng miệng, sau khi giữ chặt con mồi, rắn dùng thân cuốn ép làm con mồi mất khả năng cử động và hô hấp, sau đó mới tìm cách nuốt.Những rắn có nọc độc sau khi cắn mồi, đợi mồi bị tê liệt hoàn toàn chúng mới nuốt chửng

CÁCH BẮT MỒI

 Rắn nuốt chửng được mồi là vì

nó có một hàm hai khớp nối và

những dây chằng đàn hồi nối các

xương hàm với nhau Điều này

cho phép miệng con rắn mở ra

thật to để có thể nuốt chửng thức

ăn lớn hơn cái đầu của nó Rắn

rất tham ăn có thể nuốt đựơc con

mồi lớn gấp 4 –5 lần cơ thể

chúng Khả năng nhịn ăn của rắn

rất giỏi

CÁCH BẮT MỒI

 Rắn biển có

15 loài (đẻn vạch, đẻn chì, đẻn lục,…)

RẮN ĐỘC VÀ RẮN LÀNH

RẮN ĐỘC

RẮN ĐỘC VÀ RẮN LÀNH

 Rắn hổ có 9 loài (Hổ mang, Hổ chúa,…)

RẮN ĐỘC

 Rắn lục có 11 loài (rắn lục xanh, rắn lục núi,…)

 RẮN ĐỘC

RẮN ĐỘC VÀ RẮN LÀNH

 Tuyến độc của rắn thực chất do tuyến nước bọt biến đổi thành Mỗi loài rắn đọc đều có nọc độc riêng có tác động sinh học khác nhau.

 Nọc rắn hổ mang, hổ chúa tác động chủ yếu đến hệ thần kinh

 Nọc rắn lục thì tác động đến hệ tuần hoàn và phá huỷ hồng cầu

 Rắn đuôi kêu có nọc độc rất mạnh, 1g nọc độc của chúng có thể giết được 50 con bò hoặc 200 người

RẮN ĐỘC VÀ RẮN LÀNH

 BÍ ẨN VỀ NỌC RẮN ĐỘC.

RẮN ĐỘC VÀ RẮN LÀNH

 Không phải tất cả những

rắn hổ đều độc: hổ lành, hổ

mây, hổ xiên, … những loài

này không có nọc độc

 Rắn giun cỡ nhỏ sống trong

đất cũng không có nọc độc

 RẮN LÀNH

 Chúng có nhiều cách tự vệ

khác nhau Để tự vệ mình thì

rắn có cấu tạo khác thường trên

cơ thể hoặc màu sắc trên da:

rắn lục, rắn dây,… có màu xanh

lá cây Hình dạng của rắn rất

quan trọng trong vấn đề nguỵ

trang: như rắn bò có thân hình

mảnh tương tự như một phần

của cây

CÁCH TỰ VỆ CỦA RẮN

 Một số rắn không độc lại có màu sắc tương tự như rắn độc để tránh được kẻ thù và được bảo vệ

CÁCH TỰ VỆ CỦA RẮN

 Rắn hổ mang, rắn hổ chúa

chúng tự chủ động bảo vệ

bằng cách cất cao cổ phù

mang, bạnh cổ để doạ nạt

hoặc phun nọc để làm mù

mắt kẻ thù

Nhiều loài rắn chơi trò giả

chết khi bị đe doạ

CÁCH TỰ VỆ CỦA RẮN

 Vài ngày trước khi lột xác mắt nó mờ đi, trên da xuất hiện những mảng đục, không màu Nó mất cảm giác ngon miệng và có thể trở nên hung dữ Nhiều con rắn đi tìm kiếm nước uống vì chúng mất đi nhiều chất lỏng cùng với da trong cơ thể.

HIỆN TƯỢNG LỘT XÁC

 Rắn có khả năng trườn ra khỏi lớp

da cũ hoặc cọ mình vào đá, cành cây

để kéo lớp da cũ ra, làm lộ lớp da mới

hình thành Chúng làm được điều này

vì chúng không có chân cản trở việc

lột xác Con rắn con thay da khi mới

nở và thay 7 lần trong năm

 Rắn cái toả ra mùi quyến

rũ thu hút nhiều con đực mò

đến Chúng lượn khúc và

xoắn lấy nhau cho đến khi

con mạnh nhất chiến thắng

và kết đôi với con cái

 Cách tìm bạn tình

SINH SẢN

 Con đực tiến lại gần con

cái, kích thích bạn tình

tham gia vào việc giao

phối bằng cách cọ cái cằm

của nó dọc theo lưng con

cái Trong lúc toàn thân và

đuôi 2 con xoắn vào nhau

Mùa giao phối của rắn từ

tháng 2 đến tháng 6

 Cách tìm bạn tình

SINH SẢN

 Con cái đẻ từ 5 – 30

trứng, khi đẻ rắn mẹ

chọn nơi ấm áp, vừa hơi

ấm, con đực nằm bên

cạnh để canh giữ khi

con cái đẻ và ấp trứng

 ĐẺ TRỨNG

SINH SẢN

 Trên vỏ trứng có một vết sẹo nhỏ còn lưu lại như cái cúc áo Khi con rắn non phát triển từ đầu hàm trên phát triển ra một cái răng nhọn gọi là răng trứng Con vật bé nhỏ dùng chiếc

răng đó để làm thủng vỏ, con rắn con nhìn ra thế giới qua vết nứt mà nó tạo ra Nó chưa vội vàng rời khỏi cái vỏ mà chỉ thò đầu ra quan sát từ 1- 2 ngày Sau đó nó rời khỏi trứng từ 7 –

15 tuần sau khi đẻ

Rắn con mới nở ra có chiều dài lớn hơn rất nhiều so với quả trứng, sở dĩ như vậy là khi phôi phát triển toàn bộ con rắn cuốn lại trong trứng thành hình xoắn ốc

 TRỨNG NỞ

SINH SẢN

LỢI ÍCH VÀ TÁC HẠI

 Mỡ rắn bôi chữa các vết thương,

Gan rắn đắp chỗ rắn cắn

 Nọc rắn chữa bệnh động kinh Nọc

rắn hổ mang dùng với liều lượng nhỏ

là chất gây tê tốt Y học còn dùng

nọc rắn để điều trị các bệnh ung thư

ác tính

 LỢI ÍCH

 Người Ai Cập ăn thịt rắn để chữa bệnh hủi

 Người Việt Nam ngâm rắn trong rượu uống để chữa bệnh phong tê thấp

 Rắn lại là thức ăn của chim thú

và cả con người vì thịt rắn là loại

thức ăn cao cấp

 Da rắn được thuộc để làm ví,

thắt lưng, …

 Rắn còn đóng vai tròn cân bằng

sinh thát trong thế giới tự nhiên,

rắn an thịt nhiều loại sâu bọ và

chuột

 LỢI ÍCH

LỢI ÍCH VÀ TÁC HẠI

 Rắn gây nguy

hiểm cho người và

động vật

 TÁC HẠI

LỢI ÍCH VÀ TÁC HẠI

 Khi bị rắn cắn đầu

tiên là phải khẩn trương

rửa sạch vết thương

bằng dung dịch thuốc

tim đặc để trung hoà nọc

độc Cho bệnh nhân

uống cà phê đường hoặc

chè đặc Lau sạch mồ

hôi, nằm chỗ ấm Rồi

đưa đến bệnh viện gần

nhất

CÁCH PHÒNG CHỐNG KHI BỊ RẮN CẮN

CÁCH PHÒNG CHỐNG KHI BỊ RẮN CẮN

 Buộc chặt vết thương chừng 5-10cm theo chiều máu chảy về tim, cứ 10 phút phải nới lỏng một lần về phía vết cắn

 Dùng dao khử trung bằng cách rạch vết thương tới độ sâu của răng độc cắn vào chỗ cắn

 Dùng giác hút hoặc ống áp vào chỗ rạch rồi hút máu (không nặn )

 Thao tác sơ cấp cứu

 Rửa vết thương bằng dung dịch thuốc tím 5%

 Đưa tới bệnh viện gần nhất

 Bệnh nhân cần bình tĩnh không hốt hoảng, không được uống rượu

CÁCH PHÒNG CHỐNG KHI BỊ RẮN CẮN

 Thao tác sơ cấp cứu

NHÓM II LỚP: SƯ PHẠM SINH 1