...Đinh Văn Hùng.pdf

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI KHOA MÔI TRƯỜNG ĐINH VĂN HÙNG ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP ĐÁNH GIÁ DIỄN BIẾN CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG NƯỚC MẶT HUYỆN TIÊN YÊN, TỈNH QUẢNG NINH GIAI ĐOẠ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

KHOA MÔI TRƯỜNG

ĐINH VĂN HÙNG

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

ĐÁNH GIÁ DIỄN BIẾN CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG NƯỚC MẶT HUYỆN TIÊN YÊN, TỈNH QUẢNG NINH

GIAI ĐOẠN 2011 - 2014

Hà Nội, 2015

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

KHOA MÔI TRƯỜNG

ĐINH VĂN HÙNG

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

ĐÁNH GIÁ DIỄN BIẾN CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG NƯỚC MẶT HUYỆN TIÊN YÊN, TỈNH QUẢNG NINH

GIAI ĐOẠN 2011 - 2014

Chuyên ngành : Công nghệ kỹ thuật môi trường

Mã ngành : 52510406

Hà Nội, 2015 NGƯỜI HƯỚNG DẪN

: ThS Bùi Thị Thu Trang

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành đề tài tốt nghiệp ngoài sự nỗ lực cố gắng của bản thân, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ, quan tâm nhiệt tình từ tập thể, cá nhân trong và ngoài trường

Trước tiên em xin gửi lời cảm ơn chân thành và sự tri ân sâu sắc tới các thầy,

cô giáo của Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội nói chung và các thầy cô giáo trong khoa Môi trường nói riêng đã tận tình giảng dạy, truyền đạt cho

em những kiến thức, kinh nghiệm quý báu trong suốt thời gian qua

Đặc biệt em xin gửi lời cảm ơn tới Th.S Bùi Thị Thu Trang – giảng viên trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đã tận tình giúp đỡ, trực tiếp chỉ bảo, hướng dẫn em trong suốt quá trình em nghiên cứu và hoàn thành đề tài tốt nghiệp này

Đồng thời, tôi xin chân thành cảm ơn tới cán bộ phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Tiên Yên, cá nhân và hộ gia đình trên địa bàn Huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành đề tài này

Cuối cùng tôi xin gửi tới lời cảm ơn tới gia đình, người thân và bạn bè đã động viên tôi trong suốt quá trình hoàn thành đề tài

Trong quá trình thực hiện đề tài, do điều kiện về thời gian, trình độ nghiên cứu còn hạn chế nên khi thực hiện đề tài khó tránh khỏi những thiếu sót Vì vậy, tôi mong nhận được sự quan tâm, đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo và các bạn sinh viên để khóa luận tốt nghiệp này được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn.!

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan khóa luận “Đánh giá diễn biến chất lượng môi trường nước mặt huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2011 – 2014” Là kết quả

nghiên cứu của bản thân Những phần sử dụng tài liệu tham khảo trong khóa luận là hoàn toàn trung thực, nếu sai tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm và chịu mọi kỷ luật của khoa và nhà trường đề ra

Sinh viên thực hiện

Đinh Văn Hùng

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN

LỜI CAM ĐOAN

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG BIỂU

DANH MỤC HINH VE

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CHUNG 3

1.1 Tổng quan về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh 3

1.1.1 Điều kiện tự nhiên 3

1.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 8

1.2 Tổng quan vấn đề tài nguyên nước mặt trên thế giới và ở Việt Nam 10

1.2.1 Vấn đề tài nguyên nước mặt trên thế giới 10

1.2.2 Vấn đề tài nguyên nước mặt ở Việt Nam 12

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 14 2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 14

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu 14

2.1.2 Phạm vi nghiên cứu 14

2.1.3 Thời gian nghiên cứu 14

2.2 Phương pháp nghiên cứu 14

2.2.1 Phương pháp thu thập tài liệu 14

2.2.2 Phương pháp điều tra khảo sát thực địa 14

2.2.3 Phương pháp kế thừa 15

2.2.4 Phương pháp xử lý số liệu bằng phần mềm excel 16

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 20

3.1 Áp lực của hoạt động phát triển kinh tế tác động tới chất lượng môi trường nước

mặt tại khu vực nghiên cứu 20

3.1.1 Áp lực của hoạt động tăng trưởng kinh tế 20

3.1.2 Áp lực của hoạt động Ngành nông nghiệp 21

3.1.3 Áp lực của hoạt động Công nghiệp 24

3.2 Diễn biến chất lượng môi trường nước mặt tại khu vực nghiên cứu 26

3.2.1 Kết quả quan trắc nước mặt của huyện Tiên Yên từ năm 2011 – 2014 26

3.2.2 Đánh giá diễn biến chât lượng nước mặt tại khu vực và luận giải nguyên nhân ô nhiễm 32

3.3 Lập bản đồ phân vùng chất lượng nước mặt huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2011– 2014 34

3.3.1 Tính toán chỉ số chất lượng nước (WQI) 34

3.3.2 So sánh chỉ số chất lượng nước đã được tính toán với bảng đánh giá 36

3.3.3 Lập bản đồ phân vùng chất lượng môi trường nước mặt tại khu vực nghiên cứu 37

3.4 Kết quả điều tra phỏng vẫn chất lượng môi trường nước mặt trên địa bàn nghiên cứu 38

3.5 Đề xuất các giải pháp nhằm giảm thiểu ô nhiễm và cải thiện chất lượng môi trường nước mặt 2011 - 2014 tại khu vực nghiên cứu 42

3.5.1 Giải pháp giảm sức ép của phát triển kinh tế xã hội 42

3.5.2 Giải pháp về chính sách, pháp luật và thể chế về phát triển bền vững tài nguyên nước 42

3.5.3 Giải pháp về đẩy mạnh công tác quản lý môi trường 43

3.5.4 Giải pháp về quản lý, bảo vệ tài nguyên nước dựa vào cộng đồng 44

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 45

TÀI LIỆU THAM KHẢO 47 PHỤ LỤC

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 1 1 Dự báo dân số của huyện Tiên Yên 8

Bảng 1 2 Chất lượng nước mặt trên thế giới 12

Bảng 3 1 Tăng trưởng kinh tế của huyện Tiên Yên (giai đoạn 2010 – 2014) 20

Bảng 3 2 Chuyển dịch cơ cấu kinh tế 21

Bảng 3 3 Diện tích đất trồng Nông nghiệp huyện Tiên Yên, 2014 22

Bảng 3 4 Lượng phân bón sử dụng ở một số loại cây trồng năm 2014 22

Bảng 3 5 Bảng danh sách các công ty và lượng nước tiêu thụ cho các hoạt động sản xuất 25

Bảng 3 6 Kết quả quan trắc môi trường nước mặt huyện Tiên Yên từ năm 2011 – 2014 27

Bảng 3 7 Kết quả tính toán chỉ số WQI các chỉ tiêu phân tích môi trường nước mặt tại khu vực nghiên cứu 35

Bảng 3 8 So sánh mức đánh giá chỉ số chất lượng nước theo thang màu 36

Bảng 3 9 Kết quả điều tra về chất lượng môi trường nước mặt xã Đại Dực 39

Bảng 3 10 Kết quả điều tra về chất lượng môi trường nước mặt xã Đông Ngũ 39

Bảng 3 11 Kết quả điều tra về chất lượng môi trường nước mặt tại Thị trấn Tiên Yên 39

Bảng 3 12 Thống kê lượng người ảnh hưởng do ngộ độc và dịch bệnh 2011 – 2014 40

DANH MỤC HÌNH VẼ

Hình 2 1 Bản đồ vị trí lấy mẫu qua các năm của khu vực nghiên cứu 16 Hình 3 1 Đồ thị diễn biễn hàm lượng DO tại các điểm quan trắc từ năm

2011 – 2014 28 Hình 3 2 Đồ thị diễn biễn hàm lượng TSS tại các điểm quan trắc từ năm

2011 – 2014 28 Hình 3 3 Đồ thị biểu diễn hàm lượng COD tại các điểm quan trắc từ năm

2011 – 2014 29 Hình 3 4 Đồ thị diễn biễn hàm lượng BOD5 tại các điểm quan trắc từ năm

2011 – 2014 30 Hình 3 5 Đồ thị diễn biễn hàm lượng NH4+ tại các điểm quan trắc từ năm

2011 – 2014 30 Hình 3 6 Đồ thị diễn biễn hàm lượng PO43- tại các điểm quan trắc từ năm

2011 – 2014 31 Hình 3 7 Đồ thị biểu diễn hàm biễn hàm lượng Coliform tại các điểm quan trắc

từ năm 2011 – 2014 32 Hình 3 8 Bản đồ phân vùng chất lượng nước mặt khu vực nghiên cứu từ năm

2011 - 2014 37

1

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Nước là tài nguyên thiên nhiên quý giá, là thành phần thiết yếu của sự sống

và môi trường Ngoài ra nước không thể thiếu cho sự tồn tại và phát triển thế giới sinh vật và nhận loại trên trái đất Nước còn quyết định sự tồn tại, phát triển đất

nước, và tài nguyên nước là nguồn tài nguyên vừa hữu hạn vừa vô hạn

Ngày nay, cùng với tốc độ phát triển kinh tế xã hội và gia tăng dân số một cách mạnh mẽ, tài nguyên nước đang đứng trước nguy cơ bị suy thoái cạn kiệt Cùng với sự ô nhiễm môi trường khiến cho nguồn nước sạch đang ngày một giảm sút rất nhanh chóng tại nhiều nơi Nước là tài nguyên có thể tái tạo nhưng dễ bị tổn thương nếu khai thác sử dụng không hợp lý Do đó vấn đề bảo vệ và sử dụng hợp lý

tài nguyên nước đang là vấn đề cấp thiết hiện nay

Huyện Tiên Yên là một huyện thuộc tỉnh Quảng Ninh, kinh tế còn chậm phát triển, nhu cầu sử dụng tài nguyên nước cho các mục đích phát triển kinh tế xã hội nói chung và sản xuất nông nghiệp nói riêng ngày càng tăng cao, điều đó gây nhiều áp lực lên công tác quản lý tài nguyên nước Trong nhiều năm qua tỉnh luôn quan tâm đến các hoạt động bảo vệ và sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên nước, đặc biệt là công tác đánh giá diễn biến chất lượng môi trường nước mặt, mặc dù vậy chất lượng nước mặt vẫn đang bị suy giảm và ô nhiễm ngày càng nghiêm trọng hơn Do đó việc đánh giá thường xuyên hiện trạng môi trường nước nói chung và nước mặt nói riêng để đáp ứng nhu cầu sử dụng và mục đích khác đang là một vấn đề cấp thiết đặt ra cần phải giải quyết Nhận thấy vai trò rất quan trọng của nguồn tài nguyên nước mặt của huyện Tiên Yên đối với sự phát triển kinh tế một cách bền vững của tỉnh cũng như có

cơ sở đề xuất các giải pháp quản lý, khai thác hợp lý tài nguyên nước mặt của tỉnh Quảng Ninh nói chung và tài nguyên nước mặt của huyện Tiên Yên nói riêng Vì

những lý do trên tôi đã lựa chọn đề tài nghiên cứu: “Đánh giá diễn biến chất lượng môi trường nước mặt huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2011 - 2014”

2

2 Mục tiêu nghiên cứu

- Diễn biến chất lượng môi trường nước mặt huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng

Ninh

- Đánh giá được một số yếu tố chính làm ảnh hưởng đến chất lượng môi trường nước mặt trên địa bàn nghiên cứu

- Đề xuất các giải pháp nhằm quản lý, khai thác và sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên nước mặt của huyện

3 Nội dung nghiên cứu

- Đánh giá diễn biến chất lượng môi trường nước mặt của huyện

- Đánh giá tác động của ô nhiễm môi trường nước mặt tới hoạt động sản xuất

và sức khỏe cộng đồng

- Đề xuất các giải pháp quản lý và sử dụng tài nguyên nước mặt tại huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh phù hợp với thực tế tại địa phương

4 Ý nghĩa thực tiễn

a) Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học

Giúp bản thân em có cơ hội tiếp cận với cách thức thực hiện một đề tài nguyên cứu khoa học thực tiễn, có cơ hội được vận dụng các kiến thức đã học vào thực tế bên cạnh đó còn được rèn luyện về kỹ năng tổng hợp và phân tích số liệu, tiếp thu và học hỏi những kinh nghiệm từ thực tế

b) Ý nghĩa trong thực tiễn

- Đưa ra được các tác động của hoạt động kinh tế, xã hội và một số hoạt động khác tới môi trường, tài nguyên nước để từ đó giúp cho đơn vị quản lý có các biện pháp quản lý, ngăn ngừa, giảm thiểu hợp lý các tác động xấu tới môi trường, cảnh quan và con người

- Tạo số liệu làm cơ sở cho công tác lập kế hoạch xây dựng chính sách bảo

vệ môi trường và kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của huyện

- Nâng cao nhận thức, tuyên truyền và giáo dục cho mọi người về bảo vệ môi trường

- Cảnh bảo nguy cơ tiềm tàng về ô nhiễm suy thoái môi trường sinh thái tự nhiên