-Thực hành thí nghiệm -Quan sát -Hợp tác Phiếu học tập số 1 Tần số dao động của vật lớn thì âm phát ra cao, gọi là âm cao hay âm bổng.. Phiếu học tập số 2 Câu hỏi đầu bài Câu hỏi luyện t
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM Độc lập –Tự do –Hạnh phúc
An Hảo, Ngày 28.tháng10.năm 2016.
CHỦ ĐỀ :Môn Vật Lí 7 BÀI:PHÂN BIỆT ĐỘ TO VÀ ĐỘ CAO CỦA ÂM
I Thông tin chung:
1 Đơn Vị: Trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm
2 Lĩnh vực: KTCN
3 Thông tin nhóm:
II/ Nội dung kiến thức chủ đề :
1.Tên chủ đề : PHÂN BIỆT ĐỘ TO VÀ ĐỘ CAO CỦA ÂM
2.Các chủ đề tích hợp: tích hợp bảo vệ môi trường , môn âm nhạc
Tổng số tiết dạy: 2 tiết
3.Mục tiêu của chủ đề tích hợp:
a/ Kiến thức
- Nhận biết được âm cao (bổng) có tần số lớn, âm thấp (trầm) có tần số nhỏ
- Nêu được ví dụ về âm trầm, bổng là do tần số dao động của vật
- Nhận biết được âm to có biên độ dao động lớn, âm nhỏ có biên độ dao động
nhỏ
- Nêu được thí dụ về độ to của âm
b/ Kỹ năng : hình thành các kỹ năng cho HS
- Nhận biết
- Thiết kế thí nghiệm
- Trình bày kết quả thí nghiệm
- So sánh, phân tích
c/ Thái độ :
Nghiêm túc trong khi thí nghiệm
Y thức trong làm việc tập thể
d/ Năng lực và phẩm chất hướng tới HS
- Hình thành năng lực tự nghiên, sử dụng ngôn ngữ, năng lực giải quyết vấn đề
trong việc vận dụng kiến thức đã học để giải thích các hiện tượng trong thực tế
- Hình thành năng lực hợp tác, năng lực giao tiếp
Trang 2- Năng lực thực hành TN
- Năng lực quan sát
b)Năng lực chuyên biệt:
thiết kế các thí nghiệm
Ma trận cấp độ tư duy của chủ đề
Nội dung Nhận biết Thông hiểu Vận dụng
thấp hướng Định
năng lực
Sản phẩm hoàn thành hoặc loại câu hỏi/bài tập
1.Độ cao
của âm
-Khái niệm tần
số Đơn vị tần
số là héc, kí
hiệu là Hz
-Vật dao động càng nhanh thì tần số dao động của vật càng lớn và ngược lại vật dao động càng chậm thì tần
số dao động của vật càng nhỏ
-Thực hành thí nghiệm -Quan sát -Hợp tác
Phiếu học tập
số 1
Tần số dao động của vật lớn thì âm phát ra cao, gọi là
âm cao hay âm bổng Ngược lại, tần số dao động của vật nhỏ, thì âm phát ra thấp gọi là
âm thấp hay âm trầm
Lấy được một
ví dụ về âm trầm, âm bổng
là do tần số dao động của vật
-Thực hành thí nghiệm -Quan sát -Hợp tác -Sử dụng ngôn ngữ
Phiếu học tập
số 2
Câu hỏi đầu bài Câu hỏi luyện tập
2.Độ to
của âm
-Biên độ dao
động là độ
lệch lớn nhất
của vật dao
động so với vị
trí cân bằng
của nó.Đơn vị
đo độ to của
đêxiben, kí
hiệu là dB
Độ to của âm phụ thuộc vào biên độ dao động của nguồn âm Biên độ dao động của nguồn âm càng lớn thì âm phát ra càng to
Nêu được một
ví dụ về độ to của âm phụ thuộc vào biên độ dao động
-Thực hành thí nghiệm -Quan sát -Hợp tác
Sử dụng ngôn ngữ
-Phiếu học tập
số 1 -Phiếu học tập
số 2 Câu hỏi luyện tập
Trang 34/Thiết bị dạy học, học liệu:
-Giá TN, đĩa phát âm, mảnh phim nhựa ,1 môtưa,nguồn điện 1 chiều 3-12V,
-2 con lắc, 1 thanh kim loại mỏng, hộp khuếch đại âm thanh bằng gỗ
-1 Trống và 1dùi, 1 giá treo
5/ Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học ( Bước 6)
*Nội dung 1: Độ cao của âm
-Hoạt động khởi động:
GV tổ chức cho 2 HS ( 1HS nam và 1 HS
nữ) hát một đoạn nhạc
Gv đặt vấn đề: do đâu giọng bạn nam
thường trầm, giọng bạn nữ thường bổng ?
→ Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta trả
lời câu hỏi này
2HS hát, cả lớp lắng nghe
Cả lớp lắng nghe giọng hát của 2 bạn và
tự thắc mắc
-Hoạt động hình thành kiến thức:
Chuyển giao nhiệm vụ HS:
- Phát phiếu học tập số 1 cho các nhóm
- Yêu cầu HS tìm hiểu nội dung thí
nghiệm 1
→ hướng dẫn HS cách xác định 1 dao
động
Yêu cầu các nhóm trình bày kết quả thực
hiện phiếu học tập Gv nhận xét
- Phát phiếu học tập số 2 cho các nhóm
- Yêu cầu HS tìm hiểu nội dung thí
nghiệm 2
Yêu cầu các nhóm trình bày kết quả thực
hiện phiếu học tập
Gv nhận xét hiệu quả hoạt động của các
nhóm
-Gv treo bảng phụ ghi C4 và tiến hành thí
nghiệm 3
Các nhóm tìm hiểu nội dung thí nghiệm 1
HS bố trí Thí nghiệm như hình 11.1 SGK, xác định số dao động trong 1 giây của các con lắc
HS tiến hành thí nghiệm và hoàn thành phiếu học tập
Đại diện nhóm trình báy kết quả phiếu học tập
Các nhóm tìm hiểu nội dung thí nghiệm 2
HS bố trí và tiến hành thí nghiệm như hình 11.2
Các nhóm hoàn thành phiếu học tập số 2 Đại diện nhóm trình báy kết quả phiếu học tập
Các nhóm khác nhận xét
HS quan sát TN3 và hoàn thành C4
Trang 4* Phiếu học tập số 1 ( Thí nghiệm 1)
Con
lắc
Con lắc nào dao động nhanh ?
Con lắc nào dao động chậm ?
Số dao động trong
10 giây
Số dao động trong
1 giây
a
b
-Số dao động trong 1 giây gọi là tần số
- Đơn vị của tần số là héc, kí hiệu là Hz
Nhận xét:
Dao động càng , tần số dao động càng
* Phiếu học tập số 2 ( Thí nghiệm 2)
Phần tự do của thước dài dao động , âm phát ra
Phần tự do của thước ngắn dao động , âm phát ra
-Hoạt động luyện tập:( củng cố kiến thức)
Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi :
-Tần số là gì ?
-Đơn vị của tần số là đơn vị nào ?
-Dao động nhanh, chậm có quan hệ thế nào
với tần sô?
-Khi nào âm phát ra càng cao ? càng thấp ?
HS trả lần lượt trả lời các câu hỏi và ghi tập
-Hoạt động vận dụng:
* Lồng ghép giáo dục môi trường:
- Trước cơn bão thường có hạ âm, hạ âm làm
cho người khó chịu, cảm giác buồn nôn,
chóng mặt , moat số sinh vật nhạy cảm với hạ
âm nên có biểu hiện khác thường Vì vậy
người xưa dựa vào dầu hiệu này để nhận biết
các cơn bảo.
- Dơi phát ra siêu âm để săn muỗi, muỗi rất
sợi siêu âm do dơi phát ra Vì vậy, có thể chế
tạo máy phát siêu âm bắt chước tần số siêu
âm của dơi để duổi muỗi.
Trang 5Yêu cầu HS đọc và trả lời C5 SGK
Cá nhân HS tìm hiểu và thực hiện C5 SGK
-Hoạt động tìm tòi và mở rộng ( Hướng dẫn về nhà)
GV nêu thêm câu hỏi thực tế và yêu cầu HS trả
lời
-Tai người bình thường có thể nghe được
những âm có tần số từ đến
-Khi bay, nhiều con vật vỗ cánh phát ra âm
+ Con muỗi thường phát ra âm cao hơn con
ong đất Trong hai côn trùng này, con nào vỗ
cánh nhiều hơn ?
+ Tại sao chúng ta không nghe được âm do
cánh của con chim đang bay tạo ra ?
HS tìm hiểu nội dung phần “Có thể
em chưa biết” và vận dụng kiến thức vừa học để trả lời các câu hỏi
* Nội dung 2: Độ to của âm
-Hoạt động khởi động:
Gv mở một bài hát với âm thanh nhỏ Sau đó
điều chỉnh âm thanh to hơn
? Hãy nhận xét âm thanh sau khi điều chỉnh
có gì khác âm thanh các em nghe trước đó ?
→ Để biết khi nào âm phát ra to, khi nào âm
phát ra nhỏ, các em tìm hiểu chủ đề hôm nay
HS lắng nghe âm thanh to, nhỏ của máy phát rồi nhận xét
HS tự thắc mắc
-Hoạt động hình thành kiến thức:
Chuyển giao nhiệm vụ HS:
- Phát phiếu học tập số 1 cho các nhóm
- Yêu cầu HS tìm hiểu nội dung thí nghiệm
1
→ hướng dẫn HS cách xác định 1 dao
động
Các nhóm tìm hiểu nội dung thí nghiệm 1
HS bố trí Thí nghiệm như hình 12.1 SGK, xác định số dao động trong 1 giây của các con lắc
HS tiến hành thí nghiệm và hoàn thành phiếu học tập
Đại diện nhóm trình báy kết quả phiếu học tập
Trang 6Yêu cầu các nhóm trình bày kết quả thực
hiện phiếu học tập Gv nhận xét
- Phát phiếu học tập số 2 cho các nhóm
- Yêu cầu HS tìm hiểu nội dung thí nghiệm
2
Yêu cầu các nhóm trình bày kết quả thực
hiện phiếu học tập
Yêu cầu HS đơn vị đo độ to của âm
Gv giới thiệu Bảng 2 SGK
Các nhóm tìm hiểu nội dung thí nghiệm 2
HS bố trí và tiến hành thí nghiệm như hình 12.2
Các nhóm hoàn thành phiếu học tập số 2
HS tự nghiên cứu tìm hiểu đơn vị đo độ
to của âm, kí hiệu của đơn vị này
HS tìm hiểu bảng 2 để biết độ to của một
số âm
* Phiếu học tập số 1( Thí nghiệm 1)
Cách làm thước dao động Đâu thước dao động
mạnh hay yếu ?
Âm phát ra to hay nhỏ ? a) Nâng đầu thước lệch nhiều
b) Nâng đầu thước lệch ít
Độ lệch lớn nhất của vật dao động so với vị trí cân bằng của nó được gọi là
biên độ dao động.
Nhận xét:
Đầu thước lệch khỏi vị trí cân bằng càng , biên độ dao động càng , âm phát ra càng
* Phiếu học tập số 2 ( Thí nghiệm 2)
Quả cầu bấc lệch càng , chứng tỏ biên độ dao động của mặt trống càng , tiếng trống càng
-Hoạt động luyện tập: ( củng cố kiến thức)
GV đặt một số câu hỏi:
-Âm phát ra càng to khi nào ?
- Độ to của âm được đo bằng đơn vị nào
? cho biết kí hiệu của nó
HS lần lượt trả lời các câu hỏi của GV
-Hoạt động vận dụng:
HS lần lượt tìm hiểu và trả lời C4, C6
Trang 7Yêu cầu HS đọc và C4 C6 trang 36 C4: tiếng đàn phát ra to vì dây đàn dao
động với biên độ lớn
C6: khi máy thu thanh phát ra âm to thì biên
độ dao động của màng loa lớn
Khi máy thu thanh phát ra âm nhỏ thì biên
độ dao động của màng loa nhỏ
-Hoạt động tìm tòi và mở rộng ( Hướng dẫn về nhà)
GV nêu thêm câu hỏi thực tế và yêu cầu
HS trả lời
-Bình đang chơi ghi-ta Bạn ấy đã thay
đổi độ to của nốt nhạc bằng cách nào ?
-Muốn kèn lá phát ra tiếng to, em phải
thổi mạnh Hãy giải thích vì sao phải
làm như vậy ?
HS nghe GV đặt câu hỏi, ghi nhớ để tìm tòi lời giải thích hiện tượng trong cuộc sống
An Hảo, ngày tháng năm 2016
Duyệt của TTCM Người thực hiện
Lại Hạnh Dung Duyệt c ủa BGH