Mùa lá rụng trong vườn

Mùa lá rụng trong v ờn Ma Văn KhángMục tiêu cần đạt : - Giúp học sinh biết vài nét về thân thế và sự nghiệp văn học của nhà văn Ma Văn Kháng, vị trí của tiểu thuyết “Mùa lá rụng trong v

Mùa lá rụng trong v ờn (Ma Văn Kháng)

Mục tiêu cần đạt :

- Giúp học sinh biết vài nét về thân thế và sự nghiệp văn học của nhà văn Ma Văn Kháng, vị trí của tiểu thuyết

“Mùa lá rụng trong v ờn” trong đời văn của ông

- Học sinh hiểu tình nghĩa chân thành, đằm thắm, nét

ứng xử đẹp giữa những ng ời trong gia đình ông Bằng vào một chiều tất niên; qua đó các em hiểu thêm văn hoá

Việt ở ngày Tết nguyên đán

- Học sinh cảm thụ tài miêu tả nội tâm nhân vật – một

ph ơng diện thành công của Ma Văn Kháng ở tiểu thuyết này

- Học sinh vận dụng những hiểu biết trên để đọc hiểu

Mùa lá rụng trong v ờn (Ma Văn Kháng)

I/ Tiểu dẫn:

1 Tác giả:

Bút danh Ma Văn

Kháng để ghi nhớ ân

tình bà con dân tộc

thiểu số vùng núi cao

bắc bộ mà một thời nhà

văn đã gắn bó.

Mïa l¸ rông trong v ên (Ma V¨n Kh¸ng)

2 TiÓu thuyÕt : Mïa l¸

rông trong v ên :

- S¸ng t¸c: 1985.

- Tãm t¾t:

- VÞ trÝ: § îc tÆng gi¶i th ëng

Héi nhµ v¨n ViÖt Nam n¨m

1986.

Mïa l¸ rông trong v ên (Ma V¨n Kh¸ng)

II/ §äc hiÓu v¨n b¶n:

1 §äc vµ tãm t¾t:

- §äc.

- Tãm t¾t trÝch ®o¹n:

- VÞ trÝ trÝch ®o¹n.

2 Gi¸ trÞ néi dung vµ nghÖ thuËt:

a Nh©n vËt chÞ Hoµi:

Thảo luận nhóm:

Nhóm 1,2,3: Nhóm 4,5,6:

Tìm các chi tiết

miêu tả ngoại hình,

hành động của

nhân vật chị Hoài ?

Cách x ng hô của chị Hoài khi xuất hiện trong nhà ông Bằng cho thấy tình cảm của chị với gia đình nh thế nào? Tại sao những ng ời trong gia đình

ông Bằng quý yêu mà không níu kéo chị về với mình ?

Mùa lá rụng trong v ờn (Ma Văn Kháng)

2 Giá trị nội dung và nghệ thuật:

a Nhân vật chị Hoài:

- Thời gian xuất hiện: chiều 30 tết

- Ngoại hình:

+ Ngườiưphụưnữưnôngưthôn,ưtrạcư50

ưưưư+ưNgườiưthonưgọnưtrongưchiếcưáoưbôngưtrầnưhạtưlựu

ưưưư+ưKhuônưmặtưrộngưcóưcặpưmắtưđằmưthắmưvàưcáiưmiệngưtươi.

=> Đẹp một cách giản dị, t ơi tắn

- Hành động:

+ Biết hết mọi việc trong nhà-> vẫn chia sẻ với gia đình

+ Mang quà quê: gạo nếp và giò thủ do chồng chị làm

+ Lúc gặp ông bằng: Chị Hoài gầnưnhưưkhôngưchủưđộng,ư

laoưvềưphíaưôngưBằngư( )ưthốtưlênưmộtưtiếngưnhưưtiếngưnấc

Mùa lá rụng trong v ờn (Ma Văn Kháng)

+ Chắp tay tr ớc bàn thờ tổ tiên ngay sau khi ông Bằng lui gót.

+ Tíu tít hỏi han khắp l ợt mọi ng ời trong gia đình

=> Quan tâm, săn sóc mọi ng ời thân tình

- Ngôn ngữ: x ng hô với ông Bằng và các em rất

thân thiết.

- Quan hệ với gia đình ông Bằng : là dâu tr ởng

(vợ anh cả T ờng) nay đã tái giá

thống gắn với mô hình gia đình nền nếp gia

phong, sống nặng nghĩa tình thuỷ chung son sắt.

Mùa lá rụng trong v ờn (Ma Văn Kháng)

b Nhân vật ông Bằng:

- Ngoại hình: cao, gầy hơn mọi ngày nh ng trang

trọng và chỉnh tề hơn, g ơng mặt

ánh lên cảm xúc của con ng ời tr ớc

ng ỡng cửa năm mới

- Tâm trạng khi gặp Hoài:

sững lại, thoáng ngơ ngẩn, mắt chớp liên hồi, môi

ông lật bật không thành tiếng, có cái cảm giác ông

sắp khóc oà, giọng ông khê đặc khàn rè, rút khăn tay chấm kẽ mắt.

Nỗi niềm xúc động r ng r ng

Mùa lá rụng trong v ờn (Ma Văn Kháng)

Đọc đoạn văn sau:

Thoáng cái, ông Bằng nh quên hết mọi thứ xung Quanh và bản thể Dâng lên trong lòng ông cái cảm xúc thiêng liêng rất đỗi quen thân và tâm trí ông bỗng mờ nhoà, phiêu diêu lãng đãng gần xa, ẩn hiện tầng tầng lớp lớp những hình ảnh khi tỏ khi mờ, chập chờn nh trongchiêm bao Th a thầy mẹ đã cách trở ngàn trùng mà vẫn hằng sống cùng con cháu

Mùa lá rụng trong v ờn (Ma Văn Kháng)

Con vẫn nghe vằng vẳng đâu đây lời giáo huấn

ông cha, tiên tổ Con vẫn đinh ninh ghi khắc công

ơn sinh thành d ỡng dục của thầy mẹ, gia tộc ông

bà, cha mẹ tổ tiên, con nh thấy từ trong tâm linh, huyết mạch sự sinh sôi nảy nở, phúc thọ an khang của cháu con đời đời nối tiếp trong cộng đồng dân tộc yêu th ơng.Và em, cùng con trai cả của ba mẹ

Em cùng con đã mất mà vẫn hằng sống, hằng vui buồn, chia sẻ đỡ nâng, dắt dìu tôi cùng các cháu, các con, các em,…

Mùa lá rụng trong v ờn (Ma Văn Kháng)

Trong giây lát, nhập vào dòng xúc động tri ân cùng tiên tổ và những ng ời đã khuất, ông Bằng lâng lâng trong những hoài niệm h ảo, thoát trần.Nh ng ông

chỉ ở trong dòng tình cảm trôi lững lờ đó trong giây phút Quá khứ không cắt rời với hiện tại Tổ tiên

không tách rời với con cháu Tất cả liên kết thành một mạch bền chặt thuỷ chung Bởi vậy, ông lại trở về với những ngày đang sống, với những ng ời đang sống Mắt ông bỗng cay xè Lòng ông lại bồn ngộn Và

ông vội cúi xuống, bật trên đôi môi những lời cầu

Mùa lá rụng trong v ờn (Ma Văn Kháng)

b Nhân vật ông Bằng:

- Tâm trạng khi đứng tr ớc bàn thờ:

+ Quên hết mọi thứ xung quanh kể cả bản thân + Trôi ng ợc về quá khứ: tri ân với cha mẹ, tổ

tiên; tâm tình với vợ và con trai cả.

+ Trở lại thực tại: mắtưcayưxè,ưlòngưlạiưbồnưngộn.

Ông là gạch nối giữa qúa khứ và thực tại của gia đình ấy trong giây phút thiêng này

Mùa lá rụng trong v ờn (Ma Văn Kháng)

Ông Bằng là kiểu nhân vật đặc tr ng

cho lớp ng ời rất phổ biến trong xã hội ta

một thời trọng đạo đức gia đình và các

chuẩn mực xã hội truyền thống nh ng đang phải gánh chịu nỗi đau từ cơn lốc kinh tế thị

tr ờng tàn phá vào giá trị của gia đình.

Mùa lá rụng trong v ờn (Ma Văn Kháng)

c Khung cảnh tết trong nhà ông Bằng và truyền

thống văn hoá dân tộc:

- Chiều 30 Tết: gia đình sum họp, thăm hỏi lẫn

nhau, dâng cúng tổ tiên rồi cùng nhau ăn bữa tất

niên

- Dòng tâm t của ông Bằng khi đứng trứơc bàn

thờ gia tiên: tri ân tổ tiên, t ởng nhớ những lời gia

huấn; tâm tình với ng ời đã khuất

- Cách ứng xử giữa các nhân vật giàu giá trị nhân bản.

Biểu hiện của văn hoá dân tộc: truyền thống gia

đình, ý thức đặt gia đình trong mối t ơng quan

với cộng đồng

Mïa l¸ rông trong v ên (Ma V¨n Kh¸ng)

d NghÖ thuËt:

- X©y dùng kÕt cÊu truyÖn hîp lÝ.

-Thµnh c«ng trong nh÷ng ®o¹n v¨n miªu

t¶ diÔn biÕn t©m lÝ con ng êi.

Mùa lá rụng trong v ờn (Ma Văn Kháng)

III/ Luyện tập củng cố:

Hãy đặt tên cho đoạn trích và giải thích vì sao

em đặt tên nh vậy? Có thể đặt tên cho đoạn trích là:

Chiều tất niên.

- Tìm đọc trọn vẹn tác phẩm.

- Viết một đoạn văn bàn về thanh niên

và câc giá trị gia đình truyền

thống hôm nay

- Soạn bài: Một ng ời Hà Nội.

- Viết một đoạn văn bàn về thanh niên

và câc giá trị gia đình truyền

thống hôm nay

Bài tập về nhà

xin ch©n thµnh c¶m ¬n !