...Nguyễn Ngọc Anh (2).pdf

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI KHOA MÔI TRƯỜNG NGUYỄN NGỌC ANH ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP ĐÁNH GIÁ DIỄN BIẾN CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG NƯỚC LƯU VỰC SÔNG NHUỆ - ĐÁY ĐOẠN CHẢY QUA T

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

KHOA MÔI TRƯỜNG

NGUYỄN NGỌC ANH

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

ĐÁNH GIÁ DIỄN BIẾN CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG

NƯỚC LƯU VỰC SÔNG NHUỆ - ĐÁY ĐOẠN CHẢY QUA

TỈNH HÒA BÌNH GIAI ĐOẠN 2013 - 2014

HÀ NỘI, 2015

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

KHOA MÔI TRƯỜNG

NGUYỄN NGỌC ANH

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

ĐÁNH GIÁ DIỄN BIẾN CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG

NƯỚC LƯU VỰC SÔNG NHUỆ - ĐÁY ĐOẠN CHẢY QUA

TỈNH HÒA BÌNH GIAI ĐOẠN 2013 - 2014

Ngành: Công nghệ Kỹ thuật Môi trường

Mã ngành: 52510406

NGƯỜI HƯỚNG DẪN: TS Ngô Trà Mai

HÀ NỘI, 2015

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành khóa luận này, tôi xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS Ngô Trà Mai đã tận tình hướng dẫn trong suốt quá trình viết khóa luận tốt nghiệp Tôi cũng xin chân thành cảm ơn quý Thầy, Cô trong khoa Môi trường, giảng viên, cán bộ các phòng, ban chức năng Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đã tận tình truyền đạt kiến thức trong 4 năm học tập, bên cạnh đó xin chân thành cảm ơn anh, chị, cô, chú Sở Tài nguyên Môi trường tỉnh Hòa Bình đã nhiệt tình chỉ bảo, giúp đỡ tôi Với vốn kiến thức được tiếp thu trong quá trình học không chỉ là nền tảng cho quá trình nghiên cứu khóa luận mà còn là hành trang quí báu để tôi bước vào đời một cách vững chắc và tự tin Tôi cũng thầm biết ơn sự ủng hộ của gia đình, bạn bè - những người thân yêu luôn là chỗ dựa vững chắc cho tôi

Mặc dù đã có nhiều cố gắng để thực hiện đề tài này một cách hoàn chỉnh nhất Song do còn chưa có nhiều kinh nghiệm trong tiếp cận thực tế cũng như những hạn chế về kiến thức nên không thể tránh khỏi những thiếu sót nhất định Tôi rất mong nhận được sự góp ý của quý Thầy, Cô giáo để đồ án được hoàn thiện tốt hơn

Cuối cùng, tôi xin kính chúc quý Thầy, Cô và gia đình dồi dào sức khỏe

và thành công trong sự nghiệp cao quý

Tôi xin chân thành cảm ơn !

Hà Nội, tháng 6 năm 2013

Sinh viên

Nguyễn Ngọc Anh MỤC LỤC

MỞ ĐẦU ……… ………. 1

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN 4

1.1 Tổng quan khu vực nghiên cứu 4

1.1.1 Khái quát lưu vực sông Nhuệ - Đáy chảy qua tỉnh Hòa Bình 4

1.1.2 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của khu vực nghiên cứu 5

1.2 Tổng quan về các chương trình kiểm soát chất lượng lưu vực sông Nhuệ - Đáy đoạn chảy qua tỉnh Hòa Bình 11

CHƯƠNG II : PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 12

2.1 Phương pháp thu thập và tổng hợp tài liệu 12

2.2 Phương pháp xử lý số liệu 15

2.2.1.Phương pháp tính chỉ số chất lượng nước WQI 15

2.2.2 Phương pháp vẽ biểu đồ 16

2.2.3 Phương pháp lập bản đồ ô nhiễm 17

CHƯƠNG III : KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 18

3.1 Diễn biến chất lượng nước lưu vực sông Nhuệ - Đáy đoạn chảy qua tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2013 - 2014 18

3.1.1 Diễn biến chất lượng nước lưu vực sông Nhuệ - Đáy đoạn chảy qua tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2013 - 2014 theo không gian và thời gian 18 3.1.2 Diễn biến chất lượng nước lưu vực sông Nhuệ - sông Đáy đoạn chảy qua tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2013 - 2014 theo mùa 26

3.2 Bản đồ ô nhiễm nước lưu vực sông Nhuệ - Đáy đoạn chảy qua tỉnh

Hòa Bình 32

3.3 Đề xuất giải pháp bảo vệ và kiểm soát ô nhiễm lưu vực sông Nhuệ - Đáy đoạn chảy qua tỉnh Hòa Bình 36

3.3.1 Các giải pháp quản lý 36

3.3.2 Các giải pháp giáo dục, truyền thông 36

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 38

TÀI LIỆU THAM KHẢO 39

PHỤ LỤC 40

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

QCVN Quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam

DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1 Lưu vực sông Nhuệ - Đáy trên địa bàn tỉnh Hòa Bình 4 Hình 2.1 Bản đồ vị trí quan trắc trên lưu vực sông Nhuệ - Đáy đoạn chảy qua tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2013 - 2014 14 Hình 3.1 Diễn biến giá trị TSS trên lưu vực sông Nhuệ - Đáy trong giai đoạn

2013 - 2014 19

đoạn 2013 - 2014 20 Hình 3.3 Diễn biến giá trị COD trên lưu vực sông Nhuệ - Đáy trong giai đoạn

2013 - 2014 21

đoạn 2013 - 2014 22

đoạn 2013 - 2014 24 Hình 3.6 Diễn biến giá trị Tổng Coliform trên lưu vực sông Nhuệ - Đáy trong giai đoạn 2013 - 2014 25 Hình 3.7 Diễn biến giá trị TSS theo mùa trên lưu vực sông Nhuệ - Đáy trong giai đoạn 2013 - 2014 26

trong giai đoạn 2013 - 2014 28 Hình 3.9 Diễn biến giá trị COD theo mùa trên lưu vực sông Nhuệ - Đáy trong giai đoạn 2013 - 2014 29

2013 -2014 30

năm 2014 31 Hình 3.12 Diễn biến giá trị tổng Coliform theo mùa trên lưu vực sông Nhuệ - Đáy trong giai đoạn 2013 - 2014 32 Hình 3.13 Bản đồ ô nhiễm nước tại các vị trí quan trắc trên lưu vực sông Nhuệ - Đáy đoạn chảy qua tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2013 - 2014 34

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1 Giá trị sản xuất phân theo khu vực kinh tế theo giá hiện hành 9

Bảng 2.1 Một số vị trí quan trắc thuộc lưu vực sông Nhuệ - Đáy đoạn qua tỉnh Hòa Bình 13

Bảng 3.1 Giá trị thông số TSS quan trắc được năm 2013 và 2014 18

Bảng 3.2 Giá trị thông số N-NH4+ quan trắc được năm 2013 và 2014 19

Bảng 3.3 Giá trị thông số COD quan trắc được năm 2013 và 2014 21

Bảng 3.4 Giá trị thông số BOD5 quan trắc được năm 2013 và 2014 22

Bảng 3.5 Giá trị thông số PO43- quan trắc được năm 2014 23

Bảng 3.6 Giá trị Coliform quan trắc được năm 2013 và 2014 24

Bảng 3.7 Giá trị thông số TSS theo mùa qua các năm 2013 và 2014 26

Bảng 3.8 Giá trị thông số N-NH4+ theo mùa qua các năm 2013 và 2014 27

Bảng 3.9 Giá trị thông số COD theo mùa qua các năm 2013 và 2014 28

Bảng 3.10 Giá trị thông số BOD5 theo mùa qua các năm 2013 và 2014 29

Bảng 3.11 Giá trị thông số PO43- theo mùa qua năm 2014 30

Bảng 3.12 Giá trị tổng Coliform theo mùa qua năm các năm 2013 và 2014 31 Bảng 3.13 Kết quả tính toán WQI giai đoạn 2013 - 2014 ……… ……… 33

MỞ ĐẦU

1 Đặt vấn đề

Việt Nam có mạng lưới sông ngòi dày đặc, trong đó có 13 hệ thống sông

hội cũng gây ra nhiều tác động xấu tới môi trường nói chung và môi trường nước các lưu vực sông nói riêng Hiện trạng môi trường nước của các lưu vực sông đang diễn biến phức tạp, ngày càng xấu đi Chất lượng nước sông đang

bị suy thoái ở nhiều nơi, đặc biệt ở các đoạn sông chảy qua các khu vực đô thị, khu công nghiệp, làng nghề Bên cạnh các nguồn ô nhiễm nước do các hoạt động dân sinh và công nghiệp, các hoạt động khác như: nông nghiệp, thuỷ lợi, thuỷ điện, khai thác tài nguyên dưới lòng sông, giao thông vận tải thuỷ, nuôi trồng thuỷ hải sản cũng liên quan mật thiết đến việc khai thác sử dụng nước và gây tác động đến môi trường nước của hệ thống sông với nhiều loại chất hữu cơ, dầu mỡ, kim loại nặng, thuốc trừ sâu nguy hại đối với sức khoẻ con người khi sử dụng nước để ăn uống, sinh hoạt Nổi cộm nhất về tình trạng ô nhiễm môi trường là tại lưu vực sông: sông Nhuệ - sông Đáy Mặc dù Chính phủ, các Bộ, ngành và địa phương tại các lưu vực sông đã triển khai nhiều biện pháp nhằm ngăn chặn tình trạng ô nhiễm của các lưu vực sông, tuy nhiên, đây vẫn là vấn đề môi trường rất “nóng”, được nhiều đại biểu Quốc hội, cử tri và nhân dân rất quan tâm, được phản ánh nhiều trên các phương tiện thông tin đại chúng

Hòa Bình có nhiều mặt mạnh do vị trí mang lại, là cửa ngõ của các vùng núi phía Tây Bắc nơi ôn hòa về điều kiện khí hậu, thời tiết và có đầy đủ tiềm năng để trở thành tỉnh công nghiệp trong thời gian tới Nhờ thuận lợi về mặt

vị trí địa lý mà trong những năm qua quá trình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh đã đạt được một số những kết quả đáng khích lệ: tốc độ tăng trưởng ổn

định, góp phần lớn vào sự nghiệp phát triển của tỉnh và đóng vai trò không nhỏ trong sự tăng trưởng của cả nước trên mọi lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp, xây dựng, dịch vụ, du lịch…

Tuy nhiên, bên cạnh những đóng góp tích cực, quá trình phát triển kinh

tế - xã hội của tỉnh gặp phải rất nhiều thách thức lớn do quá trình gia tăng dân

số, công nghiệp hóa - hiện đại hóa dẫn đến khai thác quá mức nguồn tài nguyên quá mức gây ra Những thách thức này nếu không được giải quyết tốt

có thể gây ra những thảm họa về môi trường và biến đổi khí hậu, hậu quả cuối cùng là tác động nghiêm trọng đến đời sống sức khỏe người dân hiện tại và tương lai Nhận định được tầm quan trọng trong công tác bảo vệ môi trường, tỉnh Hòa Bình hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, do đó vấn đề bảo vệ môi trường ngày càng được chính quyền địa phương, các cơ quan quản lý có liên quan và người dân quan tâm

Đặc biệt nguồn tài nguyên nước sông Nhuệ - Đáy chảy qua đoạn chảy qua tỉnh Hòa Bình cũng cần lưu ý khi việc sử dụng và bảo vệ nguồn nước chưa được quan tâm đúng mức dẫn đến việc ô nhiễm ở một số khu vực, ít nhiều ảnh hưởng tới đời sống của người dân quanh lưu vực sông

Xuất phát từ yêu cầu thực tế về đánh giá chất lượng môi trường nước của tỉnh, để từ đó đưa ra các giải pháp góp phần làm giảm thiểu ô nhiễm và cải thiện chất lượng môi trường nước của thành phố trong thời gian tới Được sự đồng ý của Ban Giám hiệu trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, ban chủ nhiệm khoa Môi trường và dưới sự hướng dẫn của cô giáo TS Ngô

Trà Mai, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “ Đánh giá diễn biến chất lượng môi trường nước lưu vực sông Nhuệ - Đáy đoạn chảy qua tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2013 - 2014”

2 Mục tiêu đồ án

- Đánh giá diễn biến chất lượng nước lưu vực nước sông Nhuệ - Đáy tại tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2013 - 2014

- Đề xuất biện pháp nhằm bảo vệ môi trường nước lưu vực sông Nhuệ - Đáy tại tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2013 - 2014

3 Nội dung nghiên cứu

- Khảo sát thực địa để đánh giá tổng quan về lưu vực sông Nhuệ - Đáy

- Thu thập số liệu từ cơ quan quản lý về chất lượng nước lưu vực sông Nhuệ -Đáy trong thời gian 2013 - 2014

- Sử dụng chỉ số chất lượng nước WQI và phần mềm phụ trợ mapinfo để đánh giá diễn biến chất lượng nước sông Nhuệ - Đáy giai đoạn 2013 - 2014

- Luận giải nguyên nhân ô nhiễm của lưu vực sông

- Đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm phòng ngừa ô nhiễm nguồn nước lưu vực sông

4 Phạm vi nghiên cứu

Trên lưu vực sông Nhuệ - Đáy tại tỉnh Hòa Bình, trong đó tập trung vào các khu vực đông dân cư, các khu vực tập trung xí nghiệp dọc lưu vực sông Nhuệ - Đáy có nguồn thải vào lưu vực sông Nhuệ - Đáy tại tỉnh Hòa Bình